(Matayo 3:13-17)
“Awo Yesu n’ava e Ggaliraaya, n’atuuka ku Yoludaani eri Yokaana, amubatize. Naye Yokaana yali ayagala okumugaana, ng’agamba nti Nze nneetaaga ggwe okumbatiza, naawe ojja gye ndi? Naye Yesu n’addamu n’amugamba nti Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. N’alyoka amukkiriza. Awo Yesu, bwe yamala okubatizibwa, amangu ago n’ava mu mazzi: laba, eggulu ne limubikkukira, n’alaba Omwoyo gwa God ng’akka ng’ejjiba, ng’ajja ku ye; laba, eddoboozi ne liyima mu ggulu, nga ligamba nti Oyo ye Mwana wange, gwe njagala, gwe nsanyukira ennyo.”
Waliwo Omuntu Akyabonaabona olw’Ekibi?
| Obusibe bwaffe eri ekibi bwakoma? |
| Yee. |
Mukama God waffe yasala enjegere z’ekibi ez’abantu bonna. Bonna abakola wansi w’ekibi baddu. Yaggyawo ebibi byaffe byonna. Waliwo omuntu akyabonaabona olw’ekibi?
Tulina okutegeera nti olutalo lwaffe n’ekibi luwedde. Tetuddayo kubonaabona lwa kibi nate. Obusibe bwaffe eri ekibi bwakoma Yesu bwe yatununula; ebibi byonna byaggwawo mu kiseera ekyo n’awo. Ebibi byaffe byonna byatangirirwa Omwana we. God yasasula ebibi byaffe byonna okuyita mu Yesu, eyatuwa eddembe, emirembe gyonna.
Omanyi abantu bwe babonaabona olw’ebibi byabwe? Kyatandika okuva mu kiseera kya Adamu ne Kaawa. Abantu babonaabona olw’ebibi bye basikira okuva ku Adamu.
Naye God waffe yakola endagaano eyawandiikibwa mu Olubereberye 3:15, era endagaano yali nti Yandiwunudde aboonoonyi bonna. Yagamba nti abantu bandirokoddwa okuva mu bibi byabwe okuyita mu ssaddaaka ya Yesu Kristo okuyita mu mazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Era ekiseera bwe kyatuuka, Yatuma Omulokozi waffe, Yesu, okubeera naffe.
Era yasuubiza okutuma Yokaana Omubatiza okusooka Yesu era Yakuuma ekisuubizo kye.
Mu Makko 1:1-8, “Omwana wa God. Nga bwe Okusooka kw’enjiri ya Yesu Kristo,kyawandiikibwa mu nnabbi Isaaya nti Laba, nze ntuma omubaka wange mu maaso go, Alirongoosa oluguudo lwo; Eddoboozi lye ayogerera waggulu mu ddungu nti Mulongoose oluguudo lwa Mukama, Muluŋŋamye amakubo ge; Yokaana yajja eyabatiza mu ddungu n’abuulira okubatizibwa okw’okwenenya olw’okuggibwako ebibi. N’ensi yonna ey’e Buyudaaya n’ab’e Yerusaalemi bonna ne bavaayo ne bajja gy’ali ne babatizibwa ye mu mugga Yoludaani nga baatula ebibi byabwe. Ne Yokaana yayambalanga byoya bya ŋŋamira, n’olukoba lw’eddiba mu kiwato kye, ng’alya enzige n’omubisi gw’enjuki ez’omu nsiko. N’abuulira ng’agamba nti Ajja ennyuma wange ye ansinga amaanyi, so sisaanira kukutama kutuggulula lukoba lwa ngatto ze. Nze nababatiza n’amazzi, naye oyo alibabatiza n’Omwoyo Omutukuvu.”
Yokaana Omubatiza, Omujulizi era Omukulembeze w’Enjiri
| Ani ye Yokaana Omubatiza? |
| Kabona Asinga Obukulu asembayo era omukiise w’abantu bonna |
Abo abakkiriza mu Yesu babatiziddwa. Okubatizibwa kitegeeza; ‘okunaazibwa, okuziikibwa, okubikibwa, okuyitako.’ Yesu bwe yabatizibwa, obutuukirivu bwa God bwatuukirizibwa. “Obutuukirivu” ye “Δικαιοσύνη (Dikaiosynē)” mu Luyonaani ekitegeeza ‘okuba omutuukirivu,’ era kitegeeza ‘ekisinga okusaanira,’ ‘ekisinga okugwanira.’
Yesu okubatizibwa kyali kya kufuuka Mulokozi mu ngeri esinga okutuukirawo era entuufu. N’olwekyo, abo abakkiriza mu Yesu bafuna ekirabo ky’okununulibwa okuva eri God nga bakkiriza mu mazzi g’okubatizibwa kwa Yesu, Omusaalaba, n’Omwoyo Omutukuvu.
Mu Ndagaano Empya, Yokaana Omubatiza ye kabona asinga obukulu asembayo ow’Endagaano Enkadde. Tulabe Matayo 11:10-11. Ebyawandiikibwa bigamba nti Yokaana Omubatiza ye mukiise w’abantu bonna. Era nga kabona asinga obukulu mu mulembe gw’Endagaano Empya, yayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu; bw’atyo n’aweereza obwakabona obukulu obw’Endagaano Enkadde.
Yesu yawa obukakafu ku Yokaana butereevu. Yagamba, mu Matayo 11:13-14 nti, “Kubanga bannabbi bonna n’amateeka baalagula okutuusa ku Yokaana. Era oba mwagala okukkiriza, oyo ye Eriya agenda okujja.” N’olwekyo, Yokaana Omubatiza, eyabatiza Yesu, yali muzzukulu wa kabona asinga obukulu Alooni era kabona asinga obukulu asembayo. Bayibuli era ewayo obukakafu ku Yokaana nga muzzukulu wa Alooni mu Ndagaano Enkadde (Lukka 1:5, 1 Ebyomumirembe 24:10).
Kale lwaki Yokaana yabeera mu ddungu yekka, nga ayambadde engoye ezaakolebwa mu byoya bya ŋŋamira? Okutwala obwakabona obukulu. Era nga omukiise w’abantu bonna, Yokaana Omubatiza teyayinza kubeera mu bantu. Bw’atyo yakowoola abantu nti “Mwenenye, mmwe abaana b’emisota!” era n’ababatiza olw’ebibala eby’okwenenya, ekyakomyawo abantu eri Yesu, eyali agenda okuggyawo ebibi byabwe byonna. Yokaana Omubatiza yayisa ebibi by’ensi ku Yesu olw’obulokozi bwaffe.
Ebika by’Okubatiza Bibiri
| Lwaki Yokaana Omubatiza yabatiza abantu? |
| Okukulembera abantu okwenenya ebibi byabwe byonna n’okukkiriza mu kubatizibwa kwa Yesu olw’obulokozi |
Yokaana Omubatiza yabatiza abantu oluvannyuma n’abatiza Yesu. Okubatiza okusooka kwali ‘kubatiza kw’okwenenya’ okwayita aboonoonyi okukomawo eri God. Abantu bangi abaawulira ekigambo kya God okuyita mu Yokaana baaleka bifaananyi byabwe ne bakomawo eri God.
Okubatiza okw’okubiri kwali kubatiza kwa Yesu, okubatiza okwayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu. Yokaana Omubatiza yabatiza Yesu okutuukiriza obutuukirivu bwa God. Yesu yabatizibwa Yokaana Omubatiza okulokola abantu bonna okuva mu bibi byabwe (Matayo 3:15).
Lwaki Yokaana yalina okubatiza Yesu? Okusobola okusangula ebibi by’ensi, God yalina okuleka Yokaana ayise ebibi byonna ku Yesu olwo abantu abakkiriza mu Yesu basobole okulokolebwa.
Yokaana Omubatiza yali muweereza wa God omulimu gwe gwali okuyamba abantu bonna okwozibwa ebibi byabwe era yali mukiise w’abantu bonna eyategeeza enjiri ey’okununulibwa. N’olwekyo, Yokaana yalina okubeera yekka mu ddungu. Mu kiseera kya Yokaana omubatiza, abantu ba Isiraeri bonna baali bavunze era nga bavunze okutuukira ddala ku mutima.
Bw’atyo God yali agambye mu Ndagaano Enkadde, Malaki 4:5-6 nti, “Laba, ndibatumira Eriya nnabbi olunaku olukulu olw’entiisa olwa Yakuwa nga terunnaba kutuuka. Era alikyusa omutima gwa bakitaabwe eri abaana, n’omutima gw’abaana eri bakitaabwe; nneme okujja ne nkuba ensi n’ekikolimo.”
Mu maaso ga God, abantu bonna aba Isiraeri abaasinzanga Yakuwa baali bavundu. Tewali yali mutuukirivu mu maaso ge. Abakulembeze b’eddiini mu yeekaalu, okugeza, bakabona, abayigiriza b’amateeka n’abawandiisi naddala baali bavunze okutuuka ku musingi. Isiraeri ne bakabona tebaawaayo ssaddaaka ng’amateeka ga God bwe gaali.
Bakabona baali basuddewo okuteekebwako emikono n’omukolo bw’okuwaayo omusaayi, God bye yali abayigirizza olw’okutangirira ebibi byabwe. Kiwandiikiddwa nti bakabona mu biseera bya Malaki baali basudde ssaddaaka, okuteekebwako emikono, n’okuwaayo omusaayi mu mukolo.
N’olwekyo, Yokaana Omubatiza teyayinza kubeera nabo. Bw’atyo Yokaana Omubatiza yafuluma n’agenda mu ddungu n’akowoola. Yagamba ki?
Kyawandiikibwa mu Makko 1:2-3, mu bigambo bya nnabbi Isaaya nti, “Nga bwe kyawandiikibwa mu nnabbi Isaaya nti Laba, nze ntuma omubaka wange mu maaso go, Alirongoosa oluguudo lwo; Eddoboozi lye ayogerera waggulu mu ddungu nti Mulongoose oluguudo lwa Mukama, Muluŋŋamye amakubo ge.”
Eddoboozi mu ddungu lyakaabira abantu okufuna okubatiza okw’okwenenya. ‘okubatiza okw’okwenenya’ Baibuli kw’eyogerako kye ki? Kwe kubatiza Yokaana Omubatiza kwe yakaabira enduulu; okubatizibwa okukoowoola abantu okudda eri Yesu basobole okukkiriza Yesu eyandiggyawo ebibi byabwe byonna n’okulokolebwa. Okubatiza okw’okwenenya kwali kwa kubatuusa mu bulokozi.
“Mwenenye era mubatizibwe, era Yesu alibatizibwa mu ngeri y’emu okuggyawo ebibi byammwe byonna.” Okukowoola kwa Yokaana Omubatiza kwali nti Yesu yandiggyawo ebibi by’ensi byonna era n’asalirwa omusango ku Musaalaba okulokola abantu bonna basobole okukomawo eri God.
“Nze nababatiza n’amazzi, naye oyo alibabatiza n’Omwoyo Omutukuvu.” (Makko 1:8) ‘Mubatize n’Omwoyo Omutukuvu’ kitegeeza okunaaza ebibi byammwe byonna. Okubatiza kitegeeza ‘okunaaza.’ Okubatizibwa kwa Yesu ku Yoludaani kutugamba nti Omwana wa God yabatizibwa bw’atyo n’aggyawo ebibi byaffe byonna okutulokola.
N’olwekyo, tulina okukyuka okuva mu kibi era tumukkirize. Ye Mwana gw’Endiga aggyawo ebibi by’abantu bonna. Era eno ye njiri ey’okununulibwa Yokaana Omubatiza gye yategeeza.
Omulimu gwa Kabona Asinga Obukulu ogw’okutangirira Ebibi
| Ani yateekateeka ekkubo ly’obulokozi? |
| Yokaana Omubatiza |
Nnabbi Isaaya yali yalagula nti, “Mwogere eby’okusanyusa Yerusaalemi, mumukoowoole nti entalo ze zimalirizibbwa, ng’obutali butuukirivu bwe busonyiyiddwa (kiggyiddwawo); ng’aweereddwa mu mukono gwa Mukama emirundi ebiri olw’ebibi bye byonna.” (Isaaya 40:2)
Yesu Kristo yaggyawo ebibi byo n’ebyange n’ebya buli muntu awatali kusosola; ekibi eky’olubereberye, ebibi eby’ennaku zino, n’ebibi eby’omu maaso byonna byanaazibwa okuyita mu Kubatizibwa kwe. Yatununula ffenna. Ffenna tulina okumanya ebikwata ku kununulibwa.
Okulokolebwa okuva mu bibi byaffe byonna, tulina okukkiriza enjiri egamba nti Yokaana Omubatiza yayisa ebibi byonna ku Yesu ng’ayita mu kubatiza.
Kiba butategeera bulungi okulowooza nti “olw’okuba God kwagala, tuyinza okuyingira obwakabaka obw’omu ggulu nga tukkiriza mu Yesu kyokka, ne bwe tuba n’ekibi mu mitima gyaffe.”
Okusobola okununulibwa okuva mu bibi byaffe byonna, tulina okukkiriza mu kubatizibwa kwe, okwayita mu Yokaana Omubatiza okuyisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu. Kuyita mu ‘mazzi’ Yokaana Omubatiza mwe yayisiza ebibi by’abantu bonna ku Yesu.
Ekintu ekisooka God kye yakola okutulokola kwali kutuma Yokaana mu nsi eno. Omubaka wa God, Yokaana Omubatiza yatumibwa ng’omubaka wa Kabaka, eyayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu ng’ayita mu kubatiza. Yaweereza obwakabona obukulu obw’abantu bonna.
God yatugamba nti yatuma omubaka we, Yokaana Omubatiza, gye tuli. “Ntuma omubaka wange mu maaso go.” Mu maaso go kitegeeza mu maaso ga Yesu. Lwaki yatuma Yokaana nga Yesu tannajja? Kyali kuyisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu, Omwana wa God, ng’ayita mu kubatiza. “Alikukulembera alirongoosa ekkubo lyo.” Kino kye yali ategeeza.
Ani eyateekateeka ekkubo tusobole okununulibwa era tugende mu ggulu? Yokaana Omubatiza. “Go” kitegeeza Yesu ate “Wange” kitegeeza God yennyini. N’olwekyo, bwe yagamba nti, “Ntuma omubaka wange mu maaso go, Alikukulembera alirongoosa ekkubo lyo” kitegeeza ki?
Ani ateekateeka ekkubo lyaffe tusobole okugenda mu ggulu? Yokaana Omubatiza yayisa ebibi byaffe byonna ku Yesu tusobole okukkiriza nti Yesu yatunaaza ebibi byaffe byonna; omulimu gwe gwali kuyisa ebibi ng’abatiza Yesu Kristo. Yesu ne Yokaana be baakifuula ekisoboka gye tuli okukkiriza mu mazima era ne tununulibwa.
Obulokozi bwaffe bwesigama ku ki? Kisinziira ku oba tukkiririza mu mirimu gya Yesu, Omwana wa God, n’okuba nti omubaka wa God yali amuyisizza ebibi by’ensi byonna. Ffenna tulina okumanya enjiri eyaggyawo ebibi. God Kitaffe yatuma omubaka we mu maaso, oyo eyali agenda okubatiza Omwana we, n’amufuula omukiise w’abantu bonna. Bw’atyo, yatuukiriza omulimu gw’okununulibwa ku lwaffe.
God yatuma omuweereza we Yokaana Omubatiza okubatiza Omwana we, Yokaana Omubatiza asobole okuteekateeka ekkubo ly’obulokozi eri abo abakkiriza mu Mwana we. Eyo ye nsonga y’okubatizibwa kwa Yesu. Okubatizibwa Yesu kwe yafuna okuva ku Yokaana Omubatiza kwali kununulibwa okwayita ebibi by’abantu bonna ku Yesu abantu bonna basobole okukkiriza mu Yesu era bagende mu ggulu.
Ne bibi by’abantu bonna eby’omu maaso byayisibwa ku Yesu okuyita mu kubatizibwa kwe. Yesu ne Yokaana Omubatiza wamu baateekateeka ekkubo ly’eggulu ku lwaffe. Mu ngeri eno, God yabikkula ekyama ky’okununulibwa okuyita mu Yokaana Omubatiza.
Ng’omukiise wa buli omu ku ffe, Yokaana Omubatiza yabatiza Yesu tusobole okukkiriza mu kununulibwa kwaffe era tugende mu ggulu. Yayisa ekibi kyonna ku Yesu okuyita mu kubatiza. Eno ye njiri ey’essanyu ey’okununulibwa, enjiri.
Lwaki Yokaana Omubatiza Yazaalibwa?
| Tuyinza okukkiriza mu Yesu okuyita mu ani? |
| Yokaana Omubatiza |
Mu Malaki 3:1, kyawandiikibwa nti, “Laba, ntuma omubaka wange; naye alirongoosa ekkubo mu maaso gange.” Olina okusoma Bayibuli n’obwegendereza. Lwaki God yatuma omubaka we nga Yesu tannajja? Lwaki Yokaana Omubatiza yazaalibwa emyezi mukaaga nga Yesu tannazaalibwa?
Tulina okutegeera Bayibuli kyogera ku ki. Waliwo ekitundu mu Ndagaano Enkadde ekikwata ku buweereza bwa kabona asinga obukulu Alooni. Alooni yali muganda wa Musa omukulu. Ye n’abaana be baafukibwako amafuta nga bakabona God. Abaleevi abalala baakola wansi waabwe, nga babaletera ebintu eby’enjawulo, nga batabula obutta bw’emigaati n’ebirala, nga abaana ba Alooni bawayo ssaddaaka mu weema entukuvu.
Bw’atyo abaana ba Alooni baafukibwako amafuta okugabana omulimu mu bungi obwenkana, naye ku Lunaku olw’Okutangiririrako, olunaku olw’ekkumi mu mwezi ogw’omusanvu, kabona asinga obukulu yekka ye yawaayo ssaddaaka ey’okutangirira abantu be.
Mu Lukka 1:5, waliwo emboozi ekwata ku lulyo lwa Yokaana Omubatiza. Tulina okutegeera mu ngeri entuufu ebikwata ku mubaka wa God ono okusobola okutegeera Yesu mu ngeri entuufu. Tutera okulowooza nnyo ku Yesu, naye ne tutafaayo nnyo ku Yokaana Omubatiza, eyamusooka. Njagala okubayamba okutegeera.
“Okusooka kw’enjiri ya Yesu Kristo, Omwana wa God. Nga bwe kyawandiikibwa mu nnabbi Isaaya nti Laba, nze ntuma omubaka wange mu maaso go, Alirongoosa oluguudo lwo.”(Makko 1:1-2) Enjiri ey’eggulu bulijjo etandika ne Yokaana Omubatiza.
Bwe tutegeera bulungi ebikwata ku Yokaana Omubatiza, tusobola okutegeera mu ngeri etegeerekeka obulungi n’okukkiriza enjiri y’okununulibwa kwa Yesu. Kifaananako n’okuwuliriza ababaka be tusindise mu nsi yonna okusobola okutegeera embeera z’amawanga gonna. Bwe tumanya ebikwata ku Yokaana Omubatiza, tusobola okutegeera obulungi ennyo obununuzi bwa God.
Naye kya nnaku nti Abakristaayo bangi mu biseera bino tebalaba bukulu bwa Yokaana. God teyatuma Yokaana Omubatiza kubanga yali yeetamwa era nga talina kirala kyakola. Enjiri ennya zonna ez’Endagaano Empya zoogera ku Yokaana Omubatiza nga tezinnayogera ku kununulibwa kwa Yesu.
Naye ababuulizi b’enjiri ab’olwaleero babuusa amaaso ku Yokaana Omubatiza ddala era bagamba abantu nti okukkiriza mu Yesu kyokka kimala okulokolebwa. Mu butuufu bakulembera abantu okubeera ng’aboonoonyi obulamu bwabwe bwonna era ne bakoma mu ggeyeena. Bw’okkiriza mu Yesu kyokka nga totegedde mulimu gwa Yokaana Omubatiza, Obukristaayo bufuuka ddiini ndala gyoli. Osobola otya okununulibwa okuva mu bibi byo bw’oba nga tomanyi mazima? Tekisoboka.
Enjiri ey’okununulibwa si nyangu n’ekyokka, era si ya mpwanyi bw’etyo. Abantu bangi balowooza nti okununulibwa kuli mu kukkiriza kwaffe mu Musaalaba kubanga Yesu yafiira ku Musaalaba ku lwaffe. Naye singa okkiririza mu kukomererwa kwokka nga tomanyi mazima g’okuyisibwa kw’ebibi, tewali kigero kya kukkiriza kijja kukutuusa ku bununuzi obujjuvu.
N’olwekyo, God yatuma Yokaana Omubatiza okumanyisa ensi engeri okununulibwa gye kwali kugenda okutuukirizibwa era Yesu bw’aliggyawo ebibi by’ensi. Nga tumanyi amazima gwokka lwe tusobola okutegeera nti Yesu ye Mwana wa God eyatwala ebibi byaffe byonna ku ye.
Yokaana Omubatiza atugamba amazima g’okununulibwa. Atugamba engeri gye yajja okukakasa obwaGod bwa Yesu, n’engeri abantu gye batalikkiriza Omusana bwe gwakka mu nsi eno. Era yajulira mu Yokaana 1 nti Yokaana Omubatiza ye yateekateeka enjiri ey’okununulibwa ng’abatiza Yesu Kristo.
Singa tetwalina bukakafu bwa Yokaana Omubatiza ku kununulibwa, twandikkirizza tutya mu Yesu? Tetulabangako Yesu, era bwe tuva mu buwangwa n’amadiini ag’enjawulo, kisoboka kitya okukkiriza mu Yakuwa?
Nga tulina amadiini mangi nnyo mu nsi, tuyinza tutya okumanya Yesu Kristo? Tuyinza tutya okumanya nti Yesu yali ddala Mwana wa God eyatununula ng’atwala ebibi by’ensi byonna ku ye?
N’olwekyo, tulina okutunuulira Endagaano Enkadde okuzuula okuva ku ntandikwa ebigambo by’okununulibwa era tusobole okumanya nti Yesu ye Mulokozi waffe. Tulina okufuna okumanya okutuufu okusobola okukkiriza mu ngeri entuufu. Tewali kye tuyinza kukola nga tetulina kumanya kwa mazima. Okusobola okukkiriza mu Yesu n’okulokolebwa, tulina okumanya enjiri y’obununuzi Yokaana Omubatiza gye yawa obujulizi n’omulimu gwe yakola mu yo. Okusobola okuba n’okukkiriza okutuukiridde mu Kristo, tulina okumanya amazima g’okununulibwa.
N’olwekyo, nga Yesu bwe yagamba nti, “Era mulitegeera amazima, n’amazima galibafuula ba ddembe” (Yokaana 8:32), tulina okumanya amazima g’okununulibwa mu Yesu.
Obukakafu mu Bayibuli
| Enjiri ennya zitandikira wa? |
| Okuva ku kujja kwa Yokaana Omubatiza |
Ka tugende mu maaso n’okunoonya obukakafu bwonna obw’okununulibwa mu Bayibuli. Ka tubikkule Enjiri ennya bye zigamba ku Yokaana Omubatiza, ku ani gwe yali, lwaki yayitibwa “omukiise w’abantu bonna” oba “kabona asinga obukulu asembayo”, engeri ebibi by’ensi byonna gye byayisibwa ku Yesu okuyita mu ye, era oba nga Yesu yaggyawo ebibi byonna ku ye oba nedda.
Enjiri ennya zonna zitandikira ku Yokaana Omubatiza. Yokaana 1:6 atugamba ensonga esinga obukulu mu njiri. Atugamba oyo eyakola omulimu ogw’okuyisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu. “Waalabika omuntu, God, gwe yatuma, erinnya lye Yokaana. Oyo yajja olw’okutegeeza ategeeze eby’omusana, bonna bakkirize ku bubwe.” (Yokaana 1:6-7)
Egamba nti, ‘bonna bakkirize ku bubwe’ era nti yali ‘olw’okutegeeza ategeeze eby’omusana’ Omusana ye Yesu Kristo. Kitegeeza nti Yokaana yali ategeeza ku Yesu abantu bonna basobole okukkiriza okuyita mu ye. Kati, ka tutunuulire Matayo mu bwino.
Mu Matayo 3:13-17, “Awo Yesu n’ava e Ggaliraaya, n’atuuka ku Yoludaani eri Yokaana, amubatize. Naye Yokaana yali ayagala okumugaana, ng’agamba nti Nze nneetaaga ggwe okumbatiza, naawe ojja gye ndi? Naye Yesu n’addamu n’amugamba nti Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. N’alyoka amukkiriza. Awo Yesu, bwe yamala okubatizibwa, amangu ago n’ava mu mazzi: laba, eggulu ne limubikkukira, n’alaba Omwoyo gwa God ng’akka ng’ejjiba, ng’ajja ku ye; laba, eddoboozi ne liyima mu ggulu, nga ligamba nti Oyo ye Mwana wange, gwe njagala, gwe nsanyukira ennyo.”
| Lwaki tulina okutegeera olulyo lwa Yokaana? |
| Kubanga Bayibuli etugamba nti Yokaana ye kabona asinga obukulu ow’abantu bonna. |
Yokaana Omubatiza yabatiza Yesu. Yali Yokaana Omubatiza eyayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu Kristo. Mu Lukka 1, Lukka ayogera ku lulyo lwa Yokaana Omubatiza. Ka tulabe.
Mu Lukka 1:1-14, “Bwe baali abangi abaatandika okuwandiika amakulu g’ebigambo ebyatuukirizibwa mu ffe, nga bwe baabitubuulira, abo abaasooka okuva ku lubereberye okuba abajulirwa era abaweereza b’ekigambo, awo bwe nnaliraanyiza ddala byonna okuva ku lubereberye, era nange nnalaba nga kirungi okukuwandiikira ggwe, Teefiro omulungi ennyo, nga bwe byaliraana; olyoke omanye amazima g’ebigambo bye wayigirizibwa. Awo mu mirembe gya Kerode, kabaka We Buyudaaya, waaliwo kabona, erinnya lye Zaakaliya, wa mu lulyo lwa Abiya: era yalina omukazi ow’omu bawala ba Alooni, erinnya lye Erisabesi. N’abo bombi baali batuukirivu mu maaso ga God, nga batambulira mu biragiro byonna ne mu by’obutuukirivu ebya Mukama nga tebaliiko kabi. So tebaalina mwana, kubanga Erisabesi yali mugumba, nabo bombi baali bakaddiye mu myaka gyabwe. Awo olwatuuka, bwe yali ng’akola omulimu ogw’obwa kabona mu maaso ga God ng’oluwalo lwe bwe lwaliraana, awo akalulu ne kamugwako ng’empisa ez’obwa kabona bwe zaali okuyingira mu yeekaalu ya Mukama okwoteza obubaane. Awo ekibiina kyonna eky’abantu kyali nga kisabira bweru mu kiseera eky’okwoterezaamu. Awo malayika wa Mukama n’amulabikira ng’ayimiridde ku luuyi olwa ddyo olw’ekyoto eky’okwoterezaako. Awo Zaakaliya bwe yamulaba ne yeeraliikirira, n’atya. Naye malayika n’amugamba nti Totya, Zaakaliya; kubanga okwegayirira kwo kuwuliddwa, mukazi wo Erisabesi alikuzaalira omwana ow’obulenzi, olimutuuma erinnya Yokaana. Olisanyuka, era olijaguza, era bangi abalisanyukira okuzaalibwa kwe.”
Lukka atunyonyola mu bujjuvu olulyo lwa Yokaana. Lukka, omuyigirizwa wa Yesu, annyonnyola olulyo lwa Yokaana okuva ku ntandikwa. Lukka yali ayigiriza enjiri eri omusajja ayitibwa Teefiro, eyava mu buwangwa obulala era nga tamanyi Mukama.
N’olwekyo, okumuyigiriza ebikwata ku Yesu, Omulokozi w’aboonoonyi, Lukka yalowooza nti yalina okunnyonnyola olulyo lwa Yokaana Omubatiza mu bujjuvu.
Mu Lukka 1:5-9, annyonnyola nti, “Awo mu mirembe gya Kerode, kabaka We Buyudaaya, waaliwo kabona, erinnya lye Zaakaliya, wa mu lulyo lwa Abiya: era yalina omukazi ow’omu bawala ba Alooni, erinnya lye Erisabesi. N’abo bombi baali batuukirivu mu maaso ga God, nga batambulira mu biragiro byonna ne mu by’obutuukirivu ebya Mukama nga tebaliiko kabi. So tebaalina mwana, kubanga Erisabesi yali mugumba, nabo bombi baali bakaddiye mu myaka gyabwe. Awo olwatuuka, bwe yali ng’akola omulimu ogw’obwa kabona mu maaso ga God ng’oluwalo lwe bwe lwaliraana, awo akalulu ne kamugwako ng’empisa ez’obwa kabona bwe zaali.”
Wano, ekintu kyabaawo Zaakaliya bwe yali aweereza God ng’empisa y’obwakabona bwe yali. Lukka yawa obukakafu bulambulukufu nti Zaakaliya yali muzzukulu wa Alooni. Kale Zaakaliya yali wa mu kitongole ki? Kino nsonga nkulu nnyo.
Yannyonnyola nti, “Bwe yali ng’akola omulimu ogw’obwa kabona mu maaso ga God ng’oluwalo lwe bwe lwaliraana.” Tulaba nti Lukka yamanya Zaakaliya bulungi nnyo n’asobola okunnyonnyola enjiri ey’okununulibwa ng’ayita mu Zaakaliya ne Erisabesi.
Nga naffe bwe tuli Abamawanga okuva mu mawanga ag’enjawulo, tetusobola kutegeera Obulokozi bwa Yesu okuggyako nga kinnyonnyoddwa mu bujjuvu, mutendera ku mutendera. Ka tuzuule ebinnyonnyola bino bye biki. Yokaana Omubatiza yazaalibwa Zaakaliya ne mukyala we Erisabesi, eyali omu ku bawala ba Alooni. Kati, ka tutunuulire olulyo lwa Zaakaliya ne Yokaana.
Olulyo lwa Yokaana Omubatiza
| Yokaana Omubatiza yali muzzukulu wa ani? |
| Alooni, kabona asinga obukulu |
Okutegeera olulyo lwa Yokaana Omubatiza, tulina okusoma Endagaano Enkadde, 1 Ebyomumirembe 24:1-19.
“N’empalo za batabani ba Alooni zaali zino. Batabani ba Alooni; Nadabu ne Abiku, Eriyazaali ne Isamaali. Naye Nadabu ne Abiku ne basooka kitaabwe okufa nga tebalina baana: Eriyazaali ne Isamaali kyebaava bakola omulimu ogw’obwakabona. Dawudi wamu ne Zadoki ow’oku batabani ba Eriyazaali ne Akimereki ow’oku batabani ba Isamaali ne babasalamu ng’ebisanja byabwe bwe byali mu kuweereza kwabwe. Awo ne walabika abasajja abakulu ku batabani ba Eriyazaali bangi okusinga ab’oku batabani ba Isamaali; era bwe bati bwe baasalibwamu: ku batabani ba Eriyazaali kwaliko kkumi na mukaaga, emitwe y’ennyumba za bakitaabwe; ne ku batabani ba Isamaali, ng’ennyumba za bakitaabwe bwe zaali, munaana. Bwe bati bwe baasalibwamu na bululu, emitindo gyonna wamu; kubanga waaliwo abakulu ab’omu kifo ekitukuvu n’abakulu ba God, ku batabani ba Eriyazaali era ne ku batabani ba Isamaali. Awo Semaaya mutabani wa Nesaneri omuwandiisi ow’oku Baleevi, n’abawandiikira mu maaso ga kabaka b’abakulu ne Zadoki kabona ne Akimereki mutabani wa Abiyasaali n’emitwe gy’ennyumba za bakitaabwe eza bakabona n’Abaleevi; ennyumba emu eya bakitaabwe ng’eronderwa Eriyazaali, n’endala ng’eronderwa Isamaali. Awo akaluIu ak’olubereberye ne kamugwako Yekoyalibu, ak’okubiri Yedaya; ak’okusatu Kalimu, ak’okuna Seyolimu; ak’okutaano Malukiya; ak’omukaaga Miyamini; ak’omusanvu Kakkozi, ak’omunaana Abiya; ak’omwenda Yesuwa; ak’ekkumi Sekaniya; ak’ekkumi n’akamu Eriyasibu, n’ak’ekkumi n’obubiri Yakimu; ak’ekkumi n’obusatu Kuppa, ak’ekkumi n’obuna Yesebeyabu; ak’ekkumi n’obutaano Biruga, ak’ekkumi n’omukaaga Immeri; ak’ekkumi n’omusanvu Keziri, ak’ekkumi n’omunaana Kapizzezi; ak’ekkumi n’omwenda Pesakiya, ak’amakumi abiri Yekezukeri; ak’abiri mu kamu Yakini, ak’abiri mu bubiri Gamuli; ak’abiri mu busatu Deraya, ak’abiri mu buna Maaziya. Bino bye byali ebisanja byabwe mu kuweereza kwabwe, okuyingiranga mu nnyumba ya Yakuwa ng’ekiragiro bwe kyali kye baaweebwa mu mukono gwa Alooni jjajjaabwe, nga Yakuwa God wa Isiraeri bwe yali amulagidde.”
Ka tuddemu okusoma olunyiriri olw’ekkumi. “Ak’omusanvu Kakkozi, ak’omunaana Abiya.” Wano, Dawudi yagaba obululu buli omu ku batabani ba Alooni, ssaddaaka n’eweebwayo mu nsengeka. (Nga bwe mumanyi mwenna, Alooni yali muganda wa Musa omukulu. God yatongoza Musa ng’omubaka we, ne Alooni ng’kabona asinga obukulu ow’Eweema Entukuvu mu maaso g’abantu ba Isiraeri.)
Abaleevi abalala bonna baateekebwa wansi wa bakabona era Alooni n’abaana be baavunaanyizibwa ku ssaddaaka zonna mu maaso ga God. Dawudi bwe yali tannateekateeka enkola y’okukuba akalulu, bakabona, abazzukulu ba Alooni, baalina okukuba akalulu buli mulundi era kyaleeta okubuusabuusa kungi.
N’olwekyo Dawudi yateekateeka enkola ng’ateeka mu nsengeka buli kitongole. Waaliwo ebitongole 24 mu nsengeka eyatandika okuva ku bazzukulu ba Alooni, era eky’omunaana kyali kya Abiya. Era kigamba nti, “Waaliwo kabona, erinnya lye Zaakaliya, wa mu lulyo lwa Abiya.” Kale Zaakaliya ne mukyala we Erisabesi bombi baali bazzukulu ba Alooni kabona asinga obukulu.
Yali Zaakaliya, kabona ow’omu kitongole kya Abiya, eyali kitaawe wa Yokaana Omubatiza. Tumanyi okuva mu Bayibuli nti baawasanga mu maka gaabwe.
Nga bwe mumanyi, Yakobo yawasa muwala wa kojja we ku ludda lwa nnyina. Kino kinnyonnyola olulyo okulina obukulu bungi ennyo. Kigamba nti, “Waaliwo kabona, erinnya lye Zaakaliya, wa mu lulyo lwa Abiya.”
N’olwekyo yali ddala muzzukulu wa Alooni. Ani? Zaakaliya, kitaawe wa Yokaana Omubatiza. Kino nsonga nkulu mu kunnyonnyola okununulibwa kwa Yesu, n’obuweereza bwa Yokaana Omubatiza, n’okuyisa ebibi by’ensi ku Yesu.
Batabani ba Alooni Bokka be Balina Okuweereza nga Bakabona kyokka
| Ani yali asobola okuweereza nga kabona asinga obukulu mu biseera by’Endagaano Enkadde? |
| Alooni n’abazzukulu be |
Kale wa mu Bayibuli awannyonnyola nti batabani ba Alooni be balina okuweereza nga bakabona? Ka tukirabe.
Mu Kubala 20:22-29, “Ne basitula e Kadesi ne batambula: abaana ba Isiraeri, ekibiina kyonna, ne batuuka ku lusozi Koola. Yakuwa n’agambira Musa ne Alooni ku lusozi Koola, ku nsalo y’ensi ya Edomu, ng’ayogera nti Alooni anaakuŋŋaanyizibwa eri abantu be: kubanga taliyingira mu nsi gye mpadde abaana ba Isiraeri, kubanga mwajeemera ekigambo kyange ku mazzi ag’e Meriba. Twala Alooni ne Eriyazaali mutabani we, obalinnyise ku lusozi Koola: Alooni omwambuleko ebyambalo bye, obimwambaze Eriyazaali mutabani we: kale Alooni anaakuŋŋaanyizibwa eri abantu be, era anaafiira eyo. Musa n’akola nga Yakuwa bwe yalagira: ne balinnya ku lusozi Koola mu maaso g’ekibiina kyonna. Musa n’ayambula Alooni ebyambalo bye, n’abyambaza Eriyazaali mutabani we; Alooni n’afiira eyo ku ntikko y’olusozi: Musa ne Eriyazaali ne baserengeta ne bava ku lusozi. Awo ekibiina kyonna bwe baalaba nga Alooni afudde, ne bamala ennaku asatu nga bakaabira Alooni, ennyumba ya Isiraeri yonna.”
Mu Kuva, Amateeka ga God gawandiikiddwa, nga gagamba nti abaana ba kabona asinga obukulu balina okutwala obwakabona obw’oku ntikko, nga bakitaabwe bwe baakola bwe baatuuka mu bukulu.
Mu Okuva 28:1-5, “Era weesembereze gy’oli Alooni muganda wo, n’abaana be wamu naye, mu baana ba Isiraeri, ampeereze mu bwakabona, Alooni, Nadabu, ne Abiku, Eriyazaali ne Isamaali, abaana ba Alooni. Era olimukolera Alooni muganda wo ebyambalo ebitukuvu olw’ekitiibwa n’olw’obulungi. Era olibagamba bonna abalina omutima ogw’amagezi, be nnajjuza omwoyo ogw’amagezi, bakole ebyambalo ebya Alooni okumutukuza, ampeereze mu bwa kabona. Bino bye byambalo bye balikola; eky’omu kifuba, n’ekkanzu, n’omunagiro, n’ekizibawo eky’akatimba, ekiremba, n’olukoba: era balibakolera ebyambalo ebitukuvu Alooni muganda wo, n’abaana be, ampeereze mu bwakabona. Era balitwala ezaabu eyo, ne kaniki, n’olugoye olw’effulungu, n’olumyufu, nebafuta.”
God yatongoza mu ngeri entegeerekeka Alooni, muganda wa Musa, eri obwakabona. Obwakabona tebwali bwa musajja mulala yenna. N’olwekyo, God yalagira Musa okutukuza Alooni ng’kabona asinga obukulu, era amukolere ebyambalo ebituufu nga bwe yalagira. Tetuteekwa kwerabira bigambo bya God ennaku zonna.
Era mu Okuva 29:1-9, “Era bw’olibakola bw’otyo okubatukuza, bampeereze mu bwakabona: otwale ente ennume ento n’endiga ennume bbiri ezitaliiko bulema n’emigaati egitazimbulukuswa, n’obugaati obutazimbulukuswa obutabuddwamu amafuta, n’emigaati egy’empewere egitazimbulukuswa egisiigiddwako amafuta: oligikola n’obutta obulungi obw’eŋŋaano. Era oligiteeka mu kabbo kamu, oligireetera mu kabbo, awamu n’ente n’endiga ebbiri. Ne Alooni n’abaana be olibaleeta ku mulyango ogw’eweema ey’okusisinkanirangamu, olibanaaza n’amazzi. Era oliddira ebyambalo n’oyambaza Alooni ekizibawo, n’omunagiro ogw’ekkanzu, n’ekkanzu, n’eky’omu kifuba, n’omusiba olukoba olw’ekkanzu olulukibwa n’amagezi: era olissa ekiremba ku mutwe gwe, n’oteeka engule entukuvu ku kiremba. N’olyoka otwala amafuta ag’okufukibwako, n’ogafuka ku mutwe gwe, n’omufukira amafuta. Era olireeta abaana be, n’obambaza ebizibawo. Era olibasiba enkoba, Alooni n’abaana be, n’obassaako enkuufiira: era banaabeeranga n’obwakabona mu kiragiro ekitaliggwaawo: era olijjuza emikono gya Alooni n’abaana be.”
“Era olibasiba enkoba, Alooni n’abaana be, n’obassaako enkuufiira: era banaabeeranga n’obwakabona mu kiragiro ekitaliggwaawo: era olijjuza emikono gya Alooni n’abaana be.” God yategeeza ddala nti Alooni n’abaana be bokka be balina okutukuzibwa okuweereza mu bwakabona emirembe gyonna. Bwe yayogera mu ngeri entegeerekeka nti, “mu kiragiro ekitaliggwaawo” kyasigala nga kituufu ne Yesu bwe yamala okujja mu nsi eno.
N’olwekyo Lukka annyonnyola mu bujjuvu nti Zaakaliya yali muzzukulu wa Alooni kabona asinga obukulu. Zaakaliya bwe yali ng’aweereza nga kabona mu maaso ga God mu yeekaalu ya Mukama, malayika n’amulabikira n’amugamba nti okusaba kwe kuwuliddwa; era nti mukyala we Erisabesi agenda kumuzaalira omwana ow’obulenzi.
Zaakaliya teyakikkiriza n’agamba nti, “Mukyala wange mukadde nnyo, ayinza atya okuzaala omwana?” Olw’okubuusabuusa kwe, God yamusirusiza okumala akaseera okulaga nti ebigambo bye byali bya mazima.
Ekiseera bwe kyatuuka, mukyala we n’afuna olubuto era oluvannyuma lw’ekiseera, Maliyamu eyali embeerera naye n’afuna olubuto. Ebintu byombi byali bikolwa bya God eby’okuteekateeka obulokozi bwaffe. Okusobola okulokola abantu bonna abagudde, yalina okutuma omuweereza we Yokaana era n’aleetera Omwana we omu yekka Yesu okuzaalibwa mu nsi eno.
N’olwekyo, God yaleetera Omwana we okubatizibwa Yokaana asobole okuyisa ebibi by’ensi byonna ku ye abantu abamukkiriza basobole okulokolebwa.
Obulabirizi bwa God Obw’enjawulo!
| Ani God gwe yateekateeka mu maaso ga Yesu okukola omulimu gw’okununula? |
| Yokaana Omubatiza |
God yateekateeka Yokaana okuzaalibwa mu nsi eno nga Yesu tannajja. Yokaana yazaalibwa asobole okubatiza Yesu era ayise ebibi by’ensi byonna ku Ye. Omuzzukulu wa kabona asinga obukulu yalina okuwaayo ssaddaaka ey’okutangirira okusobola okutuukiriza Endagaano ya God eyakolebwa mu Ndagaano Enkadde n’Empya; okusobola nti enjiri ey’okununulibwa kwa Yesu ekkirizibwe era ekolebwe mu ngeri entuufu.
Mu Kuva, God yawa Isiraeri Amateeka ge n’Endagaano ze; etteeka lya God n’etteeka erifuga obuweereza bwa ssaddaaka mu Weema, okutuukira ddala ku nnyambala ya bakabona, ebikwata ku ssaddaaka, n’okuddirira obwakabona eri batabani ba bakabona. God yatongoza Alooni n’abazzukulu be eri obwakabona obw’oku ntikko emirembe gyonna.
N’olwekyo, abazzukulu bonna aba Alooni baali basobola okuwaayo ssaddaaka era bakabona abasinga obukulu baali basobola okuva mu nnyumba ya Alooni kyokka. Olaba nga bwe kyali?
Naye mu bazzukulu bangi aba Alooni, God yalonda kabona omu ayitibwa Zaakaliya ne mukyala we Erisabesi. Yali agambye nti, “Laba, ntuma omubaka wange mu maaso go.” God bwe yagamba Zaakaliya nti yali agenda kusobozesa Erisabesi okuzaala omwana ow’obulenzi, era nti yali agenda kumutuuma Yokaana, yeewuunya nnyo n’afuuka musiru olw’ekiragiro kye okutuusa omwana lwe yazaalibwa n’atuumibwa erinnya.
Era ddala, omwana ow’obulenzi yazaalibwa mu nnyumba ye. Ekiseera bwe kyatuuka okutuuma omwana erinnya ng’empisa za Isiraeri bwe zaali, baagenderera okutuuma omwana erinnya lya kitaawe.
“Awo ebiro bya Erisabesi ne bituuka okuzaala: n’azaala omwana wa bulenzi. Baliraanwa be n’ab’ekika kye ne bawulira nga Mukama amugulumiririzza ekisa kye, ne basanyukira wamu naye. Awo olwatuuka ku lunaku olw’omunaana, ne bajja okukomola omwana; baali baagala okumutuuma erinnya lya kitaawe Zaakaliya. Nnyina n’addamu nagamba nti Nedda, naye anaatuumibwa Yokaana. Ne bamugamba nti Tewali wa mu kika kyo ayitibwa linnya eryo. Ne bawenya kitaawe, bw’ayagala okumutuuma. N’ayagala ekipande eky’okuwandiikako, n’awandiika, n’agamba nti Erinnya lye Yokaana. Ne beewuunya bonna. Amangu ago akamwa ke ne kazibuka, n’olulimi lwe ne lusumulukuka, n’ayogera nga yeebaza God. Bonna abaali baliraanyeewo ne batya. N’ebigambo ebyo byonna ne bibuna mu nsi yonna ey’ensozi ey’e Buyudaaya. Ne bonna abaabiwulira ne babissa mu mitima gyabwe, ne bagamba nti Kale omwana oyo aliba ki? kubanga omukono gwa Mukama gwali wamu naye.” (Lukka 1:57-66)
Zaakaliya yali kasiru mu kiseera ekyo. Ekiseera bwe kyatuuka okutuuma omwana, ab’ekika baateesa nti omwana atuumibwe Zaakaliya. Naye nnyina yakikakasa nti erinnya lye liteekwa okuba Yokaana. Ku kino, ab’ekika baagamba nti tewali muntu n’omu ayitibwa linnya eryo mu maka era nti omwana alina okutuumibwa erinnya lya kitaawe.
Erisabesi bwe yeeyongera okukkaatiriza erinnya eryo, ab’eŋŋanda ne bagenda ewa Zaakaliya ne babuuza erinnya ly’omwana. Zaakaliya, nga tasobola kwogera, yasaba ekipande eky’okuwandiikako n’awandiika ‘Yokaana’. Ab’ekika bonna ne beewuunya ku kulonda erinnya eritali lya bulijjo.
Naye oluvannyuma lw’okutuuma erinnya, amangu ago akamwa ka Zaakaliya ne kazibuka. Yatendereza God era n’ajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu n’alagula.
Lukka atubuulira ku kuzaalibwa kwa Yokaana Omubatiza mu nnyumba ya Zaakaliya. “Waaliwo kabona, erinnya lye Zaakaliya, wa mu lulyo lwa Abiya.” Mu kulabirira okw’enjawulo okwa God, Yokaana Omubatiza, omukiise w’abantu bonna, yazaalibwa Zaakaliya, omuzzukulu wa Alooni.
Era okuyita mu Yokaana Omubatiza ne Yesu Kristo, God yatuukiriza obulokozi bw’abantu bonna. Tulokolebwa okuva mu bibi byaffe byonna nga tukkiriza omulimu ogw’okununulibwa ogwakolebwa okuyita mu Yokaana ne Yesu Kristo.
Okubatizibwa kwa Yesu
| Lwaki Yesu yabatizibwa Yokaana? |
| Okuggyawo ebibi by’ensi byonna |
Yokaana Omubatiza yawa obujuliz nti Yesu yali Mwana wa God era yaggyawo ebibi byaffe byonna. Yali Yokaana omubatiza, omuweereza wa God eyawa obujulizi ku bulokozi bwaffe. Tekitegeeza nti God tatubuulira yekka nti ye Mulokozi waffe. God akola ng’ayita mu baweereza be mu kkanisa, era ng’ayita mu kamwa k’abantu be bonna abalokoddwa.
God agamba nti, “Mwogere eby’okusanyusa Yerusaalemi, mumukoowoole nti entalo ze zimalirizibbwa (okuggyawo), ng’obutali butuukirivu bwe busonyiyiddwa; ng’aweereddwa (okuggyawo) mu mukono gwa Mukama emirundi ebiri olw’ebibi bye byonna. Omuddo guwotoka, ekimuli kiyongobera: naye ekigambo kya God waffe kinaanyweranga ennaku zonna.” (Isaaya 40:2, 8)
“Temukyali boonoonyi. Ntangiridde ebibi byammwe byonna era entalo ewedde.” Bw’etyo eddoboozi ly’enjiri ey’okununulibwa lisigala nga litukaabira. Kino kye kiyitibwa enjiri etegekeddwa.
Bwe tutegeera emirimu gya Yokaana Omubatiza, bwe tutegeera ddala nti ebibi by’ensi byonna byayisibwa ku Yesu okuyita mu Yokaana Omubatiza, ffenna tusobola okusumululwa okuva mu bibi byaffe.
Enjiri ennya zonna zitubuulira ku Yokaana Omubatiza, era nnabbi asembayo ow’Endagaano Enkadde naye awa obujulizi ku Yokaana Omubatiza, omuweereza wa God. Era Endagaano Empya etandika n’okuzaalibwa kwa Yokaana Omubatiza n’okuyisa ebibi okuyita mu ye.
Kale lwaki tumuyita Yokaana Omubatiza? Kubanga yabatiza Yesu. Okubatiza kitegeeza ki? Kitegeeza ‘okuyisa ku, okuziikibwa, okunaazibwa’― kyenkanankana n’okuteeka emikono ku mutwe mu Ndagaano Enkadde.
Mu Ndagaano Enkadde, omuntu bwe yayonoona, yayisa ebibi bye ku mutwe gw’ekiweebwayo ky’ekibi, ssaddaaka etaliiko kamogo, ng’ateeka emikono gye ku kiweebwayo ky’ekibi, era ssaddaaka n’efa n’ebibi ebyo. ‘Okuteeka emikono’ kitegeeza ‘okuyisa ku’. N’olwekyo, ‘okuteeka emikono’ ne ‘okubatiza’ bye bimu naye n’amannya ag’enjawulo.
Kale okubatizibwa kwa Yesu kwali kutegeeza ki? Okubatizibwa kwe kwali kkubo lyokka ery’okutangirira mu kiragiro kya God.
Mu Ndagaano Enkadde, aboonoonyi baalina okuteeka emikono gyabwe ku mutwe gwa ssaddaaka okuyisa ebibi byabwe ku mutwe gwayo. Olwo ne basala omumiro gwayo era bakabona ne baleeta omusaayi okugusiiga ku mayembe g’ekyoto eky’ebiweebwayo ebyokebwa. Guno gwe gwali omukkubo ogw`okutangirira ebibi ebya buli lunaku.
Kale, baatangiriranga batya ebibi eby’omwaka?
Alooni, kabona asinga obukulu yawaayo ssaddaaka ku lw’abantu bonna aba Isiraeri. Olwokubanga Yokaana Omubatiza yazaalibwa mu nnyumba ya Alooni, kyali kirungi ye okuba kabona asinga obukulu, era God yamuteekateeka okuba kabona asinga obukulu asembayo okusinziira ku kisuubizo kye eky’okununula.
Yokaana Omubatiza yali mukiise w’abantu bonna era kabona asinga obukulu asembayo ow’abantu bonna kubanga Endagaano Enkadde yaggwaako Yesu Kristo bwe yazaalibwa. Ani omulala okuggyako Yokaana Omubatiza eyayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu mu Ndagaano Empya, nga Alooni bwe yatangirira ebibi by’abantu be mu Ndagaano Enkadde? Nga kabona asinga obukulu asembayo mu Ndagaano Enkadde era omukiise w’abantu bonna, Yokaana Omubatiza yayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu bwe yamubatiza.
Olwokubanga Yokaana yayisa ebibi byonna ku Yesu, tusobola okununulibwa nga tukkiriza enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Yesu yafuuka Omwana gw’Endiga okusobola okulokola aboonoonyi bonna, bw’atyo n’atuukiriza omulimu ogw’okununulibwa nga God bwe yali ateeseteese. Yesu yatubuulira nti Yokaana Omubatiza ye yali nnabbi asembayo, kabona asinga obukulu asembayo eyayisa ebibi by’ensi byonna ku Ye.
Lwaki Yesu teyasobola kukikola yekka? Lwaki yeetaaga Yokaana Omubatiza? Waaliwo ensonga lwaki Yokaana Omubatiza yajja emyezi mukaaga nga Yesu tannajja. Kyali kutuukiriza Amateeka g’Endagaano Enkadde, okutuukiriza mu bujjuvu Endagaano Enkadde.
Yesu yazaalibwa omuwala omuggulanda Maliyamu, ne Yokaana Omubatiza n’azaalibwa omukazi omukadde ayitibwa Erisabesi.
Gano gaali mirimu gya God, era yagateekateeka okulokola aboonoonyi bonna. Okulokolwa okuva mu lutalo olutaggwaawo olw’ekibi, n’okubonaabona kwonna okw’abantu aboonoonyi, yatuma omuweereza we Yokaana, n’oluvannyuma Omwana we Yennyini Yesu. Yokaana Omubatiza yatumibwa ng’omukiise w’abantu bonna, kabona asinga obukulu asembayo.
Asinga Obukulu mu Abo Abazaalibwa Abakazi
| Ani yali omuntu asinga obukulu ku nsi? |
| Yokaana Omubatiza |
Ka tulabe Matayo 11:7-14. “Nabo bwe baagenda, Yesu n’asooka okwogera n’ebibiina ku Yokaana nti Kiki kye nwagenderera mu ddungu okutunuulira? olumuli olunyeenyezebwa n’empewo? Naye kiki kye mwagenderera okulaba? omuntu ayambadde ezinekaaneka? Laba, abambala ezinekaaneka baba mu nnyumba za bakabaka. Naye kiki kye mwagenderera? okulaba nnabbi? Weewaawo, mbagamba, era asingira ddala nnabbi. Oyo ye yawandiikwako nti Laba, ntuma omubaka wange mu maaso go, Alikukulembera alirongoosa ekkubo lyo. Ddala mbagamba nti Tevanga mu abo abazaalibwa abakazi omuntu asinga Yokaana Omubatiza: naye omuto mu bwakabaka obw’omu ggulu amusinga ye. Okuva ku biro bya Yokaana Omubatiza okutuusa leero obwakabaka obw’omu ggulu buwaguzibwa, n’abawaguza babunyaga lwa maanyi. Kubanga bannabbi bonna n’amateeka baalagula okutuusa ku Yokaana. Era oba mwagala okukkiriza, oyo ye Eriya agenda okujja.”
Abantu baagenda mu ddungu okulaba Yokaana Omubatiza, eyakowoola nti, “Mwenenye, mmwe abaana b’emisota!” Era Yesu n’agamba nti, “Naye kiki kye mwagenderera okulaba? omuntu ayambadde ezinekaaneka? Laba, abambala ezinekaaneka baba mu nnyumba za bakabaka.”
Yesu yajulira yawa obujulizi ku bukulu bwa Yokaana. “Kiki kye mwagenda okulaba? Omuntu ow’ensiko ayambadde ebyoya by’eŋŋamira era akaaba n’eddoboozi ery’omwanguka? Ateekwa okuba nga yayambala ebyoya by’eŋŋamira. Kiki kye mwagenda okulaba? Omuntu ayambadde ebyambalo ebinekaaneka? Abambala ebyambalo ebinekaaneka baba mu nnyumba za bakabaka. Naye asinga kabaka”, Yesu bwe yajulira. “Laba, abambala ezinekaaneka baba mu nnyumba za bakabaka. Naye kiki kye mwagenderera? okulaba nnabbi? Weewaawo, mbagamba, era asingira ddala nnabbi.”
Mu biro eby’edda, bannabbi baali basinga bakabaka. Yokaana Omubatiza yali asinga kabaka, era asinga nnabbi. Yali asinga bannabbi bonna ab’Endagaano Enkadde. Mu butuufu, Yokaana, kabona asinga obukulu asembayo era omukiise w’abantu bonna, yali asinga Alooni kabona asinga obukulu eyasooka. Yesu yennyini awa obujulizi ku Yokaana.
Ani mukiise w’abantu bonna? Okuggyako Kristo yennyini, ani omuntu asinga obukulu ku nsi? Yokaana Omubatiza. “Mbagamba, era asingira ddala nnabbi. Oyo ye yawandiikwako nti Laba, ntuma omubaka wange mu maaso go, Alikukulembera alirongoosa ekkubo lyo.”
Yokaana Omubatiza yajulira nti olutalo olw’ekibi lwali luwedde. “Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” Yali Yokaana Omubatiza eyajulira nti Yesu yaggyawo ebibi by’ensi.
Mu Matayo 11:11, “Ddala mbagamba nti Tevanga mu abo abazaalibwa abakazi omuntu asinga Yokaana Omubatiza.” Wabaddewo omuntu yenna asinga Yokaana Omubatiza mu abo abazaalibwa abakazi?
“Okuzaalibwa abakazi” kitegeeza ki? Kitegeeza abantu bonna. Okuggyako Adamu, abantu bonna baazaalibwa abakazi. Weewaawo, mu abo abazaalibwa abakazi, tewabangawo asinga Yokaana Omubatiza. N’olwekyo, ye kabona asinga obukulu asembayo era omukiise w’abantu bonna. Yokaana Omubatiza yali kabona asinga obukulu, nnabbi, era omukiise waffe.
Mu Ndagaano Enkadde, Alooni n’abaana be baatongozebwa God okuweereza emirembe gyonna. Ebibi byonna byalina okwozibwa okuyita mu Alooni n’abaana be. Kyali nga God bwe yalagira.
Singa omuntu omulala mu Baleevi yavaayo n’aguma okuyingira mu nsonga, mazima ddala yandifudde. Kye baali basobola okukola kyokka kwali kukungaanya enku ez’omuliro ku kyoto, okuwuulamu ensolo amalusu, okuyonja ebyenda, n’okunoga amasavu. Singa baali ba malala ne bagezaako okukola emirimu gya bakabona, bandibadde bafa bokka kyokka. Lye Mateeka ga God. Tebaasobola kusala layini.
Ku nsi, tewabangawo muntu asinga Yokaana Omubatiza. Yali asinga obukulu mu bantu bonna abafa. “Okuva ku biro bya Yokaana Omubatiza okutuusa leero obwakabaka obw’omu ggulu buwaguzibwa, n’abawaguza babunyaga lwa maanyi.” (Matayo 11:12)
Okununulibwa kw’abantu kwatuukirizibwa Yokaana Omubatiza bwe yabatiza Yesu, era abo abakkiriza Yesu basobola okuyingira mu bwakabaka obw’omu ggulu. Bafuuka batuukirivu. Ka tulabe kitaawe wa Yokaana bwe yajulira ku mutabani we.
Obujulizi bwa Zaakaliya, Kitaawe wa Yokaana
| Zaakaliya yalagula ki ku mutabani we? |
| Yokaana alirongosa ekkubo lya Mukama ng’awa abantu be okumanya ku bulokozi. |
Ka tusome Lukka 1:67-80. “Kitaawe Zaakaliya n’ajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu, n’alagula, ng’agamba nti Atenderezebwe Yakuwa, God wa Isiraeri; Kubanga akyalidde abantu be, era abanunudde, Era atuyimusirizza ejjembe ery’obulokozi Mu nnyumba y’omuddu we Dawudi. (Nga bwe yayogerera mu kamwa ka bannabbi be abatukuvu, abaaliwo kasookedde ensi ebaawo), Okulokolebwa mu balabe baffe; ne mu mikono gy’abo bonna abatukyawa; Okutuukiriza ekisa kye yasuubiza bajjajjaffe, N’okujjukira endagaano ye entukuvu. Okutuukiriza ekirayiro kye yalayirira jjajjaffe Ibulayimu, Okukituwa ffe; ffe bwe tulokolebwa mu mikono gy’abalabe baffe, Tulyoke tumuweereze nga tetuliko kye tutya, Mu butukuvu ne mu butuukirivu mu maaso ge ennaku zaffe zonna. Naawe, omwana, oliyitibwa nnabbi w’Oyo Ali waggulu ennyo: Kubanga olikulembera Mukama okulongoosa amakubo ge; Okumanyisa abantu be obulokozi, Ebibi byabwe bibaggibweko, Olw’ekisa kya God waffe ekirungi, Emmambya kyevudde etusalira eva mu ggulu, Okwakira abatuula mu nzikiza, ne mu kisiikirize ky’olumbe, Okuluŋŋamya ebigere byaffe mu kkubo ery’emirembe. Omwana n’akula, n’ayongerwako amaanyi mu mwoyo; n’abeera mu malungu okutuusa ku lunaku lwe yayolesebwa eri Isiraeri.”
Zaakaliya yalagula ebintu bibiri. Yalagula nti Kabaka w’abantu bonna yali azze. Okuva ku lunyiriri 68 okutuuka ku 73, yalagula n’essanyu nti God teyeerabira bisuubizo bye era nti Yesu, nga God bwe yasuubiza Ibulayimu, yazaalibwa omuwala omuggulanda Maliyamu okulokola abazzukulu be okuva mu mikono gy’abalabe baabwe.
Era okuva ku lunyiriri 74, “Ffe bwe tulokolebwa mu mikono gy’abalabe baffe, Tulyoke tumuweereze nga tetuliko kye tutya.” Kino kijjukiza Ekisuubizo kya God eri Ibulayimu n’abantu ba Isiraeri, era yalagula. “Okukituwa ffe, tulyoke tumuweereze nga tetuliko kye tutya.”
Okuva ku lunyiriri 76, yalagulira omwana we. “Naawe, omwana, oliyitibwa nnabbi w’Oyo Ali waggulu ennyo: Kubanga olikulembera Mukama okulongoosa amakubo ge; Okumanyisa abantu be obulokozi, Ebibi byabwe bibaggibweko, Olw’ekisa kya God waffe ekirungi, Emmambya kyevudde etusalira eva mu ggulu, Okwakira abatuula mu nzikiza, ne mu kisiikirize ky’olumbe, Okuluŋŋamya ebigere byaffe mu kkubo ery’emirembe.”
Wano yagamba nti, “Okumanyisa abantu be obulokozi, Ebibi byabwe bibaggibweko.” Ani gwe yagamba yali agenda okuwa okumanya obulokozi? Yokaana Omubatiza. Musobola okulaba kino? Yokaana Omubatiza, okuyita mu bigambo bya God, yali agenda okutuwa okumanya nti Yesu ye Mwana wa God eyaggyawo ebibi by’ensi.
Ka tulabe Makko 1. “Omwana wa God. Nga bwe Okusooka kw’enjiri ya Yesu Kristo,kyawandiikibwa mu nnabbi Isaaya nti Laba, nze ntuma omubaka wange mu maaso go, Alirongoosa oluguudo lwo; Eddoboozi lye ayogerera waggulu mu ddungu nti Mulongoose oluguudo lwa Mukama, Muluŋŋamye amakubo ge; Yokaana yajja eyabatiza mu ddungu n’abuulira okubatizibwa okw’okwenenya olw’okuggibwako ebibi. N’ensi yonna ey’e Buyudaaya n’ab’e Yerusaalemi bonna ne bavaayo ne bajja gy’ali ne babatizibwa ye mu mugga Yoludaani nga baatula ebibi byabwe.” (Makko 1:1-5)
Abaisiraeri bwe baawulira okuva eri Yokaana Omubatiza, ne bava mu kusinza ebifaananyi by’ab’amawanga ne babatizibwa Yokaana Omubatiza. Naye Yokaana yajulira nti, “Mbabatiza n’amazzi musobole okuddayo eri God. Naye Omwana wa God ajja kujja era mbatize, ebibi byammwe byonna bimuweebwe. Era bwe mukkiriza okubatizibwa kwe nga bwe mbabatiza, ebibi byammwe byonna bijja kumuweebwa, nga ebibi bwe byayisibwa okuyita mu kuteeka emikono mu Ndagaano Enkadde.” Ekyo Yokaana kye yajulira.
Yesu okubatizibwa mu Yoludaani kitegeeza nti yabatizibwa mu mugga ogw’okufa. Tuyimba ku kuziika, “♪Mu bulungi obujja, tujja kusisinkana ku lubalama olwo olulungi. Tujja kusisinkana ku lubalama olwo olulungi.♪” Bwe tufa, tujja kusomoka omugga Yoludaani. Omugga Yoludaani gwe mugga ogw’okufa. Yesu yabatizibwa mu mugga ogw’okufa.
Okubatiza Okuyisa Ebibi Byaffe
| Kiki “okuteeka emikono” mu Ndagaano Empya? |
| Okubatizibwa kwa Yesu |
Mu Matayo 3:13-17, tusoma nti, “Awo Yesu n’ava e Ggaliraaya, n’atuuka ku Yoludaani eri Yokaana, amubatize. Naye Yokaana yali ayagala okumugaana, ng’agamba nti Nze nneetaaga ggwe okumbatiza, naawe ojja gye ndi? Naye Yesu n’addamu n’amugamba nti Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. N’alyoka amukkiriza. Awo Yesu, bwe yamala okubatizibwa, amangu ago n’ava mu mazzi: laba, eggulu ne limubikkukira, n’alaba Omwoyo gwa God ng’akka ng’ejjiba, ng’ajja ku ye; laba, eddoboozi ne liyima mu ggulu, nga ligamba nti Oyo ye Mwana wange, gwe njagala, gwe nsanyukira ennyo.”
Yesu yajja ku Yoludaani n’abatizibwa Yokaana Omubatiza. “Mbatize.” Ne Yokaana n’agamba nti, “Nze nsaanira okubatizibwa ggwe, naawe ojja gye ndi?” Bakabona abasinga obukulu ab’omu ggulu n’ab’oku nsi baasisinkana.
Okusinziira ku Abaebbulaniya, Yesu Kristo ye Kabona Asinga Obukulu emirembe gyonna ng’empisa ya Merukizeddeeki bw’eri. Talina lunyiriri lw’obuzaale. Si muzzukulu wa Alooni, wadde omuntu yenna ku nsi. Ye Mwana wa God, Omutonzi waffe. N’olwekyo, talina lunyiriri lw’obuzaale. Naye yaleka ekitiibwa ky’omu ggulu n’akka ku nsi okulokola abantu be.
Ensonga lwaki yakka mu nsi eno yali kulokola aboonoonyi bonna abaali babonaabona olw’okulimbibwa Setaani. Era, yaggyawo ebibi by’ensi byonna ng’abatizibwa Yokaana Omubatiza. “Naye Yesu n’addamu n’amugamba nti Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. N’alyoka amukkiriza.”
“Kkiriza kaakano.” Kikkirize! Yesu yalagira omukiise w’abantu bonna era n’afukamira omutwe gwe. Mu Ndagaano Enkadde, ssaddaaka bwe yaweerezebwanga eri God, omwonoonyi oba kabona asinga obukulu yateekanga emikono gye ku mutwe gwayo n’ayisa ebibi. “Okuteeka emikono ku” kitegeeza “okuyisa ku”.
Yesu yabatizibwa Yokaana Omubatiza. Kye kyategeeza kyali kimu n’okuteeka emikono mu Ndagaano Enkadde. “Okuyisa ku”, “okuziikibwa”, “okunaazibwa”, ne “okuwaayo ssaddaaka” nabyo bye bimu. Endagaano Empya ye nsonga entuufu ate Endagaano Enkadde kye kisiikirize kyayo.
Omwonoonyi bwe yateeka emikono gye ku omwana gw’endiga mu Ndagaano Enkadde, ekibi kye kyayisibwa ku mwana gw’endiga era omwana gw’endiga n’afa. Omwana gw’endiga bwe yafa, yaziikibwa. Ekibi ky’oyo eyateeka emikono gye ku mwana gw’endiga kyayisibwa ku mwana gw’endiga n’olwekyo omwana gw’endiga n’afa n’ekibi! Ekibi bwe kyayisibwa ku mwana gw’endiga, oyo eyaleeta omwana gw’endiga naye yafuuka atalina kibi?
Ka tugambe nti akatambaala kano kibi ate akazindaalo kano, omwana gw’endiga. Era bwe nteeka emikono gyange ku mayirofooni eno, ekibi kino kiyisibwa ku mayirofooni eno, omwana gw’endiga. God yennyini yasalawo nti bwe kityo bwe kinaabanga. “Teeka emikono go ku.” Kale okusobola okununulibwa okuva mu bibi, omuntu alina okuteeka emikono gye ku. Oluvannyuma lw’ekyo, taba na kibi. Okubatizibwa kwa Yesu kwa kunaaza, kuziika, n’okuyisa ekibi ku Ye. Ekyo kyennyini kye kitegeeza.
| Kitegeeza ki okutuukiriza obutuukirivu bwonna? |
| Kwe kunaaba ebibi byonna nga tuyisa ebibi ku Yesu. |
Kale Yesu bwe yabatizibwa okuggyawo ebibi by’ensi byonna, byonna ddala byayisibwa ku Ye? Ebibi by’ensi byonna byayisibwa ku Yesu era abantu bonna ne banunulibwa. Kye kimu n’okuyisa ebibi ku ssaddaaka mu Ndagaano Enkadde. Yesu yajja mu nsi eno era ku Yoludaani, n’agamba nti, “Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna.” (Matayo 3:15)
Awo, Yokaana n’abatiza Yesu. Yesu yagamba Yokaana nti kyali kisaanira bo okutuukiriza obutuukirivu bwonna ng’ayita mu kubatizibwa kwe. “Obutuukirivu bwonna” kitegeeza “ekisinga okusaanira era ekigwanira”. “Kubanga bwe tutyo” kyali kisaanira bo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. Kino kyategeeza nti kyali kituufu Yokaana okubatiza Yesu, ne Yesu okubatizibwa Yokaana, okusobola okuyisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu.
God awa okununulibwa ng’asinziira ku kubatizibwa kwa Yesu, ssaddaaka ye, n’okukkiriza kwaffe. “Abantu bonna babonaabona olw’ekibi era banyigirizibwa Setaani olw’ebibi byabwe. N’olwekyo, basobole okulokolebwa era batumibwe mu ggulu, ggwe, ng’omukiise w’abantu bonna era omuzzukulu wa Alooni, olina okumbatiza ku lw’abantu bonna. Nja kubatizibwa ggwe. Olwo omulimu ogw’okununula gunatuukirizibwa.”
Awo n’amukkiriza.
Kale Yokaana yabatiza Yesu. Yateeka emikono gye ku mutwe gwa Yesu n’ayisa ebibi by’ensi byonna ku Ye. Yesu ye yali Omulokozi eyanaaza ebibi byaffe byonna. Tulokoka nga tukkiriza okununulibwa kwe. Okkiriza?
Oluvannyuma lw’okubatizibwa kwe, omulimu ogwasooka ogwa Yesu mu buweereza bwe obw’olwaatu ku Yoludaani okuyita mu mikono gy’omukiise w’abantu bonna, yatambula ng’abuulira enjiri okumala emyaka esatu n’ekitundu ng’alina ebibi by’ensi byonna ku mutwe gwe.
Yagamba omukazi eyakwatibwa mu kikolwa eky’obwenzi nti, “Nange sisala kukusinga.” Yali tasobola kumusalira musango kubanga yali atwala ebibi bye byonna ku Ye era yali agenda kufiira ku Musaalaba ku lw’ebyo. Bwe yali asaba mu kifo ekiyitibwa Gesusemane, yasaba emirundi esatu ng’asaba Kitaawe aleke ekikompe kimuyiteko, naye mangu ddala n’awaayo byonna n’agamba nti, “Si nga nze bwe njagala, naye ky’oyagala ggwe kikolebwe.” (Lukka 22:42)
“Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!”
| Ebibi bimeka Yesu bye yaggyawo? |
| Ebibi by’ensi byonna |
Mu Yokaana 1:29, “Olunaku olw’okubiri n’alaba Yesu ng’ajja gy’ali, n’agamba nti Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” Yokaana Omubatiza yabatiza Yesu. Era olunaku olwaddako, Yokaana Omubatiza yalaba Yesu ng’ajja gy’ali, n’akowoola, n’ajulira eri abantu. “Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!”
Omwana wa God yajja mu nsi eno n’aggyawo ebibi by’ensi byonna. Yokaana Omubatiza yajulira nate. Mu Yokaana 1:35-36, “Olunaku olwaddirira nate Yokaana yali ayimiridde n’ab’oku bayigirizwa be babiri; n’atunuulira Yesu ng’atambula, n’agamba nti Laba, Omwana gw’endiga gwa God!”
Omwana gw’Endiga owa God kitegeeza nti ye nsonga ey’amazima era ey’ennyini ey’ekiweebwayo ky’Endagaano Enkadde, eyafa olw’ebibi bya Isiraeri. Kubanga nze naawe, Omwana wa God, Omutonzi waffe, twakka mu nsi eno n’aggyawo ebibi byaffe byonna; ebibi byonna okuva ku kutondebwa kw’ensi okutuuka ku lunaku lw’enkomerero yaayo, okuva ku kibi eky’olubereberye okutuuka ku butali butuukirivu bwaffe bwonna, okuva ku bunafu bwaffe okutuuka ku nsobi zaffe. Yatununula ffenna n’okubatizibwa kwe n’omusaayi gwe ku Musaalaba.
Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna n’atuwa okununulibwa. Mutegeera kino? “Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!”
Wayiseewo emyaka nga 2000. Kitegeeza nti wayiseewo emyaka nga 2000 okuva lwe yakka mu nsi eno. Era mu mwaka 30 A.D., Yesu yaggyawo ebibi by’ensi byonna. Omwaka 1 A.D. gwe mwaka Yesu mwe yazaalibwa. Ekiseera nga Kristo tannajja tukiyita B.C. N’olwekyo, wayiseewo emyaka nga 2000 okuva Yesu lwe yajja mu nsi eno.
Mu mwaka 30 A.D., Yesu yabatizibwa Yokaana Omubatiza. Era olunaku olwaddako, Yokaana yakowoola eri abantu nti, “Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” “Laba!” Yali abuulira abantu okukkiriza mu Yesu, eyaggyawo ebibi byabwe byonna. Yali ajulira nti Yesu ye yali Omwana gw’Endiga owa God, Oyo eyatulokolayo okuva mu bibi byaffe byonna.
Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna era n’amaliriza olutalo lwaffe olutaggwaawo n’ekibi. Kaakano tetulina kibi kubanga Omwana wa God yaggyawo ebibi byaffe byonna. Yokaana Omubatiza yajulira nti Yaggyawo ebibi byaffe byonna, ebibi byammwe ne byange. “Oyo yajja olw’okutegeeza ategeeze eby’omusana, bonna bakkirize ku bubwe.” (Yokaana 1:7)
Awatali bujulizi bwa Yokaana, twandimanyidde tutya nti Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna? Bayibuli etugamba emirundi mingi nti yatufiirira, naye mu kiseera kino, kyokka Yokaana Omubatiza yekka ye yajulira nti Yaggyawo ebibi byaffe byonna.
| Ebibi by’ensi byenkana wa? |
| Ebibi byonna eby’abantu okuva ku kutondebwa kw’ensi okutuuka ku nkomerero yaayo |
Bangi baajulira oluvannyuma lw’okufa kwa Yesu, naye Yokaana yekka ye yajulira nga akyali mulamu. Mazima ddala, abayigirizwa ba Yesu nabo baajulira ku kununulibwa kwa Yesu. Baajulira nti Yesu yaggyawo ebibi byaffe, nti Ye Mulokozi waffe.
Yesu yaggyawo ekibi ky’ensi. Kaakano, tonnaweza myaka 100, si bwe kiri? Yesu yaggyawo ekibi ky’ensi bwe yali wa myaka 30. Kaakano, lowooza ku kifaananyi kino.
Ka tugambe nti waaliwo emyaka 4000 Yesu nga tannajja. Era wayiseewo emyaka nga 2000 okuva Yesu lwe yajja. Tetumanyi kijja kumala bbanga ki, naye enkomerero ddala ejja kujja. Agamba nti, “Nze Alufa ne Omega, ow’olubereberye era omukoobezi, okusooka n’enkomerero.” (Okubikkulirwa 22:13)
Kale wajja kubaawo enkomerero mazima. Era tuli ku kiseera ekiragibwa omwaka 2024. Kristo yaggyawo ebibi byaffe mu mwaka 30 A.D., era waali emyaka 3 nga tannafa ku Musaalaba.
“Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” Yaggyawo ekibi ky’ensi, ebibi byammwe ne byange. Wayiseewo emyaka nga 2000 okuva ku kuzaalibwa kwa Yesu. Kaakano tuli mu bulamu emyaka nga 2000 oluvannyuma lwa Yesu okuggyawo ebibi byaffe. Era tukyali balamu era tukola ebibi mu mulembe guno. Yesu ye Mwana gw’Endiga owa God eyaggyawo ekibi ky’ensi. Tutandika okuba abalamu mu nsi eno okuva ku kiseera kye tuzaalibwamu.
Ffenna tukola ebibi okuva ku kiseera kye tuzaalibwamu, oba nedda? ―Tukola.― Ka tulabe ekintu kyonna. Okuva ku lunaku lwe tuzaalibwa okutuusa lwe tuweza emyaka 10, tukola ebibi, oba nedda? ―Tukola.― Olwo ebibi ebyo byayisibwa ku Yesu oba nedda? ―Byayisibwa.― Olwokubanga ebibi byonna byayisibwa ku Yesu, Ye Mulokozi waffe. Singa si bwe kityo, yandibadde atya Omulokozi waffe? Ebibi byonna byayisibwa ku Yesu.
Okuva ku myaka 11 okutuuka ku myaka 20, twonoona oba nedda? Tuyonoona mu mitima gyaffe, mu bikolwa byaffe. Tuli balungi nnyo mu kukikola. Tuyigiriziddwa obutayonoona, naye tukikola mangu nnyo.
Era God atugamba nti ebibi ebyo byayisibwa ku Yesu. Yamanya bwe twali, n’olwekyo yaggyawo ebibi ebyo edda.
Era bulijjo tumala bbanga ki nga tuli balamu mu nsi eno? Ka tugambe nti emyaka nga 70. Singa tukuŋŋaanya ebibi byonna bye tukola mu myaka egyo 70, byandibadde bizito byenkana ki? Singa tuzitikka ku loole eziweza ttani 8, osanga zandibadde zisukka nnyo loole 100.
Gezaako okulowooza ku bungi bw’ebibi bye tujja okukola mu bulamu bwaffe bwonna. Ebyo bye bibi by’ensi, oba nedda? Bye bibi by’ensi. Tukola ebibi okuva ku kuzaalibwa, okutuuka ku myaka 10, 10 okutuuka ku 20, 20 okutuuka ku 30... okutuusa ku lunaku lwe tufa, naye ebibi ebyo byonna mwe muli ebibi by’ensi ebyayisibwa dda ku Yesu okuyita mu kubatizibwa kwe.
Omulokozi w’Abantu, Yesu Kristo
| Ebibi bimeka Yesu bye yaggyawo? |
| Ebibi byonna ebya bajjajjaffe, ebyaffe n’eby’abaana baffe, okutuuka ku nkomerero y’ensi |
Yesu atugamba nti Yanaaza ebibi ebyo byonna. Olwokubanga Yesu teyasobola kwebatiza, God yatuma omuweereza we Yokaana nga tasoose, omukiise omulonde ow’abantu bonna. “Erinnya lye liriyitibwa nti Wa kitalo, Ateesa ebigambo, God ow’amaanyi.” (Isaaya 9:6) Yekka, mu magezi ge, mu kuteesa kwe, Yatuma omukiise w’abantu mu maaso, era Ye yennyini, Omwana wa God, n’ajja mu mubiri n’aggyawo ebibi by’ensi byonna okuyita mu kubatizibwa kwa Yokaana Omubatiza. Obulokozi buno si bwewuunyisa?
Bwewuunyisa, si bwe kiri? Kale, omulundi gumu gwokka, olw’okubatizibwa Yokaana Omubatiza, Yanaaza ebibi byonna eby’abantu mu nsi yonna era n’anunula mu kibi olw’okukomererwa. Yanunula ffenna. Kirowoozeeko. Ebibi byo byonna okuva ku myaka 20 okutuuka ku 30, 30 okutuuka ku 40, 40 okutuuka ku 60, okutuuka ku 70, okutuuka ku 100, era waliwo n’ebya baana bo. Yasangula ebibi byo byonna, oba nedda? Yee, Yakikola. Ye Yesu Kristo, Omulokozi w’abantu.
Olwokubanga Yokaana Omubatiza yayisa ebibi byaffe byonna ku Yesu, era olwokubanga God yali akiteeseteese bw’atyo, tusobola okulokoka nga tukkiriza mu Yesu. Ggwe nange tuli boonoonyi? Ebibi byaffe byonna byayisibwa ku Yesu oba nedda? ―Tetukyali boonoonyi, era ebibi byaffe byonna byayisibwa ku Yesu.―
Ani agumiikiriza okugamba nti mu nsi muno mulimu ekibi? Yesu yaggyawo ebibi by’ensi byonna. Yamanya nti tujja kwonoona, era n’atwala ebibi byonna eby’omu maaso. Abamu tulina emyaka egisukka mu 50 ate abamu tetunnawangaala na kitundu kya bulamu bwaffe, naye twogera ku ffe, nga nange mwe ndi, nga tulinga abawangadde emirembe gyonna.
Bangi ku ffe tubeera mu bulamu obw’okutaataagana ennyo. Ka nkinnyonnyole mu ngeri eno. Kitundu ki eky’obulamu bw’akawuka akabeera olunaku lumu? Essaawa nga 12.
“Abange! Nasanga omusajja gundi, n’akuba akawuuwo, era nnali kumpi kumpi okufa, omanyi.” Yali abaddewo essaawa 12 zokka naye yali tasobola kulekera awo kwogera. Naye ekyo kyali dda kitundu ky’obulamu bwe.
Okutuuka ku ssaawa 7 oba 8 ez’akawungeezi, atuuka ku nkomerero y’obulamu bwe, era mu bbanga ttono, okufa. Abamu bawangaala essaawa 20, abalala 21, ate abalala batuuka ku bukadde obw’essaawa 24. Bayinza okwogera ku byabayitako mu bulamu bwabwe bwonna, naye kifaananyi kitya gye tuli? Nga bwe tuwangaala emyaka 70, oba 80, tuyinza okugamba nti, “Tonsesa.” Obumanyirivu bwabwe si kintu kyonna mu maaso gaffe.
God wa lubeerera. Abeerawo emirembe n’emirembe. Ye asalawo entandikwa n’enkomerero. Nga bw’abeerawo emirembe gyonna, abeera mu bbanga ly’emirembe gyonna. Atutunuulira okuva mu kifo kye eky’emirembe gyonna.
Edda, Yaggyawo ebibi by’ensi byonna, n’afa ku Musaalaba, n’agamba nti, “Kiwedde.” Yazuukira oluvannyuma lw’ennaku 3 n’agenda mu ggulu. Kaakano abeera mu butaggwaawo. Kaakano, atunuulira buli omu ku ffe wansi.
Era omusajja omu agamba nti, “Woowe, nnyonoonye nnyo. Newankubadde mbadde mulamu emyaka 20 gyokka, nnyonoonye nnyo.” “Mbadde mulamu emyaka 30 era nnyonoonye nnyo. Bingi nnyo. Nnyinza ntya okusonyiyibwa?”
Naye Mukama waffe mu butaggwaawo bwe yandigambye nti, “Tonsesa. Si bibi byo byokka okutuusa kaakano bye nnunudde, naye n’ebibi bya bajjajjaabo nga tonnazaalibwa, n’ebibi by’emirembe gyonna egy’ezzadde lyo abalibaawo oluvannyuma lw’okufa kwo.” Akugamba bino ng’asinziira mu kiseera eky’emirembe n’emirembe. Okikkiriza kino? Kikkirize. Era funa ekirabo eky’obulokozi ekikuweebwa ku bwereere. Era yingira mu bwakabaka obw’omu ggulu.
Tokkiriza birowoozo byaffe, naye kkiriza ebigambo bya God. “Kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna.” Obutuukirivu bwonna bwatuukirizibwa dda Omwana gw’Endiga owa God, eyaggyawo ekibi ky’ensi. Yesu yaggyawo ebibi by’ensi byonna. Yakikola, oba teyakikola? Yakikola.
| Yesu yagamba ki ku nkomerero ku Musaalaba? |
| “Kiwedde.” |
Yesu Kristo yaggyawo ebibi by’ensi byonna, n’asalirwa omusango ogw’okufa mu mbuga ya Ponsio Pilato, era n’akomererwa ku Musaalaba.
“N’afuluma, nga yeetisse yekka omusalaba gwe, n’atuuka mu kifo ekiyitibwa Ekyekiwanga, ekiyitibwa mu Lwebbulaniya Gologoosa: ne bamukomererera awo, era n’abalala babiri wamu naye, eruuyi n’eruuyi, ne Yesu wakati. Ne Piraato n’awandiika ebbaluwa n’agissa ku musalaba, ng’ewandiikiddwa nti YESU OMUNAZAALEESI KABAKA W’ABAYUDAAYA. Awo ebbaluwa eyo bangi ku Bayudaaya ne bagisoma: kubanga ekifo kye baakomereramu Yesu kyali kumpi n’ekibuga: era yawandiikibwa mu Lwebbulaniya, ne mu Luyonaani, ne mu Luruumi.” (Yokaana 19:17-20)
Ka tulabe ekyaliwo oluvannyuma lw’okukomererwa ku Musaalaba. “Oluvannyuma lw’ebyo, Yesu bwe yamanya nti kaakano ebigambo byonna bimaze okutuukirira.” Yali atwala ebibi byaffe byonna ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba. N’agamba nti, “Nnina ennyonta. Waali wateekeddwawo ekibya ekijjudde omwenge omukaatuufu: awo ne bassa ku ezobu ekisuumwa ekijjudde omwenge omukaatuufu, ne bakitwala ku mumwa gwe. Awo Yesu bwe yamala okuweebwa omwenge, n’agamba nti Kiwedde: n’akutamya omutwe gwe, n’awaayo omwoyo gwe.” (Yokaana 19:28-30)
Oluvannyuma lw’okufuna envinnyo enkaatuufu, Yagamba nti, “Kiwedde!” n’akoteka omutwe gwe n’awaayo omwoyo gwe. Yali afudde. Era Yesu Kristo yazuukira oluvannyuma lw’ennaku 3 n’alinnya mu ggulu.
Ka tukyuke mu Abaebbulaniya 10:1-9. “Kubanga amateeka bwe galina ekisiikirize eky’ebirungi ebyali bigenda okujja, so si kifaananyi kyennyini eky’ebigambo, ne ssaddaaka ezitajjulukuka, ze bawaayo obutayosa buli mwaka buli mwaka; tebayinza ennaku zonna kutuukiriza abo abazisemberera. Kubanga tezandirekeddwayo kuweebwayo kubanga abasinza bwe bamala okunaazibwa ddala omulundi ogumu tebandibadde na kwetegeerako bibi nate. Naye mu ezo mulimu okujjukizanga ebibi buli mwaka buli mwaka. Kubanga tekiyinzika omusaayi gw’ente ennume n’embuzi okuggyako ebibi. Ng’ajja mu nsi, kyava ayogera nti Ssaddaaka n’ebiweebwayo tewabyagala, Naye wanteekerateekera omubiri; Tewasiima ebyokebwa ebiramba n’ebiweebwayo olw’ebibi; Ne ndyoka njogera nti Laba nzize (Mu muzingo gw’ekitabo ekyampandiikwako) Okukola by’oyagala, ai God. Bw’ayogera waggulu nti Ssaddaaka n’ebiweebwayo n’ebyokebwa ebiramba n’ebiweebwayo olw’ebibi tewabyagala so tewabisiima (ebyo bye biweebwayo ng’amateeka bwe gali), n’alyoka ayogera nti Laba, nzize okukola by’oyagala. Aggyawo eky’oubereberye, alyoke anyweze eky’okubiri.”
Okununulibwa Okw’emirembe n’emirembe
| Tuyinza tutya okugonjoola ekizibu ky’ekibi ekya buli lunaku oluvannyuma lw’okukkiriza mu Yesu? |
| Nga tukakasa nti Yesu yamala dda okusangula ebibi byonna okuyita mu kubatizibwa kwe |
Amateeka gaali kisiikirize ky’ebirungi ebyali bigenda okujja. Ssaddaaka ez’Endagaano Enkadde, ez’endiga n’embuzi, zaatubikulira nti Yesu Kristo yandizze n’aggyawo ebibi byaffe mu ngeri y’emu okusobola okusangula ebibi byaffe byonna.
Abantu bonna ab’Endagaano Enkadde, Dawudi, Ibulayimu, n’abalala bonna baamanya era ne bakkiriza ssaddaaka kye zaali zitegeeza gye bali. Zaabikulira nti Masiya, Kristo (Kristo ategeeza Omulokozi), yandizze olumu n’anaaza ebibi byabwe byonna. Baakkiriza okununulibwa kwabwe era balokolebwa olw’okukkiriza kwabwe.
Amateeka gaali kisiikirize ky’ebirungi ebyali bigenda okujja. Okuwaayo ssaddaaka olw’ebibi byabwe buli lunaku, buli mwaka, tekyandibadde kisobola ennaku zonna kutununula ddala. N’olwekyo, Oyo atuukiridde era ow’emirembe n’emirembe, Oyo atalina kamogo, Omwana wa God yalina okujja ku nsi.
Era Yagamba nti Yajja okukola by’ayagala Kitaawe nga bwe kyawandiikibwa mu kitabo ekyamuwandiikwako. “Ne ndyoka njogera nti Laba nzize Okukola by’oyagala, ai God. Aggyawo eky’oubereberye, alyoke anyweze eky’okubiri.” Tununuliddwa okuva mu bibi byaffe kubanga Yesu Kristo yaggyawo ebibi byaffe nga bwe kyawandiikibwa mu Ndagaano Enkadde, era kubanga tumukkiriza.
Ka tusome Abaebbulaniya 10:10. “Mu ebyo by’ayagala twatukuzibwa olw’okuwaayo omubiri gwa Yesu Kristo omulundi gumu.” Mu kwagala okwo twafuuka abatukuvu olw’okuweebwayo kw’omubiri gwa Yesu Kristo omulundi gumu ku lwa bonna. Twafuuka abatukuvu oba nedda? ―Twafuuka.―
Kino kitegeeza ki? God Kitaffe yatuma Omwana we n’ayisa ebibi byaffe byonna ku Ye okuyita mu kubatizibwa era n’amusalira omusango omulundi gumu ku Musaalaba. Bw’atyo, yanunula ffenna abaali tubonaabona olw’ekibi. Kyali Kyagala kwa God.
Okutununula, Yesu yeewaayo, omulundi gumu ku lwa bonna, tulyoke tufuuke abatukuvu. Tufuuse abatukuvu. Yesu yeewaayo ku lw’ebibi byaffe byonna era n’afa mu kifo kyaffe tulyoke tuleme okusalirwa omusango.
Ssaddaaka y’Endagaano Enkadde yaweebwayo buli lunaku kubanga ebibi byonna ebiggya byali byetaaga ekiweebwayo ekirala okunaazibwa.
Amakulu ag’Omwoyo ag’Okunaaza Yesu Ebigere bya Peetero
Mu Yokaana 13, waliwo emboozi ya Yesu ng’anaaza ebigere bya Peetero. Yanaaza ebigere bya Peetero okulaga nti Peetero yali agenda okwonoona mu maaso era okumuyigiriza nti Yali amaze okununula n’ebibi ebyo byonna. Yesu yamanya nti Peetero yali agenda okwonoona nate mu maaso, n’olwekyo n’afuka amazzi mu bbensani n’anaaza ebigere bye.
Peetero yagezaako okugaana, naye Yesu n’agamba nti, “Kye nkola e tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma” (Yokaana 13:7). Kino kitegeeza nti, “Ojja kwongera okwonoona oluvannyuma lwa kino. Ojja kunnegana era ojja kwongera okwonoona nga mmaze okunaaza ebibi byo byonna. Ojja kwongera okwonoona ne nga mmaze okulinnya mu ggulu. N’olwekyo, nnaaza ebigere byo okulabula Setaani aleme okukugezesa kubanga mmaze okutwala ebibi byo eby’omu maaso.”
Olowooza Yanaaza ebigere bya Peetero okutubuulira nti tulina okwenenya buli lunaku? Nedda. Singa twali tulina okwenenya buli lunaku okununulibwa, Yesu teyandibadde aggyawo bibi byaffe byonna omulundi gumu ku lwa bonna.
Naye Yesu yagamba nti Yatufuula abatukuvu omulundi gumu ku lwa bonna. Singa twali tulina okwenenya buli lunaku, twandibadde tudda mu biseera by’Endagaano Enkadde. Olwo ani yandibadde asobola okufuuka omutuukirivu? Ani asobola okunununulwa mu bujjuvu? Ne bwe twandikkiriza mu God, ani yandibadde asobola okubeera awatali kibi?
Ani yandibadde asobola okufuuka omutukuvu olw’okwenenya? Twonoona obutayosa buli lunaku, kale tuyinza tutya okusaba buli kibi kyaffe kiggibwewo? Tuyinza tutya okufuuka abatalina nsonyi okutuuka n’okumutawaanya buli lunaku nga tusaba okununulibwa? Tutera okwerabira ebibi byaffe eby’oku makya ng’olunaku luwedde, n’ebibi eby’akawungeezi we butuukira enkeera ku makya. Tekisoboka ffe okwenenya ebibi byaffe byonna mu bujjuvu.
N’olwekyo, Yesu yabatizibwa omulundi gumu era ne yeewaayo ku Musaalaba omulundi gumu tulyoke tufuuke abatukuvu omulundi gumu ku lw’emirembe gyonna. Kino osobola okukitegeera? Twanunulibwa omulundi gumu ku lw’ebibi byaffe byonna. Tetununulibwa buli lwe twenenya.
| Waliwo ekibi ekirala kye tulina okusabira okwenenya? |
| Nedda |
Tulokoddwa okuva mu bibi byaffe olw’okukkiriza nti Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna, ebibi byo, n’ebibi byange.
“Na buli kabona ayimirira buli lunaku ng’aweereza ng’awaayo emirundi emingi ssaddaaaka ezitajjulukuka, ezitayinza kugyako bibi emirembe gyonna: naye oyo bwe yamala okuwaayo ssaddaaka emu olw’ebibi okutuusa mirembe gyonna, n’alyoka atuula mu mukono ogwa ddyo ogwa God; ng’alindirira oluvannyuna abalabe be okufuusibwa entebe y’ebigere bye. Kubanga olw’okuwaayo ssaddaaka emu yatuukiriza okutuusa emirembe gyonna abatukuzibwa. Era n’Omwoyo Omutukuvu ye mujulirwa gye tuli: kubanga bw’amala okwogera nti Eno ye ndagaano gye ndiragaana nabo Oluvannyuma lw’ennaku ziri, bw’ayogera Mukama; Nditeeka amateeka gange ku mutima gwabwe, Era ne ku magezi gaabwe ndigawandiika; n’alyoka ayogera nti N’ebibi byabwe n’obujeemu bwabwe siribijjukira nate. Naye awali okuggibwako ebyo, tewakyali kuwangayo ssaddaaka olw’ekibi.” (Abaebbulaniya 10:11-18)
“Naye awali okuggibwako ebyo”? Mu 10:18, kitegeeza nti ekibi kyennyini, ekibi kyonna, kyaggyibwawo emirembe gyonna, awatali kusosola. God aggyeewo ebibi by’ensi byonna. Okikkiriza kino? “Naye awali okuggibwako ebyo, tewakyali kuwangayo ssaddaaka olw’ekibi.”
Ka tufunze byonna bye twogedde bwe tuti. Singa Yokaana Omubatiza teyali ateeka mikono gye ku Yesu, mu bigambo ebirala, singa teyali amubatiza, twandibadde tusobola okununulibwa? Twandibadde tetusobola. Ka tulowooze emabega. Singa Yesu teyali alonda Yokaana Omubatiza ng’omukiise w’abantu bonna n’aggyawo ekibi kyonna okuyita mu ye, Yandibadde asobola okunaaza ebibi byaffe byonna? Yandibadde tasobola.
Etteeka lya God lya bwenkanya. Ga bwenkanya. Teyandibadde agamba bugemba nti Ye Mulokozi waffe, nti Yaggyawo ebibi byaffe byonna. Yalina okuggyawo ebibi byaffe mu mubiri. Lwaki Yesu, God, yajja gye tuli mu mubiri? Kubanga Yamanya ebibi byonna eby’abantu, ebibi by’omutima n’eby’omubiri, okusobola okuggyawo ebibi byonna eby’abantu, Ye, Omwana wa God, yalina okujja gye tuli mu mubiri.
Singa Yesu Kristo teyabatizibwa, ebibi byaffe byandisigadde. Singa yakomererwa nga tasoose kuggyawo bibi byaffe, okufa kwe kwandibadde tekulina makulu. Tekwandibadde na kakwate na ffe. Tekyalina na makulu n’akatono.
Kale, bwe yatandika obuweereza bwe obw’olwaatu nga wa myaka 30, Yajja eri Yokaana Omubatiza ku Yoludaani okubatizibwa. Obuweereza bwe obw’olwaatu bwatandika nga wa myaka 30 era ne buggwaako nga wa myaka 33. Bwe yali wa myaka 30, Yajja eri Yokaana Omubatiza okubatizibwa. “Kikkirize kibeere bwe kityo kaakano, kubanga kitusaanira okukola bwe tutyo abantu bonna balyoke balokolebwe era bafuuke abatuukirivu. Kye kintu ekituufu okukola. Kaakano, mbatiza.” Yee, Yesu Kristo yabatizibwa ku lw’okununulibwa kw’abantu bonna.
Olwokubanga Yesu yabatizibwa n’aggyawo ebibi byaffe byonna, era olwokubanga ebibi byaffe byonna byayisibwa ku Ye okuyita mu mikono gya Yokaana Omubatiza, God yennyini yakyusa amaaso ge Yesu bwe yali afa ku Musaalaba. Ne bwe yali Omwana we eyazaalibwa omu yekka, yalina kuleka Omwana we afe.
God kwagala, naye yalina kuleka Omwana we afe. Bwe kityo, okumala essaawa ssatu, waliwo ekizikiza ku nsi yonna. Yesu yakaaba nga tannaafa, “Eri, Eri, lama sabakusaani? amakulu gaakyo nti God wange, God wange, kiki ekikundesezza?” (Matayo 27:46). Yesu yeetikka ebibi byaffe byonna n’afuna omusango ku Musaalaba ku lwaffe. Bwatyo, yatuwonya. Singa tewaali kubatiza kwa Yesu, okufa kwe kwandibadde tekulina makulu.
| Oli mwonoonyi oba muntu mutuukirivu? |
| Ndi muntu mutuukirivu atalina kibi kyonna mu mutima gwange. |
Singa Yesu yafa ku Musaalaba nga taggyeewo bibi byaffe byonna, nga tabatiziddwa, okufa kwe tekwandibadde kutuukiriza kununulibwa. Okutununula, Yesu yabatizibwa Yokaana, omukiise w’abantu bonna, n’afuna omusango ku Musaalaba abantu bonna abamukkiriza balyoke balokolebwe.
N’olwekyo, okuva ku nnaku za Yokaana Omubatiza okutuusa kaakano, obwakabaka obw’omu ggulu bubonaabonye olw’obukambwe. Olwokubanga Yokaana Omubatiza yayisa ebibi by’ensi byonna ku Yesu, ebibi byo ne byange byasobola okutangirirwa. N’olwekyo, ggwe nange kaakano tusobola okuyita God Kitaffe era tuyingire mu bwakabaka obw’omu ggulu n’obuvumu.
Mu Abaebbulaniya 10:18, “Naye awali okuggibwako ebyo, tewakyali kuwangayo ssaddaaka olw’ekibi.” Muli boonoonyi mwenna? Kaakano nga Yesu yamala dda okusasula amabanja gammwe gonna, mukyalina okusasula amabanja?
Waaliwo omusajja eyali yeeteeka mu mabanja mangi olw’okunywa omwenge ennyo. Olwo, olunaku lumu, mutabani we n’afuna obugagga n’asasula amabanja ga kitaawe gonna, era n’asasula ssente nnyingi ezimala mu maaso. Kitaawe teyandibadde na bbanja nate ne bw’anywa omwenge mungi gwenkana ki.
Kino Yesu kye yatukolera. Yasasula ensimbi ezisoba mu bimala mu maaso olw’ebibi byaffe byonna. Si bibi bya bulamu bwaffe byokka, naye ebibi by’ensi byonna. Byonna byayisibwa ku Yesu bwe yabatizibwa. Kale muli boonoonyi kaakano? Nedda, temuli.
Singa twali tumanyi enjiri eno ey’okununulibwa okuva ku ntandikwa, kyandibadde kyangu nnyo gye tuli okukkiriza mu Yesu. Naye nga bwe kiri, kiwulikika nga kipya nnyo ne kiba nti abantu bangi beebuuza.
Naye kino si kintu kipya. Kibaddewo okuva ku ntandikwa. Twali tetukimanyi bumanyi. Enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu ebadde ewandiikiddwa mu Byawandiikibwa era ebadde ekola bulijjo. Ebaddewo ebiseera byonna. Yaliwo nga ggwe nange tetunnazaalibwa. Ebaddewo okuva ku kutondebwa kw’ensi.
Enjiri ey’Okununulibwa Okw’emirembe n’emirembe
| Tulina kukola ki mu maaso ga God? |
| Tulina okukkiriza enjiri ey’okununulibwa okw’emirembe n’emirembe. |
Yesu Kristo, eyanaaza ebibi byaffe byonna ku lwaffe, yakikola nga ggwe nange tetunnazaalibwa. Byonna yabitwala. Olina ekibi? ―Nedda.― Ate ebibi by’ojja okukola enkya? Nabyo mwe muli mu bibi by’ensi.
Ka tuggyewo okweraliikirira olw’ebibi by’enkya. Ebibi bye tukoze okutuusa kaakano nabyo byali mu bibi by’ensi, si bwe kyali? Byayisibwa ku Yesu oba nedda? Yee, byayisibwa.
Olwo ebibi by’enkya nabyo byayisibwa ku Ye? Yee, Yabitwala byonna, awatali kusosola. Talese na kibi kimu. Enjiri etugamba okukkiriza n’omutima gwaffe gwonna nti Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna, omulundi gumu ku lwa bonna, era n’abisasulira byonna.
“Okusooka kw’enjiri ya Yesu Kristo, Omwana wa God.” (Makko 1:1) Enjiri y’obwakabaka obw’omu ggulu mawulire ga ssanyu. Atubuuza nti, “Naggyawo ebibi byammwe byonna. Nze Mulokozi wammwe. Munkkiriza?” Mu bantu abangi ennyo, batono bokka abaddamu nti, “Yee, nkkiriza. Nkkiriza nga bw’otugambye. Kyali kyangu nnyo ne nkitegeera mangu.” Abo aboogera bwe batyo bafuuka abatuukirivu nga Ibulayimu.
Naye abalala bagamba nti, “Sisobola kukikkiriza. Kimpulikikira nga kipya era kigwenyufu gye ndi.”
Olwo n’abuuza nti, “Mbuulira bubuulizi, naggyawo ebibi byo byonna oba nedda?”
“Nayigirizibwa nti waggyawo ekibi eky’olubereberye kyokka, naye si bibi byange ebya buli lunaku.”
“Ndabye oli mugezi nnyo okukkiriza bye njogera. Olwokubanga sirina kirala kya kukubuulira, olina okugenda mu ggeyeena.”
Tulokoddwa olw’okukkiriza mu kununulibwa kwe okutuukiridde. Abo bonna abakkaatiriza nti balina ekibi balina okugenda mu ggeyeena. Kye balondawo bo bennyini.
Enjiri ey’okununulibwa etandika n’obujulizi bwa Yokaana Omubatiza. Olwokubanga Yesu yanaaza ebibi byaffe byonna ng’abatizibwa Yokaana Omubatiza, tufuuka abatukuvu bwe tukkiriza.
Omutume Pawulo yayogera nnyo ku kubatizibwa kwa Yesu mu bbaluwa ze. Mu Abaggalatiya 3:27, “Kubanga mwenna abaabatizibwa okuyingira mu Kristo, mwayambala Kristo.” Okubatizibwa mu Kristo kitegeeza nti tuli mu Kristo. Yesu bwe yabatizibwa, ebibi byaffe byonna byayisibwa ku Ye okuyita mu Yokaana Omubatiza, era ebibi byaffe byonna byanaazibwa.
Mu 1 Peetero 3:21, “Era kaakano ge gaabalokola mmwe mu kifaananyi eky’amazima, kwe kubatizibwa, si kuggyawo mpitambi za mubiri, wabula okuddamu okw’omwoyo omulungi eri God, olw’okuzuukira kwa Yesu Kristo.”
Abo bokka abakkiriza obujulizi bwa Yokaana Omubatiza, okubatizibwa kwa Yesu, n’omusaayi ku Musaalaba, be balina ekisa ky’okununulibwa mu bo.
Funa mu mutima gwo okubatizibwa kwa Yesu ekiri ekifaananyi ky’obulokozi ofune obulokozi.
Okubuulira kuno nakwo kuliwo mu nkola y`ebitabo by`amasannyalaze. Koona ku kifuniko ky`ekitabo wansi.