(Yokaana 13:1-17)
“Naye embaga ey’Okuyitako yali nga tennatuuka, Yesu bwe yamanya ng’ekiseera kye kituuse okuva mu nsi muno okugenda eri Kitaawe, bwe yayagala ababe abali mu nsi, yabaagala okutuusa enkomerero. Bwe baali balya emmere ey’ekyeggulo Setaani nga yamaze dda okuweerera Yuda Isukalyoti omwana wa Simooni mu mutima gwe okumulyamu olukwe, Yesu bwe yamanya nga Kitaawe amuwadde byonna mu mukono gwe, era nga yava wa God, ate ng’adda wa God, n’ava ku mmere, n’ayambulamu engoye ze; n’addira ekiremba, ne yeesiba ekimyu. N’alyoka afuka amazzi mu kibya, n’atanula okunaaza abayigirizwa ebigere n’okubisiimuuza ekiremba kye yali yeesibye. Awo n’ajja eri Simooni Peetero. Naye n’amugamba nti Mukama wange, ggwe onnaaza ebigere? Yesu n’addamu n’amugamba nti Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma. Peetero n’amugamba nti Tonnaazenga bigere byange emirembe gyonna. Yesu n’amuddamu nti Bwe ssikunaaze tossa kimu nange. Simooni Peetero n’amugamba nti Mukama wange, si bigere byange byokka, naye n’emikono n’omutwe. Yesu n’amugamba nti Anaazibwa omubiri taliiko kye yeetaaga wabula okunaaba ebigere byokka, naye yenna nga mulongoofu: nammwe muli balongoofu naye si mwenna. Kubanga yamumanya anaamulyamu olukwe; kyeyava ayogera nti Mwenna temuli balongoofu. Awo bwe yamala okubanaaza ebigere, n’ayambala engoye ze, n’atuula nate, n’abagamba nti Mutegedde kye mbakoze? Mmwe mumpita Muyigiriza era Mukama wammwe: era mwogera bulungi; kubanga bwe ndi. Kale oba nga nze Mukama wammwe era Omuyigiriza mbanaazizza ebigere, era nammwe kibagwanira okunaazagananga ebigere. Kubanga mbawadde ekyokulabirako, era nga bwe mbakoze nze, nammwe mukolenga bwe mutyo. Ddala ddala mbagamba nti Omuddu tasinga bukulu mukama we; so omutume tasinga bukulu oli eyamutuma. Bwe mubimanya ebyo, mulina omukisa bwe mubikola.”
Lwaki Yesu yanaaza ebigere bya Peetero ku lunaku olwali lukulembera embaga ey’Okuyitako? Bwe yali anaaza ebigere bye, Yesu yagamba nti, “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.” Simooni Peetero yali asinga obulungi mu bayigirizwa ba Yesu. Yakkiriza nti Yesu yali Omwana wa God era yategeeza nti Yesu ye yali Kristo. Era Yesu bwe yali anaaba ebigere, mazima ddala waaliwo ensonga lwaki yakola ekyo. Peetero bwe yayatula okukkiriza kwe nti Yesu ye Kristo, kyali kitegeeza nti yali akkiririza nti Yesu ye Mulokozi agenda okumulokola okuva mu bibi bye byonna.
| Lwaki Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be nga tannaba kukomererwa? |
| Kubanga yayagala abayigirizwa be bategeere obulokozi obutuukiridde. |
Lwaki yanaaza ebigere bya Peetero? Yesu yamanya nti Peetero yali agenda okumwegaana emirundi esatu mangu ddala era nti yandyonoona ebibi bingi mu biseera eby’omu maaso.
Singa, oluvannyuma lwa Yesu okulinnya mu ggulu, Peetero yali asigazza ekibi kyonna mu mutima gwe, teyandisobodde kwegatta na Yesu. Naye Yesu yamanya obunafu bwonna obw’abayigirizwa be, era teyayagala bibi byabwe kujja wakati we n’abayigirizwa be. Noolwekyo, yali yeetaaga okubayigiriza nti obutali butuukirivu bwabwe bwonna bwali bumaze okunaazibwa. Eyo ye yali ensonga lwaki yanaaza ebigere by’abayigirizwa be. Yesu, nga tannafa n’abaleka, yakakasa nti bategeera enjiri y’okubatiza kwe era nti ebibi byabwe byonna eby’obulamu bwabwe byaggyibwawo ddala.
Yokaana 13 ayogera ku bulokozi obutuukiridde Yesu bwe yali atuukirizza olw’abayigirizwa be. Bwe yali anaaza ebigere byabwe, yabategeeza amagezi ag’enjiri y’okubatiza kwe, ekyali kisobozesa abantu bonna okunaazibwa ebyonoono byabwe byonna.
“Temulimbibwalimbibwa Setaani mu biseera eby’omu maaso. Naggyawo ebibi byammwe byonna n’okubatiza kwange mu mugga Yoludaani era nja kutwala omusango gwabyo ku musaalaba. Olwo ndizuukira mu bafu era ndituukiriza obulokozi obw’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri ku lwammwe mwenna. Okubayigiriza nti nnaazawo dda ebibi byammwe eby’omu maaso, okubayigiriza enjiri ey’olubereberye ey’okuggyawo ebibi, nnaaza ebigere byammwe nga sinnaba kukomererwa. Kino kye kyama ky’enjiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri. Musaanidde okukkiriza bwe mutyo.”
Ffenna tusaanidde okutegeera ensonga lwaki Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be era tumanye lwaki yagamba nti, “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.” Olwo lwokka lwe tusobola okukkiriza enjiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri era naffe okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri mu butuufu.
Yagamba mu Yokaana 13
| Okusobya kye ki? |
| Bye bibi bye tukola buli lunaku kubanga tuli banafu. |
Nga tannafa ku musaalaba, Yesu yakola embaga ey’Okuyitako n’abayigirizwa be era n’abakakasa enjiri ey’okunaazibwawo kw’ebibi byabwe ng’anaaza ebigere byabwe n’emikono gye.
“Yesu bwe yamanya nga Kitaawe amuwadde byonna mu mukono gwe, era nga yava wa God, ate ng’adda wa God, n’ava ku mmere, n’ayambulamu engoye ze; n’addira ekiremba, ne yeesiba ekimyu. N’alyoka afuka amazzi mu kibya, n’atanula okunaaza abayigirizwa ebigere n’okubisiimuuza ekiremba kye yali yeesibye. Awo n’ajja eri Simooni Peetero. Naye n’amugamba nti Mukama wange, ggwe onnaaza ebigere? Yesu n’addamu n’amugamba nti Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.”(Yokaana 13:3-7)
Yayigiriza abayigirizwa be enjiri y’okubatiza n’okutangirira ebibi okuyita mu mazzi g’okubatiza kwe.
Mu kiseera ekyo, olw’okuba Peetero yali mwesigwa eri Yesu, yali tasobola kutegeera nsonga lwaki Yesu yanaaba ebigere. Oluvannyuma lwa Yesu okwogera naye, engeri gye yakkirizaamu mu Yesu yakyuka. Yesu yayagala okumuyigiriza ku kunaazibwawo kw’ebibi, ku njiri y’amazzi g’okubatiza kwe.
Yali yeraliikirira nti Peetero ayinza obutasobola kujja gy’ali olw’ebibi bye byonna eby’omu maaso, naddala ebibi by’omubiri gwe eby’omu maaso. Yesu yanaaza ebigere byabwe Setaani aleme kuggya okukkiriza kw’abayigirizwa be. Oluvannyuma, Peetero yategeera lwaki.
Yesu yateekateeka ekkubo omuntu yenna akkiriza mu mazzi g’okubatiza kwe, n’omusaayi asobole okununulibwa okuva mu bibi bye emirembe gyonna.
Mu Yokaana 13, ebigambo bye yayogera ng’anaaza ebigere by’abayigirizwa be byawandiikibwa. Bino bye bigambo eby’omugaso ennyo bye basobola okutegeera mu butuufu abo bokka abazaaliddwa omulundi ogw’okubiri.
Ensonga lwaki Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be nga embaga ey’Okuyitako tennatuuka yali ya kubayamba okutegeera nti yali amaze okunaazawo ebibi byabwe byonna eby’obulamu bwabwe bwonna. Yesu yagamba nti, “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.” Ebigambo bino eri Peetero byalimu amazima ag’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri.
Ffenna tusaanidde okumanya era n’okukkiriza mu kubatiza kwa Yesu, okwanaaza obutali butuukirivu bwaffe bwonna. Okubatiza kwa Yesu ku Yoludaani kwali njiri “ey’okuyisa” ebibi byonna, okuyita mu kuteeka emikono. Ffenna tusaanidde okukkiriza mu bigambo bya Yesu. Yaggya ebibi byonna eby’ensi okuyita mu kubatiza kwe era n’atuukiriza okuggibwawo kw’ebibi ng’asalirwa omusango era ng’akomererwa. Yesu yabatizibwa okuggya abantu bonna ebibi byabwe byonna.
Okuggibwawo kw’Ebyonoono Byaffe Byonna eby’Obulamu Bwaffe Bwonna Kwatuukirizibwa n’Okubatiza n’Omusaayi gwa Yesu
| “Omutego” gwa Setaani eri abatuukirivu kye ki? |
| Setaani agezaako okulimba abatuukirivu asobole okubafuula aboonoonyi nate. |
Yesu yamanya bulungi nti oluvannyuma lw’okukomererwa kwe, okuzuukira, n’okulinnya mu ggulu, Setaani n’abo abalina okukkiriza okukyamu bajja kujja ne bagezaako okulimba abayigirizwa. Tusobola okulaba mu bujulizi bwa Peetero, “Ggwe Kristo, Omwana wa God omulamu”, nti yakkiriza mu Yesu. Naye era, Yesu yayagala okujjukiza Peetero omulundi omulala okukuuma enjiri ey’okunaazibwawo kw’ebibi mu mutima gwe. Enjiri eyo yali Kubatiza kwa Yesu, okwayita mu kwo n’aggya ebibi byonna eby’ensi. Yayagala okukiyigiriza omulundi omulala eri Peetero n’abayigirizwa era naffe, abo abaali bajja oluvannyuma. “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.”
Buli lwe bayigirizwa ba Yesu baayonoonanga, Setaani yabakemanga era n’abasalira omusango, ng’agamba nti, “Laba! Bw’oba okyakola ebibi, oyinza otya okwogera nti tolina kibi? Tonnalokoka. Oli mwonoonyi bukoonoonyi.” Okuziyiza ekyo, Yesu yabagamba nti okukkiriza kwabwe mu Kubatiza kwa Yesu kwali kumaze okunaaza ebyonoono byabwe byonna eby’obulamu bwabwe bwonna ― eby’edda, ebya kaakano, n’eby’omu maaso.
“Mwenna mumanyi nti nabatizibwa! Ensonga lwaki nabatizibwa ku Yoludaani yali kunaaza ebibi byammwe byonna eby’obulamu bwammwe bwonna, awamu n’ekibi ekyasooka eky’abantu bonna. Musobola okutegeera kaakano lwaki nabatizibwa, lwaki nnina okukomererwa era nfe ku musaalaba?” Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be okulaga nti yali amaze okuggyawo ebibi byabwe byonna ebya buli lunaku okuyita mu kubatiza kwe era nti yali agenda kutwala omusango gwabyo ku lwabwe ku musaalaba.
Kaakano, ggwe nange twanunuliddwa okuva mu bibi byaffe byonna olw’okukkiriza kwaffe mu njiri y’Okubatiza n’omusaayi gwa Yesu, ekiri kunaazibwawo kw’ebibi byaffe byonna. Yesu yabatizibwa era n’akomererwa ku lwaffe. Anaazizza ebibi byaffe byonna n’okubatiza kwe n’omusaayi gwe. Omuntu yenna amanyi era akkiriza mu njiri y’okutangirira ebibi, omuntu yenna akkiriza mu mazima, anunuliddwa okuva mu bibi bye byonna.
Olwo kiki omuntu ky’alina okukola oluvannyuma lw’okulokoka? Omuntu alina okwatula ebibi bye buli lunaku era akkirize mu bulokozi obw’okubatiza n’omusaayi gwa Yesu, enjiri ey’okutangirira ebibi byonna. Omuntu alina okutwala mu mutima gwe enjiri nti Yesu yaggya ebibi byonna n’okubatiza kwe n’omusaayi gwe.
Olw’okuba oyonoona nate, olifuuka omwonoonyi nate? Nedda. Nga tumanyi nti Yesu yaggya ebibi byaffe byonna, tuyinza tutya okufuuka aboonoonyi nate? Okubatiza kwa Yesu n’omusaayi gwe ku musaalaba byali njiri ey’okutangirira ebibi byaffe byonna. Omuntu yenna akkiriza mu njiri ey’olubereberye ey’okusangula ebibi azaalibwa omulundi ogw’okubiri nga “omuntu omutuukirivu”.
Abatuukirivu Tebasobola Kufuuka Boonoonyi Nate
| Lwaki abatuukirivu tebasobola kufuuka boonoonyi nate? |
| Kubanga Yesu yatangirira dda ebibi byabwe byonna eby’obulamu bwabwe bwonna. |
Bw’oba okkiriza mu njiri ey’okusangula ebibi, ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, naye era ng’owulira nti oli mwonoonyi olw’ebyonoono byo ebya buli lunaku, olwo olina okugenda ku Yoludaani Yesu gye yabatizibwa okuggya ebibi byo byonna. Bw’oba ofuuka omwonoonyi nate oluvannyuma lw’okuggibwako ebibi, Yesu yandibadde alina okubatizibwa nate? Olina okuba n’okukkiriza mu kuggibwako ebibi byo mu njiri y’okubatiza kwa Yesu. Olina okujjukira nti Yesu yaggya ebibi byo byonna omulundi gumu era emirembe gyonna okuyita mu kubatiza kwe. Olina okuba n’okukkiriza okutasalako mu Yesu Kristo ng’Omulokozi wo.
Okukkiriza mu Yesu ng’Omulokozi wo kitegeeza nti okkiriza mu kubatiza kwa Yesu, okwaggya ebibi byo byonna eby’obulamu bwo bwonna. Bw’oba ddala okkiriza mu kubatiza, omusaalaba, okufa, n’okuzuukira kwa Yesu, tosobola kufuuka mwonoonyi nate, ne bw’oba okoze kibi kya ngeri ki. Onunuddwa okuva mu bibi byonna eby’obulamu bwo bwonna okuyita mu kukkiriza kwo.
Yesu Kristo yanaaza n’ebibi eby’omu maaso, n’ebibi bye tukola olw’obunafu bwaffe. Era olwokubanga Yesu yalina okunnyonnyola obukulu bw’okubatiza kwe, yanaaza ebigere by’abayigirizwa be n’amazzi okulaga enjiri ey’okuggibwawo kw’ebibi, okubatiza kwe. Yesu Kristo yabatizibwa, n’akomererwa, n’azuukira, n’alinnya mu ggulu okutuukiriza ekisuubizo kya God eky’okutangirira okungi okw’ebibi byonna eby’ensi n’okulokola abantu bonna. Olw’ekyo, abayigirizwa be basobola okubuulira enjiri ey’okutangirira ebibi, Okubatiza kwa Yesu, Omusaalaba, n’okuzuukira, okutuusa ku nkomerero y’obulamu bwabwe.
Obunafu bw’Omubiri gwa Peetero
| Lwaki Peetero yeegaana Yesu? |
| Kubanga yali munafu |
Bayibuli etugamba nti Peetero bwe yasisinkanwa abaweereza ba Kayaafa kabona asinga obukulu era n’abamusaako omusango ogw’okuba omu ku bagoberezi ba Yesu, yeegaana emirundi ebiri, ng’agamba nti, “Ky’ogamba sikimanyi!” Olwo n’akolima era n’alayira omulundi ogwokusatu.
Ka tusome ekitundu kino wano. Okuva mu Matayo 26:69, “Naye Peetero yali atudde bweru mu kigango: omuwala n’ajja gy’ali, n’agamba nti Naawe wali wamu ne Yesu Omugaliraaya. Naye ne yeegaanira mu maaso ga bonna ng’agamba nti Ky’ogamba sikimanyi. Naye bwe yafuluma okutuuka mu kisasi, omuwala omulala n’amulaba n’agamba abantu abaali awo nti N’ono yali wamu ne Yesu Omunazaaleesi. Ne yeegaana nate, n’alayira nti Omuntu oyo simumanyi. Newayitawo ebbanga ttono, abaali bayimiridde awo ne bajja ne bagamba Peetero nti Mazima naawe oli munnaabwe; kubanga enjogera yo ekutegeezezza. Awo n’atanula okukolima n’okulayira nti Omuntu oyo simumanyi. Amangu ago enkoko n’ekookolima. Peetero n’ajjukira ekigambo Yesu kye yagamba nti Enkoko eneeba tennaba kukookolima ononneegaanira emirundi esatu. N’afuluma ebweru, n’akaaba nnyo amaziga.” (Matayo 26:69-75)
Peetero yakkiriza ddala Yesu era n’amugoberera n’obwesigwa. Yakkiriza nti Yesu yali “Ggwe Kristo, Omwana wa God omulamu.” Naye Yesu bwe yatwalibwa mu mbuga ya Kayaafa, bwe kyafuuka eky’akabi okukwatagana ne Yesu, yamwegaana era n’amukolimira.
Peetero teyamanya nti agenda kwegaana Yesu. Naye Yesu yamanya nti agenda kukikola. Yesu yamanya obunafu bwa Peetero bulungi nnyo. Noolwekyo, Yesu yanaaza ebigere bya Peetero era n’amuyigiriza enjiri ey’obulokozi nga bwe kyawandiikibwa mu Yokaana 13 nti, “Ojja kwonoona mu maaso, naye mmaze okunaaza ebibi byo byonna eby’omu maaso.”
Ddala Peetero yeegaana Yesu obulamu bwe bwe bwali mu kabi, naye bwali bunafu bw’omubiri bwe obwamukoza kino. Noolwekyo, okuyigiriza abayigirizwa be nti abalokoddeko okuva mu butali butuukirivu bwabwe bwonna obw’omu maaso, Yesu yanaaza ebigere byabwe nga tebinnaba kubaawo.
“Mmaze okubalokola n’okuva mu bibi byammwe byonna eby’omu maaso. Ngenda kukomererwa kubanga nabatizibwa ne nzigyawo ebibi byammwe byonna, era ngenda kubisasula byonna okufuuka Omulokozi ow’amazima gye muli mwenna. Nze God wammwe, Omulokozi wammwe. Ngenda kusasula mu bujjuvu ebibi byammwe byonna, era ngenda kufuuka Omusumba wammwe okuyita mu kubatiza kwange n’omusaayi gwange. Nze Omusumba w’obulokozi bwammwe.”
Okuteeka amazima gano mu mitima gyabwe nga ganywevu, Yesu yanaaza ebigere byabwe nga embaga ey’Okuyitako tennabaawo. Gano ge mazima g’enjiri.
Olw’okuba omubiri gwaffe munafu ne luvannyuma lw’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri, tujja kwongera okwonoona. Kya lwatu nti tetusaanidde kwonoona, naye nga Peetero bwe yayolekagana n’ebizibu eby’amaanyi olw’ekibi ekitali kigenderere, naffe tusobola okwonoona nga mu butuufu tetugenderera kukikola. Olw’okuba tubeera mu mubiri, tutwalibwa mu kuzikirizibwa olw’ebibi byaffe. Omubiri gujja kwonoona kasita tubeera mu nsi eno ey’ensi, naye Yesu yaggyawo ebibi ebyo byonna n’okubatiza kwe n’omusaayi gwe ku Musaalaba.
Tetwegaana nti Yesu ye Mulokozi waffe, naye bwe tubeera mu mubiri, tweyongera okukola ebibi ebikontana n’okwagala kwa God. Kiva ku kuba nti twazaalibwa mu mubiri.
Naye Yesu yamanya bulungi nti tuli boonoonyi mu mubiri. Yesu yafuuka Omulokozi waffe ng’asasula ebibi byaffe byonna n’okubatiza kwe n’omusaayi gwe. Atuwonyezza okuva mu bibi byonna okuyita mu kukkiriza mu bulokozi bwe n’okuzuukira kwe.
Enjiri zonna ennya zitandika n’okubatiza kwa Yesu Yokaana Omubatiza kwe yamuwa. Ekigendererwa ky’obulamu bwe ng’omuntu kyali kutuukiriza enjiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri, enjiri ey’obulokozi.
| Tumala bbanga ki nga twonoona mu mubiri? |
| Twonoonera mu bulamu bwaffe bwonna okutuusa lwe tufa. |
Peetero bwe yeegaana Yesu si mulundi gumu, si ebiri, naye emirundi esatu enkoko nga tennakookolima, omutima gwe gwalina okumenyeka nnyo? Yalina okuwulira ensonyi ezenkana wa? Yalayira mu maaso ga Yesu nti talimuleka. Yayonoona olw’obunafu bw’omubiri gwe, naye yalina okuwulira okunyolwa okwenkana wa bwe yagwa mu bunafu bwe n’yeegaana Yesu si mulundi gumu gwokka, naye emirundi esatu? Yalina okuwulira ensonyi ezenkana wa bwe yaddamu okutunula ku Yesu?
Naye Yesu yamanya ebintu bino byonna n’ebirala. Noolwekyo, yagamba nti, “Mmanyi nti ojja kwongera okwonoona. Naye mmaze okuggya ebibi ebyo byonna n’okubatiza kwange, ebibi byo bireme okukwesittaza ne bikufuula omwonoonyi nate, era bireme okukufuula atayinza kukomawo gye ndi. Nfuuse Omulokozi wo omutuufu ng’mbatizibwa era ne nsalirwa omusango olw’ebibi byonna. Nfuuse God wo, Omusumba wo. Kkiriza mu njiri ey’okunaazibwawo kw’ebibi byo. Nja kweyongera okukwagala ne bw’okola ebibi by’omubiri. Mmaze okunaaza obutali butuukirivu bwo bwonna. Enjiri ey’okuggibwawo kw’ebibi byo byonna ya lubeerera. N’okwagala kwange gy’oli kwa lubeerera.”
Yesu yagamba Peetero n’abayigirizwa be nti, “Bwe ssikunaaze tossa kimu nange.” Ensonga lwaki yayogera ku njiri eno mu Yokaana 13 yali nti kyali kya mugaso eri abantu okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri mu mazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Okikkiriza kino?
Mu nnyiriri 9-10, “Simooni Peetero n’amugamba nti Mukama wange, si bigere byange byokka, naye n’emikono n’omutwe. Yesu n’amugamba nti Anaazibwa omubiri taliiko kye yeetaaga wabula okunaaba ebigere byokka, naye yenna nga mulongoofu.”
Mikwano gyange abaagalwa, mujja kukola ebibi “eby’omubiri” mu maaso, oba temujja kubikola? Ddala mujja kubikola. Naye Yesu yagamba nti yali amaze okunaaza n’ebibi eby’omu maaso, obutali butuukirivu bwonna obw’omubiri gwaffe okuyita mu kubatiza kwe n’omusaayi gwe era yategeeza abayigirizwa be bulungi ekigambo eky’amazima, eky’enjiri ey’okutangirira nga tannaba kukomererwa.
Olw’okuba tubeera mu mubiri gwaffe n’obunafu bwaffe bwonna, tetusobola butakola bibi. Yesu yanaaza ebibi byonna eby’ensi n’okubatiza kwe. Teyanaaza mutwe gwaffe na mubiri gwokka, naye era yanaaza n’ebigere byaffe, ebibi byaffe byonna eby’ebiseera by’omumaaso. Eno ye njiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri, ey’Okubatiza kwa Yesu.
Oluvannyuma lw’okubatizibwa kwa Yesu, Yokaana Omubatiza yawa obujulirwa ng’agamba nti, “Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” (Yokaana 1:29) Tusaanidde okukkiriza nti ebibi byonna eby’ensi byanaazibwa nga biyisibwa eri Yesu bwe yabatizibwa.
Nga tubeera mu nsi eno, abantu tebasobola butakola bibi. Tulina okukkiriza kino ng’amazima agataliiko kubuusabuusa. Buli obunafu bwaffe obw’omubiri lwe buvaayo, tulina okwejjukiza nti Yesu yanaaza ebibi byaffe byonna n’ebibi by’ensi byonna ng’ayita mu njiri y’okubatiza n’abisasula n’omusaayi gwe. Tusaanidde okumwebaza okuva mu mitima gyaffe. Leka twatule n’okukkiriza nti Yesu ye Mulokozi waffe era ye God waffe. Mukama atenderezebwe.
Buli muntu mu nsi eno ayonoona n’omubiri. Abantu bafa olw’ebibi byabwe eby’omubiri obulamu bwabwe bwonna. Abantu bonoona obutasalako n’omubiri gwabwe.
Ebirowoozo Ebibi mu Mitima gy’Abantu
| Kiki ekiyonoona omuntu? |
| Ebibi eby’enjawulo n’ebirowoozo ebibi |
Yesu agamba mu Matayo 15:19-20. “Kubanga mu mutima mwe muva ebirowoozo ebibi, obussi, obwenzi, obukaba, obubbi, okuwaayiriza, okuvuma: ebyo bye byonoona omuntu: naye okulya nga tanaabye mu ngalo tekwonoona muntu.” Olw’okuba ebibi eby’enjawulo ebiri mu mutima gw’omuntu bimukyafuwa, bafuuka abatali balongoofu.
Omuntu Alina Okumanya Obutonde bwe Obubi
| Kiki ekiri mu mutima gwa buli muntu? |
| Ebibi ekkumi n’ebibiri (Makko 7:21-23) |
Tulina okusobola okwogera nti, “Ebibi ekkumi n’ebibiri ebyo biri mu mitima gy’abantu. Byonna mbirinaamu mu mutima gwange. Nninaamu ebibi ekkumi n’ebibiri ebiwandiikiddwa mu Bayibuli.” Nga tetunnazaalibwa mulundi gwa kubiri mu mazzi n’Omwoyo Omutukuvu, tulina okukkiriza ebibi ebiri mu mitima gyaffe. Tulina okukkiriza nti tuli boonoonyi ddala mu maaso ga God. Naye emirundi mingi tetukikola. Abasinga obungi mu ffe tuwoza ku bibi byaffe, nga tugamba nti, “Nnali sibifunangako birowoozo ebyo mu mutima gwange, nnali nkyamiziddwa okumala akaseera buseera.”
Naye Yesu yagamba ki ku bantu? Yategeeza bulungi nti ekiva mu mutima gw’omuntu “kimukyafuwa”. Yatubuulira nti abantu balina ebirowoozo ebibi munda yaabwe. Olowooza otya? Oli mulungi oba mubi? Okimanyi nti buli muntu alina ebirowoozo ebibi? Yee, ebirowoozo bya buli muntu bibi.
Edda ennyo, ekizimbe kya Sampoong Department Store mu Seoul kyagwa mangu ddala. Amaka agafiirwa abaagalwa baabwe baali mu bulumi bungi. Naye abantu bangi baagendayo okunyumirwa ekyewuunyisa eky’ennaku.
Abamu baalowooza nti, “Bameka abaafa? 200? Nedda, ogwo muwendo mutono nnyo. 300? Osanga? Kale, kyandibadde kya kusanyusa era kya kwewuunyisa nnyo singa omuwendo gw’abafu gwandibadde wakiri lukumi.” Emitima gy’abantu gisobola okuba emibi bwe gityo. Tulina okukikkiriza. Nga kyali kya butalaga kitiibwa eri abafu! Nga kyali kya nnaku nnyo eri amaka! Ebimu byayonoonebwa mu by’ensimbi.
Mazima ddala, abamu ku abaalaba tebaasaasira nnyo. “Kyandibadde kya kusanyusa nnyo singa bangi baafa! Kigenda kuba kya kwewuunyisa! Singa ekintu kye kimu kibaawo mu kisaawe ky’omupiira ekijjudde abantu? Nkumi za bantu zandizikiddwa wansi w’ebiyinjayinja, si bwe kiri? O, yee! Mazima ddala kyandibadde kya kusanyusa okusinga kino!” Osanga abamu baalina ebirowoozo nga bino.
Era ffenna tumanyi engeri abantu gye bayinza okuba ababi oluusi. Mazima ddala, tebandyogedde birowoozo ebibi ebyo mu ddoboozi ery’omwanguka. Bayinza okukuba ennimi zaabwe ne balaga okusaasira kwabwe, naye mu kyama, mu mitima gyabwe, beegomba kibe kya kwewuunyisa nnyo. Baagala okulaba ebizibu ebibi ennyo abantu nkumi mwe battirwa kasita tekikontana na byabwe bye baagala. Bwe gutyo gwe mulundi emitima gy’abantu gye gikolamu. Abasinga mu ffe tuli bwe tutyo nga tetunnazaalibwa mulundi gwa kubiri.
Obussi mu Mutima gwa Buli Muntu
| Lwaki twonoona? |
| Kubanga tulina ebirowoozo ebibi mu mitima gyaffe. |
God yatubuulira nti waliwo obussi munda mu mutima gwa buli muntu. Naye bangi bandyegaanye. “Oyinza otya okwogera bw’otyo? Sirina birowoozo bya bussi mu mutima gwange! Oyinza otya okulowooza ekintu ng’ekyo!” Tebandyatula nti balina obussi mu mitima gyabwe. Balowooza nti abatemu ba kika kya njawulo.
“Omussi oyo eyatta abantu bangi eyali mu mawulire olunaku luli, n’ebibinja ebyatta era ne byokya abantu mu baseements zaabwe, abo be balina obussi mu mitima gyabwe! Ba ngeri ndala. Sisobola kufaanana nga bo! Bano bafere! Abatemu!” Basunguwala ne baleekaana nti, “Abo abaazaalibwa n’ensigo embi basaanye okusangulwa ku nsi eno! Bonna basaanye kusalirwa musango gwa kufa!”
Naye ebyembi, ekirowoozo ky’obussi kiri munda mu mitima gy’abantu abo abasunguwalira ddala nga bwe kiri mu mitima gy’abatemu n’abatemu abaddiriŋŋana. God atubuulira nti mu mitima gy’abantu bonna, mulimu obutemu. Tulina okukkiriza ekigambo kya God, oyo alaba bulungi munda yaffe. Tulina okukkiriza nti, “Ndi mwonoonyi alina ettemu mu mutima gwange.”
Yee, God yatubuulira nti waliwo ebirowoozo ebibi, nga mw’otwalidde obussi, munda mu mitima gy’abantu bonna. Leka tukkirize ekigambo kya God. Nga emirembe gy’abantu bwe gigenda gyeyongera okuba emibi, ebikozesebwa byonna eby’okwekuuma bifuuka ebyuma by’okutta. Kino kiva ku bussi obuli mu mitima gyaffe. Osobola okutta mu busungu, oba mu kutya. Sigamba nti buli omu ku ffe yandisse abalala ddala, naye nti tulina ekirowoozo kyakyo mu mitima gyaffe.
Olw’okuba abantu bazaalibwa n’ebirowoozo ebibi, ffenna tubirina mu mitima gyaffe. Abamu ddala bamaliriza nga basse, si lwa kubanga baazaalibwa nga batemu, naye kubanga ffenna tusobola okufuuka abatemu. God atubuulira nti tulina ebirowoozo ebibi n’obutemu mu mitima gyaffe. Ge mazima. Tewali n’omu ku ffe atali mu mazima gano.
Noolwekyo, ekkubo ettuufu ffe okukwata kwe kukkiriza ekigambo kya God n’okugondera. Twonoona mu nsi eno kubanga tulina ebirowoozo ebibi mu mitima gyaffe.
Obwenzi mu Mitima Gyaffe
God agamba nti waliwo obwenzi mu mutima gwa buli muntu. Okikkiriza? Okkiriza nti olina obwenzi mu mutima gwo? Yee, waliwo obwenzi mu mutima gwa buli muntu.
Eyo y’ensonga lwaki ebikolwa by’obwamalaaya n’ebibi ebirala eby’obukaba byeyongera mu kitundu kyaffe. Gwe gumu ku mikutu emikulu egy’okufunamu ssente mu buli kiseera mu byafaayo. Emirimu emirala giyinza okubonaabona olw’okukendeera kw’ebyenfuna, naye emirimu gino emibi tegibonaabona nnyo kubanga waliwo obwenzi obubeera mu mitima gy’abantu bonna.
Ekibala ky’aboonoonyi Ekibi
| Omuntu bw’ageraageranya ku ki? |
| Omuti ogubala ebibala by’ekibi |
Nga emiti gy’obulo bwe gibala obulo, emiti gy’amapeera bwe gibala amapeera, emiti gya date, n’emiti gya persimmon persimmon, naffe, abazaalibwa n’ebika 12 eby’ebibi mu mitima gyaffe, tubala ebibala by’ekibi.
Yesu agamba nti ekiva mu mutima gw’omuntu kimukyafuwa. Okikkiriza? Tusobola kwekkiriza ebigambo bya Yesu ne tugamba nti, “Yee, tuli kibiina kya boonoonyi, abakozi b’ebibi. Yee, oli mutuufu, Mukama.” Yee, tulina okukkiriza obubi bwaffe. Tulina okukkiriza amazima mu maaso ga God.
Nga Yesu Kristo bwe yagondera okwagala kwa God, tulina okukkiriza ekigambo kya God n’okumugondera. Eyo ye ngeri yokka gye tuyinza okulokoka okuva mu bibi byaffe byonna okuyita mu Mazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Bino bye birabo okuva eri God.
Ensi yange eweereddwa omukisa ne sizoni nnya ennungi. Era sizoni bwe zigenda ziyitawo, emiti egy’engeri ez’enjawulo gibala ebibala byagyo. Mu ngeri y’emu, ebibi ekkumi n’ebibiri mu mitima gyaffe bitukwata era bulijjo bitukulembera mu kukola ebibi. Leero, kiyinza okuba obussi obulina enkwata ku mitima gyaffe, enkya kiyinza okuba obwenzi.
Olwo olunaku oluddako, ebirowoozo ebibi, oluvannyuma obukaba, obubbi, obujulizi obw’obulimba, n’ebirala. Era tugenda mu maaso n’ekibi omwaka gwonna, buli mwezi, buli lunaku, buli ssaawa. Tewali lunaku luyita nga tetukola kika kyonna kya kibi. Tubeera nga tulayira okwewala ekibi, naye tetusobola butayonoona kubanga twazaalibwa bwe tutyo.
Wali olabako omuti gw’obulo nga gugaana okubala obulo kubanga tegwagala? “Saagala kubala bulo!” Ne bwe gwandisazeewo okugaana okubala ebibala, gwandiyinzizza gutya obutabala bulo? Ebimuli byandyanje mu ttumba, obulo bwandikuze ne bwengerera mu kyeya, era ebibala byandibadde byetegefu okukungulwa n’okulibwa mu kibira.
Kino ky’ekiteeso ky’obutonde, era n’obulamu bw’aboonoonyi bulina okugoberera ekiteeso ky’obutonde. Aboonoonyi tebasobola butabala bibala bya kibi.
“Okubatiza n’Omusaalaba gwa Yesu” Byali bya Kutangirira Ebibi Byaffe
| Okutangirira kitegeeza ki? |
| Kwe kusasula empeera y’ekibi okuyita mu Kubatiza kwa Yesu (okuteekawo emikono) n’Omusaayi gwe ku Musaalaba. |
Leka tusome ekitundu ky’omu Bayibuli okulaba engeri aboonoonyi, ezzadde ly’abakozi b’ebibi, gye bayinza okutangirira ebibi byabwe mu maaso ga God ne baba n’obulamu obw’essanyu. Eno ye njiri ey’okutangirira ebibi.
Mu Ebyabaleevi 4, kigambibwa nti, “Era oba ng’omuntu yenna ku bantu ab’omu nsi ayonoona nga tamanyiridde, ng’akola ekigambo kyonna ku ebyo Yakuwa bye yalagira obutabikolanga, era ng’azzizza omusango; ekibi kye ky’ayonoonye bw’anaakitegeezebwanga, awo anaaleetanga embuzi okuba ekitone kye, enkazi eteriiko bulema, olw’ekibi ky’ayonoonye. Awo anaateekanga engalo ze ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi, n’attira ekiweebwayo olw’ekibi mu kifo eky’ekiweebwayo ekyokebwa. Awo kabona anaatoolanga n’engalo ye ku musaayi gwayo, n’agusiiga ku mayembe g’ekyoto ekiweerwako ebyokebwa, n’omusaayi gwayo gwonna anaaguyiwanga ku ntobo y’ekyoto. N’amasavu gaayo gonna anaagaggyangako, ng’amasavu bwe gaggibwa ku ssaddaaka ey’ebiweebwayo olw’emirembe; awo kabona anaagookeranga ku kyoto okuba evvumbe eddungi eri Yakuwa; era kabona anaamutangiriranga, naye anaasonyiyibwanga (okuggyawo ekibi).” (Ebyabaleevi 4:27-31)
Mu biro by’Endagaano Enkadde, abantu baatangiriranga batya ebibi byabwe? Baateekanga emikono gyabwe ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi ne bayisa ebibi byabwe ku kyo.
Kyawandiikibwa mu kitabo ky’Ebyabaleevi bwe kiti. “Yogera n’abaana ba Isiraeri obagambe nti Omuntu yenna ku mmwe bw’awangayo ekitone eri Yakuwa, munaakiwangayo okukiggya ku nsolo, ku nte ne ku mbuzi. Oba ng’awaayo ekiweebwayo ekyokebwa ku nte, anaawangayo (ku kwagala kwe ye—NKJV) nnume eteriiko bulema: anaagiweerangayo ku mulyango gw’eweema ey’okusisinkanirangamu, alyoke akkirizibwenga mu maaso ga Yakuwa. Era anaateekanga engalo ze ku mutwe gw’ekiweebwayo ekyokebwa; awo eneemukkiririzibwanga okumutangirira.” (Ebyabaleevi 1:2-4)
God yabagamba okutegeka ebiweebwayo olw’ekibi ebyandikozeseddwa okutangirira ebibi bya Isiraeri. Era yabagamba “okuteeka emikono gyabwe” ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi, okusobola okuyisa ebibi. Mu luggya lw’Eweema Entukuvu, waaliyo ekyoto ky’ebiweebwayo ebyokebwa. Kyali kibokisi ekisinga obuneneko ku mmeeza y’ekituuti era kyalina amayembe ku nsonda ennya. Abantu ba Isiraeri baatangiriranga ebibi byabwe nga bayisa ebibi byabwe ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi era nga bookya ennyama yaakyo ku kyoto ky’ebiweebwayo ebyokebwa.
God yagamba mu Byabaleevi nti abantu “bakiweereyo ku kwagala kwabwe ku mulyango gw’eweema ey’okusisinkanirangamu mu maaso ga Yakuwa.” Ebibi byabwe byayisibwanga ku kiweebwayo olw’ekibi nga bateeka emikono gyabwe ku mutwe gwakyo, olwo nno aboonoonyi ne basala omumiro gw’ekiweebwayo okukitta. Era bakabona baateekanga omusaayi gwakyo ku mayembe g’ekyoto ky’ebiweebwayo ebyokebwa.
Oluvannyuma lw’ekyo, omubiri gw’ekiweebwayo ne gulongoosebwa okuva mu bitundu byagwo eby’omunda, n’ennyama yaagwo n’etemebwa mu bitundutundu n’eyokebwa okufuuka evvu ku kyoto eky’ekiweebwayo ekyokebwa. Olwo akaloosa akalungi ak’ennyama ne kaweebwayo eri God olw’okutangirira kwabwe. Bwe batyo bwe baatangiriranga ebibi byabwe ebya buli lunaku.
Waaliwo era ssaddaaka ey’okutangirira ebibi byabwe eby’omwaka. Yali ya njawulo ku ssaddaaka ey’okutangirira ebibi ebya buli lunaku kubanga kabona omukulu yateekanga emikono gye ku kiweebwayo olw’ekibi ku lwa abantu bonna aba Isiraeri era yamansiranga omusaayi ku buvanjuba bw’entebe ey’okusaasira emirundi musanvu. Era, n’okuteeka emikono ku mutwe gw’embuzi ennamu kwakolebwanga mu maaso g’abantu ba Isiraeri ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu buli mwaka (Ebyabaleevi 16:5-27).
| Ani alaga ekiweebwayo olw’ekibi eky’Endagaano Enkadde? |
| Yesu Kristo |
Kati, ka tulabe engeri enkola y’ebiweebwayo gye yakyukamu mu Ndagaano Empya n’engeri etteeka lya God ery’olubeerera gye lisigadde nga telikyuka mu myaka gyonna.
Lwaki Yesu yalina okufa ku Musaalaba? Kibi ki kye yakola ku nsi eno ekyaleetera God okuleka Omwana we okufa ku Musaalaba? Ani eyamuwaliriza okufa ku Musaalaba? Bwe boonoonyi bonna ab’ensi, amakulu nti ffenna, bwe twali tugudde mu kibi, Yesu yajja mu nsi eno okutulokola.
Yabatizibwa Yokaana Omubatiza ku Yoludaani n’atwala ekibonerezo ku Musaalaba olw’ebibi byonna ku lwa abantu bonna. Engeri Yesu gye yabatizibwamu, engeri gye yayiwa omusaayi ku Musaalaba kyali nga ssaddaaka ey’okutangirira ey’Endagaano Enkadde, okuteeka emikono ku kiweebwayo olw’ekibi n’okuyiwa omusaayi gwakyo.
Eno ye yali engeri gye kyakolebwangamu mu Ndagaano Enkadde. Omwonoonyi yateekanga emikono gye ku kiweebwayo olw’ekibi n’ayatula ebibi bye, ng’agamba nti, “Mukama, nyonoonye. Nkoze obutemu n’obwenzi.” Olwo ebibi bye ne biyisibwa ku kiweebwayo olw’ekibi.
Era nga omwonoonyi bwe yasalanga omumiro gw’ekiweebwayo olw’ekibi n’akiwaayo mu maaso ga God, Yesu yaweebwayo mu ngeri y’emu okutangirira ebibi byaffe byonna. Yesu yabatizibwa n’ayiwa omusaayi ku Musaalaba okutulokola n’okutangirira ebibi byaffe byonna okuyita mu ssaddaaka ye.
Mu butuufu, Yesu yafa ku lwaffe. Bwe tukirowozaako, kitegeeza ki okuwaayo ensolo ezo ezitaliiko kamogo ng’ebiweebwayo olw’ebibi byonna eby’abantu? Ensolo ezo zaali zimanyi ekibi kye ki? Ensolo tezimanyi ekibi. Tezaasobola kuggyawo bibi bya bantu bonna.
Nga ensolo ezo bwe zaali teziriiko kamogo kyonna, ne Yesu bw’atyo teyalina kibi. Ye God Omutukuvu, Omwana wa God, era teyayonoona ennaku zonna. Kale, yaggyawo ebibi byaffe byonna okuyita mu kubatizibwa kwe mu Yoludaani bwe yali wa myaka asatu.
Kyali kya kuggyawo ebibi byaffe byonna, era n’afa ku Musaalaba olw’ebibi bye yatuggako. Gwali mulimu gwe ogw’obulokozi ogwanaaza ebibi byonna eby’abantu. Kyawandiikibwa mu Matayo 3.
Entandikwa y’Enjiri ey’Okutangirira Ebibi
| Lwaki Yesu yabatizibwa Yokaana Omubatiza mu Yoludaani? |
| Okutuukiriza obutuukirivu bwonna |
Kati, kyawandiikibwa mu Matayo 3, “Awo Yesu n’ava e Ggaliraaya, n’atuuka ku Yoludaani eri Yokaana, amubatize. Naye Yokaana yali ayagala okumugaana, ng’agamba nti Nze nneetaaga ggwe okumbatiza, naawe ojja gye ndi? Naye Yesu n’addamu n’amugamba nti Kkiriza kaakano: kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna. N’alyoka amukkiriza.” (Matayo 3:13-15)
Tulina okumanya n’okutegeera lwaki Yesu yabatizibwa bwe yali wa myaka asatu. Yabatizibwa okutangirira ebibi by’abantu bonna n’okutuukiriza obutuukirivu bwonna obwa God. Okulokola abantu bonna okuva mu bibi byabwe, Yesu Kristo, Oyo atalina kamogo, yabatizibwa Yokaana Omubatiza.
Bw’atyo, yaggyawo ebibi by’ensi n’awaayo yennyini okutangirira ebibi by’abantu bonna. Okulokolebwa okuva mu kibi, ffenna tulina okumanya amazima n’okukkiriza amazima. Kiri ku ffe okukkiriza obulokozi bwe era n’okulokolebwa.
Okubatizibwa kwa Yesu kutegeeza ki? Kye kimu nga kuteeka emikono mu Ndagaano Enkadde. Mu Ndagaano Enkadde, ebibi by’abantu bonna byayisibwanga ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi ng’bayita mu kuteeka emikono. Mu ngeri y’emu, mu Ndagaano Empya, Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’ensi ng’aweebwayo ng’ekiweebwayo olw’ekibi era ng’abatizibwa Yokaana Omubatiza.
Yokaana Omubatiza ye yali omusajja asinga obukulu mu bantu bonna, omukiise w’abantu eyalondebwa God. Ng’omukiise w’abantu, kabona omukulu wa bonna, yateeka emikono gye ku Yesu n’ayisa ebibi byonna eby’ensi ku Ye. “Okubatiza” kitegeeza “okuyisa ku, okuziikibwa, n’okunaazibwa”.
Omanyi lwaki Yesu yajja mu nsi eno n’abatizibwa Yokaana Omubatiza? Okkiriza Yesu, ng’omanyi amakulu g’okubatizibwa kwa Yesu? Okubatiza kwa Yesu kwali kwa kuggyawo ebibi byaffe byonna, ebibi ffe, ezzadde ly’abakozi b’ebibi bye tukola n’omubiri gwaffe mu bulamu bwaffe bwonna. Yesu yabatizibwa Yokaana Omubatiza okutuukiriza enjiri ey’edda ey’okutangirira ebibi byaffe byonna.
Mu Matayo 3:13-17, kyawandiikibwa nti, “Awo”, era kitegeeza ekiseera Yesu mwe yabatizibwa, ekiseera ebibi byonna eby’ensi mwe byayisibwa ku Ye.
“Awo” Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’abantu, n’afa ku Musaalaba oluvannyuma lw’emyaka esatu, n’azuukira oluvannyuma lw’ennaku ssatu. Okunaaza ebibi byonna eby’ensi, yabatizibwa omulundi gumu era emirembe gyonna, n’afa ku Musaalaba omulundi gumu era emirembe gyonna, era n’azuukira okuva mu bafu omulundi gumu era emirembe gyonna. Eri abo bonna abaagala okununulibwa okuva mu bibi byabwe mu maaso ga God, yabalokola bonna omulundi gumu era emirembe gyonna.
Lwaki Yesu yalina okubatizibwa? Lwaki yalina okwambazibwa engule ey’amaggwa n’asalirwa omusango mu mbuga ya Piraato ng’omumenyi w’amateeka owa bulijjo? Lwaki yalina okukomererwa ku Musaalaba n’afa ng’ayiwa omusaayi? Ensonga y’ebyo byonna kiri nti yaggyako ebibi byonna eby’ensi, ebibi byo n’ebyange, ku Ye okuyita mu kubatizibwa kwe. Era olw’ebibi byaffe, yalina okufa ku Musaalaba.
Tulina okukkiriza ekigambo ky’obulokozi nti God atulokodde era tumwebaze. Awatali kubatizibwa kwa Yesu, Omusaalaba gwe, n’okuzuukira kwe, tewandibaddewo bulokozi gye tuli.
Yesu bwe yabatizibwa Yokaana okuggyawo ebibi byonna eby’ensi, yaggyawo ebibi byaffe byonna era bw’atyo n’alokola ffe abakkiriza enjiri ye ey’obulokozi. Waliwo abantu abalowooza nti, “Naye yaggyawo ekibi eky’olubereberye kyokka, si bwe kiri?” Naye bakyamu.
Kyawandiikibwa bulungi mu Bayibuli nti Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’ensi omulundi gumu era emirembe gyonna bwe yabatizibwa. Ebibi byaffe byonna, nga mw’otwalidde n’ekibi eky’olubereberye, binaaziddwa. Kyawandiikibwa mu Matayo 3:15 nti, “Kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna.” Okutuukiriza obutuukirivu bwonna kitegeeza nti ebibi byonna, awatali kusosola, byatuggyibwako.
Yesu naye yanaaza ebibi byaffe eby’obulamu bwaffe bwonna? Yee, yabinaaza. Ka tufune obukakafu bw’ekyo mu Byabaleevi okusooka. Butugamba ku kabona asinga obukulu ne ssaddaaka ey’oku Lunaku olw’Okutangiririrako.
Ssaddaaka y’okutangirira olw’ebibi by’Abaisiraeri bonna ebya buli mwaka
| Bulijjo Abayisirayeri baasobola okusigala nga batukuvu okuyita mu kiweebwayo olw’ekibi eky’ensi eno? |
| Obutasoboka |
“Awo Alooni anaayanjulanga ente ennume ey’ekiweebwayo olw’ekibi, eyiye ku bubwe, ne yeetangirira ye n’ennyumba ye. Awo anaatwalanga embuzi zombi, n’aziteeka mu maaso ga Mukama ku mulyango gw’eweema ey’okusisinkanirangamu. Awo Alooni anaazikubiranga obululu embuzi zombi; akalulu akamu ka Mukama, n’akalulu ak’okubiri ka Azazeri. Awo Alooni anaayanjulanga embuzi egwiriddwako akalulu ka Mukama, n’agiwaayo okuba ekiweebwayo olw’ekibi. Naye embuzi egwiriddwako akalulu ka Azazeri, eneetekebwanga mu maaso ga Mukama nga nnamu, okumutangirira, okugisindiikiriza eri Azazeri mu ddungu.” (Ebyabaleevi 16:6-10) Wano Alooni yatwala embuzi bbiri ku mulyango gw’eweema ey’okusisinkanirangamu okutangirira ebibi eby’omwaka eby’Abayisirayeri.
“Awo Alooni anaazikubiranga obululu embuzi zombi; akalulu akamu ka Mukama, n’akalulu ak’okubiri ka Azazeri.” Azazeri yali yeetaagisa olw’okutangirira.
Okwawukanako n’ekyo, mu ssaddaaka ey’okutangirira ebibi ebya buli lunaku, omwonoonyi mwe yateekanga emikono gye ku mutwe gw’ekiweebwayo okuyisa ebibi bye. Naye olw’ebibi eby’omwaka eby’Abayisirayeri, kabona asinga obukulu, ku lwa abantu bonna, yayisanga ebibi eby’omwaka ku kiweebwayo olw’ekibi ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu buli mwaka.
Mu Ebyabaleevi 16:29-31, kyawandiikibwa nti, “Mu mwezi ogw’omusanvu, ku lunaku olw’omwezi olw’ekkumi, munaabonerezanga emmeeme zammwe, so temukolanga mulimu gwonna, enzaalwa newakubadde omugenyi atuula mu mmwe: kubanga ku lunaku olwo kwe banaabatangiririranga, okubalongoosa; munaabanga balongoofu mu bibi byammwe byonna mu maaso ga Mukama. Olwo ye ssabbiiti ey’okuwummula ey’okwewombeekerako gye muli, era munaabonerezanga emmeeme zammwe: lye tteeka ery’emirembe gyonna.” (Ebyabaleevi 16:29-31)
Mu Ndagaano Enkadde, abantu ba Isiraeri baaleeta ekiweebwayo olw’ekibi okutangirira ebibi ebya buli lunaku ne bayisa ebibi byabwe ku mutwe gwakyo, nga bayatula nti, “Mukama, nkoze ekibi bwe kiti ne bwe kiti.” Olwo n’asala omumiro gw’ekiweebwayo olw’ekibi, n’awa omusaayi kabona, n’addayo eka, nga akakasa nti kati yali talina bibi. Ekiweebwayo olw’ekibi kyafa ku lw’omwonoonyi, ng’ekibi kiri ku mutwe gwakyo. Ekiweebwayo olw’ekibi kyattibwa mu kifo ky’omwonoonyi. Mu Ndagaano Enkadde, ekiweebwayo olw’ekibi kyali kisobola okuba embuzi, ennyana, ente ennume, zonna ezitaliiko kamogo era ensolo ennongoofu God ze yali ayawudde.
Mu kifo ky’omwonoonyi okufa olw’ebibi bye, God, mu kusaasira kwe okutaliiko kkomo, yakkiriza obulamu bw’ensolo okuweebwayo mu kifo kyabwe.
Mu ngeri eyo mu Ndagaano Enkadde, aboonoonyi baasobola okutangirira ebibi byabwe okuyita mu ssaddaaka ey’okutangirira. Ebyonoono by’omwonoonyi byayisibwa ku kiweebwayo olw’ekibi ng’bayita mu kuteeka emikono, era omusaayi gwakyo ne guweebwa kabona okutangirira ebibi by’omwonoonyi.
Naye, kyali tekisoboka kutangirira bibi buli lunaku. Noolwekyo, God yakkiriza kabona asinga obukulu okutangirira ebibi by’omwaka mulamba, buli mwaka ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu, ku lwa abantu bonna aba Isiraeri.
Kale omulimu gwa Kabona Asinga Obukulu gwali ki ku Lunaku olw’Okutangiririrako? Okusooka, Alooni kabona asinga obukulu yateeka emikono gye ku kiweebwayo olw’ekibi, ng’ayatula ebibi by’abantu nti, “Mukama, abantu ba Isiraeri bakoze ebibi bwe biti ne bwe biti: obutemu, obwenzi, obukaba, obubbi, obujulirwa obw’obulimba, okuvvoola...”
Olwo, n’asala omumiro gw’ekiweebwayo olw’ekibi, n’atwala omusaayi ogwamansibwa emirundi musanvu ku ntebe ey’okusaasira munda mu weema entukuvu ey’okusisinkanirangamu. (Mu Bayibuli, ennamba 7 etwalibwa ng’ennamba entuukiridde.)
Gwali mulimu gwe okuyisa ebibi by’abantu ebya buli mwaka ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi ku lw’Abaisiraeri bonna, era ekiweebwayo olw’ekibi ne kittibwa mu kifo kyabwe.
Olwokubanga God mutuukirivu, okulokola abantu bonna okuva mu bibi byabwe, yakkiriza ekiweebwayo olw’ekibi okufa mu kifo ky’abantu. Olwokubanga God wa kusaasira ddala, yakkiriza abantu okuwaayo obulamu bw’ekiweebwayo mu kifo ky’obwabwe. Kabona asinga obukulu olwo n’amansira omusaayi ku ludda olw’ebuvanjuba olw’entebe ey’okusaasira era bw’atyo n’atangirira ebibi byonna eby’Abayisirayeri eby’omwaka oguyise ku Lunaku olw’Okutangiririrako, ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu.
| Ani ye Mwana gw’Endiga ow’ekiweebwayo okusinziira ku Ndagaano Enkadde? |
| Yesu ataliko kamogo |
Kabona asinga obukulu yalina okuwaayo embuzi bbiri ku Lunaku olw’Okutangiririrako ku lw’abantu ba Isiraeri. Emu ku zo yayitibwa Azazeri, ekitegeeza “okufulumya”. Mu ngeri y’emu, Azazeri ow’Endagaano Empya ye Yesu Kristo. “Kubanga God bwe yayagala, ensi bw’ati, n’okuwaayo n’awaayo Omwana we eyazaalibwa omu yekka buli muntu yenna amukkiriza aleme okubula, naye abeere n’obulamu obutaggwaawo.” (Yokaana 3:16)
God yatuwa Omwana we omu yekka ng’Omwana gw’Endiga ow’ekiweebwayo. Era ng’Omwana gw’Endiga ow’ekiweebwayo eri abantu bonna, yabatizibwa Yokaana Omubatiza n’afuuka Omulokozi, Masiya w’ensi. Masiya ategeeza “Omulokozi”, ne Yesu Kristo ategeeza “Kabaka eyajja okutulokola”.
Noolwekyo, nga ebibi eby’omwaka eby’Abaisiraeri bwe byatangirirwanga ku Lunaku olw’Okutangiririrako mu Ndagaano Enkadde, Yesu Kristo, emyaka nga 2000 egiyise, yajja mu nsi eno okubatizibwa era n’afa ng’ayiwa omusaayi ku Musaalaba okutuukiriza enjiri ey’okutangirira ebibi byaffe byonna.
Ku kiseera kino, ka tusome ekitundu mu Byabaleevi. “Awo Alooni anaateekanga emikono gye gyombi ku mutwe gw’embuzi ennamu, n’ayatulira ku yo obutali butuukirivu bwonna obw’abaana ba Isiraeri, n’ebyonoono byabwe byonna, ebibi byabwe byonna; n’abiteeka ku mutwe gw’embuzi, n’agisindiikiriza mu ddungu mu mukono gw’omuntu eyeeteeseteese: era embuzi eneesituliranga ku yo obutali butuukirivu bwabwe bwonna n’ebutwala mu nsi eteriimu bantu: kale embuzi anaagiteeranga mu ddungu.” (Ebyabaleevi 16:21-22)
Kyawandiikibwa nti ebibi by’abantu bonna byateekebwa ku mutwe gw’embuzi nga bwe kyogeddwa mu Byabaleevi 16. “Ebyonoono byabwe byonna” kitegeeza ebibi byonna bye baakola mu mitima gyabwe, ebibi byonna bye baakola n’emibiri gyabwe. Era “ebyonoono byabwe byonna” byateekebwa ku mutwe gw’ekiweebwayo olw’ekibi ng’bayita mu kuteeka emikono.
Okusinziira ku Mateeka ga God, Tulina Okuba n’Okumanya Okwannamaddala okw’Ebibi Byaffe Byonna
| Lwaki God yatuwa Amateeka? |
| Okutuwa okumanya ekibi |
Amateeka n’ebiragiro bya God birina ebitundu 613. Mu butuufu, bwe tukirowoozeeko, tukola ebyo bye yatulagira obutakola era tetukola ebyo bye yatulagira okukola.
Noolwekyo, tuli boonoonyi. Era kyawandiikibwa mu Bayibuli nti God yatuwa amateeka ago tusobole okuzuula ebibi byaffe (Abaruumi 3:20). Kitegeeza nti yatuwa Amateeka Ge n’ebiragiro Bye okutuyigiriza nti tuli boonoonyi. Teyabituwa lwa kubanga tusobola okubikuuma, wabula tusobole okumanya ebibi byaffe.
Teyatuwa Mateeka Ge na biragiro Bye ffe tubikwate. Tosobola kusuubira mbwa kubeera ng’omuntu. Mu ngeri y’emu, tetusobola n’akatono okukuuma tteeka lya God wabula tusobola kutegeera ebibi byaffe kyokka okuyita mu Mateeka ge n’ebiragiro bye.
God yatuwa Amateeka, kubanga ffe ffennyini tetutegeera nti tuli nkumu za bibi. “Muli batemu, bakaba, bakozi ba bibi.” Yatulagira obutatta, naye era tutta mu mitima gyaffe era ebiseera ebimu mu butuufu.
Naye, olwokubanga kyawandiikibwa mu Mateeka nti tetusobola kutta, tutegeera nti tuli batemu, nga tugamba nti, “Aa, nnali mukyamu. Ndi mwonoonyi kubanga nakola ekintu kye nnali sirina kukola. Nnyonoonye.”
Noolwekyo, okulokola abantu ba Isiraeri okuva mu kibi, God yakkiriza Alooni okuwaayo ssaddaaka ey’okutangirira mu Ndagaano Enkadde, era yali Alooni eyatangiriranga abantu omulundi gumu buli mwaka.
Mu Ndagaano Enkadde, ebiweebwayo bibiri olw’ekibi byalina okuweebwayo eri God ku Lunaku olw’Okutangiririrako. Ekimu kyaweebwayo mu maaso ga God ng’ekirala kyasindikibwa mu ddungu oluvannyuma lw’okuteeka emikono, nga kitwala ebibi byonna eby’omwaka eby’Abaisiraeri. Embuzi nga tennasindikibwa mu ddungu mu mukono gw’omuntu eyeeteeseteese, kabona asinga obukulu yateeka emikono gye ku mutwe gw’embuzi ennamu n’ayatula ebibi bya Isiraeri. “Mukama, abantu basse, bakola obwenzi era babbye era basinza bakatonda abalala... Tuyonoonye.”
Eddungu nsi ya musenyu na ddungu. Azazeri yasindikibwa mu ddungu eritaliiko nkomerero n’efa. Bwe kyasindikibwa, abantu ba Isiraeri ne bakitunuulira okutuusa lwe kyabula ewala, ne bakkiriza nti ebibi byabwe byali biweddewo byagenda ne Azazeri. Abantu baafuna emirembe mu birowoozo byabwe, era Azazeri n’efa mu ddungu olw’ebibi eby’omwaka byonna eby’Abaisiraeri bonna.
Era God yatangirira ebibi byaffe byonna okuyita mu Mwana gw’Endiga wa God, Yesu Kristo. Ebibi byaffe byonna byanaazibwa ddala okuyita mu kubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe ku Musaalaba.
Yesu ye God era Omulokozi waffe. Ye Mwana wa God eyajja okulokola abantu bonna okuva mu kibi era ye Mutonzi eyatutonda mu kifaananyi kye. Yajja mu nsi eno okutulokola okuva mu kibi.
Si bibi bya buli lunaku byokka bye tukola n’emibiri gyaffe, naye n’ebibi byonna eby’omu maaso, ebibi byonna eby’omu birowoozo byaffe n’eby’emibiri gyaffe byayisibwa ku Yesu. Bw’atyo, yalina okubatizibwa Yokaana Omubatiza okutuukiriza obutuukirivu bwonna obwa God, okutangirira okutuukiridde olw’ebibi byonna eby’ensi.
Emyaka esatu nga Yesu tannakomererwa, bwe yatandika obuweereza bwe obw’olwaatu, yaggyawo ebibi byonna eby’ensi bwe yabatizibwa Yokaana Omubatiza mu Yoludaani. Obulokozi bwe eri abantu okuyita mu kutangirira ebibi byaffe byonna bwatandika n’okubatizibwa kwe.
Mu mugga Yoludaani, mu kifo ekyali kituuka ku kiwato, Yokaana Omubatiza yateeka emikono gye ku mutwe gwa Yesu n’amubbiza mu mazzi. Okubatizibwa kuno kwali kye kimu n’okuteeka emikono mu Ndagaano Enkadde era kwalina enkola y’emu ey’okuyisa ebibi byonna.
Okubbizibwa mu mazzi kyategeeza okufa, n’okuvaayo mu mazzi kyategeeza okuzuukira. Bw’atyo, okubatizibwa Yokaana Omubatiza, Yesu yali atuukirizza era yalaga ebintu bisatu: okuggyawo ebibi byonna, okukomererwa, n’okuzuukira.
Tusobola kulokolebwa kyokka bwe tugondera ebigambo Yesu bye yatulokola nabyo okuva mu kibi. God yali asazeewo okutulokola okuyita mu Yesu, era endagaano gye yakola mu Ndagaano Enkadde yali etuukiriziddwa bw’etyo. Era Yesu yatambula okugenda ku Musaalaba ng’ebibi byaffe byonna biri ku mutwe gwe.
| Mulimu ki ogusigaddewo gye tuli oluvannyuma lwa Yesu okusangula ebibi byaffe byonna? |
| Kyetulina okukola kyokka kwe kukkiriza ebigambo bya God. |
Mu Yokaana 1:29, kyawandiikibwa nti, “Olunaku olw’okubiri n’alaba Yesu ng’ajja gy’ali, n’agamba nti Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” Yokaana Omubatiza yawa obujulirwa nti, “Laba, Omwana gw’endiga gwa God, aggyawo ebibi by’ensi!” Ebibi byonna eby’abantu byayisibwa ku Yesu bwe yabatizibwa mu Yoludaani. Kikkirize! Olwo ojja kuweebwa omukisa ogw’okutangirirwa ebibi byo byonna.
Tulina okuba n’okukkiriza mu kigambo kya God. Tulina okuteeka ku bbali ebirowoozo byaffe n’obukakanyavu bwaffe, ne tukkiriza bukkiriza mu mazima nti Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’ensi, era tugondere ebigambo bya God ebiwandiikiddwa.
Okugamba nti Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’ensi, n’okugamba nti yatuukiriza obutuukirivu bwa God ng’atangirira ebibi byaffe kye kimu kyennyini. Era “okuteeka emikono” ne “kubatizibwa” nabyo bye bimu.
Newankubadde tugamba “byonna”, “buli kimu”, oba “kyonna” amakulu gasigala ge gamu. Amakulu g’ekigambo, “okuteeka emikono” mu Ndagaano Enkadde gasigala ge gamu mu Ndagaano Empya, okuggyako nti ekigambo “kubatizibwa” kye kikozesebwa mu kifo kyakyo.
Kituuka ku mazima amang’angu nti Yesu yabatizibwa era n’asalirwa omusango ku Musaalaba okutangirira ebibi byaffe byonna. Era tulokolebwa bwe tukkiriza enjiri eno eyasooka.
Bwe tugamba nti Yesu yaggyawo “ebibi by’ensi” kyonna (Yokaana 1:29), kiki kye tutegeeza n’ebibi by’ensi? Tutegeeza ebibi byonna bye tuzaalibwa nabyo n’ebirowoozo byonna ebibi, obwenzi, obukaba, obutemu, obubbi, omululu, obubi, obulimba, obugwagwa, eriiso ebbi, okuvvoola, okwekuluntaza, obusirusiru obubeera mu birowoozo byaffe. Kitegeeza ebibi byonna ebibi n’okusobya mu mubiri ne mu mutima.
“Kubanga empeera y’ekibi kwe kufa; naye ekirabo kya God bwe bulamu obutaggwaavo mu Kristo Yesu Mukama waffe.” (Abaruumi 6:23) “Era awataba kuyiwa musaayi tewabaawo kusonyiyibwa (okuggyawo ekibi).” (Abaebbulaniya 9:22) Nga bwe kyogeddwa mu nnyiriri zino, ebibi byonna biteekwa okusasulwa. Era Yesu Kristo, okulokola abantu bonna okuva mu kibi, yawaayo obulamu bwe n’asasula empeera y’ekibi ku lwaffe omulundi gumu era emirembe gyonna.
Noolwekyo, kyetulina okukola kyokka kwe kukkiriza okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe, enjiri eyasooka, n’okubeerawo kwa Yesu nga God waffe era Omulokozi waffe okusobola okusumululwa okuva mu bibi byaffe byonna.
Okutangirira Ebibi eby’Enkya
| Tukyetaaga okuwaayo ssaddaaka ku lw’ebibi byaffe nate? |
| Tekiddamu n’akatono |
Ebibi by’enkya n’olunaku oluddako, n’ebibi bye tukola okutuusa ku lunaku lwe tufa nabyo biri mu “ebibi by’ensi” nga n’ebibi by’olwaleero, eby’olunaku oluwedde, n’olunaku olwali lukulembedde nabyo bwe biri mu “ebibi by’ensi”. Ebibi by’abantu okuva ku kuzaalibwa okutuusa okufa byonna biri mu “ebibi by’ensi”, era ekibi ky’ensi kyayisibwa ku Yesu okuyita mu kubatizibwa kwe. Noolwekyo ebibi byonna bye tujja okukola okutuusa ku lunaku lwe tufa byamala dda okutuggyibwako.
Era twetaaga kukkiriza kyokka enjiri eno eyasooka, ebigambo bya God ebiwandiikiddwa, era tugondere okulokolebwa. Tulina okuteeka ku bbali ebirowoozo byaffe okusobola okununulibwa okuva mu bibi byaffe byonna. Oyinza okubuuza nti, “Yasobola atya okuggyawo ebibi ebitannabaawo?” Olwo, nange nandikubuuzizza nti, “Buli lwe twonoona, Yesu alina okukomawo mu nsi eno okuyiwa omusaayi gwe nate era nate?”
Mu njiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri, mulimu etteeka ly’okutangirira ebibi. “Era awataba kuyiwa musaayi tewabaawo kusonyiyibwa(okuggyawo ekibi).” (Abaebbulaniya 9:22) Omuntu bwe yayagalanga okununulibwa okuva mu bibi bye mu nnaku z’Endagaano Enkadde, yalina okuyisa ebibi bye ng’ateeka emikono gye ku kiweebwayo olw’ekibi, era ekiweebwayo ekyo kyalina okufa olw’ebibi bye.
Mu ngeri y’emu, Omwana wa God yajja mu nsi eno okulokola abantu bonna. Yabatizibwa okuggyawo ebibi byaffe byonna era yayiwa omusaayi gwe ku Musaalaba okusasula empeera y’ebibi byaffe era n’afa ku Musaalaba, ng’agamba nti, “Kiwedde!” Yazuukira okuva mu bafu oluvannyuma lw’ennaku 3 era kaakano atudde ku mukono ogwa ddyo ogwa God. Afuuse Omulokozi waffe emirembe gyonna.
Ebibi byaffe okunaazibwako ddala, tulina okugoba ebirowoozo byaffe byonna ebinywevu era tuleke okukkiriza kw’eddiini nti tulina okununulibwa okuva mu bibi byaffe ebya buli lunaku buli lunaku. Ebibi by’abantu okusobola okutangirirwa, ssaddaaka yalina okuweebwayo, omulundi gumu era emirembe gyonna. God mu Ggulu yayisa ebibi byonna eby’ensi ku Mwana we ng’ayita mu kubatizibwa kwe era n’amukomererwa ku lwaffe. Era n’okuzuukira kwe okuva mu bafu, obulokozi bwaffe bwatuukirira.
“Mazima yeetikka obuyinike bwaffe n’asitula ennaku zaffe: naye twamulowooza nga yakubibwa yafumitibwa God n’abonyaabonyezebwa. Naye yafumitibwa olw’okusobya kwaffe, yabetentebwa olw’obutali butuukirivu bwaffe...Era Mukama atadde ku ye obutali butuukirivu bwaffe fenna.” Mu Isaaya 53, kyogeddwa nti okusobya kwonna n’obutali butuukirivu bw’ensi, obw’abantu bonna bwayisibwa ku Yesu Kristo.
Era mu Ndagaano Empya, mu Abaefeeso 1:4, kyawandiikibwa nti, “Nga bwe yatulondera mu ye ng’ensi tennaba kutondebwa.” Kino kitugamba nti yatulonda mu ye ng’ensi tennatondebwa. Ensi nga tennatondebwa, God yalonda okutufuula abantu be, abatuukirivu abatalina bbala mu Kristo. Kyonna kye twali tulowooza edda, kaakano tulina okukkiriza era tugondere ebigambo bya God, ebigambo by’amazzi, omusaayi, n’Omwoyo Omutukuvu.
God yatugamba nti Omwana gw’Endiga we, Yesu Kristo, yaggyawo ebibi by’ensi era n’atangirira abantu bonna. Mu Abaebbulaniya 10, kyawandiikibwa nti, “Kubanga amateeka bwe galina ekisiikirize eky’ebirungi ebyali bigenda okujja, so si kifaananyi kyennyini eky’ebigambo, ne ssaddaaka ezitajjulukuka, ze bawaayo obutayosa buli mwaka buli mwaka; tebayinza ennaku zonna kutuukiriza abo abazisemberera.” (Abaebbulaniya 10:1)
Wano kigamba nti okuwaayo ssaddaaka ze zimu obutayosa buli mwaka tebiyinza kututuukiriza. Amateeka kisiikirize ky’ebirungi ebyali bigenda okujja, so si kifaananyi kyennyini eky’ebintu eby’amazima. Yesu Kristo, Masiya eyali agenda okujja, yatutuukiriza omulundi gumu era emirembe gyonna (nga ebibi by’omwaka eby’Abaisiraeri bwe byatangirirwa omulundi gumu era emirembe gyonna) bwe yabatizibwa era n’akomererwa okutangirira ebibi byaffe byonna.
Noolwekyo Yesu yagamba mu Abaebbulaniya 10 nti, “n’alyoka ayogera nti Laba, nzize okukola by’oyagala. Aggyawo eky’olubereberye, alyoke anyweze eky’okubiri. Mu ebyo by’ayagala twatukuzibwa olw’okuwaayo omubiri gwa Yesu Kristo omulundi gumu. Na buli kabona ayimirira buli lunaku ng’aweereza ng’awaayo emirundi emingi ssaddaaaka ezitajjulukuka, ezitayinza kugyako bibi emirembe gyonna: naye oyo bwe yamala okuwaayo ssaddaaka emu olw’ebibi okutuusa mirembe gyonna, n’alyoka atuula mu mukono ogwa ddyo ogwa God; ng’alindirira oluvannyuna abalabe be okufuusibwa entebe y’ebigere bye. Kubanga olw’okuwaayo ssaddaaka emu yatuukiriza okutuusa emirembe gyonna abatukuzibwa. Era n’Omwoyo Omutukuvu ye mujulirwa gye tuli: kubanga bw’amala okwogera nti Eno ye ndagaano gye ndiragaana nabo Oluvannyuma lw’ennaku ziri, bw’ayogera Mukama; Nditeeka amateeka gange ku mutima gwabwe, Era ne ku magezi gaabwe ndigawandiika; n’alyoka ayogera nti N’ebibi byabwe n’obujeemu bwabwe siribijjukira nate. Naye awali okuggibwako ebyo, tewakyali kuwangayo ssaddaaka olw’ekibi.” (Abaebbulaniya 10:9-18)
Era tukkiriza nti Yesu yatulokolayo okuva mu bibi byonna eby’ensi okuyita mu kubatizibwa kwe n’omusaayi gwe ku Musaalaba.
Obulokozi obw’Okuzaalibwa Omulundi ogw’Okubiri mu Mazzi n’Omwoyo Omutukuvu Obuwandiikiddwa mu Mitima gyaffe ne mu Birowoozo byaffe
| Tuli batuukirivu kubanga tetukyonoona nate? |
| Nedda. Tuli batuukirivu kubanga Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna era tumukkiriza. |
Mukkiriza obulokozi bwe obutuukiridde? ―Amiina.― Mugondera n’okukkiriza ebigambo bya God nti Yesu Kristo yabatizibwa era n’ayiwa omusaayi ku Musaalaba okutulokola? Tulina okugondera okusobola okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri. Bwe tukkiriza nti Yesu Kristo, okuyita mu njiri ey’okuggyawo ebibi byaffe byonna, yanaaza ebibi byaffe byonna, n’ebibi byonna eby’ensi, tusobola okulokolebwa.
Tetusobola kufuuka batuukiridde nga tukuuma Amateeka ga God, naye tusobola okufuuka abatuukiridde okuyita mu kukkiriza kwaffe mu bikolwa bya Yesu Kristo. Yesu Kristo yaggyawo ebibi byaffe byonna okuyita mu kubatizibwa kwe mu Yoludaani era n’abonaabona omusango n’ekibonerezo olw’ebibi byaffe byonna ku Musaalaba. Okukkiriza enjiri eno n’emitima gyaffe gyonna, tusobola okununulibwa okuva mu bibi byaffe byonna era ne tufuuka batuukirivu. Mukikkiriza?
Okubatizibwa kwa Yesu, okukomererwa kwe n’okuzuukira kwe biri lwa kusangula bibi byonna eby’abantu n’etteeka ly’obulokozi nga liyimiridde ku kwagala kwa God okutaggwaawo. God atwagala nga bwe tuli era mutuukirivu, kale yasooka okutufuula batuukirivu. Yesu yatufuula batuukirivu bwe yatwala ebibi byaffe byonna okuyita mu kubatizibwa kwe.
Okunaaza ebibi byaffe byonna, yatuma Omwana we omu yekka, Yesu, mu nsi eno ku lwaffe. Yakkiriza Yesu okuggyawo ebibi byonna eby’ensi okuyita mu kubatizibwa kwa Yesu oluvannyuma n’ayisa omusango ku Mwana we olw’ebibi byaffe byonna. Yatufuula abaana be abatuukirivu okuyita mu bulokozi obw’amazzi n’omusaayi, okwagala kwa God.
Kyawandiikibwa mu Abaebbulaniya 10:16 nti, “Nditeeka amateeka gange ku mutima gwabwe, Era ne ku magezi gaabwe ndigawandiika.”
Mu mitima gyaffe ne mu birowoozo byaffe, tuli boonoonyi oba tuli batuukirivu mu maaso ga God? Bwe tuba n’okukkiriza mu Kigambo kya God, tufuuka batuukirivu. Yesu Kristo yaggyawo ebibi byaffe byonna era n’asalirwa omusango ku lw’ebyo. Yesu Kristo ye Mulokozi waffe. Tuyinza okulowooza nti, “Olw’okuba twonoona buli lunaku, tusobola tutya okuba abatuukirivu? Mazima ddala tuli boonoonyi.” Naye bwe tugondera ebigambo bya God nga Kristo Yesu bwe yagondera Kitaawe, tufuuka batuukirivu.
Mazima ddala, nga bwe nnayogedde emabega, twalina ekibi mu mitima gyaffe nga tetunnazaalibwa mulundi gwa kubiri. Oluvannyuma lw’okutwala mu mitima gyaffe enjiri eyaggyawo ebibi, twalokolebwa okuva mu bibi byaffe byonna. Bwe twali tetunnamanyi njiri, twali boonoonyi. Naye twafuuka batuukirivu bwe twakkiriza obulokozi bwa Yesu, olwo ne tufuuka abaana ba God abatuukirivu. Kuno kwe kukkiriza okw’okufuuka omutuukirivu omutume Paulo kwe yayogerako. Okukkiriza mu njiri eyanaaza ebibi kyatufuula “abatuukirivu”.
Omutume Paulo newankubadde Ibulayimu newankubadde bajjajjaffe ab’okukkiriza tebafuuka batuukirivu olw’ebikolwa byabwe, wabula olw’okuba n’okukkiriza n’okugondera ebigambo bya God, ebigambo by’omukisa gwe.
Mu Abaebbulaniya 10:18, “Naye awali okuggibwako ebyo, tewakyali kuwangayo ssaddaaka olw’ekibi.” Nga bwe kyawandiikibwa, God yatulokolera tuleme okufa olw’ebibi byaffe. Mukikkiriza? ―Amiina.―
Mu Abafiripi 2, “Mmwe mubeerengamu okulowooza kuli, era okwali mu Kristo Yesu; oyo bwe yasooka, okubeera mu kifaananyi kya God, teyalowooza kintu ekyegombebwa okwenkanankana ne God, naye yeggyako ekitiibwa, bwe yatwala engeri y’omuddu, n’abeera mu kifaananyi ky’abantu; era bwe yalabikira mu mutindo ogw’obuntu, ne yeetoowaza, nga muwulize okutuusa okufa, era okufa okw’oku musalaba. Era God kyeyava amugulumiza ennyo n’amuwa erinnya liri erisinga amannya gonna; buli vviivi lifukaamirirenga erinnya lya Yesu, ery’eby’omu ggulu n’eby’oku nsi n’ebya wansi w’ensi, era buli lulimi lwatulenga nga Yesu Kristo ye Mukama waffe, God Kitaffe aweebwe ekitiibwa.” (Abafiripi 2:5-11)
Yesu Kristo teyabuulira kukkiriza mu nsi eno n’ekitiibwa kyonna eky’amaanyi ku lulwe. Mu kifo ky’ekyo, yatwala engeri y’omuddu n’ajja mu kifaananyi ky’omuntu. Yeetoowaza era n’aba omuwulize okutuusa okufa okutulokola.
Noolwekyo, tutendereza Yesu, “Ye God waffe, Omulokozi era Kabaka.” Ensonga lwaki tugulumiza God era ne tutendereza Yesu kwe kuba nti Yesu yagondera Okwagala kwa Kitaawe okutuusa ku nkomerero. Singa teyagondera, tetyandigulumizza Mwana wa God kaakano. Naye olw’okuba Omwana wa God yagondera okwagala kwa Kitaawe okutuusa okufa, ebitonde byonna n’abantu bonna ku nsi eno bamugulumiza era bajja kukikola emirembe gyonna.
Yesu Kristo yafuuka Omwana gw’Endiga owa God eyaggyawo ebibi by’ensi, era kyawandiikibwa nti yabiggyawo okuyita mu kubatizibwa kwe. Kaakano emyaka nga 2000 okuva lwe yaggyawo ebibi by’ensi. Era olw’okuba ggwe nange tubadde tubeera mu nsi eno okuva lwe twazaalibwa, ebibi byaffe byonna nabyo biri mu bibi by’ensi.
| Tujja kufuuka aboonoonyi bwe tunaayonoona enkya? |
| Nedda. Kubanga Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna eby’edda, ebya kaakano, n’eby’omu maaso. |
Nga tetuwudde kibi kya kusooka ku byonoono byaffe eby’obulamu bwaffe bwonna, tetwayonoona okuva lwe twazaalibwa?
Yesu yamanya nti tujja kwonoona okuva ku lunaku lwe twazaalibwa okutuusa ku lunaku lwe tufa era yaggyawo ebibi byaffe byonna mu maaso. Mukitegeera kaakano? Singa twandibadde balamu okutuusa ku myaka 70, ebibi byaffe byandibadde bimala okujjuza ebigaali by’ebisasiro ebisukka mu kikumi. Naye Yesu yaggyawo ekibi kyonna omulundi gumu era eri bonna n’okubatizibwa kwe, era n’asalirwa omusango olw’ebibi byaffe ku Musaalaba.
Singa Yesu yali aggyawo ekibi ky’olubereberye kyokka, ffenna twandifudde ne tugenda mu ggeyeena. Ne bwe twandiwulidde nti teyasobola kuggyawo bibi byaffe byonna, tekisobola n’akatono kukyusa mazima nti Yesu yasangula ebibi byaffe byonna.
Bibi bimeka bye tuyinza okukola mu nsi eno? Ebibi byonna bye tukola biri mu bibi byonna eby’ensi.
Yesu bwe yagamba Yokaana okumubatiza, ekyo kyennyini kye yali ategeeza. Yesu yawa obujulirwa yennyini nti yali aggyawo ebibi byaffe byonna. God yatuma omuweereza we nga Yesu tannajja era n’amuleka n’abatiza Yesu. Noolwekyo, okubatizibwa Yokaana eyali akiikirira abantu bonna, okukoteka omutwe gwe gy’ali okubatizibwa, Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’abantu bonna.
Ebibi byaffe byonna okuva ku myaka 20 okutuuka ku 30, okuva ku 30 okutuuka ku 40, n’ebirala; n’ebibi by’abaana baffe byonna byali mu bibi by’ensi, Yesu bye yaggyawo okuyita mu kubatizibwa kwe.
Ani ayinza okugamba nti waliwo ekibi(sin) mu nsi eno? Yesu Kristo yaggyawo ebibi byonna eby’ensi. Ffenna tusobola okulokolebwa bwe tukkiriza mu mitima gyaffe, awatali kubuusabuusa kwonna, ebyo Yesu bye yakola okutangirira ebibi byaffe byonna: Okubatizibwa kwe n’okuyiwa omusaayi gwe omutukuvu.
Abantu abasinga babeera mu bulamu bwabwe obw’okutabukatabuka nga bazingiddwa mu birowoozo byabwe, nga boogera ku bulamu bwabwe nga balinga obulamu bwabwe buli kimu. Naye waliwo bangi abakulembeddemu obulamu obuzibu. Abantu bangi nga nange mwe ndi, babadde n’obulamu obw’okutabukatabuka. Oyinza otya obutategeera oba obutakkiriza njiri eyasangula ebibi, ey’okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe?
Obulokozi bw’Aboonoonyi Buwedde
| Lwaki Yesu yanaaza ebigere bya Peetero? |
| Kubanga yayagala Peetero abeere n’okukkiriza okw’amaanyi mu mazima nti yali amaze okumunaaaza ebibi bye byonna eby’omu maaso okuyita mu kubatizibwa kwe. |
Ka tusome Yokaana 19. “N’afuluma, nga yeetisse yekka omusalaba gwe, n’atuuka mu kifo ekiyitibwa Ekyekiwanga, ekiyitibwa mu Lwebbulaniya Gologoosa: ne bamukomererera awo, era n’abalala babiri wamu naye, eruuyi n’eruuyi, ne Yesu wakati. Ne Piraato n’awandiika ebbaluwa n’agissa ku musalaba, ng’ewandiikiddwa nti YESU OMUNAZAALEESI KABAKA W’ABAYUDAAYA. Awo ebbaluwa eyo bangi ku Bayudaaya ne bagisoma: kubanga ekifo kye baakomereramu Yesu kyali kumpi n’ekibuga: era yawandiikibwa mu Lwebbulaniya, ne mu Luyonaani, ne mu Luruumi.” (Yokaana 19:17-20)
Mikwano gyange, Yesu Kristo yatwala ebibi byonna eby’ensi era n’asalirwa omusango gw’okukomererwa mu mbuga ya Piraato. Kaakano ka tulowooze ku kino wamu.
Okuva ku lunyiriri 28, “Oluvannyuma lw’ebyo, Yesu bwe yamanya nti kaakano ebigambo byonna bimaze okutuukirira, ekyawandiikibwa kituukirizibwe.” Yesu yaggyawo ebibi byaffe byonna okutuukiriza Ebyawandiikibwa. Era n’agamba nti, “Nnina ennyonta!”
“Waali wateekeddwawo ekibya ekijjudde omwenge omukaatuufu: awo ne bassa ku ezobu ekisuumwa ekijjudde omwenge omukaatuufu, ne bakitwala ku mumwa gwe. Awo Yesu bwe yamala okuweebwa omwenge, n’agamba nti Kiwedde: n’akutamya omutwe gwe, n’awaayo omwoyo gwe.” (Yokaana 19:29-30)
Era oluvannyuma lw’ennaku ssatu, n’azuukira mu bafu.
Okubatizibwa kwa Yesu okwa Yokaana Omubatiza n’okufa kwe ku Musaalaba bikwatagana nnyo, omu talina nsonga yonna lwaki abeerawo nga munne taliiwo. N’olwekyo, tutendereze Mukama waffe Yesu olw’okutuwonya n’enjiri ye eggyawo ebibi.
Ennyama y’omuntu bulijjo egoberera ebyetaago by’omubiri, era tetusobola butayonoona n’omubiri gwaffe. Yesu Kristo yatuwadde okubatiza kwe n’omusaayi gwe okutulokola okuva mu bibi by’emibiri gyaffe. Yatulokola okuva mu bibi by’emibiri gyaffe n’okuyita mu njiri ye.
Abantu abanaaza ebibi byabwe bayinza okuyingira mu bwakabaka obw’omu ggulu buli kiseera bwe bakkiriza mu Yesu, eyazaalibwa mu Betlehem, eyabatizibwa mu Yoludaani, eyafa ku Musaalaba era n’azuukira oluvannyuma lw’ennaku 3. Noolwekyo tukutendereze Mukama era tukyusize erinnya lye emirembe gyonna.
Mu ssuula esembayo mu Yokaana, Yesu yagenda e Ggaliraaya oluvannyuma lw’okuzuukira kwe mu bafu. Yagenda eri Peetero n’amugamba nti, “Simooni, omwana wa Yokaana, onjagala okukira bano?” Peetero n’amuddamu n’agamba nti, “Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala.” Awo Yesu n’amugamba nti, “Liisanga abaana b’endiga bange.”
Peetero yazuula buli kimu, enjiri y’okubatiza kwa Yesu n’omusaayi gwe, ebisangula ebibi. Kaakano bwe yakkiriza enjiri ey’amazzi n’omusaayi eyanaaza ebibi, era n’ategeera ensonga lwaki Yesu yanaaza ebigere bye, okukkiriza kwe mu Yesu kweyongera nnyo.
Ka tuddemu okusoma Yokaana 21:15. “Awo bwe baamala okulya, Yesu n’agamba Simooni Peetero nti Simooni, omwana wa Yokaana, onjagala okukira bano? N’amugamba nti Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala. N’amugamba nti Liisanga abaana b’endiga bange.” Yali asobola okukwasa Peetero abaana be ab’endiga kubanga Peetero yali muyigirizwa we, kubanga Peetero yali alokoddwa ddala, era kubanga Peetero yali afuuse omuweereza wa God omutuukirivu era atuukiridde.
Singa Peetero yali afuuka omwonoonyi olw’ebibi bye ebya buli lunaku, Yesu teyandimugambye kubuulira njiri ey’okutangirira ebibi, kubanga ye, n’abayigirizwa abalala, tebaasobola butayonoona buli lunaku mu mubiri. Naye Yesu yabagamba okubuulira enjiri eyasangula ebibi byabwe byonna kubanga baakkiriza okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe ku Musaalaba, enjiri ey’okutangirira ebibi.
“Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala”
| Ojja kufuuka nate “omwonoonyi” bw’onoddamu okwonoona? |
| Nedda. Yesu yamala dda okuggyawo ebibi byo byonna eby’omu maaso ku Yoludaani. |
Ka tulowooze ku bigambo bya Yesu eri Peetero. “Simooni, omwana wa Yokaana, onjagala okukira bano?” “Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala.” Okwatula kwe okw’okwagala kwali kwa mazima, nga kuva mu kukkiriza mu njiri ey’okutangirira ebibi byonna.
Singa Yesu teyayigiriza Peetero n’abayigirizwa abalala enjiri eggyawo ebibi ng’anaaza ebigere byabwe, tebandiyinzizza kwatula kwagala kwabwe mu ngeri eyo.
Mu kifo ky’ekyo, Yesu bwe yajja gye bali n’ababuuza nti, “Onjagala okukira bano?” Peetero yandyogedde nti, “Mukama, siri mutuukiridde era ndi mwonoonyi. Ndi mwonoonyi atasobola kukwagala kusinga bano. Mbasaba onveeko.” Era Peetero yandiddusse ne yeekweka okuva eri Yesu.
Naye ka tulowooze ku by’addamu Peetero. Yaweebwa omukisa n’enjiri esangula ebibi, ey’okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe eyalokola abantu bonna.
Noolwekyo, yagamba nti, “Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala.” Okwatula kuno okw’okwagala kwava mu kukkiriza kwe mu njiri ya Yesu eyanaaza ebibi. Peetero yakkiriza enjiri ey’amazima eyaggyawo ebibi, Yesu mwe yaggyira ebibi byonna eby’ensi, n’ebibi eby’omu maaso, abantu bye baali tebasobola butakola olw’obutaba batuukiridde n’obunafu bw’omubiri gwabwe.
Olw’okuba Peetero yakkiriza n’amaanyi mu njiri eyanaaza ebibi, era olw’okuba yakkiriza nti Yesu ye yali Omwana gw’Endiga owa God, yasobola okuddamu Mukama nga tabuusabuusa. Obulokozi bwa Yesu bwava mu njiri eyaggyawo ebibi, era Peetero yali alokoddwa okuva mu bibi bye byonna ebya buli lunaku. Peetero yakkiriza mu bulokozi okuyita mu njiri eyasangula ebibi byonna eby’ensi.
Naawe oli nga Peetero? Osobola okwagala n’okwesiga Yesu, eyaggyawo ebibi byaffe byonna n’enjiri ye eggyawo ebibi, n’okubatizibwa kwe n’omusaayi gwe? Oyinza otya obutamukkiriza wadde okumwagala? Tewali ngeri ndala yonna.
Singa Yesu yali aggyawo ebibi eby’edda oba ebya kaakano byokka, n’aleka ebibi eby’omu maaso gye tuli, tetyanditenderezza nga bwe tukola kaakano. Okwongera ku kino, ffenna twandigendeera ddala mu ggeyeena. Noolwekyo, ffenna tulina okwatula nti tulokoddwa olw’okukkiriza mu njiri esangula ebibi.
Omubiri bulijjo gutera okukola ekibi, era twonoona buli kiseera. Noolwekyo, tulina okwatula nti tulokoddwa olw’okukkiriza mu njiri ey’okungi okw’okunaazibwa ebibi Yesu gye yatuwa, okubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu.
Singa tetukkiriza mu njiri ey’okutangirira ebibi, ye okubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, tewali mukkiriza yandilokoddwa okuva mu bibi by’obulamu bwe bwonna. Okwongera ku kino, singa twanunulibwa okuva mu bibi byaffe byonna eby’obulamu bwaffe nga twatula era nga twenenya buli mulundi, twandibadde bagayaavu nnyo okusobola okusigala nga tuli batuukirivu buli kiseera era twandibadde bulijjo n’ekibi mu mitima gyaffe.
Bwe kiba bwe kityo, twandyeyongera okudda mu kuba omwonoonyi era tetyandisobodde kwagala Yesu oba okumusemberera. Olwo tetyandisobodde kukkiriza mu bulokozi bwa Yesu era tetyandisobodde kumugoberera okutuusa ku nkomerero y’obulamu bwaffe.
Naye Yesu yatuwadde njiri eyanaaza ebibi era yalokola abo abakkiriza. Afuuse Omulokozi atuukiridde era n’anaaza ebyonoono byonna bye tukola buli lunaku mu bulamu bwaffe tusobole okumwagala mu mazima.
N’olwekyo, ffe abakkiriza tetusobola butayagala njiri y’okubatiza n’omusaayi gwa Yesu, ogwanaaza ebibi byaffe. Abakkiriza bonna basobola okwagala Yesu emirembe gyonna ne bafuuka abasibe b’okwagala obulokozi nga bayita mu njiri eyaggyawo ebibi Yesu bye yatuwa.
Omwagalwa ennyo. Singa Yesu yalekawo wadde ekibi ekitono, tewandisobodde kukkiriza mu Yesu, era tewandisobodde kufuuka mujulizi w’enjiri eyanaaza ebibi. Toyinza kukola ng’omuweereza wa God.
Naye bwe okkiriza mu njiri eyanaaza ebibi, oyinza okununulibwa okuva mu bibi byonna eby’ensi. Akukkiriza okulokolebwa okuva mu bibi byonna eby’ensi bw’otegeera enjiri entuufu eyanaaza ebibi ebyawandiikibwa mu bigambo bya Yesu.
“Onjagala Okukira Bano?”
| Kiki ekyatufuula okwagala Yesu okusinga ebintu ebirala byonna? |
| Okwagala kwe gye tuli okuyita mu kubatiza kwe okwanaaza ebibi byaffe byonna, wadde ebibi byaffe byonna eby’omu maaso |
God yakwasa abaana be ab’endiga eri abaweereza be, abakkiriza ddala mu njiri eyanaaza ebibi. Yesu yabuuza emirundi esatu nti, “Simooni, omwana wa Yokaana, onjagala okukira bano?” era Peetero n’amuddamu buli mulundi nti, “Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala.” Kaakano, ka tulowooze ku by’addamu Peetero. Tusobola okulaba nti kino tekyali kwolesebwa ky’ekilaamo kye, wabula okukkiriza kwe mu njiri eyaggyawo ebibi.
Bwe twagala omuntu, era singa omukwano ogwo guva mu kilaamo kyaffe, guyinza okutagala bwe tunaaba tunafu. Naye singa okwagala okwo kwali kusinziira ku maanyi g’okwagala kwe, kale kwandibadde kwa lubeerera. Okwagala kwa Katonda, naddala, okutangirira okungi olw’ebibi byaffe byonna, obulokozi bw’amazzi ag’okubatiza kwa Yesu n’Omwoyo Omutukuvu, kuli bwe kityo.
Okukkiriza kwaffe mu Njiri eyaggya ebibi kisaana kube musingi gw’okwagala kwa Mukama gye tuli. Singa twamwagala nga twesigamye ku kiraamo kyaffe kyokka nga omusingi, twandisittadde enkya ne tusigala nga twekyawa olw’obutali butuukirivu bwaffe. Wabula, Yesu yatunaaza ebibi byaffe byonna: ekibi eky’olubereberye, ebyonoono byaffe ebya buli lunaku eby’edda, ebibi by’enkya, n’ebibi byonna eby’obulamu bwaffe bwonna. Teyaggyako muntu yenna ku nsi mu bulokozi bwe.
Bino byonna bya mazima. Singa okwagala n’okukkiriza kwaffe byali byesigamye ku kilaamo kyaffe, twandiremereddwa mu kukkiriza kwaffe. Naye olw’okuba okwagala n’okukkiriza kwaffe byesigamye ku njiri ey’okunaazibwa ebibi Yesu gye yatuwa, tuli dda baana ba God, abatuukirivu. Olw’okuba tukkiriza mu bulokozi obw’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, tetulina kibi.
Olw’okuba obulokozi bwaffe tebwava mu kukkiriza kwaffe mu ffe bennyini naye bwava mu kwagala kwa God, amateeka ge ag’obulokozi obw’amazima olw’okunaazibwa ebibi byaffe, tuli batuukirivu newankubadde nga tetuli batuukiridde oba nga tuli banafu mu bulamu obwa nnamaddala. Tujja kugenda mu bwakabaka obw’omu ggulu era ku nkomerero tujja kutendereza God emirembe gyonna. Okikkiriza kino?
1 Yokaana 4:10 agamba nti, “Mu kino mwe muli okwagala, so si nga ffe twayagala God, naye nga ye yatwagala ffe, n’atuma Omwana we okuba omutango olw’ebibi byaffe.” Yesu yatulokola n’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, noolwekyo tusaana okuba n’okukkiriza mu njiri ey’okuggyawo ebibi, okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe.
Singa God teyanditulokoddee na njiri ey’okuggyawo ebibi, tetyandisobodde kulokolebwa, newankubadde nga twakkiriza n’amaanyi gatya. Naye Yesu yanaaza ebibi byonna bye tukola mu mitima gyaffe ne mu mibiri gyaffe.
Okusobola okukkiriza mu God, okufuuka abatuukirivu, tulina okuba abakakafu ku bulokozi bwaffe okuyita mu kukkiriza mu bigambo by’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, enjiri ey’okusangula ebibi. Enjiri ey’okuggyawo ebibi byonna eby’ensi kwe kukkiriza mu kubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe. Enjiri ey’okunaaza ebibi ye kukkiriza okw’amazima, omusingi ogw’amazima ogw’obulokozi, ekisumuluzo ky’enjiri ya God.
Tulina Okusuula Okukkiriza Okw’Ekilaamo Kyaffe
| Okukkiriza okw’amazima kuva wa? |
| Kiva mu kwagala kwa Mukama, eyanaaza edda ebibi byaffe byonna ebya kaakano n’eby’omu maaso. |
Okukkiriza oba okwagala okuva mu kilaamo ky’omuntu si kwagala kwa mazima wadde okukkiriza okw’amazima. Waliwo bangi mu nsi eno abasooka okukkiriza Yesu n’ekilaamo ekirungi, oluvannyuma ne baleka okukkiriza kwabwe kwonna olw’ekibi ekiri mu mitima gyabwe.
Naye tulina okumanya nti Yesu yanaaza ebibi byonna eby’ensi: si butali butuukirivu obutono bwokka, naye n’ebibi ebinene ebikolebwa olw’obutamanya.
Era mu Yokaana 13, okusobola okuyigiriza abayigirizwa be engeri obulokozi bwe gye bwazingiramu byonna, Yesu yakuŋŋaanya abayigirizwa be nga tannakomererwa. Mu kiseera ky’ekyeggulo n’abayigirizwa be, yasituka n’anaaza ebigere byabwe okulaga amazima g’obulokozi bwe. Ffenna tulina okumanya n’okukkiriza mu njiri ey’okunaaza ebibi, Yesu gye yayigiriza abayigirizwa be ng’anaaza ebigere byabwe.
Naye Peetero yagaana ddala Yesu okumunaaza ebigere bye ku lubereberye. “Tonnaazenga bigere byange emirembe gyonna!” Era kino kyali kwolesebwa kw’okukkiriza okuva mu kilaamo kye. Naye Yesu yamugamba nti, “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.”
Kaakano, n’enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, tusobola okutegeera ebigambo bya Yesu. Bye bigambo eby’amazima, enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, okuggyawo ebibi, ekisobozesa omwonoonyi okufuuka omutuukirivu ng’akkiriza n’omutima gwe gwonna.
Peetero yagenda okuvuba n’abayigirizwa. Baali bavuba nga bwe baali bakola nga tebannasisinkana Yesu. Awo Yesu n’alabikira mu maaso gaabwe n’abayita. Yesu yali ategekedde ekyenkya, era bwe baali balya ekyenkya, Peetero n’ategeera amakulu g’ebigambo Yesu bye yali ayogedde edda. “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.” Yakamaliriza okuzuula kye Yesu yali ategeeza ddala ng’anaaza ebigere bye edda.
“Mukama yanaaza ebibi byange byonna. Ebibi byonna bye nkola olw’obunafu bwange, nga mw’otwalidde n’ebibi byonna bye nja okukola mu biseera eby’omu maaso.” Noolwekyo Peetero n’alekawo okukkiriza okuva mu kilaamo kye n’atandika okukkiriza mu kubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, enjiri ey’okunaaza ekibi.
Oluvannyuma lw’ekyenkya, Yesu yabuuza Peetero nti, “Onjagala okukira bano?” Kaakano, nga anywerezeddwa n’okukkiriza mu kwagala kwa Yesu, Peetero yaatula. “Weewaawo, Mukama wange; ggwe omanyi nga nkwagala.” Peetero yasobola okwogera bw’atyo kubanga yali azuudde Yesu kye yali ategeeza bwe yagamba nti, “Naye olikitegeera luvannyuma.” Yasobola okwatula okukkiriza kwe okw’amazima, okukkiriza mu kubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, enjiri ey’okusangula ekibi.
Oluvannyuma, Yafuuka Omuweereza wa God Ow’amazima
Noolwekyo, oluvannyuma lw’ekyo, Peetero n’abayigirizwa abalala baabuulira enjiri okutuusa ku nkomerero y’ennaku zaabwe. Ne Pawulo, eyali ayigganya Abakristaayo awatali kusaasira, yategeeza enjiri mu biseera ebyo ebizibu eby’Obwakabaka bwa Rooma.
| Oyinza otya okufuuka omuweereza wa God ow’amazima? |
| Ng’okkiriza mu kutangirira kwe okw’emirembe gyonna olw’ebibi byange byonna |
Mu bayigirizwa ba Yesu ekkumi n’ababiri, Yuda yatunda Yesu era oluvannyuma ne yeewanika. Era yali omutume Pawulo eyatwala ekifo kye. Abayigirizwa baali balonze Matiya mu bo bennyini, naye Pawulo God gwe yalonda, bw’atyo Pawulo n’afuuka omutume wa Yesu n’abuulira enjiri ey’okuggyawo ebibi n’abayigirizwa abalala aba Yesu.
Abayigirizwa ba Yesu abasinga obungi baafa nga bajulizi. Ne bwe baatiisibwatiisibwa n’okufa, beeyongera okubuulira enjiri eyasooka.
“Yesu Kristo yanaaza ebibi byonna eby’omubiri gwammwe n’enjiri ye ey’okubatizibwa n’omusaayi, kwe kugamba, n’enjiri ye ey’okuggyawo ebibi. Yesu yaggyawo ebibi byammwe n’okubatizibwa kwe mu Yoludaani era n’atwala omusango ku lwammwe ku Musaalaba. Mukkirize enjiri ey’okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe ku Musaalaba, era mulokoke.”
Bangi ddala balokolebwa olw’okuwulira enjiri n’okugikkiriza. Gwali maanyi g’okukkiriza mu njiri ey’okubatizibwa kwa Yesu, omusaayi gwe, n’Omwoyo Omutukuvu.
Abayigirizwa baabuulira enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu nti, “Yesu ye God era ye Mulokozi.” Kubanga baategeeza enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, noolwekyo ggwe nange kaakano tusobola okuwulira enjiri ey’okubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, ey’obulokozi, era ne tulokolebwa okuva mu kibi. Olw’okwagala kwa God okutaliiko kkomo n’obulokozi obutuukiridde obwa Yesu, ffenna tufuuse abayigirizwa ba Yesu.
Mmwe mwenna mukkiriza? Yesu yatwagala nnyo n’atuwa enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu, okuggyawo ekibi, era tufuuse abayigirizwa ba Yesu abatuukirivu. Okuyigiriza enjiri ey’amazima ey’okunaaza ebibi, Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be.
Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be okubayigiriza bo naffe nti ebibi byonna eby’ensi, ebibi byonna bye tukola mu bulamu bwaffe bwonna, byanaazibwa ddala Yesu bwe yabatizibwa era n’ayiwa omusaayi gwe ku Musaalaba. Era twebaza Yesu olw’okwagala kwe n’enjiri ey’okuggyawo ebibi.
Yesu yatuyigiriza ebintu bibiri ng’anaaza ebigere by’abayigirizwa. Ekisooka, kyali kuyigiriza bo, nga bwe yali agambye nti, “Kye nkola nze tokimanyi ggwe kaakano, naye olikitegeera luvannyuma.” Nti ebibi byaffe byonna byasangulwa olw’enjiri ey’okusangula ebibi, ey’okubatizibwa kwa Yesu n’omusaayi gwe.
Okuyigiriza okw’okubiri kwali nti nga Yesu bwe yeetoowaza okulokola aboonoonyi n’abafuula abatuukirivu, ffe, abazaalibwa omulundi ogw’okubiri, tusaana kuweereza balala nga tubuulira enjiri ey’okunaaza ebibi. Kituufu ffe abasooka, okuweereza abo abajja oluvannyuma.
Ensonga bbiri Yesu lwaki yanaaza ebigere by’abayigirizwa ku lunaku olwakulembera embaga ey’Okuyitako ziri lwatu, era zikyaliwo mu Kkanisa.
Omuyigirizwa tasobola kuba waggulu kusinga musomesa we. N’olwekyo, tubuulira enjiri eri ensi ne tugiweereza nga bwe tuweereza Yesu. Era ffe, abasooka okulokolebwa, tusaana kuweereza abo abajja oluvannyuma lwaffe. Okuyigiriza kino, Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa. Okwongera ku kino, ng’anaaza ebigere bya Peetero, yatulaga nti ye Mulokozi waffe atuukiridde tulyoke tuleme kuddamu kulimbibwa Setaani.
Mwenna muyinza okulokolebwa nga mukkiriza mu njiri ey’okuggyawo ebibi, ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Yesu yanaaza ebibi byaffe byonna n’okubatizibwa kwe, okukomererwa kwe, n’okuzuukira kwe, era abo bokka abakkiriza mu njiri ye be basobola okulokolebwa okuva mu bibi by’ensi emirembe gyonna.
Okukkiriza mu Njiri Eyanaaza Ebibi Byaffe Byonna ebya Buli Lunaku
Tusobola okusalawo obulimba bwa Setaani nga tukkiriza mu njiri esangula ebibi, ebigambo by’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu. Abantu balimbibwa mangu Setaani era Setaani agendera ddala ng’awisipira mu matu gaffe. Nga tumanyi nti omubiri gw’abantu gukoze ebibi mu nsi, basobola batya okuba awatali kibi? Abantu bonna boonoonyi.
Tumanyi okuddamu. “Nga tumanyi nti Yesu yaggyawo ebibi byonna eby’omubiri gwaffe n’okubatiza kwe, omukkiriza asobola atya okuba n’ekibi? Yesu yasasula empeera zonna ez’ekibi, noolwekyo kibi ki ekisigaddewo ffe okusasula?”
Bwe tutakkiriza mu njiri ey’amazzi n’omusaayi, ebigambo bya Setaani biwulikika nga by’amagezi. Naye, bwe tuba n’enjiri ku ludda lwaffe, tusobola okuba n’okukkiriza okutanyeenyezeka mu mazima g’ebigambo bya God.
Noolwekyo tulina okuba n’okukkiriza mu njiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri ey’amazzi n’omusaayi. Okukkiriza okw’amazima kwe kukkiriza mu njiri ey’okubatizibwa kwa Yesu, omusaayi gwe ku Musaalaba, okufa kwe n’okuzuukira kwe.
Wali olabangako ekifaananyi ky’ekyokulabirako ky’eweema entukuvu? Nnyumba ntono. Ennyumba egabanyiziddwamu ebitundu bibiri, ekitundu eky’ebweru ye kifo ekitukuvu ate ekitundu eky’omunda ye Kifo Ekitukuvu Ennyo ekirimu entebe ey’okusaasira.
Waliwo empagi nkaaga zonna eziyimiridde mu Luggya olw’ebweru olw’Eweema, ate ekifo ekitukuvu kirina embaawo amakumi ana mu munaana. Tulina okuba n’ekifaananyi ky’eweema entukuvu mu birowoozo byaffe okusobola okutegeera amakulu g’ebigambo bya God.
Omulyango gw’Oluggya lw’Eweema Gwali Gukoleddwa mu Ki?
| Omulyango gw’oluggya lw’Eweema gwali gukoleddwa mu ki? |
| Olutimbe olwalukibwa mu kaniki, n’effulungu, n’olumyufu, ne bafuta erangiddwa. |
Omulyango gw’oluggya lw’Eweema gunnyonnyolwa mu Okuva 27:16, “Era olw’omulyango ogw’oluggya walibeera oluggi olw’emikono amakumi abiri, olwa kaniki, n’olugoye olw’effulungu, n’olumyufu, ne bafuta erangiddwa, omulimu gw’omudaliza: empagi zaazo nnya, n’ebinnya byazo bina.” Ebintu ebyakozesebwa ku mulyango gw’oluggya lw’Eweema byali kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi. Lyalukibwa bulungi nnyo era nga lya langi nnyingi.
God yali alagidde Musa okuluka omulyango n’alangi eza kaniki, effulungu, n’olumyufu abantu bonna basobole okuzuula ekifo ky’okuyingirira. Era omulyango ogwalukibwa ne kaniki, effulungu, olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi gwateekebwa ku mpagi nnya.
Ebintu bino ebina biraga entegeka y’obulokozi bwa God, mwe yandirokoledde bonna abakkiriza mu Mwana we, mu kubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, ne mu kuba kwe God.
Buli kimu ku bintu ebyakozesebwa okuzimba eweema entukuvu kirina amakulu gaakyo era kiraga ekigambo kya God n’enteekateeka ze ez’okulokola abantu okuyita mu Yesu.
Kati, ebintu bimeka eby’enjawulo ebyakozesebwanga ku mulyango gw’oluggya lwa weema entukuvu? Kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi. Era ebintu bino ebina bya makulu nnyo mu kutuyamba okunyweza okukkiriza kwaffe mu njiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri. Singa tebyali bya makulu, amawulire gano tegandiwandiikiddwa mu Bayibuli mu bujjuvu bwe gatyo.
Olwokubanga ebintu byonna ebyakozesebwa ku mulyango gw’oluggya lw’Eweema n’Eweema byali kitundu kya makulu eky’obulokozi, byali biteekwa okukolebwa mu kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi. Obulokozi buno bwanaaza ebibi byaffe byonna ebya buli lunaku, ebibi eby’olubereberye, n’ebibi eby’omu maaso. Noolwekyo, God yabikkulira Musa ebintu bino n’amugamba okukola ddala nga bwe yalagirwa.
Kaniki, Effulungu, n’Olumyufu Bitegeeza Ki mu Njiri ya God?
| Ebintu byonna ebyakozesebwa ku weema byali biraga ki? |
| Obulokozi bwa Yesu okuyita mu kubatizibwa kwe n’omusaayi gwe |
Mu weema entukuvu, kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi byakozesebwa nate ku lutimbe olwawulula ekifo ekitukuvu n’Ekitukuvu Ennyo. Ebintu bye bimu byakozesebwa ku byambalo bya kabona asinga obukulu, eyaweerezanga mu weema entukuvu.
Wuzi ya kaniki eraga okubatizibwa kwa Yesu. Mu 1 Peetero 3:21, kigamba nti, “Era kaakano ge gaabalokola mmwe mu kifaananyi eky’amazima, kwe kubatizibwa.” Okubatizibwa kwa Yesu okwamutusaako ebibi byonna eby’ensi kwakakasibwa Peetero mu lunyiriri luno nga ekifaananyi eky’obulokozi obw’okutangirira. Ebibi byaffe byonna, ebibi byonna eby’ensi, byaweebwa Yesu mu kubatizibwa kwe. Noolwekyo, wuzi ya kaniki, okubatizibwa kwa Yesu, ye kitundu ekisinga obukulu mu kigambo ky’obulokozi.
Wuzi emmyufu eraga omusaayi gwa Yesu, ate wuzi ey’effulungu eraga obwakabaka―embeera ya Yesu nga Kabaka era nga God. Noolwekyo, alangi ssatu eza wuzi zaali zeetaagisa eri okukkiriza kwaffe mu Yesu n’obulokozi bwe.
Ekyambalo ekyamagero ekyayambalwanga kabona asinga obukulu kyayitibwanga efodi, ate olugoye lw’efodi lwonna lwali lwa bbululu. Kabona asinga obukulu yayambalanga ekitambala ku mutwe okwali olupapula olw’ezaabu ennongoose nga kuliko ebigambo ebiwandiikiddwa, “OMUTUKUVU ERI YAKUWA”. Era olupapula lwanywezebwanga ku kitambala n’akaguwa aka bbululu.
Amazima Agalabisibwa mu Wuzi ya Kaniki
| Wuzi ya kaniki eraga ki? |
| Okubatizibwa kwa Yesu |
Nanoonya amakulu ga wuzi ya kaniki mu Bayibuli. Bayibuli egamba ki ku kaniki? Tulina okutegeera wuzi ya kaniki mu wuzi eza kaniki, effulungu, n’olumyufu.
Wuzi ya kaniki etegeeza okubatizibwa kwa Yesu. Yesu Kristo yabatizibwa Yokaana Omubatiza okutwalira ddala ebibi byonna eby’ensi (Matayo 3:15).
Singa Yesu teyaggyawo bibi byonna ebya ensi n’okubatizibwa kwe, tetyandisobodde kufuuka batukuvu mu maaso ga God. Noolwekyo, Yesu Kristo yalina okujja mu nsi eno era abatizibwe Yokaana Omubatiza mu mugga Yoludaani okuggyawo ebibi byonna eby’ensi.
Ensonga lwaki wuzi ya kaniki yali erina okubaawo ku mulyango gw’oluggya lw’eweema entukuvu yali nti tetyandisobodde kufuuka batukuvu awatali kubatizibwa kwa Yesu.
Wuzi emmyufu yategeeza okufa kwa Yesu. Effulungu yategeeza Omwoyo, kwe kugamba embeera ya Yesu nga “Nannyini buyinza yekka atenderezebwa, Kabaka wa bakabaka, era Mukama w’abaami” (1 Timoseewo 6:15).
Wuzi emmyufu yategeeza omusaayi gwa Kristo, eyayiwa omusaayi ku Musaalaba okusasula empeera y’ekibi olw’abantu bonna. Yesu Kristo yajja mu nsi eno mu mubiri okutwala ebibi byonna eby’abantu ku ye ng’ayita mu kubatizibwa kwe, nga tannaba kwewaayo ku Musaalaba olw’okutuukiriza okuggyawo ekibi. Okubatizibwa kwa Yesu ye njiri ey’amazima ey’okunaaza ebibi, eyalagulwa okuyita mu langi za wuzi ezakozesebwa ku weema entukuvu ey’Endagaano Enkadde.
Empagi z’eweema zakolebwa mu muti gwa akasiya, n’ebinnya byali bya kikomo, era ebinnya ebya kikomo byabikkibwa n’emikweba gya ffeeza.
Aboonoonyi bonna baalina okusalirwa omusango olw’ebibi byabwe kubanga empeera y’ekibi kwe kufa. Omuntu yenna nga tannafuna mukisa okuva eri God okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri, alina okukkiriza nti alina okusalirwa omusango olw’ebibi bye.
Noolwekyo, okubatizibwa kwa Yesu okw’Endagaano Empya, okulabisibwa mu wuzi ya kaniki ey’eweema entukuvu ey’Endagaano Enkadde, kwali kutwala ebibi byaffe byonna. Yesu yatwala ebibi byaffe ku Musaalaba okuvaamu omusaayi era n’asalirwa omusango ku lwabyo. Bw’atyo, yalokola ffenna abakkiriza mu njiri eyanaaza ebibi byaffe. Ye Kabaka wa bakabaka era God Omutukuvu.
Abaagalwa, okubatizibwa kwa Yesu kwali bulokozi bwa Yesu, eyatulokolanga okuggyawo ebibi byaffe byonna. Yesu, ye God, yakka mu nsi mu mubiri; yabatizibwa okutwala ebibi byonna eby’ensi; yakomererwa n’ayiwa omusaayi ku Musaalaba okukkiriza omusango mu kifo kyaffe. Okubatizibwa kwa Yesu kutugamba awatali kubuusabuusa kwonna nti yali afuuse Omulokozi ow’amazima eri abantu bonna.
Tusobola era okulaba kino mu langi ezakozesebwa ku mulyango gw’eweema entukuvu. Okukozesa wuzi ya bafuta ennungi kitegeeza nti yatulokola ffenna awatali kusosola okuva mu bibi byonna eby’ensi.
Okuluka olugoye lw’omulyango ne wuzi ya kaniki, effulungu, n’emmyufu mu wuzi ya bafuta ennungi kwali kutugamba bulungi amazima g’obulokozi bwa God. Kyali kya nkizo nnyo eri obulokozi obw’okutangirira.
Tusobola okulaba okuva mu bintu ebyakozesebwa ku mulyango gw’eweema entukuvu nti Yesu Kristo teyatulokola ffe aboonoonyi mu ngeri ya kimpowooze, awatali nteekateeka. Ye, ng’agoberera enteekateeka ya God eyateeketeekebwa obulungi, yabatizibwa n’akomererwa, oluvannyuma n’azuukira okuva mu bafu okutuukiriza obulokozi bw’abantu. Ne wuzi ya kaniki, effulungu, n’emmyufu, ebintu eby’enjiri eyanaaza ebibi byaffe, Yesu yalokola bonna abakkiriza mu bulokozi bwe.
Ekibya ky’Ekikomo eky’Endagaano Enkadde Kyali Kisiikirize ky’Okubatizibwa okw’Endagaano Empya
| Lwaki bakabona baanaazanga emikono n’ebigere byabwe nga tebannayingira mu kifo ekitukuvu? |
| Kubanga baalina okuyimirira mu maaso ga God nga tebaliiko kibi kyonna. |
Ekibya kyakolebwa mu kikomo. Ekikomo kikiikirira omusango Yesu gwe yabonaabonera ku lwaffe. Ekibya ky’amazzi kitegeeza ekigambo ky’enjiri, ekitugamba nti obutali butuukirivu bwaffe bwonna bwanaazibwa.
Kitulaga engeri okunaazibwa kw’ebibi byaffe gye kwakolebwamu. Kisiikirize ky’amazima nti ebibi byonna eby’ensi bisobola okunaazibwa okuyita mu kukkiriza mu bigambo by’okubatizibwa kwa Yesu.
Ekyoto eky’ebiweebwayo ebyokebwa kikiikirira omusango. Era amazzi ga Yesu, agali ga kaniki, ge njiri ey’okutangirira ebibi, okubatizibwa kwa Yesu Yokaana Omubatiza (Matayo 3:15, 1 Yokaana 5:5-10). Kye kigambo eky’obujulizi olw’enjiri ey’obulokozi okuyita mu kutangirira.
Mu 1 Yokaana 5, kyawandiikibwa nti, “Era kuno kwe kuwangula okwawangula ensi, okukkiriza kwaffe. abategeeza basatu, Omwoyo n’amazzi n’omusaayi; era abasatu abo bagendera wamu.” Era atugamba nti oyo akkiriza mu Mwana wa God alina obujulizi bw’amazzi, omusaayi, n’Omwoyo mu ye.
God yatukiriza okufuuka abatukuvu okuyita mu kukkiriza mu njiri ey’okutangirira era okuyingira mu weema entukuvu. Noolwekyo, kaakano tusobola okubeera mu kukkiriza, okulisibwa ku bigambo bya God, okuweebwa omukisa okuva gy’ali, era okubeera obulamu bw’abatuukirivu. Okufuuka abantu ba God kitegeeza okulokoka okuyita mu kukkiriza mu njiri ey’okutangirira era okubeera mu weema entukuvu.
Abantu bangi leero bagamba nti kimala okukkiriza bussi awatali kulowooza ku makulu ga wuzi eza kaniki, effulungu, n’olumyufu ez’omulyango gw’eweema entukuvu. Singa omuntu akkiriza mu Yesu nga tamanyi bintu bino, okukkiriza kwe tekwandibadde kwa mazima kubanga wandibaddemu ekibi mu mutima gwe. Omuntu wandibaddemu ekibi mu mutima gwe kubanga teyakkiriza mu mazima ag’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri okuyita mu njiri ey’okutangirira, ey’amazzi, omusaayi, n’Omwoyo.
Singa omuntu asabibwa okugamba ku muntu gw’atamanyi bulungi, era singa, okusanyusa awuliriza, agamba nti, “Yee, nzikiriza omuntu ono. Siramulabangako, naye era mmukkiriza.” Olowooza awuliriza yandisanyuse okuwulira ekyo? Oboolyawo abamu ku mmwe mwandisanyuse, naye kino si kye kikula ky’okukkiriza God ky’ayagala okuva gye tuli.
God ayagala tukkirize mu njiri eggyawo ebibi byaffe, obulokozi bwa Yesu okuyita mu kaniki (okubatizibwa), effulungu (obwakabaka), n’olumyufu (omusaayi). Tusaana okumanya, nga tetunnakkiriza mu Yesu, engeri gye yatulokolamu okuva mu bibi byonna.
Bwe tukkiriza mu Yesu, tusaana okumanya engeri gye yatulokolamu okuva mu bibi byaffe byonna okuyita mu mazzi (okubatizibwa kwa Yesu), omusaayi (okufa kwe), n’Omwoyo (Yesu okuba God).
Bwe tutegeera ddala, tusobola okufuna okukkiriza okw’amazima era ne tuba n’okukkiriza okutuukiridde. Okukkiriza kwaffe tekwandituukiridde nga tetumanyidde ddala mazima gano. Okukkiriza okw’amazima kujja kuva mu kutegeera obujulizi bw’obulokozi bwa Yesu, enjiri eggyawo ebibi byaffe, ne Yesu okuba Omulokozi ow’amazima ow’abantu.
Kati olwo okukkiriza okuleetera omuntu okusekererwa Yesu kwandibadde kutya? Leka tulabe.
Okukkiriza Okusekererwa Yesu
| Kiki ekisinga okwetaagisa mu kukkiriza? |
| Okumanya okutuufu ku kubatiza kwa Yesu |
Olina okumanya nti okukkiriza mu Yesu mu ngeri ya kimpowooze kwe kumusekerera. Bw’olowooza nti, “Nkisanga kizibu okukkiriza, naye olw’okuba ye God era ye Mwana wa God, nnina okukkiriza”, olwo oba osekeredde Yesu. Olina okukkiriza mu kubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, enjiri ey’okutangirira.
Okukkiriza mu Yesu nga tomanyidde ddala njiri eggyawo ebibi kibi okusinga obutakkiriza mu Yesu n’akatono. Okubuulira enjiri ekkiriza mu musaayi gwa Yesu gwokka kwe kukola obwerere nga tomanyidde ddala mazima.
Yesu tayagala muntu yenna okumukkiriza mu ngeri ya kimpowooze, oba awatali nsonga. Ayagala tukkirize mu ye nga tuyita mu kumanya enjiri ey’okutangirira.
Bwe tukkiriza mu Yesu, tumanyi nti enjiri ey’okutangirira kwe kubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu. Bwe tukkiriza mu Yesu, tulina okutegeera enjiri ey’okutangirira nga tuyita mu bigambo bye era okumanya ddala engeri gye yanaaza ebibi byaffe byonna.
Era tulina okumanya ebikiikirirwa wuzi eza kaniki, effulungu, n’olumyufu ku mulyango gw’eweema entukuvu. Olwo, tusobola okuba n’okukkiriza okw’amazima okujja okubeerawo emirembe gyonna.
Tetusobola Kuzaalibwa Mulundi Gwa Kubiri Awatali Kukkiriza mu Yesu, Omuntu ow’Amazima owa Kaniki, Effulungu, n’Olumyufu
| Bakabona baakola ki nga tebannayingira mu kifo ekitukuvu? |
| Baanaaza emikono n’ebigere byabwe mu mazzi agaali mu kibya eky’ekikomo. |
Mukama waffe Yesu yatulokolanga.Tetusobola butatendereza Mukama bwe tulaba engeri gye yatulokolamu mu bujjuvu. Tusaana okutunuulira eweema entukuvu. Yatuwa ebigambo by’enjiri ey’okutangirira okuyita mu wuzi eza kaniki, effulungu, n’olumyufu ez’eweema entukuvu n’atulokolera mu zo. Twebaza era tutendereza Mukama.
Aboonoonyi tebaasobola kuyingira mu kifo ekitukuvu. Omuntu alina ekibi yandiyingidde atya mu kifo ekitukuvu? Kino tekyandibadde kisoboka. Singa omuntu ng’oyo ayingira, yandittiddwa awo wennyini. Tekyandibaamu mukisa, wabula kikolimo. Omwonoonyi teyasobola kuyingira mu kifo ekitukuvu wadde okusuubira okuba omulamu.
Mukama waffe yatulokolera okuyita mu kyama ekyakwekebwa mu mulyango ogw’eweema entukuvu. Ne wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi, yatulokolanga. Era yatugamba ekyama ky’obulokozi bwe okuyita mu bintu bino.
Ggwe nange twalokoka mu ngeri eyo? Bwe tutakkiriza mu bigambo bya wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu, tewayinza kubaawo bulokozi okuyita mu njiri ey’okutangirira. Langi ya kaniki tekitegeeza God, kitegeeza okubatizibwa kwa Yesu. Kitegeeza okubatizibwa kwa Yesu eyatwala ebibi byaffe byonna.
Omuntu asobola okuyingira okutuuka ku kyoto eky’ebiweebwayo ebyokebwa nga takkiriza mu wuzi ya kaniki. Naye, tasobola kuyingira mu kifo ekitukuvu God gy’abeera.
Noolwekyo, nga tetunnayingira mulyango gwa weema entukuvu, tulina okukkiriza mu wuzi ya kaniki (okubatizibwa kwa Yesu), wuzi emmyufu (omusaayi gwe ku Musaalaba), ne wuzi ey’effulungu (Yesu okuba God era Mwana wa God). Tukkiriza kyokka God n’atukkiriza era n’atukiriza okuyingira okuyita mu lutimbe olw’Ekitukuvu Ennyo.
Abamu bayingira mu luggya olw’ebweru olw’eweema ne balowooza nti bali munda. Naye kino si bulokozi. Tulina kugenda wa okutuuka ku kulokoka? Tulina okusobola okuyingira mu Kitukuvu Ennyo.
Okusobola okuyingira mu Kitukuvu Ennyo, tulina okuyita ku kibya eky’ekikomo. Ekibya eky’ekikomo kiraga okubatizibwa kwa Yesu, era tulina okunaaza ebibi byaffe byonna ebya buli lunaku n’okubatizibwa kwa Yesu era tufuuke abatukuvu okuyingira mu kifo ekitukuvu.
Mu Ndagaano Enkadde, bakabona baalina okunaaba nga tebannayingira, ne mu Ndagaano Empya, Yesu yanaaza ebigere by’abayigirizwa be okulaga okunaazibwa kw’ebyonoono byabwe eby’obulamu bwonna.
Amateeka ga God gagamba nti, “Kubanga empeera y’ekibi kwe kufa; naye ekirabo kya God bwe bulamu obutaggwaavo mu Kristo Yesu Mukama waffe.” (Abaruumi 6:23) God asalira ebibi by’omuntu omusango awatali njawulo, naye yabiyisa eri Omwana we n’amusalira omusango mu kifo kyaffe. Kuno kwe kwagala kwa God, obulokozi bwe. Obulokozi obw’amazima tufuna bwe tukkiriza mu njiri ey’okutangirira, okubatizibwa, omusaayi, okufa, n’okuzuukira kwa Yesu.
Okusobola Okuzaalibwa Omulundi Ogw’okubiri, Omuntu Tasaanidde Kunyooma Kigambo kya God Ekiwandiikiddwa, Enjiri ey’Okutangirira Ebibi
| Kiki kyokka ekitusigalidde okukola? |
| Kwe kukkiriza mu bigambo bya God ebiwandiikiddwa. |
Sinyooma bantu balala n’akatono. Omuntu bw’ayogera ku kintu kye simanyi, mbasaba banjigiriza. Naye bwe nnabuuza ku makulu g’eweema entukuvu, tewali yasobola kunnyonnyola.
Kale nnali nsobola kukola ki? Nnalina kuddayo mu Bayibuli. Mu Bayibuli, eweema entukuvu eyogerwa wa? Ennyonnyolwa mu bujjuvu mu kitabo ky’Okuva. Era omuntu bw’asoma ekitabo kino n’obwegendereza, asobola okutegeera amakulu gaakyo okuyita mu bigambo bya God ebiwandiikiddwa.
Mikwano gyange abaagalwa, tosobola kulokoka nga okkiriza mu Yesu nga tomanyi. Tosobola kuzaalibwa mulundi gwa kubiri lwa kugenda mu kkanisa bulijjo. Tumanyi Yesu kye yagamba Nikodemo. “Ddala ddala nkugamba nti omuntu bw’atazaalibwa mazzi na Mwoyo, tayinza kuyingira mu bwakabaka bwa Katonda...Ggwe omuyigiriza wa Isiraeri, n’ototegeera ebyo?” (Yokaana 3:5, 10)
Bonna abakkiriza mu Yesu balina okukkiriza mu wuzi ya kaniki (ebibi byonna eby’ensi byaweebwa Yesu bwe yabatizibwa), wuzi emmyufu (okufa kwa Yesu olw’ebibi byaffe byonna), ne wuzi ey’effulungu (Yesu ye Mulokozi, God, era Mwana wa God).
Tulina okukkiriza nti Yesu ye Mulokozi w’aboonoonyi bonna ab’ensi. Awatali kukkiriza kuno, omuntu tasobola kuzaalibwa mulundi gwa kubiri, wadde okuyingira mu kifo ekitukuvu eky’obwakabaka bwa God. Tasobola na kubeera mu kukkiriza mu nsi eno awatali kwo.
Tekyandibaamu nnyangu singa omuntu asobola okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri olw’okukkiriza mu Yesu bussi? ―Yee.― “♫Olokose. Ndokose. Ffenna tulokose.♫” Nga kirungi. Naye waliwo bangi abakkiriza mu Yesu nga tebanna “okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri” ddala.
Omuntu alina okumanya amazima mu Bayibuli era n’okuba n’okukkiriza mu Yesu. Tulina okumanya enjiri enaaza ekibi mu Bayibuli n’amakulu ga wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu okusobola okuyingira mu weema entukuvu era okubeera ne God mu nsi ey’okukkiriza. Munda mu weema ey’okukkiriza, tusobola okubeera mu ssanyu okutuusa ekiseera eky’okugenda mu bwakabaka obw’omu ggulu. Kikulu nnyo okumanya engeri y’okukkiriza mu Yesu mu kkubo ettuufu.
Enjiri Entuufu Ezaala Obutukuvu ne Wuzi ya Kaniki
| Embeera ki etayinza kwewalika ey’obulokozi? |
| Okubatizibwa kwa Yesu |
Oluusi omuntu alowooza nti asobola okubeera obulamu obutuukiridde awatali kukola nsobi. Naye, bw’agezaako okukola ekintu kyonna, mangu ddala ajja kuzuula obunafu bwe. Abantu tebatuukiridde, era tekisoboka obutakola kibi. Naye, olw’okuba Yesu yatulokolera ne wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu, enjiri ey’okutangirira, tusobola okufuuka abatukuvu era tuyingire mu kifo ekitukuvu ekya God.
Singa God teyatulokolera ne wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu, tetyandisobodde kuyingira mu kifo ekitukuvu ffekka. Nsonga ki eri ku kino? Singa abo bokka abatuukiridde mu mubiri be bayinza okuyingira, tewandibaddewo yandibadde alina ebisaanyizo. Omuntu bw’akkiriza mu Yesu awatali njiri eno, ayongera bukyongerezi ebibi mu mutima gwe.
Yesu yatulokolera n’obulokozi bwe obwateeketeekebwa obulungi, obulokozi obwa wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu, ne wuzi ya bafuta ennungi. Yanaaza ebibi byaffe byonna. Okikkiriza kino? ―Yee.― Olina mu mutima gwo amazima g’enjiri enaaza ebibi era ogajulira? ―Yee.―
Okujulira enjiri kyokka kwe kusobola okwambala ku kyenyi kyo akabonero akagamba nti, “OMUTUKUVU ERI YAKUWA” era okwetaba mu “bukabona obw’obwakabaka” (1 Peetero 2:9). Olwo lwokka lw’osobola okuyimirira mu maaso g’abantu n’obagamba nti oli muweereza wa God, ng’okola nga kabona asinga obukulu.
Ekitambala ky’omutwe kya kabona asinga obukulu kirina olupapula olw’ezaabu era olupapula lusibwa ne wuzi ya kaniki. Lwaki kaniki? Kubanga Yesu yatulokolera n’enjiri ey’okusonyiyibwa ebibi, kubanga yatwala ebibi byaffe byonna n’atufuula abatalina kibi okuyita mu kubatizibwa kwe (okuteeka ku mikono mu Ndagaano Enkadde, okubatizibwa mu Ndagaano Empya).
Newankubadde twakkiriza mu Yesu n’obwegendereza, tetyandisobodde kufuna kipande kyokoleddwako “OMUTUKUVU ERI YAKUWA” awatali bigambo eby’ekyama ebya wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu.
Twafuuka tutya abatuukirivu? Kyawandiikibwa mu Matayo 3:15 nti, “Kubanga kitugwanira bwe tutyo okutuukiriza obutuukirivu bwonna.” Yesu yabatizibwa n’atulokolera okuva mu bibi byonna eby’ensi. Olw’okuba yabatizibwa n’atwala ebibi byaffe byonna, ffe abakkiriza tufuuse batuukirivu.
Twandiyinzizza tutya okwogera nti tetwalinaako kibi singa tewaaliwo kubatizibwa kwa Yesu? Ne bwe twandikkirizza mu Yesu, ne bwe twandikaabidde, nga tulowooza ku Yesu nga akomererwa, amaziga gonna ag’ensi eno tegandiyinzizza kunaaza bibi byaffe byonna. Nedda. Newankubadde twandikaabidde era ne twenenya, ebibi byaffe byandisigadde mu ffe.
“OMUTUKUVU ERI YAKUWA”. Olw’okuba yatwala ebibi byaffe byonna n’okubatizibwa kwe n’omusaayi gwe, olw’okuba God yakkiriza ebibi byonna ebya ffe aboonoonyi okuweebwa Yesu, olw’okuba ekigambo ky’obulokozi kyawandiikibwa mu Bayibuli, tufuuse batuukirivu okuyita mu kukkiriza kwaffe newankubadde obunafu bwaffe bwonna.
Noolwekyo, kaakano tusobola okuyimirira mu maaso ga God. Kaakano tusobola okubeera nga abatuukirivu era okubuulira enjiri eri ensi. “♪Aa, ndokose. Olokose. Ffenna tulokose.♪” Tulokose okusinziira ku nteekateeka ya God.
Awatali kigambo ky’enjiri ey’okutangirira mu mutima gwo, tewali bulokozi, newankubadde ogezaako nnyo. Kiri ng’oluyimba olwatiikirira olw’okwagala okutaddibwamu. “♫Aa, omutima gwange gukuba mangu awatali nsonga buli lwe ndaba, buli lwe mba okumpi naye. Nnina okuba nga njagala.♫” Omutima gwange gukuba mangu, naye ogugwe nedda. Nga kya nnaku, okwagala kwange tekuddibwamu.
Abantu batera okulowooza nti obulokozi bujja mu ngeri nnyingi ez’enjawulo eri abantu ab’enjawulo. Babuuza nti, “Lwaki bulina okujja kuva mu njiri ey’okubatizibwa kyokka?” Bwe butava mu njiri ey’okubatizibwa kwa Yesu, si bulokozi obutuukiridde. Kye kkubo kyokka kye tusobola okufuukamu abatuukirivu mu maaso ga God kubanga kye kkubo kyokka kye tusobola okutukuzibwamu ddala ebibi byaffe byonna.
Obulokozi bwa Wuzi ya Kaniki Yesu bwe Yatuwa Bwe Buluwa?
| Kiki ekyatufuula abatuukirivu? |
| Enjiri eya wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu |
Obulokozi okuyita mu njiri eya wuzi ya kaniki, effulungu, n’olumyufu kirabo kya God eri abantu bonna. Ekirabo kino kituwadde obusobozi okuyingira mu weema entukuvu era okubeera mu mirembe. Kitufudde batuukirivu. Kitufudde abatuukirivu era kitusobozesezza okubeera munda mu kkanisa okutendekebwa mu bigambo ebitukuvu munda mu kkanisa.
Buli lwe tugenda mu maaso ga God okusaba, enjiri etuwa omukisa n’okwagala kwe. Kino kye kiviirako obulokozi okuba omuwendo ennyo gye tuli. Yesu atugamba okuzimba ennyumba “ku lwazi”. Olwazi kwe kubatizibwa kwa Yesu. Ffenna tujja kulokoka, okubeera mu kisa nga abaana ba God, oluvannyuma tugenda mu ggulu okubeera emirembe gyonna.
Mikwano gyange abaagalwa, olw’enjiri y’okutangirira, tusobola okuyingira mu weema entukuvu n’okukkiriza. Olw’okunaaba ebibi byaffe byonna (Okubatiza kwa Yesu) n’okusalirwa omusango ku Musaalaba, tulokose olw’okuba n’okukkiriza.
Okutangirira okungi okw’ebibi byaffe byonna, okubatizibwa n’omusaayi gwa Yesu, ye njiri eyanaaza ebibi byaffe byonna. Okikkiriza kino? Enjiri ey’amazima ye njiri ey’okutangirira ey’omu ggulu eyanaaza ddala ebibi byaffe byonna.
Tuzaaliddwa omulundi ogw’okubiri olw’okukkiriza mu njiri ey’okutangirira. Yesu atuweeredde enjiri ey’okutangirira, eyanaaza ebibi byaffe byonna ebya buli lunaku era n’ebibi byonna eby’omu maaso. Mukama atenderezebwe. Aleruya! Mukama yeebazibwe.
Enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu (enjiri ey’amazzi n’omusaayi) ye njiri ey’amazima Yesu Kristo gye yayogera. Ekitabo kino kyawandiikibwa okubikkula enjiri ya Yesu, enjiri ey’amazzi n’Omwoyo Omutukuvu.
Olw’okuba abantu bangi bakkiririza mu Yesu nga tebamanyi mazima gonna, kati bakolera mu nsi y’eby’eddiini y’Ekikristaayo yokka (eyitibwa teyologiya ey’obufirosoofo); mu bufunze, babeera mu bukyamu n’okutabulwa. Noolwekyo, tusaana kuddayo emabega tukkirize enjiri ey’amazima. Tekinnaba kulwawo nnyo.
Njagala okwongera okunyonnyola mu kitabo ekyokubiri eri abo abalina ebibuuzo ku njiri ey’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri okuyita mu mazzi n’Omwoyo Omutukuvu.
Okubuulira kuno nakwo kuliwo mu nkola y`ebitabo by`amasannyalaze. Koona ku kifuniko ky`ekitabo wansi.