- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
Kota tënë 3: Nzoni Sango ti Ngu na Yingo
[3-2] Bateme ti Jezu na Mbongo Asiokpari (Matthieu 3 : 13-17)
« Tongaso, Jezu alondo na Galile, lo ga na yanga ti ngu ti Jurden na terê ti Jean titene Jean asara bateme na lo. Me Jean aye ti ke. Lo tene na Jezu: Mo laa mo lingbi fade ti sara batene na mbi. Tongana nyen laa mo kiri, mo ga titene mbi sara bateme na mo so? Me Jezu akiri tënë na lo: Ti fadeso, ayeke nzoni e sara tongaso si e lingbi ti sara ye so kue ayeke mbirimbiri na le ti Nzapa. Tongaso Jean ayeda. Gi so Jésus awara bateme awe, lo sigigi na ya ti ngu ni. Na ndembe ni so, yanga ti yayu azi, lo baa Yingo ti Nzapa so azu tongana mbipa si aga na ndö ti lo. Mbeni go alondo na yayu si atene: So ayeke Molenge ti mbi so mbi ye lo mingi, be ti mbi anzere na lo mingi. »
Mbeni Zo so Angba ti Baa Pasi na Siokpari Ayeke Daa?
| Sarango ngbaa ti siokpari ti e ahunzi awe? |
| Ahunzi awe. |
Mve ti e Nzapa afâ kamba ti asiokpari ndali ti azo ti dunia kue. Azo so kue ayeke sara kua na gbe ti siokpari ayeke angbaa ti siokpari. Lo zi asiokpari ti e kue. Mbeni zo so angba ti baa pasi na siokpari ayeke daa?
Ayeke nzoni e hinga e tene sarango bira ti e na siokpari ahunzi awe. Fade e baa pasi ti siokpari laoko mbeni pepe. Sarango ngbaa ti siokpari ti e ahunzi na ndembe so Jezu azi e kue na ya ti siokpari ; asiokpari kue akai awe na ndembe ni so. Molenge ti Lo Jezu ambô asiokpari ti e kue awe. Nzapa afuta ndali ti asiokpari ti e kue na lege ti Jezu so azi e yamba biani biani.
Mo hinga mo tene azo ayeke baa pasi mingi ndali ti asiokapri ti ala? Ye ni so atondani na tango ti Adam na Eve. Azo ti dunia kue ayeke baa pasi ndali ti asiokpari ti ala so ala mu ni na peko ti Adam.
Me Nzapa asara mbeni mbuki so atene tënë ni na Tongonda ti aye 3:15, mbuki ni atene lo yeke zi awasiokpari kue. Lo tene fade azi awasiokpari kue na ya ti asiokpari ti ala na lege ti sandaga ti Jezu-Kriste na lege ti ngu na Yingo. Na tongana ngoi ni asi, Lo tokua wasongo e Jezu ti sara kodro na e.
Lo mu jendo nga ti tokua Jean-Batiste kozo ti Jezu si Lo sara ye so lo mu jendo ti sara so.
Na ya ti Marc 1:1-8: « Nzoni Tënë na ndö ti Jezu Kriste, Molenge ti Nzapa. Tongana ti so asu na ya ti mbeti ti wayanga-Nzapa Esai, atene: Nzapa atene: Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo titene lo leke lege na mo. Mbeni go ayeke dekongo na benyama, atene: Ala leke lege ti Mve ti e! Ala sara si lege ti lo aluti mbirimbiri! Jean-Batiste asi na ya ti benyama, lo yeke fa tënë na azoa, lo tene: Ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala, ala wara bateme si fade Nzapa ayeke zi asiokpari na li ti ala! Azo ti sese ti Judee kue na ala ti gbata ti Jeruzalem aga na mbage ti Jean. Ala fa asiokpari ti ala na gigi si Jean asara bateme na ala na ya ti ngu ti Jurden. Jean ayu bongo so a sara na kua ti tere ti zambala, lo kanga kamba ti poro ti nyama na ya ti lo. Kobe ti lo ti tengo ni ayeke angadi na mafuta ti wotoro ti ngonda. Lo fa tënë na azo, lo tene: Mbeni zo so ngangu ti lo ahon ti mbi ayeke ga na peko ti mbi; mbi kpa zo ti kuku na sese ti zi kamba ti poro ti gere ti lo pepe. Ti mbi, mbi yeke sara bateme ti ngu na ala, me fade lo yeke sara na ala bateme ti Yingo-Vuru. »
Jean-Batiste, Zo ti Fango Kambisa na Zo so Azi Lege Kozo na Nzoni Sango
| Jean-Batiste ayeke zo wa? |
| Ndangba Kota wayango-sandaga na nga zo ti sarango kua na iri ti azo kue. |
Azo so ama na be na Jezu awara bateme. Bateme aye ti tene: « titene asukula zo, titene alu zo, ti hon na. ». Na ndembe so asara bateme na Jezu, sarango ye ti mbirimbiri ti Nzapa abaa gigi. « Sarango ye ti mbirimbiri » ayeke « Δικαίωση (dikaiosune) » na na yanga ti greke, so aye titene « dutingo mbirimbiri », so nga aye titene « ye so ague taa oko na n i », wala « ye so alingbi taa na ni »
Ti Jezu, sarango na Lo bateme ayeke ti ga Wasongo azo na kuâ na lege so ayeke taa mbirimbiri si nga alingbi taa na ni. Nilaa, azo so ama na be na Jezu, ala wara matabisi ti zingo so Nzapa azi ala na ya ti siokpari; ala wara ni na lege ti mango na be na bateme ti Jezu, na Keke ti kulusu nga na Yingo.
Na ya ti Fini Mbuki, Jean-Batiste ayeke ndangba kota wayango-sandaga (ti Ngbene Mbuki). E kiri e diko Matthieu 11:10-11. Mbeti Nzapa atene Jean-Batiste ayeke zo ti sarango kua na iri ti azo kue ti sese. Na nga tongana kota wayango-sandaga ti ngoi ti Fini Mbuki, lo tokua asiokpari ti dunia kue na li ti Jezu, na lege ti kua ti lo ti kota wayango-sandaga ti Ngbene Mbuki.
Jezu afa kambisa ti Jean na ngurungo ni pepe. Lo tene na ya ti Matthieu 11 : 13-14, « Biani awayanga-Nzapa kue na Ndia ti Moize atene peko ti tënë ti Nzapa na ndö ti Kodro-gbia ti yayu ngbii asi na ngoi ti Jean. Tongana ala ye ti ma ya ti tënë ti mbi, mbi tene na ala: Jean laa ayeke biani Eli so atene ando tënë ti gango ti lo so. » Jean-Batiste, so asara bateme na Jezu, ayeke hale ti Aaron, kota wayango-sandaga si lo yeke nga ndangba ti kota wayango-sandaga ni so. Mbeti ti Nzapa nga atene Jean ayeke mbeni hale ti Aaron na ya ti Ngbene Mbuki (Luc 1:5, 1 Mbai 24:10).
Me ngbanga ti nyen si Jean asara kodro gi lo oko na benyama, lo yu gi bongo so asara na kuâ ti terê ti zambala so?. Ti sara kua ti lo ti kota wayango-sandaga. Na nga, tongana zo ti sarango kua na iri ti azo ti sese kue, Jean-Batiste alingbi pepe ti sara kodro na popo ti azo. Nilaa lo dekongo na amara ni lo tene: « Ala zia ngbene lege ti ala, ala amara ti sioni ngbo! » si lo sara bateme na ala titene ala sara ye tongana azo so azia ngbene lege ti ala awe, lo yeke zo so ayeke kiri na azo na Jezu, Jezu so fade azi asiokpari ti ala kue. Jean-Batiste atokua asiokpari ti dunia na li ti Jezu titene asoo e.
Amara ti Bateme Use
| Jean-Batiste asara bateme na azo ni ndali ti nyen? |
| Ti sara si azo ni azia lege ti asiokpari ti ala kue si ala ma na be na bateme ti Jezu titene asoo ala |
Jean-Batiste asara bateme na azo ni, na pekoni lo sara na Jezu. Kozo bateme ni ayeke « bateme ti ziango ngbene lege ti sarano ye » so airi awasiokpari ti kiri na Nzapa. Gbâ ti azo so ama atënë ti Nzapa na lege ti Jean ake ayanda ti ala si ala kiri na Nzapa.
Use bateme ni ayeke bateme ti Jezu. Jean-Batiste asara bateme na Jezu titene sarango ye ti mbirimbiri ti Nzapa abaa gigi. Jean-Batiste asara bateme na Jezu ti soo azo kue na ya ti asiokpari ti ala (Matthieu 3:15).
Ndani nyen si alingbi Jean asara bateme na Jezu? Titene lo mbô asiokpari ti dunia. Nzapa abaa nzoni ti zia si Jean atokua asiokpari kue na li ti Jezu titene azo so ama na be na Jezu alingbi ti soo ala.
Jean Batiste ayeke wakua ti Nzapa so kua ti lo ayeke ti mu maboko na azo kue titene asukula asiokpari ti ala si nga lo yeke zo ti sarango kua na iri ti azo kue, lo yeke fa kambisa ti nzoni sango ti zingo azo na ya ti siokpari. Nilaa, alingbi Jean asara kodro gi lo oko na benyama. Na tango ti Jean-Batiste, amara ti Israel afuti, ala fu ngbii na ya be ti ala kue.
Tongaso, Nzapa atene na ya ti Ngbene Mbuki na ya ti Malashii 3:23-24: « Baa, fade mbi yeke tokua na ala wayanga-Nzapa Eli kozoni si lango ti Mve ti dunia asi. Fade lo yeke leke songo na popo ti ababâ na amolenge ti ala nga na popo ti amolenge na ababâ ti ala. Tongaso, fade mbi yeke ga ti buba kodro ti ala kue pepe. »
Na le ti Nzapa, azo ti Israel kue so ayeke voro Jehvah afuti awe. Zo oko ayeke mbirimbiri na le ti Lo pepe. Taa-pande, azo ti li ti awavorongo Nzapa ti Kota da-Nzapa, awayango-sandaga, awagbungo-koko nga na awafango-Ndia, ala fu taa ngbii asi na ya ti bio. Azo ti Israel na awayango-sandaga ti ala ayâ asandaga alingbi na Ndia ti Nzapa pepe.
Awayango-sandaga azia lege ti ziango maboko na li ti anyama ti sandaga nga na matanga ti yango mênë so Nzapa afa na ala ti mbô na asiokpari ti ala. Asu na mbeti atene awayango-sandaga ti ngoi ti Malashii azia lege ti yango sandaga, ala zia lege ti ziango maboko na li ti anyama ti sandaga ala zia nga lege ti yango mênë na ya ti matanga ni.
Ndani laa Jean-Batiste alingbi duti na terê ti ala pepe. Nilaa, Jean-Batiste ague na benyama si lo dekongo. Nyen laa lo tene?
Asu na ya ti Marc 1:2-3, na lege ti tënë ti wayanga-Nzapa Isai: « Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo titene lo leke lege na mo. Mbeni go ayeke dekongo na benyama, atene: Ala leke lege ti Mve ti dunia! Ala sara si lege ti lo aluti mbirimbiri. »
Lego so ayeke ayeke wu na benyama airi azo ni ti wara bateme ti ziango ngbene lege ti sarango aye. « Bateme ti ziango ngbene lege ti sarano aye » so atene tënë ni ya ti Mbeti ti Nzapa ayeke nyen? Ayeke bateme so Jean ayeke tombela na ni, bateme so airi azo na Jezu titene ala ma na be na Lo si azi asiokpari ti ala kue si nga asoo ala. Bateme ti ziango ngbene lege ti sarango aye ayeke ti gue na ala tititene asoo ala.
« Ala zia lege ti angbene sarango ye ti ala si asara bateme na ala, fade asara bateme na Jezu tongaso nga ti zi asiokpari ti ala. » Dekongo ti Jean-Batiste ayeke so fade Jezu azi asiokpari ti dunia kue na fade afâ ngbanga na li ti Lo na ndö Keke ti kulusu ti soo azo kue si ala lingbi ti kiri na Nzapa.
« Ti mbi, mbi yeke sara na ala bateme ti ngu, me fade lo yeke sara na ala bateme ti Yingo-Vuru. » (Marc 1:8). « Lo sara na ala bateme ti Yingo-vuru » aye titene sukulango asiokpari kue ti ala. Sarango bateme aye titene « sukulango terê ». Bateme ti Jezu na Jurden afa na e atene asara bateme na Molenge ti Nzapa si lo hon na asiokpari ti e kue ti soo e.
Nilaa ayeke nzoni e vi peko ti e na asiokpari ti e si e ma na be na Lo. Lo yeke kete taba so azi asiokpari ti azo ti sese kue. Ayeke nzoni sango ti zingo azo na ya ti siokpari so Jean-Batiste atene kambisa ni.
Kua ti Kota Wayango-Sandaga ti Mbô na Asiokpari
| Zo wa laa aleke lege ti songo zo na kuâ? |
| Jean wasarango Bateme |
Wayanga-Nzapa Isai atene kozoni: « Ala tene tënë ti mu ngangu na be ti Jeruzalem, ala dekongo na lo atene: Kua ti lo ti ngbaa ahunzi awe, azi sioni ti lo na li ti lo awe. Biani, asioni so lo sara, Mve ti dunia asara si lo wara futa ni fani use. » (Ésaïe 40:2).
Jezu-Kriste azi asiokpari ti mo, ti mbi nga na ti azo ti dunia kue, mbeni zo oko angba pepe; asiokpari so adu e na ni, asiokpari ti laso, ataa asiokpari ti kekereke, ambô ni awe na lege ti bateme ti Lo. Lo zi e kue na ya ti siokpari. Alingbi e kue e hinga tënë ti zingo e na ya ti siokpari so.
Titene asoo e na ya ti asiokpari ti e kue, ayeke nzoni e ma na be na Nzoni Sango so atene Jean-Batiste atokua asiokpari kue na li ti Jezu na lege ti bateme.
Ayeke mbeni mango ya ti ye nzoni pepe ti baa atene « Ngbanga ti so Nzapa ayeke ndoye, e lingbi ti li na ya ti Kodro-gbia ti yayu gi na lege ti mango na be na Jezu, ataa so e yeke na siokpari na be ti e. »
Titene azi e na ya ti asiokpari ti e kue, ayeke nzoni e ma na be na bateme ti Jezu so gi na lege ni laa Jean-Batiste atokua asiokpari ti dunia kue na li ti Lo. Ayeke na lege « ngu » si Jean-Batiste atokua asiokpari ti azo kue na li ti Jezu.
Kozo ye so Nzapa asara ti soo na e, ayeke so Lo tokua Jean na sese so. Nzapa atokua Watokua ti Lo Jean-Batiste tongana lembe ti gbia, lo so lo tokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu na lege ti bateme. Lo sara kua ti kota wayango-sandaga ndali ti azo ti dunia kue.
Nzapa atene na e atene Lo tokua watokua ti Lo Jean-Batiste. « Mbi tokua watokua ti mbi ti gue kozo ti mo.» Kozo ti mo aye ti tene, kozoni si Jezu aga. Ndani nyen si Lo tokua Jean kozo ti Jezu? Titene lo tokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu, Molenge ti Nzapa na lege ti bateme. « Fade lo leke lege ti mo kozo. » Ye so lo ye ti tene so laa.
Zo wa laa aleke lege titene azi e na ya ti asiokpari si e gue na paradis? Jean-Batiste. « Mo » ayeke Jezu « Ti mbi », ayeke Nzapa wani. Nilaa tongana Lo tene: « Mbi tokua watokua ti mbi ti gue kozo ti mo, Lo yeke leke lege ti mo », ndani ayeke nyen?
Zo wa laa aleke lege titene e gue na paradis? Jean-Batiste atokua asiokpari ti e kue na li ti Jezu titene e ma na be so Jezu ambô asiokpari ti e kue awe; kua ti lo ayeke ti tokua siokpari na sarango bateme na Jezu-Kriste. Ayeke Jezu na Jean laa amu lege na e ti ma na be na taa-tënë titene azi e na ya ti siokpari.
Songo e na kuâ aga na lege ti nyen? Ayeke gi tongana e ma na be na kua so Jezu Molenge ti Nzapa asara, nga na so si watokua ti Nzapa a tokua asiokpari kue ti dunia na li ti Lo. Ayeke nzoni e kue e hinga tënë ti nzoni sango ti zingo asiokpari ti e so. Nzapa Babâ atokua watokua ti Lo Jean kozoni, lo so fade lo sara bateme na Molenge ti lo Jezu, nilaa Nzapa asara si Jean aga zo ti sarango kua na iri ti azo kue. Tongaso laa, Jezu ahunzi kua ti zingo azo na ya ti siokpari ni ndali ti e.
Nzapa atokua Jean-Batiste si lo sara bateme na Molenge ti Lo, titene Jean-Batiste aleke lege ti songo azo so ama na be na Molenge ti lo. Nda ti bateme ti Jezu ni laa. Bateme so Jean-Batiste asara na Jezu ayeke zingo azo na ya ti asiokpari so gi na lege ni laa atokua asiokpari ti azo na li ti Jezu titene azo kue ama na be na Jezu si ague na paradis.
Ataa asiokpari ti kekereke kue nga atokua ni na li ti Jezu na lege ti bateme ti Lo. Jezu na Jean-Batiste, ala use kue aleke lege ti guengo ti e na yayu. Ayeke tongaso laa Nzapa afa sekele ti zingo zo na ya ti siokpari na lege ti Jean-Batiste.
Jean-Batiste tongana so ayeke zo ti sarango kua na airi ti zo oko oko na popo ti e, asara bateme na Jezu titene e ma na be na zingo e na ya ti asiokpari si e gue na yayu. Lo tokua asiokpari kue na li ti Jezu na lege ti bateme. So laa ayeke sango ti zingo zo na ya ti siokpari so amu ngia, Nzoni Sango.
Adu Jean-Batiste Ngbanga ti Nyen?
| E lingbi ti ma na be na Jezu na lege ti zo wa? |
| Na lege ti Jean Batiste |
Na ya ti Malashii 3:1, e lingbi ti diko: « Baa, mbi yeke tokua watokua ti mbi kozo ti mo, fade lo leke lege na mo. » Ayeke nzoni mo diko Mbeti ti Nzapa kpo. Nzapa atokua watokua ti Lo kozo ti Jezu ngbanga ti nyen? Adu Jean-Batiste nze omene kozo si adu Jezu ngbanga ti nyen?
Ayeke nzoni e ma ya ti aye kue so Mbeti ti Nzapa atene. Mbeni kapa ti tënë ayeke na ya ti Ngbene Mbuki na ndö ti kua ti Aaron so ayeke kota wayango-sandaga. Aaron ayeke ita ti Moize so adu lo kozo. Lo na amolenge ti lo, Nzapa azia mafuta na li ti ala tongana awayango-sandaga. Atanga ti ahale ti Levi ayeke sara kua na gbe ti ala. Ala yeke ga na ala asembe ti sarango na kua, ala yeke gbu ya ti fuku ti sarango na mapa na ambeni ye, me amolenge ti Aaron ayeke yâ sandaga na ya ti da ti bongo so ayeke nzoni kue, da so Nzapa ayeke tingbi na azo ti lo daa.
Tongaso, asa mafuta na li ti amolenge ti Aaron titene ala kangbi kua ni na popo ti ala alingbi terê, me na lango ti mbongo asiokpari, lango baleoko ni ti nze mbarambara ni, gi kota wayango-sandaga oko laa ayâ sandaga ndali ti amara ti lo ni.
Na ya ti Luc 1:5, e wara mbai na ndö molongo ti azo ti dungo Jean-Batiste. Ayeke nzoni e ma ya ti tënë ti Nzapa so nzoni si e ma ya ti atënë ti Jezu nzoni. E yeke gbu li ti e mingi na ndö ti Jezu, me e yeke girisa ndö ti Jean-Batiste so atokua lo kozo ti Jezu. Mbi ye ti mu maboko na mo ti ma ya ni.
« Tongo nda ti Nzoni Sango ti Jezu Kriste, Molenge ti Nzapa. Tongana ti so asu na ya ti mbeti ti wayanga-Nzapa Isai, atene: Nzapa atene: Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo titene lo leke lege na mo. » (Marc 1:1-2). Nzoni Sango ti yayu atondani lakue na Jean-Batiste.
Tongana e hinga Jean-Batiste nzoni, e lingbi ti ma ya ni pendere na ti ma na be na nzoni sango ti zingo so Jezu azi azo na ya ti asiokpari. Ayeke legeoko na mango alembe so e tokua ala na ndö ti sese kue ti hinga tënë na ndô ti akodro ti sese kue. Tongana e hinga Jean-Batiste, e lingbi ti ma ya ti zingo so Nzapa azi azo na ya ti asiokpari so nzoni.
Me sioni ayeke so awamungo peko ti Kriste ti laso abaa Jean tongana ye oko pepe. Ayeke pepe ngbanga ti so Nzapa ayeke gi be ti Lo wala Lo yeke na mbeni ye ti sarango ni pepe si Lo tokua Jean-Batiste. Azoni sango osio kue ti Fini Mbuki atene tënë ti Jean-Batiste kozoni si ala tene tënë ti zingo so Jezu azi azo na ya ti sokpari.
Me awavungo nzoni sango ti laso ahinga Jean pepe biani biani ala ayeke tene na azo atene, gi mango na be na Jezu alingbi awe titene asoo ala. Na bango ni, ala yeke gue na azo ti duti tongana awasiokpari na ya ti gigi ti ala kue ti hunzi na le ti wâ. Tongana mo ma na be gi na Jezu si mo hinga kua so Jean-Batiste asara pepe, mungo peko ti Kriste aga mbeni vorongo nzapa nde na le ti mo. Tongana mo hinga taa-tënë pepe, fade azi mo na ya siokpari tongana nyen? Lege ni ayeke daa pepe.
Nzoni sango ti zingo azo na ya ti siokpari ayeke gi senge ye tongaso pepe, ayeke nga gi ye ti ngia tongaso pepe. Azo mingi abaa atene zingo azo na ya ti asiokpari ayeke na lege ti mango na be ti e na keke ti kulusu ngbanga ti so Jezu akui na ndö keke ti kulusu ndali ti e. Me tongana mo ma na be gi na fango so afâ Jezu na ndö keke ti kulusu, me mo hinga taa-tënë na ndö tokuango so Jean atokua asiokpari ti e na li ti Jezu pepe, fade mbeni mabe oko ayeke daa pepe so alingbi ti gue na mo na zingo mo na ya ti asiokpari ti mo kue.
Nilaa, Nzapa atokua Jean-Batiste ti fa na azo ti dunia lege so zingo azo na ya ti asiokpari kue abaa gigi na nga lege so Jezu azi na asiokpari ti dunia. Ayeke gi na hingango taa-tënë si e lingbi ti hinga so Jezu ayeke Molenge ti Nzapa so amu asiokpari ti e kue na li ti Lo.
Jean-Batiste atene na e taa-tënë ti zingo zo na ya ti siokpari. Lo tene ni avuru tarara tongana nyen si lo ga ti fa kambisa ti Jezu so ayeke Nzapa, lo ga ti fa tongana nyen si fade azo ayeke kamata lo pepe na ndembe so fade Wâ ti bango na ndo ayeke zu na sese so. Afa nga kambisa ni na ya ti Jean 1 atene, Jean-Batiste ayeke zo so aleke nzoni sango ti zingo azo na ya ti siokpari na lege ti bateme so lo sara na Jezu-Kriste.
Tongana e yeke na kambisa ti Jean-Batiste pepe na ndö zingo azo na ya ti siokpari, e lingbi ti ma na be na Jezu tongana nyen? E baa Jezu laoko pepe, si nga so e londo na ya ti angobo ti vorongo Nzapa so ayeke nde nde so, e lingbi ti ma na be na Jehovah tongana nyen?
Na agbâ ti angobo ti vorongo anzapa so ayeke nde nde na ndö ti dunia so, e lingbi ti hinga Jezu-Kriste tongana nyen? E lingbi ti hinga e tene Jezu ayeke Molenge ti Nzapa so azi e na ya ti asiokpari na mungo asiokpari ti e kue na li ti Lo tongana nyen?
Ndani laa ayeke nzoni e bi le ti e na ya ti Ngbene Mbuki ti hinga taa gi na tongo ndani, atënë na ndö zingo azo na ya ti asiokpari na nga e hinga so Jezu ayeke Wasongo e na kuâ. Ayeke nzoni e hinga ye na legeni si e lingbi ti ma na be na legeni. Tongana taa hingango ye ayeke daa pepe e lingbi ti sara ye oko pepe. Titene e ma na be na Jezu si asoo e, ayeke nzoni e hinga nzoni sango ti zingo azo na ya ti asiokpari so Jean-Batiste afa kambisa ni na nga kua so lo sara na ya ni. Ti wara mango na be kue na Kriste, ayeke nzoni e hinga taa-tënë na ndö zingo azo na ya ti siokpari.
Nilaa, tongana so Jezu atene: « fade ala hinga taa-tënë, si fade taa-tënë ni azi ala na gbe ti ngbaa. » (Jean 8:32). a lingbi e hinga tâ tënë ti zingo azo na Jésus.
Aye so Afa ni na ya ti Mbeti ti Nzapa
| Anzoni sango osio so atondani na nyen? |
| Na tënë ti gango ti Jean-Batiste |
E gue fadeso na gingo nda ti aye so afa tënë ti zingo azo na ya ti siokpari na ya ti Mbeti ti Nzapa. E baa ye so anzoni sango osio so atene na ndö ti Jean-Batiste. Lo yeke zo wa, si nga ndani nyen si airi lo « zo ti sarango kua na iri ti azo kue » wala « ndangba kota wayango-sandaga », tongana nyen si atokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu na lege ti Jean-Batiste na nga Jezu amu asiokpari kue na li ti Lo wala lo mu ni pepe.
Anzoni sango osio kue atondani na tënë ti Jean-Batiste. Jean 1:6 atene na e tënë ti ye so ayeke na ngere ngangu na ya ti nzoni sango. Lo fa na e nda ti zo so asara kua ti tokuango asiokpai kue ti dunia na li ti Jezu. « Mbeni zo ayeke daa so Nzapa atokua, iri ti lo Jean. Lo ga ti duti wakambisa, ti fa kambisa na ndö ti wâ ti bango na ndo, tongaso si e ama na be na lege ti lo. » (Jean 1 : 6-7).
Atene: « tongaso si azo kue ama na be na lege ti lo » na nga lo ga ti « fa kambisa na ndö wâ ti bango na ndo. » Wâ ti bango na ndo ni ayeke Jezu-Kriste. So afa atene Jean aga ti fa kambisa na ndö ti Jezu si azo kue alingbi ti ma na be na Lo. Fadeso e baa Matthieu mbirimbiri.
Matthieu 3:13-17: « Na ndembe ni so Jezu alondo na Galile, lo ga na yanga ti ngu ti Jurden na terê ti Jean titene Jean asara bateme na lo. Me Jean aye ti ke. Lo tene na Jezu: Mo laa mo lingbi fade ti sara bateme na mbi. Tongana nyen laa mo kiri, mo ga titene mbi sara bateme na mo so? Me Jezu akiri tënë na lo: Ti fadeso, ayeke nzoni e sara tongaso si e lingbi ti sara kue ye so ayeke mbirimbiri na le ti Nzapa. Tongaso Jean ayeda. Gi so Jezu awara bateme awe, lo sigigi na ya ti ngu ni. Na ndembe ni so, yanga ti yayu azi, lo baa Yingo ti Nzapa so azu tongana mbipa si aga na ndö ti lo. Mbeni go alondo na yayu si atene: So ayeke Molenge ti mbi so mbi ye lo mingi, be ti mbi anzere na lo mingi. »
| Ngbanga ti nyen si alingbi e hinga ye na ndö molongo ti azo ti dungo Jean? |
| Ngbanga ti so Mbeti ti Nzapa atene na e atene Jean ayeke kota wayango-sandaga ti azo kue. |
Jean-Batiste a sara bateme na Jezu. Ayeke Jean-Batiste laa amu asiokpari ti dunia kue na Jezu-Kriste. Na ya ti Luke 1, Luke asara tënë ti molongo ti dungo Jean-Batiste. E bi le ti e daa.
E asa ya ti Luc 1:1-14: « Azo mingi agi lege ti su na mbeti tënë ti aye so asi na popo ti e; ala su ni na mbeti ti fa peko ti tënë ti azo so abaa ye ni na le ti ala, ngbene ye na tongo nda ni si ala ga azo ti fango tënë ti Nzapa. Nilaa, kota zo Teofile, mbi nga, mbi baa mbi tene, ayeke nzoni mbi hunda nda ti aye so kue nzoni si mbi su ni na mbeti na mo na lege ti molongo ni. Tongaso si mo hinga, mo tene, aye so a fa na mo so ayeke taa-tënë. Mbeni ange atene tënë ti dungo Jean-Batiste na ngoi so ando Herode ayeke gbia ti Judee, mbeni wayango-sandaga ayeke daa, iri ti lo Zakarii. Lo yeke mbeni zo ti ya ti bongbi ti awayango-sandaga ti sewa ti Abia; iri ti wali ti lo ayeke Elizabete; lo nga lo yeke mbeni hale ti Aaron. Ala use kue ayeke ambirimbiri zo na le ti Nzapa; ala yeke sara ye gi na lege ti andia nga na lege ti ambela kue ti Mve ti dunia. Me ala yeke na molenge pepe, ngbanga ti so Elizabete ayeke wali ti dungo ni pepe; ala use kue aga mbakoro awe. Ngoi ti Zakarii ti sara kua ti yango sandaga na le ti Nzapa alingbi; so ayeke ngoi titene lo na azo ti bongbi ti lo asara kua. Ala soro lo alingbi na ti so awayango-sandaga ayeke sara ni lakue titene lo laa lo li na ya ti da ti Mve ti dunia ti gbi dukani. Na ndembe so ayeke gbi ka dukani, azo kue ayeke ngba na gigi si ayeke sambela. Mbeni ngelu ti Mve ti dunia asi na Zakarii; lo luti na tere ti gbalaka na mbage ti maboko ti koli, gbalaka so a yeke gbi ka dukani na ndö ni. So Zakarii abaa lo tongaso, be ti lo agi lo si mbeto agbu lo. Me ngelu ni atene na lo: Zakarii, sara mbeto pepe, ngbanga ti so Nzapa ama sambela ti mo awe. Fade Elizabete, wali ti mo ayeke du na mo molenge-koli si mo yeke di iri ti lo Jean. Fade molenge ni azia ngia mingi na be ti mo, fade terê ti mo ayeke nzere si fade be ti azo mingi anzere ndali ti dungo lo. »
Luke atene tënë na ndö ti molongo ti azo so adu Jean avuru nzoni. Luc, wamungo peko ti Jezu afa gere ti molongo ti azo ti dungo Jean ngbene ye na tongo nda ti mbeti ni. Luke afa Nzoni Sango na mbeni koli so iri ti lo ayeke Teofile, Teofile ni ngobo ti sarango ye ti amara ti lo ayeke nde si lo hinga ye oko pepe na ndö ti Mve ti dunia.
Nilaa, titene Luke asara tënë ti Jezu na lo, Jezu so ayeke Wasongo awasiokpari, Luke abaa nzoni ti fa molongo ti azo ti dungo Jean-Batiste na gere ni oko kue.
Na ya ti Luke 1:5-9, atene: « Na ngoi so ando Herode ayeke gbia ti Judée, mbeni wayango-sandaga ayeke daa, iri ti lo Zakarii. Lo yeke mbeni zo ti ya ti bongbi ti awayango-sandaga ti sewa ti Abia; iri ti wali ti lo ayeke Elizabete; lo nga lo yeke mbeni hale ti Aaron. Ala use kue ayeke ambirimbiri zo na le ti Nzapa; ala yeke sara ye gi na lege ti andia nga na lege ti ambela kue ti Mve ti dunia. Me ala yeke na molenge pepe, ngbanga ti so Elizabete ayeke wali ti dungo ni pepe; ala use kue aga mbakoro awe. Ngoi ti Zakarii ti sara kua ti yango sandaga na le ti Nzapa alingbi; so ayeke ngoi titene lo na azo ti bongbi ti lo asara kua. Ala soro lo alingbi na ti so awayango-sandaga ayeke sara ni lakue titene lo laa lo li na ya ti da ti Mve ti dunia ti gbi dukani. »
Ge so mbeni kete ndau asi na ndembe so Zakarii ayeke sara kua ti Nzapa tongana ti so awayango-sandaga ayeke sara ka ni lakue. Luke afa kambisa ni avuru pendere atene Zakarii ayeke hale ti Aaron. Tongaso, Zakarii ayeke na ya ti bongbi wa? So ayeke kota tënë mingi.
Lo fa ni atene: « Andaa, na ndembe so lo yeke sara kua ti lo na gbe le ti Nzapa, na ngoi so amu na bongbi so lo yeke na ya ni ti sara kua …» E lingbi ti baa so Luke ahinga Zakarii nzoni mingi si lo asa ya ti nzoni sango ti zingo zo na ya ti siokpari na tënë ti Zakarii na Elizabete.
Ngbanga ti so e nga e yeke amara nde, e lingbi pepe ti ma ya ti songo so Jezu asoo azo, tongana afa ndani na e nzoni kapa na kapa pepe. E baa ni, gere ti aye ni ayeke tongana nyen? Zakarii na wali ti lo Elizabete laa adu Jean-Batiste. Elizabete so ayeke mbeni molenge-wali ti Aaron. Fadeso, e baa molongo ti dungo Zakarii nga na Jean.
Molongo ti azo ti dungo Jean-Batiste
| Jean-Batiste ayeke hale ti zo wa? |
| Aaron, kota wayango-sandaga |
Ti hinga molongo ti azo ti dungo Jean-Batiste, ayeke nzoni e diko Ngbene Mbuki, 1 Kronike 24:1-19.
« A kangbi ahale ti Aaron na ya ti abongbi nde nde. Aaron adu amolenge-koli osio: Nadab, Abihu, Elazar na Itamar. Nadab na Abihu adu amolenge pepe; ala kui kozoni na babâ ti ala. Elazar na Itamar asara kua ti wayango-sandaga. David, lo na Sadok, hale ti Elazar, ala na Ahimelek, hale ti Itamar akangbi ahale ti Aaron na ya ti abongbi nde nde, alingbi na akua so ala yeke sara. Andaa wungo ti akoli na popo ti ahale ti Elazar ayeke mingi ahon ala ti ahale ti Itamar. Nilaa a kangbi ahale ti Elazar na ya ti bongbi baleoko na omene, a kangbi ala ti Itamar na ya ti bongbi miombe; bongbi oko oko ayeke na makonzi ti lo. A bi mbeni ye ti kangbi kua na ala, ngbanga ti so na popo ti ahale ti Elazar na ti Itamar, ambeni ayeke amakonzi ti ndo so ayeke nde si ayeke nzoni kue si ambeni ayeke amakonzi ti Nzapa. Wakuasu Shemaya, molenge ti Netaneel, zo ti mara ti Lévi, asu iri ti azo ti mara ti Lévi na gbe le ti gbia, ti amakonzi, ti wayango-sandaga Sadok, ti Ahimelek molenge ti Abiatar nga na gbe le ti amakonzi ti asewa ti awayango-sandaga na ti azo ti mara ti Lévi. Ndali ti ahale ti Elazar, a yeke bi ye ni fani use; ndali ti ahale ti Itamar. Ti fani oko so ala bi ye ni ati na ndö ti Jehojaribe, ti fani use ni ati na ndö ti Jedaeje; ota ni ati na ndö ti Harim; osio ni ati na ndö ti Seorim, omene ni ati na ndö ti Mijamin; mbarambara ni ati na ndö ti Hakots; miombe ni ati na ndö ti Abija; gombaya ni ati na ndö ti Juse; baleoko ni ati na ndö ti Sekonia; baleoko na oko ni ati na ndö ti Eliasibe; baleoko na use ni ati na ndö ti Jakim; baleoko na ota ni ati na ndö ti Hupa; baleoko na osio ni ati na ndö ti Jesebeabe; baleoko na oku ni ati na ndö ti Bilga; baleoko na omene ni ati na ndö ti Immer; baleoko na mbarambara ni ati na ndö ti Hezir; baleoko na miombe ni ati na ndö ti Hapitsete; baleoko na gombaya ni ati na ndö ti Petasja; baleuse ni ati na ndö ti Ezekiel; baleuse na oko ni ati na ndö ti Jakin; baleuse na use ni ati na ndö ti Gamul; baleuse na ota ni ati na ndö ti Delaja; baleuse na osio ni ati na ndö ti Maazia. Lege so a kangbi ala titene ala sara akua ti ala na ya ti kota da ti Mve ti dunia laa. Ala yeke sara kua ni alingbi na peko ti yanga ti kotara ti ala Aaron, alingbi nga na yanga so Mve ti dunia, Nzapa ti Israel amu. »
E kiri e diko sura10. « Fani mbarambara ni ati na ndö Hakkots; miombe ni a ti na ndö Abija. » Ge so David abi zeke ndali ti akua ti amolenge ti Aaron oko oko titene ala yâ sandaga na molongo ni. (Tongana so mo hnga, Aaron ayeke kota zo ti Moize. Nzapa azia Moize nde tongana zo ti sarango kua na iri ti Lo si Lo zia Aaron nde tongana kota wayango-sandaga ti da ti bongo so Nzapa ayeke tingbi na azo daa na gbe le ti amara ti Israel.)
Atanga ti ahale ti Levi ni azia ala na gbe ti akota wayango-sandaga, si Aaron na amolenge ti lo ayeke sara kua ti yango sandaga kue na gbe le ti Nzapa. Kozo si David azia na sese kode ti bingo ye tongana zeke so, ayeke nzoni awayango-sandaga, ahale ti Aaron abi zeke na ngoi kue, ye so laa ayeke sara si ala hinga li ti ala na ni pepe.
Nilaa David aleke ya ti kode ni, lo su iri ti abongbi oko oko na molongo ni. Abongbi kue ti ahale ti Aaron na molongo ni ayeke baleuse na osio si miombe ni ayeke ti Abiya. Asu atene: « mbeni wayango-sandaga so iri ti lo Zakarii ayeke daa, lo yeke na ya ti bongbi ti Abiya. » Tongaso, Zakarii na wali ti lo Elizabete, ala use kue ayeke ahale ti Aaron so ayeke kota wayango-sandaga.
Ayeke Zakarii, wayango-sandaga so ayeke na ya ti bongbi ti Abiya, lo laa lo yeke babâ ti Jean-Batiste. E hinga ni na lege ti Mbeti ti Nzapa so ala yeke mu ka terê koli na wali na popo ti ala na ya ti asewa ti ala.
Tongana so ala hinga, Jakob amu molenge ti koya ti lo na wali. Ayeke fango nda ti molongo ti azo ti dungo Jean so laa ayeke kota ye mingi. Asu atene: « Mbeni wayango-sandaga so iri ti lo Zakarii ayeke daa, lo yeke na ya ti bongbi ti Abiya. »
So afa biani atene lo yeke hale ti Aaron. Zo wa? Zakarii, babâ ti Jean-Batiste ni. Ayeke mbeni ye so ayeke na ngere ngangu mingi na ya ti fango nda ti Zingo so Jezu azi azo na ya ti asiokpari, na ya ti kua ti Jean-Batiste, nga na ya ti tokuango asiokpari ti dunia na li ti Jezu.
Gi Amolenge ti Aaron Oko laa fade Asara kua tongana Awayango-Sandaga
| Zo wa laa alingbi ti sara kua tongana kota wayango-sandaga na tango ti Ngbene Mbuki? |
| Aaron na ahale ti lo |
Na ya ti Mbeti ti Nzapa, ndo wa laa asu daa, atene alingbi gi ahale ti Aaron si asara kua tongana awayango-sandaga? E baa ni.
E asa Wungo ti azo 20:22-29: « Bongbi ti azo ti Israel kue alondo na Kades, ala gue, asi na hoto ti Hor. Na hoto ti Hor, so ti tene na katikati ti Edom, Mve ti dunia atene tënë na Moize na Aaron: Aaron aga nduru ti kui, ti gue na peko ti akotara ti lo. Fade lo yeke li pepe na ya ti kodro so mbi mu na azo ti Israel, ngbanga ti so ala ke ti ma yanga ti mbi na ngu ti Meriba. Moize, mo mu Aaron, lo na molenge ti lo Elazar, mo gue na ala na li ti hoto ti Hor. Mo zi bongo na tere ti Aaron, mo yu ni na Elazar, molenge ti lo. Fade Aaron ayeke kui kâ si lo yeke gue na peko ti akotara ti lo. Moize asara ye ni alingbi na yanga so Mve ti dunia amu na lo. Na gbe le ti bongbi ti azo ti Israel kue, ala gue na li ti hoto ti Hor. Moize azi bongo ti Aaron na tere ti lo si lo yu na Elazar. Aaron akui gi na li ti hoto ni so. Na pekoni, Moize na Elazar alondo na li ti hoto ni si ala zu. Bongbi ti azo ti Israel kue abaa so Aaron akui awe, ala sara mua ti lo na ya ti lango baleota. »
Na ya ti Sigingo, Ndia ti Nzapa atene alingbi amolenge ti kota wayango-sandaga asara kua ti yango-sandaga, tongana so babâ ti ala asara lani na ndembe so ngu ti ala alingbi na ni.
Na ya ti Sigingo 28:1-5: « Moize, na popo ti azo ti Israel, mo mu ita ti mo Aaron na tere ti mo, lo na amolenge ti lo Nadab, Abihu, Elazar na Itamar titene ala sara kua na mbi tongana awayango-sandaga. Fade mo yeke mu yanga titene afu abongo ti awayango-sandaga ndali ita ti mo Aaron. Ayeke nzoni abongo ni alingbi na gonda ti lo nga na nengo ti lo. Ndali ni, fade mo yeke tene tënë na azo so kue ayeke sara ye na kode, ala so mbi mu na ala kota ndara ti fu abongo ti Aaron. Lo yeke yu abongo ni na ndembe so a yeke zia lo nde ti sara kua ti wayango-sandaga nga na ngoi so lo yeke sara kua ni. Abongo so ala yeke fu ayeke so: bozo, efoda, kaba, yongoro bongo ti gbeni so a sara apendere nzoroko na tere ni, bongo so a yeke kanga na li tongana kpoto nga na kamba ti ndö ti bongo. Ita ti mo Aaron na amolenge ti lo ayeke yu abongo ni titene ala sara kua na mbi tongana awayango-sandaga. Fade azo ti kpongo bongo na apendere nzoroko ayeke mu kamba so a sara na lôro, bongo so nzoroko ni akpa le ti nduzu na bongo so abe bengo, bengba bongo so ayeke za zango nga na len ti fu na abongo ni. »
Nzapa a mu kua ti yango sandaga polele na Aaron ita ti Moize. Kua ti yango sandaga, azi legeni na azo kue ti sara ni pepe. Nilaa, Nzapa ahunda na Moize ti zia Aaron nde ti ga kota wayango-sandaga, nga titene lo sara si asara na lo abongo ti kua ni tongana so Lo wani lo fa. Ayeke nzoni e girisa atënë ti Nzapa pepe.
Sigingo 29:1-9: « Lege so mo yeke zia Aaron na amolenge ti lo nde titene ala sara kua ti awayango-sandaga na mbi ayeke so: Fade mo yeke mu koli-bagara oko na akoli-taba use so mbage ti tere ti ala abuba pepe, Mo yeke mu farini ti ble, mo sara na mapa so a sara na mama ni pepe, na agatoo so a sara na mafuta si mama ni ayeke daa pepe nga na makara so a sara na mama ni pepe si a kpaka mafuta na tere ni. Fade mo yeke zia aye ni kue na ya ti mbeni sakpa si mo mu sakpa ni, na koli-bagara ni nga na akoli-taba ni use kue, mo ga na ni na dawa ti mbi. Fade mo yeke mu Aaron na amolenge ti lo, mo ga na ala na yanga ti da ti bongo so Nzapa na azo ti lo ayeke wara tere daa si mo yeke sukula ala na ngu. Mo yeke mu abongo ti awayango-sandaga, mo yu na Aaron: yongoro bongo ti gbeni, kaba na gbe ti efod, efod nga na bozo so ayeke na ndö ti kate. Mo yeke kanga akamba ti efod na ndö ti abongo ni. Mo yeke zia na li ti lo bongo so a yeke kanga na li tongana kpoto, mo yeke zia palata na ndö ti kpoto ni ti fa atene, a zia lo nde ndali ti Nzapa. Mo yeke mu mafuta ti tukungo na li ti zo, mo tuku na li ti lo ti zia lo nde ndali ti mbi. Fade mo yeke mu amolenge ti Aaron, mo ga na ala si mo yeke yu ti ala abongo ni na ala. Mo yeke kanga kamba na ndö ti bongo ti Aaron na amolenge ti lo. So ti fa atene, kua ti wayango-sandaga aga ti ala kpo na kpo. Fade mo zia Aaron na amolenge ti lo nde tongaso. »
« Mo yeke kanga kamba na ndö ti bongo ti Aaron na amolenge ti lo. Mo yeke zia kpoto na li ti ala... Kua ti yango sandaga ni ayeke ti ala na lege ti mungo yanga ti Nzapa so ayeke ngba lakue lakue. Fade mo zia Aaron na amolenge ti lo nde tongaso. » Nzapa afa ni mbirimbiri atene gi Aaron na amolenge ti lo laa alingbi ti ya ala ti sara kua ti yango sandaga ngu na ngu. So lo tene taa ni « na lege ti mbeni ndia so ayeke ngba lakue lakue », so ni angba gi taa-tënë, ataa na pekoni so Jezu aga na dunia so.
Ndani laa, Luke afa ndani na gonda ni kâ atene Zakarii ayeke hale ti Aaron so ayeke kota wayango-sandaga. Na ndembe so Zakarii ayeke sara kua ti lo ti yango sandaga na gbe le ti Nzapa, na ya ti kota da ti Mve ti dunia, mbeni ngelu asi na lo si atene, Nzapa ama asambela ti lo, nilaa fade wali ti lo Elizabete adu mbeni molenge ti koli.
Zakarii alingbi ti yeda na ni pepe si lo tene: « Wali ti mbi aga mbakoro awe, lo lingbi ti du molenge tongana nyen? » Ngbanga ti dengo kite ti lo, Nzapa asara si yanga ti lo akanga na mbeni ngoi ti fa atene atënë ti Lo ayeke taa-tënë.
Tongana ngoi ni a si, wali ti lo a mu ngo si ngbii na pekoni, Mari so ade ti hinga koli pepe amu nga ngo. Akete ndau use so asi ayeke kua so Nzapa asara ti leke na gere ti songo na e. Ti soo azo kue ti dunia so afuti, ayeke nzoni Lo tokua wakua ti Lo Jean na Molenge ti ngengele oko na ndö ti sese.
Nilaa, Nzapa asara titene Jean-Batiste asara bateme na molenge ti Lo, titene lo mu asiokpari ti dunia kue na li ti lo si azo so a ma na be na Lo, alingbi soo ala.
Nzoni ye ti Nzapa so Ayeke Nde!
| Zo wa laa Nzapa aleke lo kozo ti Jezu ndali ti kua zingo azo na ya ti asiokpari |
| Jean-Batiste |
Nzapa asara si adu Jean na sese so kozo ti Jezu. Adu Jean titene lo sara bateme na Jezu ti tokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu. Alingbi mbeni hale ti kota wayango-sandaga ayâ sandaga ti mbongo siokpari ti sara si mbuki ti Nzapa so lo sara ni na ya ti Ngbene Mbuki na Fini Mbuki abaa gigi si azo ama na be na nzoni sango ti zingo so Jezu azi azo na ya ti asiokpari si ala sara na kua nzoni.
Na ya ti mbeti ti Sigingo, Nzapa amu na Israel Ndia ti Lo nga na ambuki ti lo; ndia ti Nzapa nga na ndia ti sarango kua ti yango sandaga na ya ti da ti bongo ngbii Lo fa na ala abongo ti awayango-sandaga, Lo fa na ala agere ti akua ni oko oko kue nga na lege so ambeni amolenge ti awayango-sandaga ni ayeke mu na kua ni na peko ti amba ti ala. Nzapa asoro Aaron na ahale ti lo ti ga akota wayango-sandaga kpo na kpo.
Nilaa, ahale ti Aaron kue alingbi ti ya sandaga si nga akota wayango-sandaga alingbi ti londo gi na ya ti ahale ti Aaron. Mo baa sarango ye ni so?
Me na popo ti agbâ ti ahale ti Aaron, Nzapa asoro mbeni wayango-sandaga so iri ti lo Zakarii nga na wali ti lo Elizabete. Lo tene: « Baa, mbi tokua watokua ti mbi kozo ti mo. » Na ndembe so Nzapa atene na Zakarii atene, Lo yeke sara si Elizabete adu molenge ti koli si Lo mu na lo iri ti Jean so, li ti Zakarii akpe si yanga ti lo akanga na lege ti mungo yanga ti Nzapa ngbii adu molenge ni na amu na lo iri.
Adu mbeni molenge ti koli biani na da ti lo. Tongana ngoi ti mungo iri na molenge ni asi, na ngobo ti sara ye ti azo ti Israel, alingbi fade amu iri ti babâ ni na molenge ni.
« So lango ti dungo ti Elizabete alingbi awe, lo du molenge-koli. Azo ti terê ti da ti lo na azo ti sewa ti lo abaa so Mve ti dunia asara nzoni be na lo si be ti ala nga ayeke na ngia. Lango miombe na pekoni, ala ga ti fâ molenge ni na ganza. Ala ye ti mu na lo iri ti babâ ti lo Zakarii. Me mama ni amu tënë, atene: Ên-en, fade a iri lo Jean. Ala tene na lo: Mbeni zo ti sewa ti mo ayeke na mara ti iri so lawa! Ala sara maboko ti ala na babâ ni ti hunda lo na iri so lo ye ti mu na molenge ni. Zakarii ahunda mbeni ye so ayeke su mbeti daa si lo su mbeti na le ni, lo tene: Iri ti lo ayeke Jean. Li ti azo ni kue akpe. Gi na pekoni, yanga ti Zakarii azi, lo to nda ti tene tënë si lo gonda Nzapa. Tongaso, mbeto agbu azo ti tere ti da ti lo kue. Na ya ti ahoto ti Judée, azo kue ayeke tene tënë ti aye so asi so. Azo so kue ama tënë ti aye ni so, abata tënë ni na be ti ala si ala yeke tene na popo ti ala: Fade kete molenge so ayeke ga tongana nyen? Ngangu ti Mve ti dunia ayeke na lo biani. » (Luc 1:57-66).
Yanga ti Zakarii akanga na ndembe ni so. Na ndembe so alingbi amu iri na molenge ni, asewa a ye titene amu iri ti Zakarii na molenge ni. Me mama ti molenge ni ye gi titene airi molenge ni na iri ti Jean. Na mango ni, ambeni sewa ni atene mbeni zo oko ti ya ti sewa ti ala so amu mbeni iri tongaso ayeke daa pepe, ayeke nzoni molenge ni amu iri ti babâ ti lo.
Ngbanga ti so Elizabete angba ti do sese ndali ti iri ni so, ambeni sewa ni ague na terë ti Zakarii ahunda iri wa si alingbi ti mu na molenge ni. Zakarii so lingbi tene tënë pepe a hunda mbeni tênë ti sungo mbeti na ndö ni si lo su: « Jean. » Li ti asewa ni kue akpe ndali ti sorongo iri so, ayeke ye so ayeke nde.
Me gi na pekoni so lo mu na lo iri so, yanga ti Zakarii azi. Lo voro Nzapa na Yingo ti Nzapa asi lo si lo tene nda-yanga ti Nzapa.
Luc atene tënë ti dungo Jean-Batiste na ya ti da ti Zakarii. « mbeni wayango-sandaga ayeke daa, iri ti lo Zakarii, lo yeke na ya ti bongbi ti Abiya » Na lege ti nzoni sarango ye ti Nzapa so ayeke nde, Zakarii so ayeke mbeni hale ti Aaron laa adu Jean-Batiste, zo ti sarango kua na iri ti azo ti sese kue.
Na lege ti Jean-Batiste nga na Jezu-Kriste, Nzapa asara si songo azo na ya ti siokpari abaa gigi. Asoo e kue na ya ti asiokpari ti e na lege ti mango na be na kua ti zingo azo na ya ti asiokpari kue so Jean na Jezu-Kriste asara ni.
Bateme ti Jezu
| Jean asara bateme na Jezu ngbanga ti nyen? |
| Ti zi asiopḱari ti dunia kue |
Jean-Batiste afa kambisa ni atene Jezu ayeke Molenge ti Nzapa si lo zi asiokpari ti e kue. Ayeke Jean-Batiste so ayeke wakua ti Nzapa laa amu kambisa ti songo e na ya ti siokpari so. So aye ti fa pepe atene, Nzapa Lo wani afa na e pepe so Lo yeke Wasongo e. Nzapa ayeke mu awakua ti lo ti ya ti ada-Nzapa ti sara na kua si nga lo yeke zia tënë ti lo na yanga ti amara ti lo kue so asoo ala.
Nzapa atene: « Ala tene tënë ti mu ngangu na be ti Jeruzalem, ala dekongo na lo atene: Kua ti lo ti ngbaa ahunzi awe, azi sioni ti lo na li ti lo awe. Biani, asioni so lo sara, Mve ti dunia asara si lo wara futa ni fani use. Pere ayeke hole, kongo ayeke ti, me tënë ti Nzapa ti e ayeke ngba kpo na kpo. » (Ésaïe 40:2, 8).
« Mo yeke wasiokpari mbeni pepe. Mbi mbô asiokpari ti mo kue awe, bira ni ahunzi awe. » Tongaso, lego ti nzoni sango ti zingo zo na ya ti siokpari so akai pepe ti dekongo na e. So laa airi ni nzoni sango so Nzapa aleke gere ni.
Tongana e ma ya ti kua ti Jean-Batiste nzoni, si nga e ma ya ni biani so Jean-Batiste atokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu awe, fade e kue, azi e yamba na ya ti asiokpari ti e.
Anzoni sango osio ayeke tene na e tënë ti Jean-Batiste, na nga ndangba wayanga-Nzapa ti ya ti Ngbene Mbuki afa kambisa ti Jean-Batiste, wakua ti Nzapa. Fini Mbuki atondani na dungo ti Jean-Batiste nga na tënë ti tokuango asiokapri so lo tokua ni na li ti Jezu.
Ngbanga ti nyen si e iri lo Jean-Batiste? Ayeke ngbanga ti so lo sara bateme na Jezu. Nda ti bateme ni ayeke nyen? Ndani ayeke « ti tokua ni, titene alu zo, titene asula zo » ― ayeke legeoko na « ziango maboko » ti Ngbene Mbuki.
Na ya ti Ngbene Mbuki, tongana mbeni zo asara siokpari, lo tokua asiokpari ti lo ni na li ti nyama ti mungo na sandaga, nyama so mbeni ye ti terê ti lo abuba pepe, na lege ti ziango maboko ti lo na li ti nyama ni si nyama ni akui na asiokpari ni. « Ziango maboko » ndani atene: « ti tokua ni ». Nilaa, « Ziango maboko » na « bateme » ayeke gi ye oko, ataa so airi ni ayeke nde nde.
Tongaso, nda ti bateme ti Jezu ayeke nyen? Bateme ti Lo ayeke gi oko kode ti mbongo asiokpari ti azo na lege ti mungo yanga ti Nzapa.
Na ya ti Ngbene Mbuki, alingbi awasiokpari azia maboko ti ala na li ti nyama ti sandaga si ala tokua asiokpari ti ala na li ti nyama ni. Na pekoni, alingbi ala fâ go ti nyama ni si wayango-sandaga ague na mênë ni ti fi ni na ndö didi ti balaka so ayeke gbi anyama na ndö ni. So laa ayeke kode ti mbongo asiokpari ti ya ti lango oko oko.
Me ti asiokpari ti ya ti ngu oko oko, kode ni ayeke tongana nyen?
Aaron, kota wayango-sandaga ayeke yâ sandaga ndali ti azo ti Israel kue. Ngbanga ti so Jean-Batiste a yeke zo ti da ti Aaron, alingbi lo duti kota wayango-sandaga, si nga Nzapa asoro lo kozo ti ga ndangba kota wayango-sandaga na lege ti ye so Lo je ti sara ti zi na azo kue na ya ti asiokpari.
Jean-Batiste ayeke lani zo ti sarango kua na iri ti azo ti sese kue, si nga lo yeke ndangba kota wayango-sandaga ti azo ti sese kue, ngbanga ti so Ngbene Mbuki akondani na dungo Jezu-Kriste. Zo wa nde na Jean-Batiste laa atokua asiokpari ti dunia kue na li ti Jezu na ya ti Fini Mbuki tongana ti so Aaron ambô asiokpari ti azo ti lo na ya ti Ngbene Mbuki so? Tongana ndangba wayango-sandaga ti Ngbene Mbuki nga na zo ti sarango kua na iri ti azo kue, Jean-Batiste atokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu na ndembe so lo sara bateme na Jezu.
Ngbanga ti so Jean atokua asiokpari kue na li ti Jezu awe, e lingbi titene azi e na ya ti asiokpari na lege ti mango na be na nzoni sango ti ngu na Yingo. Jezu akiri a ga kete Taba titene lo soo awasiokpari kue, tongaso si lo sara kua ti zingo azo na ya ti siokpari tongana so Nzapa a leke ni kozo. Jezu atene na e atene Jean-Batiste ayeke ndangba wayanga-Nzapa, ndangba kota wayango-sandaga so atokua asiokpari ti dunia kue na li ti Lo.
Ngbanga ti nyen si Jezu lo wani asara ni pepe? Ngbanga ti nyen si lo ye gi titene Jean-Batiste laa asara ni? Gango ti Jean-Batiste nze omene kozo ti Jezu, ndani ayeke daa. Ayeke ti sara ye so asu na ya ti ndia ti Ngbene Mbuki, ti sara ye so Ngbene Mbuki afa na legeni kue.
Mari so ade ti hinga koli pepe laa adu Jezu, na nga mbakoro wali so iri ti lo Eliabete adu Jean-Batiste.
So ayeke kua so Nzapa laa asara, Lo sara pialo ni ti soo na awasiokpari kue. Titene Lo soo e na ya ti bira so e yeke sara na siokpari nga na ya ti apasi ti dunia ti siokpari, Lo tokua wakua ti Lo Jean, na pekoni Lo tokua molenge ti Lo wani Jezu. Lo tokua Jean-Batiste tongana zo ti sarango kua na iri ti zo, ndangba kota wayango-sandaga.
Zo so ayeke Kota mingi na Popo ti Azo so Awali Adu Ala.
| Zo wa laa yeke kota mingi na ndö ti sese? |
| Jean-Batiste |
E baa na ya ti Matthieu 11:7-14. « So azo ti mungo peko ti Jean amu lege ti kiri, Jezu atene tënë ti Jean na gbâ ti azo so ayeke na terê ti lo so, atene: Nyen laa ala gue ti bango ni kâ na ya ti benyama so? Mbeni sosongo so pupu ayeke yingi ni? Me nyen laa ala gue ti bango ni kâ? Mbeni zo so ayu pendere bongo? Azo so ayu apendere bongo ayeke duti na ya ti ada ti agbia! Nyen laa ala gue ti bango ni kâ? Mbeni wayanga-Nzapa? Mbi tene na ala taa-tënë: zo so ala gue ti baa lo so ayeke kota ahon wayanga-Nzapa! Lo laa a su tënë ti lo na Mbeti ti Nzapa, atene: Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo, fade lo yeke leke lege kozo si mo ga. Mbi tene na ala taa-tënë: na popo ti azo so kue awali adu ala, mbeni oko so ayeke kota ahon Jean-Batiste ayeke daa pepe Me ndangba zo ti ya ti Kodro-gbia ti yayu ayeke kota ahon lo. Ti londo na ndembe so Jean-Batiste ato nda ti fango tënë ti Nzapa ngbii asi laso, ayeke mu Kodro-gbia ti yayu na ngangu; ayeke azo ti sarango ye na ngangu laa ayeke mu ni. Biani, awayanga-Nzapa kue na Ndia ti Moize atene peko ti tënë ti Nzapa na ndö ti Kodro-gbia ti yayu ngbii asi na ngoi ti Jean. Na tongana ala ye ti ma ya ni, mbi tene na ala: Jean laa ayeke biani Eli so atene ando tënë ti gango ti lo so.»
Azo ayeke gue lani na benyama ti baa Jean-Batiste so ayeke dekongo atene: « Ala zia ngbene lege ti ala, ala amara ti sioni ngbo! » Na Jezu atene: « Me zo waa laa ala gue abaa lo? Mbeni zo so ayu abongo ti ngere ngangu? Azo so ayu abongo ti ngere ngangu ayeke na ya ti da ti agbia. »
Jezu lo wani lo tene kambisa ti Jean lo tene lo yeke kota. « Zo wa laa mo sigigi ti baa lo? Mbeni sioni zo so ayu bongo so asara na kuâ ti terê ti zambala si ayeke dekongo gi ti be ti lo? Alingbi lo yu bongo so asara na kuâ ti terê ti zambala. Zo wa laa mo sigigi ti baa lo? Mbeni zo so ayu bongo so ayeke pendere? Azo so ayu abongo ti ngere ngangu ayeke na ya ti ada ti agbia. Me lo yeke kota ahon gbia. », Jezu afa kambisa ti lo tongaso. « Azo so ayu abongo ti ngangu ngere ayeke na da ti agbia. Ka zo wa laa ala gue ala baa lo so? Mbeni wayanga-Nzapa? Biani, mbi tene ala, lo yeke kota ahon wayanga-Nzapa. »
Ando, awananga-Nzapa a yeke na ngere ngangu ahon agbia. Jean-Batiste ahon gbia na lo hon wayanga-Nzapa kue. Lo hon awayanga-Nzapa kue ti Ngbene Mbuki. Ti baa ni, Jean so ayeke ndangba kota wayango-sandaga na nga zo ti sarango kua na iri ti zo, lo hon Aaron so ayeke kozo kota wayango-sandaga. Jezu lo wani lo fa kambisa ti Jean.
Zo so a yeke sara kua na iri azo a yeke zo wa? Nde na Jezu-Kriste lo wani, zo wa laa ayeke kota mingi na ndö ti sese? Ayeke Jean-Batiste. « Mbi tene na ala, lo hon wayanga-Nzapa. Ngbanga ti lo laa asara tënë ti lo atene: Baa, mbi tokua watokua ti mbi kozo ti mo, ti suru lege na mo. »
Jean-Batiste afa atene sarango bira na siokpari ahunzi awe. « Baa kete taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia! » Jean-Batiste afa kambisa so atene Jezu a zi saiokpari ti dunia awe.
Na ya ti Matthieu 11:11, « Mbi tene na ala taa-tënë: na popo ti azo so kue so awali adu ala, mbeni oko so ayeke kota ahon Jean-Batiste ayeke daa pepe. » Mbeni zo so ayeke kota ahon Jean-Batiste na popo ti azo so wali adu ala ayeke daa?
« Azo so wali adu ala » aye ti tene nyen? Ndani atene, azo kue. Nde na Adam na Eve, azo kue wali laa adu ala. Taa-tënë, na popo ti azo so wali adu ala, mbeni so ahon Jean-Batiste ayeke daa pepe. Tongaso, Jean-Batiste ayeke ndangba kota wayango-sandaga na nga zo ti sarango kua na iri ti azo kue. Jean-Batiste ayeke kota wayango-sandaga, wayanga-Nzapa na nga zo ti sarango kua na iri ti e.
Na ya ti Ngbene Mbuki, Aaron na amolenge ti lo, Nzapa ayâ ala ti sara kua kpo na kpo. Alingbi Aaron na amolenge ti lo ambô asiokpari kue. Ayeke tongana ti so Nzapa amu yanga ndali ni.
Tongana mbeni zo nde na popo ti ahale ti Levi apusu nduru si lo sara mbeto pepe ti sara kua ni, fade lo wara gi kuâ. Ye so ahale ti Levi alingbi ti sara ni, ayeke gi ti rokoto keke ndali ti wâ ti gbalaka, ti doroko anyama ni, ti sukula akamba ti ya ti anyama ni, na ti zi amafuta ni. Tongana ala sara mvene ti sara kua ti awayango-sandaga, ala yeke kui gi kuingo. So ayeke Ndia ti Nzapa. Ala lingbi ti hon ndö ti maka ni pepe.
Na ndö ti sese, mbeni zo so ayeke kota ahon Jean-Batiste ayeke daa pepe. Lo yeke kota ahon azo kue. « Ti londo na ndembe so Jean-Batiste ato nda ti fango tënë ti Nzapa ngbii asi laso, azo atiri bira ti mu Kodro-gbia ti yayu; azo ti ngangu laa agi lege ti mu ni. » (Matthieu 11 : 12).
Zingo azo na ya ti siokpari abaa gigi na ndembe so Jean-Batiste asara bateme na Jezu. Azo so ama na be na Jezu alingbi ti li na kodro-gbia ti yayu. Ala ga azo ti mbirimbiri. E baa fadeso lege so babâ ti Jean afa kambisa ti molenge ti lo.
Tënë ti Yanga ti Zakarii so ayeke Babâ ti Jean
| Nyen laa Zakarii atene na ndö ti molenge ti lo? |
| Fade Jean asuru lege na Mve ti dunia, lo yeke fa na azo ti lo lege ti songo ala na kuâ |
Luc 1:67-80: « Yingo-Vuru asi Zakarii, babâ ti Jean si lo tene peko ti tënë ti yanga ti Nzapa, lo tene: E gonda Mve ti dunia, Nzapa ti Israel, ngbanga ti so lo ga ti baa azo ti lo, ti zi ala na gbe ti ngbaa. Lo soro mbeni ngangu zo ti songo e na kuâ; lo soro lo na popo ti ahale ti David, zo ti kua ti lo. Lo zia tënë ni ando na yanga ti awayanga-Nzapa si ala tene ni; awayanga-Nzapa so Nzapa azia ala nde ndali ti lo. Na lege ti songo so lo soo e, lo zi e na maboko ti awato ti e nga na maboko ti ala so be ti ala ake e. Lo sara nzoni be na akotara ti e ti dabe ti lo na mbuki ti lo so ayeke nde si ayeke nzoni kue. Biani, lo deba yanga ti lo na Abraham, kotara ti e, lo tene tënë ni na ndö ti e, lo tene: Mbi yeke zi ala na maboko ti awato ti ala titene ala voro mbi na mbeto pepe, tongaso si ala lingbi ti mu be ti ala na mbi, ti sara ye ti mbirimbiri na le ti mbi, na lango ti fini ti ala kue. Me ti mo, kete molenge, fade azo ayeke iri mo wayanga-Nzapa ti lo so lo yeke na yayu kâ na ndö ti aye kue, ngbanga ti so fade mo yeke tambula na gbe le ti Mve ti dunia ti leke lege ti lo. Mo yeke fa na azo ti lo lege so Nzapa ayeke zi tënë na li ti ala titene ala soo kuâ. Nzapa ti e ayeke sara nzoni be mingi: lo sara si wâ ti bango na ndo so alondo na yayu aza na ndö ti e tongana lâ ti ndaperere. Fade lâ ni ayeke su na ndö ti azo so aduti na ya ti vukongo ndo ti kuâ, ti fa na e lege ti siriri si e tambula daa. Molenge ni ayeke kono si ndara ti lo ayeke mai. Lo duti na benyama ngbii asi na lango so lo sigigi polele na le ti azo ti Israel. »
Zakarii asara tënë ti aye use so ayeke si. Lo tene gbia ti amara kue aga awe. Ti londo na asura 68 ti si na 73, lo tene na ngia lo tene Nzapa agirisa pepe jendo ti lo, tongana na ti so Lo je na Abaraham, Mari wali so ade ti hinga koli adu Jezu ti soo ahale ti lo na maboko ti awato ti ala.
Na pekoni na sura 74: « Mbi yeke zi ala na maboko ti awato ti ala titene ala voro mbi na mbeto pepe. » So ayeke ti dabe ti e na jendo so Nzapa amu na Abraham nga na azo ti Israel si nga lo tene kozoni lo tene: « Ti mu na e lege na peko ti songo e na maboko ti awato ti e, ti voro lo na mbeto pepe. »
Atondani na sura 76, lo tene nda-yanga ti Nzapa na ndö molenge ti lo ni. « Ti mo molenge ni, fade airi mo wayanga ti Lo ti nduzu ahon kue; Ngbanga ti so mo yeke tambula na gbe le ti Mve ti dunia, ti leke alege ti lo, Si mo yeje fa na azo ti lo ti hinga songo lo soo ala, na lege ti zingo tënë ti asiokpari ti ala na li ti ala, Na lege ti be-nzoni ti Nzapa ti e so ayeke baa mawa ti e, Na lege ti be-nzoni so laa, lâ ayeke sigigi si na le ti nduzu kâ, lo ayeke bi le ti lo na ndö ti e, ti za na ndö ti azo so a duti na ya ti bingo nga na gbe ti de ti kui, ti fa lege na e ti wara siriri. »
Lo tene na ndo so: « Ti fa na azo ni tënë ti songo so ayeke asoo ala na lege ti zingo tëně ti asiokpari ala na li ti ala na lege ti nzoni be ti Nzapa ti e. » Na lege ti zo wa laa lo tene azo ayeke hinga tënë ti songo ala na kuâ ni? Jean-Batiste. Mo lingbi ti baa ni. Na lege ti tënë ti Nzapa, alingbi Jean-Batiste afa na azo ti hinga atene Jezu ayeke Molenge ti Nzapa so ahon na asiokpari kue ti dunia.
Ti fadeso, e asa ya ti Marc 1. « Tongo nda ti Nzoni Sango ti Jezu-Kriste Molenge ti Nzapa. Tongana ti so asu na ya ti mbeti ti wayanga-Nzapa Isai, atene: Nzapa atene: Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo titene lo leke lege na mo. Mbeni go ayeke dekongo na benyama, atene: Ala leke lege ti Mve ti dunia! Ala sara si lege ti lo aluti birimbiri! Jean-Batiste asi na ya ti benyama, lo yeke fa tënë na azo, lo tene: Ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala, ala wara bateme si fade Nzapa ayeke zi asiokpari na li ti ala! Azo ti sese ti Judée kue na ala ti gbata ti Jerusalem aga na mbage ti Jean. Ala fa asiokpari ti ala na gigi si Jean asara bateme na ala na ya ti ngu ti Jurden. » (Marc 1:1-5).
Azo ti Israel ama Jean-Batiste na ala zia lege ti vorongo ayanda ti amara nde si Jean-Batiste asara bateme na ala.. Me Jean afa kambisa ti lo atene: « Mbi yeke sara bateme ti ngu na ala titene ala kiri na Nzapa. Me Molenge ti Nzapa ayeke ga, lo fade lo hunda titene asara bateme na lo titene asiokpari ti ala kue atokua ni na li ti Lo. Tongana ala ma na be na bateme ti Lo, tongana ti so mbi sara bateme na ala so, fade atokua asiokpari ti ala kue na li ti Lo legeoko tongana ti so atokua asiokpari kue na li ti nyama na lege ti ziango maboko na ya ti Ngbene Mbuki. » Ayeke ye so laa Jean afa kambisa ni.
Bateme so asara na Jezu na ya ti ngu ti Jurden so ndani atene asara bateme na Lo na ya ti bale ti kuâ. E yeke e bia na ndembe ti lungo kuâ tongana ti so: « ♪Na ya ti lango ti kekere so ade pendere. yeke, fade e tingbi terê na pendere yanga ti ngu so. Fade e tingbi terë na pendere yanga ti ngu so. ♪ ». Na ndembe so e kui, fade e fâ ngu ti Jurden. Jurden ayeke bale ti kuâ. Asara bateme na Jezu na ya ti bale ti kuâ so.
Bateme so na Ya ni si Atokua Asiokpari ti e
| Nyen laa ayeke « ziango maboko » na ya ti Fini Mbuki? |
| Bateme ti Jezu |
Na ya ti Matthieu 3:13-17, e diko: « Tongaso Jezu alondo na Galile, lo ga na yanga ti ngu ti Jurden na terê ti Jean titene Jean asara bateme na lo. Me Jean aye ti ke. Lo tene na Jezu: Mo laa mo lingbi fade ti sara bateme na mbi. Tongana nyen laa mo kiri, mo ga titene mbi sara bateme na mo so? Me Jezu akiri tënë na lo: Ti fadeso, mo zia si asara ni tongaso si e lingbi ti sara ye kue so ayeke mbirimbiri na le ti Nzapa. Tongaso Jean ado sese mbeni pepe. Gi so Jezu awara bateme awe, lo sigigi na ya ti ngu ni. Na ndembe ni so, yanga ti yayu azi, lo baa Yingo ti Nzapa so azu tongana mbipa si aga na ndö ti lo. Mbeni go alondo na yayu si atene: So ayeke Molenge ti mbi so mbi ye lo mingi, be ti mbi anzere na lo mingi. »
Jezu aga na Jordani si Jean-Batiste asara bateme na Lo. « Mo sara bateme na mbi. » Na Jean atene: « Mbi laa mbi ye titene mo sara bateme na mbi, me mo laa mo ga na mbi tongana nyen? » Kota wayango-sandaga ti yayu na lo ti sese ala tingbi terê.
Tongana so mbeti Hebro atene, Jezu-Kriste ayeke kota wayango-sandaga ti lakue lakue tongana ti Melkisede. Zo ahinga gonda ti lo pepe. Lo yeke nga hale ti Aaron pepe, lo yeke nga hale ti mbeni zo ti sese pepe. Lo yeke Molenge ti Nzapa so asara e. Gonda ti azo ti dungo lo ayeke daa oko pepe. Me lo zia gonda ti yayu si lo zu na sese ti soo azo ti lo.
Lo zu na sese so ti soo awasiokpari kue so ayeke baa pasi na lege ti handango ndo ti Satan. Na ndoni kue, lo zi asiokpari kue ti dunia na lege ti bateme so lo hunda na Jean-Batiste si asara na Lo. « Jezu akiri tënë na lo: Mo zia asara ni ti fadeso, ngbanga ti so alingbi na ni titene e sara ye kue so ayeke mbirimbiri tongaso. Na Jean ado sese na lo mbeni pepe. »
« Zia asara ni tongaso ti fadeso. » Mo mu lege titene asara ni! Mo sara ni! Jezu amu yanga titene zo so ayeke sara kua na iri ti azo kue asara ni, Jezu aba li ti Lo. Na ya ti Ngbene Mbuki, tongana aye ti mu mbeni nyama na sandaga na Nzapa, wasiokpari ni wala kota wayango-sandaga ni azia maboko na li ti nyama ni si atokua asiokpari kue na li ti nyama ni. « Ziango maboko » ndani atene « tokuango ni »
Jean-Batiste asara bateme na Jezu. Ndani ayeke gi oko na ziango maboko ti Ngbene Mbuki. « Tokua ni na », « titene alu mo zo », « titene asukula mo zo » nga na « yango na sandaga » kue ayeke gi ye oko. Fini Mbuki ayeke taa ye ni, me Ngbene Mbuki ayeke limo ti ye ni.
Tongana wasiokpari azia maboko ti lo na li ti kete taba na ya ti Ngbene Mbuki, atokua asiokpari ti lo na li ti taba ni si taba ni akui. Tongana taba ni akui, alu lo. Siokpari ti zo so azia maboko ti lo use kue na li ti kete taba ni so atokua ni na li ti taba ni si taba ni akui na siokpari ni. Tongana atokua siokpari ni na li ti taba ni, zo so aga na taba ni so aga nga zo so ayeke na siokpari pepe?
Taa-pande, e lingbi ti tene yanga ti bongo so ayeke siokpari si didi-singa so ayeke kete taba. Tongana mbi zia maboko ti mbi na ndö ti didi-singa so, siokpari ni ague na ndö ti didi-singa ni, so ayeke taba ni. Ayeke Nzapa wani laa amu yanga titene ye ni aduti tongaso. « Mo zia maboko ti mo. » Titene azi zo na ya ti siokpari, ayeke nzoni azia maboko. Bateme ti Jezu ayeke ti sukula, ti lu nga na ti tokua asiokpari na li ti Lo. Ayeke taa gi nda ni laa.
| Ti sara ye ti mbirimbiri kue, ndani ayeke nyen? |
| Ayeke ti mbô asiokpari kue na lege ti tokuango ni na li ti Jezu |
Na ndembe so asara bateme na Jezu ti zi siokpari ti dunia, atokua asiokpari ni kue na li ti Lo? Atokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu si azi azo kue na ya ti siokpari awe. Ayeke legeoko na tokuango asiokpari na li ti sandaga ti Ngbene Mbuki. Jezu aga na ndö ti sese so si na Jurden, Lo tene: « Mo zia asara ni ti fadeso, ngbanga ti so alingbi e sara ye kue ti mbimbiri tongaso. » (Matthieu 3:15)
Na pekoni Jean asara bateme na Jezu. Jezu atene na Jean atene, alingbi na ni titene ala sara ye ti mbirimbiri kue na lege ti bateme ti Lo. « Ye ti mbirimbiri kue » ndani ayeke « ye so alingbi taa na ni si avuru tarara. » « Ngbanga ti ayeke tongaso laa » alingbi ti sara ye ti mbirimbiri kue. So afa atene ayeke ye ti mbirimbiri titene Jean asara bateme na Jezu si nga ayeke ye ti mbirimbiri titene Jezu awara bateme ti Jean, si Jean atokua asiokpari kue ti dunia na li ti Jezu.
Nzapa ayeke zi e na ya ti asiokpari na lege ti bateme ti Jezu, na lege ti terê ti Lo so lo yâ na sandaga nga na lege ti mabe ti e. « Azo kue ayeke baa pasi ti siokpari si nga zabolo ayeke sara ala na pasi ndali ti asiokpari ti ala. Nilaa titene asoo ala si atokua ala na yayu, mo so mo yeke tongana zo ti sarango kua na iri ti azo nga na hale ti Aaron, ayeke nzoni mo sara bateme na mbi ndali ti azo kue. Fade mo sara bateme na mbi. Tongaso, fade kua ti zingo azo na ya ti siokpari ayeke baa gigi. »
Na pekoni, Jean amu lege na ni.
Tongaso Jean asara bateme na Jezu. Lo zia maboko ti lo na li ti Jezu si lo tokua asiokpari kue ti dunia na li ti Lo. Jezu ayeke Wasongo e so ambô asiokpari ti e kue. Asoo e na lege ti mango na be na tënë ti zingo e so lo zi e na ya ti asiokpari ti e. Mo ma na be na ni?
Na peko ti bateme ti Lo so ayeke kozo kua ti lo so lo sara ni polele na Jurden, bateme so lo wara na maboko ti zo so ayeke sara kua na iri ti azo kue so, Lo tambela si Lo fa nzoni sango ngu ota na ndambo na asiokpari kue ti dunia na li ti Lo.
Lo tene na wali so agbu lo na lango sioni so lo tene: « Mbi nga kue, mbi fâ ngbanga na li ti mo pepe. » Lo lingbi ti fâ ngbanga na li ti lo pepe, ngbanga ti so Lo mu asiokpari ti lo kue na li ti lo awe si Lo yeke kui na keke ti kulusu ndali ti lo. Na ndembe so Lo yeke sambela na mbeni ndo so airi ni Getsemane, Lo sambela fani ota, lo voro Babâ ni ti zia si kopo ti ngbanga ti Nzapa so ahon yongoro na Lo, me hio tongaso lo zia lege ni si lo tene: « Zia si gi ye so be ti mbi aye laa asara ni pepe, me gi ye so be ti mo aye. » (Luke 22:42)
« Baa Kete Taba ti Nzapa so Ayeke Zi Siokpari ti Dunia »
| Asiokpari oke laa Jezu azi ni? |
| Asiokpari kue ti dunia |
Na ya ti Jean 1:29: « Na ndo ahan ni, lo baa Jezu so ayeke ga na lo, lo tene: Baa kete taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia. » Jean-Batiste asara bateme na Jezu. Ndo ahan na pekoni, Jezu ayeke ga na terê ti lo si lo tene na azo lo tene: « Baa kete taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia. »
Molenge ti Nzapa aga na sese so si lo zi asiokpari kue ti dunia. Jean-Batiste afa kambisa ti Lo ti fani use ni. Na ya ti Jean 1:35-36: « Na ndo ahan ni, Jean na awamuungo peko ti lo use aluti. Na bango Jezu so ayeke hon, lo tene: « Baa kete Taba ti Nzapa. »
Kete Taba ti Nzapa afa so lo yeke taa mbirimbiri nga na taa ye ti mungo na sandaga ti Ngbene Mbuki akui ndali ti asiokpari kue ti Israel. Molenge ti Nzapa, Wasarango e, lo ga na sese so si lo yô asiokpari ti e kue, ti mo na mbi, asiokpari kue, atondani ngbene ye so lo sara dunia so ngbii asi na ndangba lango, atondani na siokpari so adu na e ti si na asiopkari ti e; ti londo na asioni sarango ye ti e ngbii ti si na asarango ye ti kirikiri ti e. Lo zi e kue na ya ti asiokpari ti e kue na lege ti bateme ti Lo nga na mênë ti Lo na ndö keke ti kulusu.
Jezu azi asiokpari ti e kue si lo mu na e zingo e na ya ti siokpari. Mo ma ya ni? « Kete Taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia. »
Ahon ngu saki use awe. So afa atene ngu saki use ahon awe, ngbene ye so Lo zu na dunia so. Na ngu baleota, na peko ti gango ti Jezu-Kriste, Jezu azi asiokpari kue ti dunia awe. Ngu oko na peko ti gango ti Jezu-Kriste ayeke ngu so adu na Jezu. E yeke iri angoi so ahon kozo si Jezu aga e tene: kz ti Jezu-Kriste. Tongaso, ahon ngu saki use awe, ngbene ye so Jezu aga na dunia.
Na ngu baleota na peko ti gango ti Jezu-Kriste, Jean-Batiste asara bateme lani na Jezu. Na ndo ahan ni, Jean adekongo na azo ni atene: « Baa kete Taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia laa. » « Baa! » Lo yeke tene na azo ti ma na be na Jezu so azi asiokpari ti ala kue. Lo fa kambisa atene Jezu ayeke kete Taba ti Nzapa, Lo so lo soo e na ya ti asiokpari ti e kue.
Jezu azi asiokpari ti e kue na lo sara si bira ti e ti kpo na kpo akai. Ti fadeso e yeke na siokpari pepe, ngbanga ti so Molenge ti Nzapa azi ni kue awe. Jean-Batiste afa kambisa ni atene Lo zi asiokpari ti e kue, asiokpari ti mo na ti mbi: « Lo ga ti duti wakambisa, ti fa kambisa ti wâ ti bango na ndo, si azo kue ama na be na lo. » (Jean 1:7)
Tongana na kambisa ti Jean ayeke daa pepe, fade e hinga e tene Jezu azi asiokpari ti e kue tongana nyen? Mbeti ti Nzapa atene na e lakue atene Jezu akui ndali ti e, me gi Jean-Batiste oko laa afa kambisa ni atene Lo zi asiokpari ti e kue.
| Siokpari ti dunia ayeke so wa? |
| Asiokpari kue ti azo ti sese, na tongo nda ti dunia ngbii ti si na kongo nda ni |
Azo mingi afa kambisa ti kui ti Jezu, me gi Jean oko laa afa kambisa na ndembe so lo ngba na fini. Taa-tënë, awamungo peko ti Jezu afa nga kambisa ti zingo so Jezu azi siokpari ti dunia. Ala fa kambisa ni atene Jezu azi asiokpari ti e, Lo yeke wasongo e na kuâ.
Jezu azi asiokpari ti dunia. Laso, ade mo wara nga na ngu ngbangbo oko pepe, ni laa pepe? Jezu azi siokpari ti dunia na ndembe so lo yeke na ngu baleota. Ti fadeso, e baa kapa ti ango so.
E lingbi ti tene ayeke na ngu saki osio kozo si Jezu aga. Na nga ahon ngu saki use so Jezu aga. E hinga pepe ye ni so ayeke ninga ngu oke, me biani kongo ndani ayeke ga. Lo tene, « Mbi yeke Alfa na Omega, mbi yeke lo so ayeke kozo ni na lo so ayeke ndangba ni, mbi yeke tongo nda ti aye kue si mbi yeke kongo nda ti aye kue. » (Aye so Nzapa afa 22:13).
Kongo nda ti ye ayeke duti daa biani. E si na ngoi ti kongo ndani tongana ti so ngu ti saki use baleuse na osio ayeke fani so. Jezu-Kriste azi asiokpari ti e na ngu baleota, Lo zi ni ngu ota kozo si Lo kui na ndö keke ti kulusu.
« Baa kete Taba ti Nzapa so ayeke zi siokpari ti dunia laa ». Lo zi siokpari ti dunia, asiokpari ti mo na asiokpari ti mbi. Ngu saki use ahon awe na peko ti dungo Jezu. E sara gigi ti e ahon ngu saki sue awe na peko ti so Jezu azi siokpari ti dunia. E yeke duti na gigi ti e na e ngba lakue ti sara asiokpari laso. Jezu ayeke kete Taba ti Nzapa so azi siokpari ti dunia awe. E tonda ti gigi ti e gi na ndembe so adu e.
E kue e yeke sara siokpari gi na dungo e wala e yeke sara ni pepe? ― E yeke sara ni. ― E kiri e baa peko ti aye so kue. Nbene ye na lango ti dungo e ngbii asi na ngu baleoko, e yeke sara siokpari wala e sara ni pepe? ― E yeke sara ni. ― Tongana ayeke tongaso, asiokpari ni so, atokua ni na li ti Jezu awe wala atokua ni pepe? ― Atokua ni. ― Ngbanga ti so atokua asiokpari kue na li ti Jezu awe, Lo yeke Wasongo e. Tongaso pepe, lo lingbi ti duti Wasongo e tongana nyen? Atokua asiokpari kue na li ti Jezu awe.
Ti londo na ngu baleoko na oko ti si na ngu baleuse, e yeke sara siokpari wala e yeke sara ni pepe? E yeke sara siokpari na ya ti be ti e, nga na ya ti sarango aye ti e. E yapu na sarango ni mingi. Afa na e ti sara siokpari pepe, me e yeke sara ni gi tongana ye ti ngia.
Nzapa atene na e atene asiokpari ni so atokua na li ti Jezu awe. Lo hinga tongana nyen si e yeke, nilaa, Lo zi asiokpari ni so kozoni.
E yeke sara gigi ka na ndö ti dunia so ngu oke? E lingbi ti tene, nduru na ngu balembarambara. Tongana azia asiokpari so e sara ni ngu balembarambara so na ndö ti ngu ti e ni, fade nengo ni aduti tongana nyen? Tongana azia ni na ndö ti akota nengo kutu kutu, fade hungo ti akutu kutu ahon ngbangbo oko si alingbi ti yô na ni.
Mo tara gi ti gbu li ti mo, asiokpari oke laa e yeke sara ni na ya ti gigi ti e na ndö ti sese. So ayeke asiokpari ti dunia wala ayeke ni pepe? Ayeke asiokpari ti dunia. E yeke sara siokpari ngbene ye so adu e ngbii ti si na ngu baleoko, ti londo na ngu baleoko ti si na ngu baleuse, ti londo na ngu baleuse ti si na ngu baleota... ngbii ti si na lango so e yeke kui na ni, me asiokpari so kue ayeke na popo ti asiokpari ti dunia so atokua ni awe na li ti Jezu na lege ti bateme ti Lo.
Jezu-Kriste, Wasongo Azo
| Asiokpari oke laa Jezu azi ni? |
| Asiokpari ti akotara ti e kue, ati e kue nga na ti ahale ti e kue, ngbii asi na kongo nda ti dunia. |
Jezu atene na e atene Lo sukula asiokpari so kue awe. Ngbanga ti so Jezu alingbi ti sara bateme na lo wani pepe, Nzapa atokua wakua ti Lo, Jean so ayeke zo ti sarango kua na iri ti azo ti sese. « Fade adi iri ti lo: Zo ti kpene, Wamungo-wango, Nzapa ti ngangu, Babâ ti kpo na kpo ». (Ésaïe 9:6) Na lege ti Lo wani, na lege ti ndara ti Lo nga na lege ti wango ti Lo, lo tokua zo ti sarango kua na iri ti azo kozoni, si Lo wani, Molenge ti Nzapa so lo mu terê ti zo, Lo ga si Lo zi asiokpari kue ti dunia na lege ti bateme ti Jean-Batiste. So ayeke pendere songo zo na kuâ pepe?
So ayeke nzoni mingi, nilaa pepe? Tongaso gi fani oko, gi na lege ti bateme so Jean-Batiste asara na lo, Lo mbô asikpari kue ti azo ti sese si lo zi zo oko oko na ya ti siokpari so ayeke nokpo ala. Lo zi e kue awe. Mo gbu li ti mo na ni. Asiokpari ti e kue ti ngu baleuse ti si na ngu baleota, ti ngu baleota ti si na ngu baleosio, ti ngu baleosio ti si na baleomene, ti si na balembarambara, ti si na ngu ngbangbo, nga na ti amolenge ti mo. Lo mbô asiokpari ti mo kue wala lo mbô ni pepe? Lo mbô ni. Lo yeke Jezu-Kriste, Wasongo azo kue.
Ngbanga ti so Jean-Batiste atokua asiokpari ti e kue na li ti Jezu, si nga ngbanga ti so Nzapa aleke gere ni kozo tongaso, e lingbi titene azi e na lege ti mango na be na Jezu. Mbi na mo e yeke awasiokpari? Atokua asiokpari ti e kue na li ti Jezu wala atokua ni pepe? ― E yeke awasiokpari mbeni pepe, asiokpari ti e kue atokua na li ti Jezu awe. ―
Zo wa laa ayeke na mbeto pepe ti tene siokpari ayeke daa na dunia so? Jezu azi asiokpari ti dunia kue awe. Lo hinga ando lo tene fade e sara siokpari, nilaa lo mu nga asiokpari so fade e sara ni kekereke. Ambeni zo na popo ti e, ngu ti ala ahon ngu baleoku si nga ambeni ade ti wara ndambo ti ngu ti ala na gigi pepe, me e yeke sara tënë ti e wani, mbi nga kue, baa mo tene e yeke ngba na gigi lakue lakue.
Azo mingi na popo ti e gigi ti ala aga kirikiri. Mo zi mbi tene na mo na ngobo so. Kete nyama tongana ngungu, gigi ti lo ayeke gi ti kete ngoi, ndambo ti ngu ti lo ayeke oke? Nduru na ngbonga baleoko na use.
« Nzapa ti mbi! Mbi tingbi na mbeni koli so wala so, lo tomba mbi na yoro ti fango na angungu, angba gi kete lo nika mbi, so ala hinga. » Lo sara gigi ti lo gi ngbonga baleoko na use na lo kai pepe ti diko tënë. Me ayeke ndambo ti gigi ti lo awe laa.
Ti gue na ngbonga mbarambara wala miombe ti lakui, lo yeke si na lingo ti lâ ti gigi ti lo, si kete na pekoni ayeke gi kuâ ti lo. Ambeni, gigi ti ala ayeke ngbonga baleuse, ti ambeni ngbonga baleuse na oko, ambeni awara ngbonga baleuse na osio, so alingbi na yekia. Na kite pepe, ala yeke tene tënë ti aye so ala hon na ya ni na ya ti gigi ti ala kue, me ye ni so akpa nyen na le ti e? So si e yeke ngba na gigi ngbii ngu balembarambara wala balemiombe so, na mango tënë ti angungu so, e yeke tene: « Mo sara si mbi he ngia pepe! » Aye so ala hon na ya ni ayeke ye oko pepe na le ti e.
Nzapa angba kpo na kpo. Lo ngba na gigi kpo na kpo. Tongo nda ti ye nga na kongo nda ti ye ayeke na yanga ti Lo. Ngbanga ti so lo ngba kpo na kpo, gigi ti lo ayeke na ya ti ngoi so ayeke ti kpo na kpo. Lo yeke baa e na le ti dutingo ti Lo kpo na kpo.
Mbeni lâ fani oko, Lo zi asiokpari kue ti dunia, lo kui na ndö keke ti kulusu si lo tene: « Asara ye kue awe! » Lo zingo na kuâ lango ota na peko ti kuâ ti lo. Fadeso lo kiri na gigi ti lo ti kpo na kpo awe. Ti fadeso, na nduzu kâ, lo yeke baa zo oko oko na popo ti e.
Mbeni zo atene: « Ayo, Nzapa ti mbi, mbi sara siokpari mingi. Ataa so mbi sara gigi gi ngu baleuse, mbi sara siokpari mingi. » « Mi sara gigi ngu baleota, me mbi sara siokpari mingi. Ahon taa ndoni. Alingbi zi tënë ni na li ti mbi mbeni lâ tongana nyen? »
Me fade Mve ti e, na ya ti dutingo ti lo ti kpo na kpo ayeke tene: « Mo sara si mbi he ngia pepe! Ayeke pepe gi asiokpari ti ala laa mbi zi ni ngbii ti si na ndembe so, me mbi zi nga asiokpari ti akotara ti ala kozo si adu ala, mbi zi nga asiokpari ti awagame ti ahale ti ala so fade asara gigi na peko ti kuâ ti ala. » Lo yeke tene ni ala ngbene ye na bango ndo ti Lo ti kpo na kpo. Mo ma na be na ni? Mo ma na be na ni. Si mo wara matabisi ti songo mo so amu ni na mo gi senge senge. Si mo li na kodro-gbia ti Yayu.
Mo ma na be gi na agbungo-li ti e pepe, me mo ma na be na atënë ti Nzapa. « Alingbi na e ti sara ye kue so ayeke mbirimbri tongaso. » Ye ti mbirimbiri ni kue, kete Taba ti Nzapa asara ni awe, Lo so lo mbô asiokpari kue ti dunia. Jezu azi asiokpari kue ti dunia. Lo sara ni wala Lo sara ni pepe? Lo sara ni.
| Ndangba tënë so Jezu atene na ndö Keke ti kulusu ayeke nyen? |
| « Asara ye kue awe! » |
Jezu-Kriste azi asiokpari kue ti dunia so, da-ngbanga ti Ponse Pilate afâ ngbanga ti kuâ na li ti lo si afâ lo na ndö keke ti kulusu.
« Jezu Lo wani, lo yô keke ti kulusu ti lo, lo sigigi si lo gue na ndo so ala iri ni Ndo-ti-abio-ti-li; airi ni na yanga ti hebro Golgota. Kâ laa akanga Jezu na ndö ti keke ti kukulsu na ambeni koli use na ndö ti akeke ti kulusu, oko na mbage, oko na mbage; Jezu ayeke na popo ti ala. Pilate asu mbeti si a kanga na li ti keke ti kulusu ni atene Jezu ti Nazarete, gbia ti azuife. Ndo so akanga Jezu na ndö ti keke ti kulusu daa so ayo na gbata ni pepe, nilaa azuife mingi adiko mbeti ni. Asu mbeti ni na yanga ti hebro, na greke nga na laten. » (Jean 19 : 17-20).
E bi le na ye so asi na pekoni so a pika lo na ndö keke ti kulusu. « Na pekoni, Jezu so ahinga atene, fadeso ye kue ahunzi awe so, ti sara si tënë ti Mbeti ti Nzapa aga taa-tënë, lo tene: Nzara ti ngu asara mbi! » Lo mu asiokpari ti e kue na li ti lo tongana ti so Mbeti ni atene. Lo tene: « Nzara ti ngu asara mbi. Mbeni ta ayeke kâ so kpingo vin ayeke na ya ni. Aturugu amu yanga ti bongo ayoro na ya ti kpingo vin ni, ala kanga na li ti mbeni kete keke ti izope, ala zia ni na yanga ti Jezu. Jezu anyon kpingo vin ni si na pekoni, lo tene: Ye kue ahunzi awe! Lo ba li ti lo na sese si lo kui. » (Jean 19 : 28-30).
Na peko ti kpingo ven so lo nyon, Lo tene « Ye kue ahunzi awe! », lo ba li ti Lo si lo kui. Lo kui. Jezu-Kriste azingo na kuâ na lango ota ni si lo ma na Yayu.
E kiri na mbage ti Ahebro 10 : 1-9. « Aye so ayeke daa, Ndia ti Moize ayeke fa ni mbirimbiri kue pepe; Ndia ni ayeke gi limo ti anzoni ye so ayeke ga. Ngu na ngu, azo ayeke mu sandaga ndali ti asiokpari ti ala, ala yeke mu gi oko sandaga ni lakue lakue; ala yeke zia ni pepe. Ataa so ala yeke sara tongaso, Ndia alingbi ti sara si azo so aye ti ga nduru na Nzapa, aga nzoni kue pepe. Azo so ayeke voro Nzapa, tongana a yeke sukula fade asioni ti ala gi fani oko biani biani, ka ala yeke baa terê ti ala tongana azo ti siokpari pepe si ala zia lege ti mungo sandaga awe. Me asandaga so azo ayeke mu so asara si ngu na ngu, ala yeke dabe ti ala na asiokpari ti ala, ngbanga ti so mênë ti akoli-bagara na ti akoli-ngasa alingbi ti zi siokpari oko pepe. Ndani laa, na ndembe so Kriste aga lani na ndö ti sese so, lo tene na Nzapa, lo tene: Sandaga wala mbeni ye so zo amu na mo, so laa mo ye pepe, me mo leke tere, mo mu na mbi. Anyama so a yeke gbi ni kue na wâ, wala asandaga so a yeke mu ndali ti siokpari, so laa anzere na be ti mo pepe. Tongaso mbi tene: Nzapa, mbi laa! Mbi ga ti sara ye so be ti mo aye, alingbi na tënë so a su na ndö ti mbi na ya ti Mbeti ti Nzapa. Kriste atene kozoni, atene: Asandaga, aye so azo ayeke mu na mo, anyama so ayeke gbi ni kue na wâ nga na asandaga so azo ayeke mu ndali ti asiokpari ti ala, so laa mo ye pepe; aye so anzere nga na be ti mo pepe. Andaa Ndia ahunda na azo ti mu asandaga ni so. Na pekoni, lo kiri lo tene: Mbi laa! Mbi ga ti sara ye so be ti mo aye. Tongaso Kriste amingo tënë ti akozo sandaga si lo zia mbeni nde na sese. »
Zingo Azo na ya ti Asioḱari Biani Biani
| Lege ti kai na kpale ti asiokpari ti lango oko na peko ti mango na be na Jezu ayeke tongana nyen? |
| Na lege ti yengo pekoni atene Jezu ambô asiokpari kue na lege ti bateme ti Lo awe. |
Ndia ayeke limo ti anzoni ye so ayeke ga. Yango sandaga ti taba na koli-ngasa ti Ngbene Mbuki afa na e ti hinga atene, fade Jezu-Kriste aga ti zi asiokpari ti e kue legeoko gi tongana ti so, si lo yeke mbô asiokpari ni kue.
Azo ti Ngbene Mbuki, David, Abraham, na atangani ahinga ni, nilaa ala ma na be na ye so kode ti yango sandaga afa na ala. So afa atene Mesi, Kriste ni (Kriste ndani atene Wasongo azo) fade lo ga mbeni lâ si lo yeke sukula asiokpari kue. Ala ma na be na tënë ti zingo ala na ya ti siokpari, nilaa asoo ala na lege ti mabe.
Ndia ayeke limo ti anzoni ye so ayeke ga. Yango asandaga ndali ti asiokpari ti e ti lango oko nga na ti ngu oko oko alingbi laoko pepe ti zi e kue na ya ti asiokpari ti e. Nilaa ayeke nzoni Zo so alingbi kue si angba kpo na kpo aga na ndö ti sese, Lo so ye ti sioni ayeke na terê ti lo pepe, Molenge ti Nzapa.
Jezu atene, lo ga ti sara ye so be ti Babâ ti Lo aye gi tongana ti so asu tënë ni ya ti Mbeti ni. « Lo tene na pekoni lo tene: Baa, mbi yeke ga Ti sara ye so be ti mo aye. Lo miro kozo ye ti sara fini ni. » Azi e na ya ti asiokpari ti e ngbanga ti so Jezu-Kriste azi asiokpari ti e tongana ti so asu na ya ti Nbgene Mbuki si nga ngbanga ti e ma na be na Lo.
E diko Hebro 10:10. « Jezu Kriste asara ye alingbi na ye so be ti Nzapa aye. Lo mu terê ti lo na sandaga gi fani oko biani biani. » Na lege ti ye so be ti Babâ ti lo aye so laa asukula e na lege ti sandaga ti terê ti Jezu-Kriste gi fani oko awe. Asukula e wala asukula e pepe? ― Asukula e. ―
So aye ti tene nyen? Nzapa Babâ atokua Molenge ti Lo si atokua asiokpari ti e kue na li ti Lo na lege ti bateme si na pekoni Nzapa afâ ngbanga ti kuâ na li ti Molenge ti Lo ni na ndö Keke ti kulusu gi fani oko awe biani biani. Tongaso Lo zi e kue so e yeke baa pasi na siokpari. So ayeke ye so be ti Nzapa aye laa.
Titene azi e, Jezu ayâ terê ti Lo wani na sandaga gi fani oko awe, tongaso si e lingbi titene asukula e. Asukula e awe. Jezu ayâ terê ti Lo na sandaga ndali ti asiokpari ti e si lo kui kuâ ti e titene afâ ngbanga na li ti e pepe.
Sandaga ti Ngbene Mbuki ayeke yâ ni lakue lakue ngbanga ti so afini siokpari so azo ayeke sara ni ahunda afini sandaga si ambô ni.
Nda ti Sukulango Gere ti Pierre So Jezu Asukula ni na Bango Ndo ti Yingo
Na ya ti Jean 13, e wara mbai ti Jezu so asukula gere ti Pierre. Lo sukula gere ti Pierre ti fa na lo so fade lo sara siokpari na ya ti alango so ayeke ga, si nga titene lo hinga so asukula asiokpari ti lo kue tongana ti so awe. Jezu ahinga so fade Pierre ayeke kiri ti sara siokpari, nilaa lo tuku ngu na ya ti kota sembe si lo sukula gere ti lo.
Pierre aye ti ke, me Jezu atene: « Mo lingbi ti hinga fadeso nda ti ye so mbi yeke sara so pepe, me mo yeke hinga ande nda ni fade fadeso. » (Jean 13 : 7). So ndani atene: « Na pekoni, fade ala kiri ti sara siokpari. Fade ala bere tënë ti mbi si nga fade ala kiri ti sara siokpari na peko ti sukulango so fade mbi sukula gere ti ala kue. Fade ala sara siokpari, ataa na na pekoni so fade mbi ma na yayu. Ndani laa mbi yeke sukula gere ti ala ti gboto na mê ti Satan titene lo tara ala pepe, ngbanga ti so mbi zi asiokpari ti ala ti kekereke awe. »
Mo baa ti mo, mo tene Lo sukula gere ti Pierre ti tene na e atene ayeke nzoni e fa peko ti asiokpari ti e lakue lakue? Ên en. Tongana ayeke titene e fa peko ti asiokpari ti e lakue lakue titene lo zi e na ya ni, ka Jezu azi fade asiokpari ti e kue gi fani oko awe pepe.
Andaa, Jezu atene Lo sukula e gi fani oko awe biani biani. Tongana ayeke titene e fa peko ti asiokpari ti e lakue lakue, ayeke nzoni e kiri na Ngbene Mbuki. Tongaso, zo wa laa alingbi ti ga mbirimbiri? Zo wa laa alingbi titene azi lo biani biani na ya ti asiokpari? Ataa e ma na be na Nzapa, zo wa laa alingbi ti sara siokpari na gigi ti lo pepe?
Zo wa laa alingbi ti ga nzoni kue na lege ti fango peko ti asiokpari ti lo? So si e ngba ti sara siokpari na ya ti lango oko oko lakue so, e lingbi ti hunda na Nzapa titene lo zi tënë ti asiokpari ti e oko oko kue tongana nyen? E lingbi ti ga azo so kamene ayeke na le ti e pepe ti luti lakue lakue nganganga na hundango Lo ti zi e na ya ti asiokpari ti e tongana nyen? E yeke nduru ti girisa asiokpari so e sara ni alondo na ndaperere ti si na lakui, si nga ndo ahan na ndaperere e yeke girisa asiokpari ti e ti lakui. Lege ayeke daa pepe titene e fa peko ti asiokpari ti e kue.
Ndani laa asara bateme na Jezu fani oko awe si lo yâ terê ti Lo na sandaga na ndö keke ti kulusu gi fani oko awe biani biani ti sukula e gi fani oko awe biani biani. Mo lingbi ti ma ya ni? Azi e na ya ti asiokpari ti e kue gi fani oko awe biani biani. Azi e na ya ti asiokpari pepe na ngoi kue so e yeke fa peko ti asiokpari ti e.
| Ambeni siokpari angba so alingbi e sambela ti fa pekoni? |
| Ên en |
Asoo e na lege ti mango na be so Jezu azi asiokpari ti e kue, asiokpari ti mo na asiokpari ti mbi.
« Na ya ti lango oko oko, wayango-sandaga oko oko kue ayeke luti na nduzu ti sara kua ti lo. Gi oko mara ti asandaga si ala yeke mu, me asandaga so ala yeke mu so alingbi ti zi asiokpari ti azo pepe. Me ti Kriste, lo mu sandaga ni gi fani oko ti zi asiokpari ti azo si na pekoni, lo duti na tere ti Nzapa kpu na kpu, na mbage ti maboko ti lo ti koli. Fadeso, Kriste ayeke ku titene Nzapa azia awato ti lo tongana mbata ti gbe ti gere ti lo. Na lege ti oko sandaga so lo mu, Kriste asara si azo so lo sukula sioni ti ala, ala ga nzoni kue kpo na kpo. Yingo-Vuru atene nga na e tënë na ndö ni. Lo tene kozoni, lo tene: Mve ti azo kue atene: Mbuki so mbi na ala e yeke sara ni na peko ti alango ni so ayeke so: mbi yeke mu andia ti mbi na ala, mbi yeke su ni na ndö ti be ti ala si mbi yeke su ni na ya ti li ti ala. Na pekoni, lo tene: Fade mbi yeke kiri ti dabe ti mbi na siokpari ti ala oko pepe. E hinga so, tongana Nzapa azi tënë na li ti zo awe, zo ni ayeke kiri ti mu sandaga ndali ti asiokpari ti lo pepe. » (Ahebro 10:11-18).
« Ndo so zingo tënë ti siokpari na li ti zo ayeke daa » nda ti tënë so ayeke nyen? Na ya ti Ahebro 10:18, ndani atene, siokpari ni wani, ataa ayeke nyen, ambô ni biani biani awe, oko angba pepe. Nzapa azi asiokpari kue ti dunia awe. Mo ma na be na ni? « Andaa, ndo so zingo tënë ti siokpari ayeke daa, mungo sandaga ndali ti siokpari ayeke daa mbeni pepe. »
Aye ni kue ngbii asi na ndembe so, e kiri na ni nduru tongaso. Tongana Jean-Batiste azia maboko na na li ti Jezu pepe, so titene tongana lo sara bateme na Jezu pepe, fade azi e na ya ti siokpari? Fade azi e na ya ti asiokpari pepe. E kiri na gbungo li ti e na peko. Tongana Jezu asoro Jean-Batiste tongana zo ti sarango kua na iri ti azo kue ti sese pepe, si nga tongana lo sukula asiokpari ti e kue na lege ti Jean ni pepe, Lo lingbi ti sukula asiokpari ti e? Fade Lo lingbi pepe.
Ndia ti Nzapa ayeke mbirimbiri. Ayeke na legeni. Lo lingbi pepe ti tene gi na yanga senge atene Lo yeke Wasongo e, Lo zi asiokpari ti e awe. Ayeke ti Lo ti zi asiokpari ti e ni na sarango ni. Ngbanga ti nyen si Jezu, Nzapa amu terê ti zo si aga na e? Ngbanga ti so Lo hinga asiokpari ti azo, asiokpari ti be nga na asiokpari ti mi-terê, nilaa ti mbô ni, Lo, Molenge ti Nzapa, ayeke nzoni Lo ga na e na ya ti mi-terê.
Tongana asara bateme na Jezu-Kriste pepe, fade asiokpari ti e ayeke ngba lakue. Tongana Lo zi asiokpari ti e kozo pepe si afâ Lo na keke ti kulusu, fade kuâ ti Lo ayeke gi senge senge. Fade kuâ ti Lo abaa e kete pepe. Fade ndani oko ayeke daa pepe.
Nilaa na ndembe so Lo tonda ti kua ti Lo polele na ngu baleota, Lo ga lo wara Jean-Batiste na ngu ti Jurden titene Jean asara bateme na Lo. Kua ti Lo so lo sara polele atondani na ndembe so lo yeke na ngu baleota si akondani na ndembe so Lo yeke na ngu baleota na ota. Na ndembe so lo wara ngu baleota, lo gue na terê ti Jean-Batiste titene Jean asara na Lo bateme. « Ti fade so, mo zia e sara ni, ngbanga ti sarango ye ti mbirimbiri kue alingbi gi na so, si asoo azo kue titene ala aga mbirimbiri. So laa ayeke ye so alingbi na ni ti sara. Ti fade fadeso, mo sara bateme na mbi. » Biani, asara bateme na Jezu ndali ti zingo siokpari ti azo ni kue.
Ngbanga ti so asara bateme na Jezu si lo zi asiokpari ti e kue, si nga atokua asiokpari ti e kue na li ti Lo na lege ti Jean-Batiste, Nzapa avi peko ti Lo na Jezu na ndembe so Jezu akui na keke ti kulusu. Ataa so Jezu ayeke taa oko molenge ti Lo, alingbi Lo zia Molenge ti Lo ni akui.
Nzapa ayeke ndoye, me alingbi Lo zia Molenge ti Lo akui. Nilaa na ya ti ngbonga ota, ndo avuko na ndö ti sese ni. Jezu adekongo gi na ndembe so lo ye ti kui: « Eli, Eli, lama sabaktani? Ndani atene: Nzapa ti mbi, Nzapa ti mbi, mo zia mbi ngbanga ti nyen? » (Matthieu 27 : 46). Jezu so ayô asiokpari ti e kue, Lo yô ngbanga ti e na ndǒ keke ti kulusu. Ayeke tongaso laa Lo soo e. Tongana bateme ti Jezu ayeke daa pepe, kuâ ti Lo ayeke ye oko pepe.
| Mo yeke wasiokpari wala zo ti mbirimbiri? |
| Zo ti mbirimbiri so ayeke na siokpari na be ti lo oko pepe. |
Tongana Jezu azi asiokpari ti e pepe si lo kui na ndö keke ti kulusu, si nga asara na Lo bateme pepe, kuâ ti Lo alingbi pepe ti zi e na ya ti siokpari. Ti zi e na ya ti siokpari, Jean asara bateme na Jezu, Jean so ayeke zo ti sarango kua na iri ti azo ti sese kue, si afâ ngbanga na li ti Jezu na ndö keke ti kulusu titene azo kue so ama na be na Lo, asoo kuâ.
Nilaa, ngbene ye na tango ti Jean-Batiste ngbii asi laso, Kodro-gbia ti Yayu ayeke wara gi aye ti ngangu. Ngbanga ti so Jean-Batiste atokua asiokpari ti azo kue na li ti Jezu, asiokpari ti mo nga na ti mbi ambô ni awe. Nilaa mo na mbi, e lingbi fadeso ti iri Nzapa e tene Babâ ti E, si e li na ya ti Kodro-gbia ti Yayu na mbeto pepe.
Na ya ti Ahebro 10:18: « E hinga so, tongana Nzapa azi tënë na li ti zo awe, zo ni ayeke kiri ti mu sandaga ndali ti asiokpari ti lo pepe. » Mo kue mo yeke wasiokpari? So fadeso Jezu afuta akiri ti mo kue awe so, mo yeke ngba gi lakue ti futa ni?
Ando mbeni koli ayeke daa so lo nyon samba mingi na lo yeke na kiri ti azo mingi na li ti lo. Me molenge ti lo awara nginza mingi si mbeni lango, lo futa akiri ti babâ ti lo ni kue na nga asamba kue so babâ ni alingbi ti nyon, lo futa ni kozo kue. Fade kiri ayeke na li ti babâ ti lo ni mbeni pepe, ataa lo nyon samba ni gbâ ni.
So ayeke ye so Jezu asara ndali ti e. Lo futa alingbi taa na ni kozo ndali ti asiokpari ti e. Lo futa gi ndali ti asiokpari ti gigi ti e pepe, me lo futa ndali ti siokpari kue ti dunia. Atokua asiokpari ni kue na li ti Jezu na ndembe so asara bateme na Lo. Tongaso, mo yeke wasiokpari fadeso? Ên en, mo yeke wasiokpari mbeni pepe.
Tongana e hinga fade nzoni sango ti zingo e na ya ti siokpari so ngbene ye na tongo ndani, ka ayeke duti taa ngangu pepe titene e ma na be na Jezu. Me ngbanga ti so ye ni ayeke tongaso, baa mo tene ayeke mbeni fini ye na asara si azo ayeke hunda terê ti ala.
Me ayeke mbeni fini ye pepe. Ayeke daa ngbene ye na tongo ndani. Gi hingango ni laa e hinga pepe. Nzoni sango ti ngu na Yingo, asara tënë ni fani lakue na ya ti Mbeti ti Nzapa si nga angba lakue na ngangu. Ayeke daa ngbene ye na tongo ndani. Ayeke daa kozo si adu mbi na mo. Ayeke daa kozo si Nzapa asara dunia.
Nzoni Sango ti Zingo azo na ya ti Siokpari Biani biani
| Nyen laa alingbi e sara na gbe le ti Nzapa? |
| Alingbi e ma na be na nzoni sango ti zingo azo na ya ti asiokpari |
Jezu-Kriste so asukula asiokpari ti e kue, Lo sara ni kozo kue si adu mbi na mo. Lo zi asiokpari ni kue. Mo yeke na ya ti siokpari? — Ên en — Ka asiokpari so fade mo sara ni kekereke ayeke tongana nyen? Asiokpari ni so kue ayeke na popo ti asiokpari ti azo ti dunia so Lo zi ni kue.
Ayeke nzoni e zia lege ti gingo be ndali ti asiokpari ti e ti kekereke. Asiokpari so e sara ngbii asi laso ayeke na popo ti asiokpari ti dunia, nilaa pepe? Atokua ni kue na li ti Jezu wala atokua ni pepe? Biani, atokua ni.
Tongaso asiokpari ti kekereke, atokua ni nga na li ti Lo? Atokua ni nga, Lo mu ni kue, mbeni oko angba pepe. Lo zia mbeni oko na peko pepe. Nzoni sango atene na e ti ma na be na be ti e kue so Jezu azi asiokpari ti e kue gi fani oko awe si lo futa ndali ti e.
« Tongonda ti Nzoni sango ti Jezu-Kriste, Molenge ti Nzapa. » (Marc 1:1). Nzoni sango ti Yayu ayeke tënë so amu ngia. Atene na e atene: « Mbi zi asiokpari ti mo kue awe. Mbi yeke Wasongo mo. Mo ma na be na mbi? » Na popo ti agbâ ti azo, gi azo kete laa ayeda atene: « Mbi yeda, mbi ma na be na ni. Mbi ma na be gi tongana so Mo tene na e. Ayeke ngangu pepe, nilaa mbi ma ya ni gi hio tongaso. » Azo so atene tënë so aga mbirirmbiri tongana Abraham.
Me atangani atene: « Mbi lingbi ti ma na be na ni pepe. Ayeke fini ye na mbi na nga ayeke nde. »
Tongaso Lo yeke hunda: « Mo tene gi na mbi, Mbi mu asiokpari ti mo kue wala Mbi mu ni pepe? »
« Mbi ma atene Mo mu gi siokpari so adu mbi na ni, me asiokpari ti laso pepe. »
« Mbi baa so mo yeke na ndara mingi, mo ye ti ma na be na tënë so mbi tene na mo pepe. Ayeke ti mo ti gue na le ti wâ, ngbanga ti so mbi yeke na ye oko ti tene na mo pepe. »
Asoo e na lege ti mango na be na zingo so Lo zi e na ya ti asiokpari ti e biani. Ala so angba gi ti baa atene ala yeke na asiokpari na ya ti ala, ala yeke gue na le ti wâ. So ayeke ye so ala soro laa.
Nzoni sango ti zingo azo na ya ti siokpari atondani na kambisa ti Jean-Batiste. Ngbanga ti so Jezu azi asiokpari ti e kue na lege ti bateme so Jean-Batiste asara na Lo, asukula e na ngoi so e ma na be.
Bazangele Paul asara tënë ti bateme ti Jezu mingi na ya ti ambeti ti lo. Na ya ti Galate 3:27: « Ala kue so asara bateme na ala na ya Kriste, ala yu Kriste tongana bongo awe. » Ti wara bateme na ya Kriste, ndani atene e yeke na ya ti Kriste ni. Na ndembe so asara bateme na Jezu, Jean-Batiste atokua asiokpari ti e na li ti Lo si ambô asiokpari ti e ni.
Na ya ti 1 Pierre 3:21, « Bateme ni ayeke ye ti sukulango zende na tere ti zo pepe, me ayeke ti hunda na Nzapa titene mbeni ye ti sioni aduti na be ti zo ni pepe. Bateme ni ayeke soo ala na kuâ, ngbanga ti so Jezu Kriste azingo na kuâ awe, »
Gi azo so ama na be na kambisa ti Jean-Batiste, na bateme ti Jezu, na mênë ti Jezu so asa na ndö keke ti kulusu, ala so laa awara be-nzoni ti zingo ala na ya ti asiokpari ti ala kue.
Ayeke nzoni mo kamata bateme ti Jezu na be ti mo, limo ti bateme so si asoo mo.
Tënë ti fango so ayeke nga na lege ti ebook. Zi na ndo ti foto ti mbeti so na gbe.
![AKIRI ADU MO BIANI NA LEGE TI NGU NA YINGO AWE? [Fini lekengo]](../../upload/book/AkiriadumobianinalegetingunaYingoaweD.jpg)
Copyright © 2021 by The New Life Mission
