• All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
  • Explore multilingual sermons in global languages
  • Two new revised editions in English have been released
  • Check out our website translated into 27 languages
Search
English

Sermons

Ũndũ wa 4 : Ũhoro Wa Gũtheria Mehia Ma O Mũthenya

[4-1] Ũhoro-Ũrĩa-Mwega Wa Ũhorohio Mũkinyanĩru (Johana 13:1-17)

2021.04.10 218
(Johana 13:1-17)
“Na rĩrĩ, gĩathĩ kĩa Bathaka gĩatua gũkinya, Jesu nĩoĩ hingo yake nĩ nginyu oime gũkũ thĩ athiĩ gwĩ Ithe witũ, na tondũ nĩendete andũ ake mwene arĩa maarĩ gũkũ thĩ, nĩ kũmenda aamendaga nginya o kĩrĩkĩrĩro. Na hingo ya kũrĩa irio cia hwa-inĩ, nake mũcukani arĩkĩtie gwĩkĩra Judasi Isikariota, mũrũ wa Simoni, ngoro ya kũmũkunyanĩra anyitwo, Jesu, akĩmenyaga atĩ Ithe witũ nĩamũnengerete maũndũ mothe agakĩmaiga moko-inĩ make, na atĩ kuuma nĩoimire kwĩ Ngai, na nĩ gũthiĩ egũthiĩ o kwĩ Ngai, agĩũkĩra akiuma metha-inĩ, akĩiga nguo ciake iria cia igũrũ thĩ, akĩoya gĩtambaya gĩa kwĩgiria, agĩkĩĩoha njohero. Agĩcoka agĩĩkĩra mbakũri maĩ, akĩambĩrĩria gũthambia arutwo nyarĩrĩ akĩmagiragia na gĩtambaya kĩu eohete. Agĩgĩkinya he Simoni Petero. Nake akĩmwĩra, Mwathani, ũkuuga ũ’thambie nyarĩrĩ, wee? Jesu agĩcokia akĩmwĩra atĩrĩ, Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha. Petero akĩmwĩra, Ndũrĩ hingo ũngĩthambia nyarĩrĩ ciakwa, o rĩ, o rĩ. Nake Jesu akĩmũcokeria atĩrĩrĩ, Ndaaga gũgũthambia-rĩ, tũtirĩ ngwatanĩro nawe. Simoni Petero akĩmwĩra, Mwathani, no gĩ’thambie, na to nyarĩrĩ ciiki,’ thambia moko o namo, o na mũtwe. Nake Jesu akĩmwĩra atĩrĩ, Ũrĩa wĩthambĩte mwĩrĩ wothe ndarĩ na bata acoke gwĩthamba hangĩ tiga o nyarĩrĩ, nĩ mũtheru guothe biũ; na inyuĩ mũrĩ atheru, no ti inyuothe. Amu nĩoĩ ũrĩa ũkũmũkunyanĩra; nĩkĩo oigire, Mũtirĩ atheru inyuothe. Aakĩrĩkia kũmathambia nyarĩrĩ, na kwĩhumba nguo ciake, na gũcoka gũikara metha-inĩ, akĩmera atĩrĩ, Nĩmwamenya ũguo ndĩmwĩkĩte? Mũnjĩtaga Mũrutani, na mũkanjĩta Mwathani; na nĩ wega mũkiuga ũguo, amu nĩguo ndĩ. Na rĩrĩ, niĩ Mwathani, niĩ mũrutani, ndagĩkorũo’ thambĩtie nyarĩrĩ cianyu-rĩ, nĩmwagĩrĩirũo na inyuĩ mũthambanagie nyarĩrĩ inyuene. Amu nĩ kũmuonereria ndamuonereria, nĩ getha na inyuĩ mwĩkage ũguo ndĩmwĩkĩte. Ndamwĩra atĩrĩ, o ma, o ma, Ngombo ti nene kwĩ mũmĩathi; na mũtũmwo ti mũnene kwĩ mũmĩtũmi. Akorwo nĩmũĩ ũguo, gũkena nĩ inyuĩ mwagĩtuĩka nĩguo mũrĩĩkaga.”
 
 
Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jesu athambie Petero nyarĩrĩ, mbere ya gĩathĩ kĩa Bathaka? Mbere ya kũmũthambia nyarĩrĩ-rĩ, Jesu nĩ augire, “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.” Petero arĩ ũmwe wa arutwo arĩa ega a Jesu. Na nĩetĩkĩtie atĩ, Jesu arĩ Mũrũ wa Ngai, na nĩ arutire ũira atĩ, Jesu nowe Kristo. Hĩndĩ ĩo Jesu akĩmũthambia nyarĩrĩ-rĩ, no mũhaka gũkorwo kwarĩ na gĩtũmi kĩega gĩa gwĩka ũguo. Rĩrĩa Petero arutire ũira wa wĩtĩkio wake atĩ Jesu nĩwe Kristo-rĩ, nĩ kuuga atĩ nĩetĩkĩtie atĩ Jesu nĩwe Mũhonokia, ũrĩa warĩ amũhonokie kuuma mehia-inĩ make mothe.
 
Nĩ kĩĩ gĩatũmire Jesu athambie
arutwo ake nyarĩrĩ atanambwo?
Nĩ tondũ nĩendaga mamenye wega
ũhoro wa ũhonokio wake
mũkinyanĩru
 
Nĩ kĩ, gĩatũmire Jesu athambie Petero nyarĩrĩ? Jesu nĩ amenyaga o wega atĩ Petero nĩ arĩ mũkana ihinda rĩtarĩ kũnene, na acoke athiĩ o na mbere kwĩhia thutha-inĩ.
Korwo Jesu nĩambatire Matu-inĩ Petero arĩ na mehia ngoro-inĩ yake-rĩ, ndangĩakĩhotire gũkorwo na ngwatanĩro na Jesu rĩngĩ. Jesu nĩoĩ wathe wa arutwo ake, na nĩũndũ ũcio-rĩ, ndangĩendire mehia mao mamatigithanie nake. Ũguo, nĩendaga kũmaruta atĩ, mehia mao mothe nĩ matheretio. Na kĩu nĩkĩo gĩtũmi gĩa gũthambia arutwo ake nyarĩrĩ. Jesu mbere ya gũkua, na kũmatiga nĩendaga akorwo na ũma atĩ, nĩ makũrũgama ũhoro-inĩ ũrĩa mwega wa ũbatithio wake, na kũhingio gwa kuoherwo mehia mao, ma tene o na tene.
Johana 13, ĩraria ũhoro wa ũhonokio mũkinyanĩru ũrĩa Jesu ahingĩirie arutwo ake. Rĩrĩa amathambagia nyarĩrĩ-rĩ, Jesu nĩ amerire ũhoro wa ũmenyo wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wake, ũrĩa andũ othe matheretio naguo mehia mao mothe.
“Mũtikanahenio nĩ mũcukani thutha-inĩ. Nĩ thengetie mehia manyu mothe, na ũbatithio wakwa rũĩ-inĩ rwa Jorodani, na nĩ ngũcoka nyambwo mũtharaba-inĩ, nĩũndũ wa mo. Na njoke muoyo-inĩ, nyume kũrĩ akuũ, na hingie ũhonokio wa gũciarwo rĩngĩ kũrĩ inyuĩ, othe. Kũmũruta atĩ, nĩndĩkĩtie kũmũtheria mehia, o nginya marĩa ma thutha-inĩ, kũmũruta ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩhumo wa gũtheria mehia, ndĩramũthambia nyarĩrĩ, mbere ya kũambwo gwakwa. Ĩno nĩyo hitho ya ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarwo rĩngĩ. Mwagĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkia ũguo.”
Nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũmenya gĩtũmi kĩa Jesu gũthambia arutwo ake nyarĩrĩ, na gĩtũmi kĩa auge, “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.” Hĩndĩ ĩo noyo tũngĩhota gwĩtĩkia ũhoro-inĩ ũrĩa mwega wa gũciarwo rĩngĩ, na tũciarwo rĩngĩ.
 
 
Akiuga Thĩinĩ wa Johana 13:12
 
Mehia nĩ kĩĩ?
Nĩ wĩhia ũrĩa twĩkaga o mũthenya
nĩ tondũ wa ũmocu witũ.
 
Mbere ya Jesu akue mũtharaba-inĩ, nĩarĩire thigũkũ ya Bathaka na arutwo Ake, na akĩmaiguithia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo kwa mehia na kũmathambia nyarĩrĩ na moko make wee mwene.
“Jesu, akĩmenyaga atĩ Ithe witũ nĩamũnengerete maũndũ mothe agakĩmaiga moko-inĩ make, na atĩ kuuma nĩoimire kwĩ Ngai, na nĩ gũthiĩ egũthiĩ o kwĩ Ngai, agĩũkĩra akiuma metha-inĩ, akĩiga nguo ciake iria cia igũrũ thĩ, akĩoya gĩtambaya gĩa kwĩgiria, agĩkĩĩoha njohero. Agĩcoka agĩĩkĩra mbakũri maĩ, akĩambĩrĩria gũthambia arutwo nyarĩrĩ akĩmagiragia na gĩtambaya kĩu eohete. Agĩgĩkinya he Simoni Petero. Nake akĩmwĩra, Mwathani, ũkuuga ũ’thambie nyarĩrĩ, wee? Jesu agĩcokia akĩmwĩra atĩrĩ, Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.” (Johana 13:3-7).
Akĩruta arutwo ake ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio, na gũtherio mehia na maĩ ma ũbatithio wake.
Petero o na arĩ mwĩhokeku kũrĩ Jesu, hĩndĩ ĩo we Petero ndahotire kũmenya gĩtũmi kĩa Jesu amũthambie nyarĩrĩ ciake. Thutha wa Petero kũmenya ũrĩa Jesu amwĩkĩire hĩndĩ ĩo, wĩtĩkio wake ũgĩcenjia kũrĩ ũrĩa amwĩtĩkĩtie hau mbere-inĩ. Jesu, endaga kũmũruta ũhoro wa kuoherwo kwa mehia, ũhoro-inĩ ũrĩa mwega wa maĩ ma ũbatithio wake.
Arĩ na kĩeha tondũ Petero nĩangĩaremirũo nĩ gũthiĩ kũrĩ Wee nĩũndũ wa mehia marĩa mothe ageka thutha-inĩ, na rĩĩtwa rĩngĩ nĩ mehia marĩa ageka thutha-inĩ nĩũndũ wa mwĩrĩ. Jesu amathambirie nyarĩrĩ, nĩguo mũcukani ndakae kũiya wĩtĩkio wa arutwo. Thutha-inĩ Petero nĩ acokire akĩmenya gĩtũmi.
Jesu athondekire njĩra, nĩ getha mũndũ ũrĩa ũgwĩtĩkia maĩ ma ũbatithio wake na thakame yake, akũũrwo mehia-inĩ tene na tene.
Thĩinĩ wa Johana 13, ciugo iria aririe agĩthambia arutwo ake nyarĩrĩ, nĩ ciandĩkĩtwo. Nĩ cia bata mũno, na no ũrĩa mũciare rĩngĩ na ma, ũngĩhota gũcikũrana.
Gĩtũmi kĩa Jesu athambie arutwo Ake nyarĩrĩ thutha wa thigũkũ ya Bathaka, nĩguo mamenye atĩ, nĩathambĩtie mehia mĩtũrĩre yao yothe. Jesu akiuga, “Gĩtũmi gĩa kũmũthambia nyarĩrĩ wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.” Ciugo ici kũrĩ Petero ciarĩ na ũũma wa ũhonokio wa tene na tene.
Twagĩrĩirwo nĩ kũmenya na gwĩtĩkia ũbatithio wa Jesu, ũrĩa nĩguo ũthambĩtie mehia maitũ mothe na waganu. Ũbatithio wa Jesu, rũĩ-inĩ rwa Joradani, nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa kũnenganĩrĩria mehia, na kũigĩrĩra moko. Ithuĩ ithuothe, twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia ciugo cia Jesu. Athengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na ũbatithio wake, na akĩhingia ũhoro wa ũrekeri wa mehia, na itua rĩa kwambwo. Jesu abatithirio nĩguo atigithũkanie andũ othe na mehia mao.
 
 
Kuoherwo Kwa Mehia Maitũ ma Mĩtũrĩre Itũ Yothe-rĩ, Kwahingirio na Ũbatithio wa Jesu na Thakame Yake
 
‘Mũtego’ wa mũcukani
nĩ kĩĩ, kũrĩ arĩa athingu?
Mũcukani ageragia kũhenia
arĩa athingu nĩguo mehie rĩngĩ
 
Jesu nĩoĩ atĩ, thutha wa kwambwo, na kũriũka na kũambata Matu-inĩ, mũcukani na ahunjia matarĩ a wĩtĩkio wa ma nĩ magooka, na magerie kũhenia arutwo. Nĩ tũrona ũira wa Petero, “Wee nĩwe Kristo, Mũrũ wa Ngai ũrĩa wĩ muoyo,” nĩ tondũ nĩetĩkĩtie Jesu. No Jesu nĩ endaga kũririkania Petero o rĩngĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo kwa mehia nĩguo aũtũũrie. Ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu, ũrĩa akuuire naguo mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Endaga kũruta Petero, na arutwo ake, o na ithuĩ twarĩ tũũke thutha-inĩ. “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.”
O hĩndĩ arutwo a Jesu mehia, mũcukani akamageria, na akamatua nĩ agũtuĩrwo atĩ nĩ ehia na kũmera, “Onei! Angĩkorwo no ũrehia-rĩ, ũngĩgĩtuĩka atĩa, atĩ ndũrĩ na mehia? Wee ndũkĩhonoketio. Ũrĩ o mwĩhia tu.” Na kũgĩrĩrĩria kũgũatio mũrimũ ũcio, Jesu nĩ amerire atĩ, wĩtĩkio wao thĩinĩ wa ũbatithio wa Jesu nĩ warĩkĩtie gũthambia mehia mao mothe – ma mbere, ma rĩu, na ma thutha-inĩ.
“Inyuothe nĩ mũũĩ atĩ, nĩ ndabatithirio! Gĩtũmi gĩakwa gĩa kũbatithĩrio rũĩ-inĩ rwa Jorodani nĩũndũ wa gũthambia mehia ma mĩtũrĩre yanyu yothe, o nginyagia marĩa ma kĩmerera ma kĩrĩndĩ. Hihi rĩu no ũmenye ndabatithirio nĩ kĩĩ, na nĩ kĩĩ gĩatũmire nyambwo, na ngue mũtharaba-inĩ? Jesu athambirie arutwo ake nyarĩrĩ nĩguo amonie atĩ, nĩ akuuire mehia mao ma o mũthenya na ũbatithio wake, na mamenye atĩ nĩ agatuĩrwo mũtharaba-inĩ, nĩũndũ wa mehia macio.
Rĩu, niĩ nawe, nĩ tũkũrĩtwo mehia-inĩ maitũ mothe, na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu, na thakame yake, na nĩguo ũtũmaga tuoherwo mehia maitũ mothe. Jesu abatithirio, na akĩambwo nĩ ũndũ witũ. Agĩtheria mehia maitũ mothe, na ũbatithio wake na thakame yake. Mũndũ o wothe ũmenyete na agetĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia na agetĩkia na ma, nĩ mũkũũre mehia-inĩ make mothe.
Na rĩu-rĩ, arĩa aciare rĩngĩ magĩrĩirwo nĩ gwĩka atĩa, thutha wa kũhonoka? Magĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkĩra mehia mao omũthenya, na metĩkie ũhonokio wa ũbatithio wa Jesu na thakame yake, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia mao mothe. Ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia nĩ ũhoro ũrĩa ithuĩ, aciare rĩngĩ, twagĩrĩirwo nĩ gwĩkĩra rũũri rũrũmu meciria-inĩ maitũ.
Nĩ tondũ nĩ wehia rĩngĩ-rĩ, ũguo nĩ kuuga ũrĩ mwĩhia rĩngĩ? Aca. Tũkĩmenyaga atĩ Jesu nĩ athengirie mehia maitũ mothe-rĩ, tũngĩgĩtuĩka ehia rĩngĩ atĩa? Ũbatithio wa Jesu na thakame yake, nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia mothe maitũ. Mũndũ o wothe wĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega, wa mwanya wa kuoherwo kwa mehia, no aciarwo rĩngĩ, hatarĩ na nganja,o ta ‘mũndũ mũthingu.’
 
 
Arĩa Athingu Matingĩcoka Gũtuĩka nĩ Ehia Rĩngĩ
 
Nĩ kĩĩ, gĩtũmi kĩa arĩa
athingu kũaga gũtuĩka nĩ ehia
rĩngĩ o na rĩ?
Nĩ tondũ Jesu nĩ arĩkĩtie kũhorohia
mehia mao mothe ma mũtũrĩre
wao wothe.
 
Angĩkorwo nĩ wĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia wa maĩ na Roho, na no ũraigua atĩ, ũrĩ o mwĩhia nĩ ũndũ wa mehia ma o mũthenya-rĩ, no mũhaka ũthiĩ Jorodani kũrĩa Jesu abatithĩirio, nĩguo athengie mehia maku mothe. Ũngĩgĩtuĩka mwĩhia rĩngĩ, Jesu no akĩbatithirio rĩngĩ. No mũhaka ũkorwo na wĩtĩkio wa kuoherwo mehia maku, thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega, wa ũbatithio wa Jesu. No mũhaka ũririkane atĩ, Jesu nĩ athengirie mehia maku mothe o ihinda rĩmwe rĩa kũigana, na ũbatithio wake. No mũhaka ũkorwo na wĩtĩkio mũrũmu, thĩinĩ wa Jesu Kristo arĩ ta, Mũhonokia waku.
Gwĩtĩkia Jesu arĩ ta Mũhonokia waku, nĩ kuuga nĩ wĩtĩkĩtie thĩinĩ wa ũbatithio wa Jesu, ũrĩa wathengirie mehia ma mũtũrĩre waku wothe. Angĩkorwo nĩ wĩtĩkĩtie ũbatithio wake, na mũtharaba, na gũkua, na kũriũka kwa Jesu, ndũngĩcoka gũtuĩka atĩ, ũrĩ mwĩhia rĩngĩ, o na ũngĩkorwo nĩ rĩhia rĩrĩkũ wĩhĩtie. Nĩ ũkũũrĩtwo mehia-inĩ ma mũtũrĩre waku wothe na wĩtĩkio.
Jesu Kristo nĩ athambirie nginyagia mehia ma thutha-inĩ, o na mehia ma ũmocu witũ. Na tondũ Jesu no mũhaka angiekĩrire hinya, ũhoro wa ũbatithio wake, nĩathambirie arutwo ake nyarĩrĩ na maĩ, nĩguo onanie ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia, na nĩguo wa ũbatithio wake. Jesu Kristo nĩ abatithirio, na akĩambwo, na akĩriũka, na akĩambata Matu-inĩ, nĩguo ahingie kĩrĩkanĩro kĩa Ngai, kĩa ũhorohio mũkinyanĩru wa mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na kũhonokia andũ othe. Na nĩ ũndũ ũcio, arutwo ake nĩ mahotire kũhunjia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia, ũbatithio wa Jesu, na mũtharaba, na kũriũka, nginya kĩrĩkĩrĩro kĩa mĩtũrĩre yao.
 
 
Ũhũthũ wa Mwĩrĩ wa Petero
 
Nĩ kĩĩ gĩatũmire
Petero akaane Jesu?
Nĩ tondũ ndarĩ na hinya
 
Ibuku Rĩa Ngai rĩratwĩra atĩ, rĩrĩa Petero akorirwo nĩ ndungata ya Kaiafa, mũthĩnjĩri-Ngai mũnene, agĩcukĩrwo atĩ, nĩ ũmwe wa arũmĩriri a Jesu, akĩmũkana kerĩ, akiuga, “Mũndũ ũcio ndimũũĩ.” Agĩcoka agĩkana rĩngĩ na mwĩhĩtwa, rĩa gatatũ.
Reke tũthome Mathayo 26:69. “Nake Petero nĩ gũikara aaikaire kũu nja; na mũirĩtu ũmwe wa wĩra akĩmũkora akĩmwĩra atĩrĩ, Wee nawe uuma hamwe na Jesu, mũndũ ũcio wa Galili. Nake agĩkaana mbere yao othe akiuga, Ũguo ũkuuga niĩ ndiũĩ, na rĩrĩa athiire kĩhingo-inĩ, mũirĩtu ũngĩ akĩmuona, akĩĩra arĩa marĩ ho atĩrĩ, O na mũndũ ũyũ nake oima hamwe na mũnazari ũcio Jesu. Nake agĩkana rĩngĩ na mwĩhĩtwa, akiuga, Mũndũ ũcio ndimũũĩ. Na kahinda kanini gaathira, arĩa maarũngiĩ ho magĩũka makĩĩra Petero atĩrĩ, Ti-itherũ o nawe wĩ wao; nĩ ũndũ mwarĩrie waku nĩũgũkuumbũra. Hĩndĩ ĩo agĩitĩka kwĩgiritia na kwĩhĩta, akiugaga atĩrĩ, Mũndũ ũcio ndimũũĩ. Na kahinda o kau ngũkũ ĩkĩgamba. Nake Petero akĩririkana ũhoro ũrĩa Jesu amwĩrĩte, Ngũkũ ĩtanagamba, ũrĩkorwo ũnganĩte gatatũ. Agĩkiumagara, akĩrĩra mũno.” (Mathayo 26:69-75).
Petero nĩ etĩkĩtie Jesu, na nĩamũrũmagĩrĩra na wĩhokeku. Nĩ etĩkĩtie Mwathani Jesu, arĩ Mũhonokia wake na ‘Mũnabii’ ũrĩa warathĩtwo nĩ agoka. No rĩrĩa Jesu atwarirwo igootinĩ rĩa Pilato-rĩ, agĩkorwo atĩ, nĩ ũgwati gũtangatha ngwatanĩro yake na Jesu kũrĩ arĩa maarĩ watho-inĩ, akĩmũkana, na akiuga ndamũũĩ mbere yao.
Petero ndamenyaga atĩ nĩ arĩkana Jesu, no Jesu nĩamenyaga nĩarĩmũkana. Jesu nĩoĩ o wega, ũmocu wa Petero. Ũguo, Jesu agĩthambia Petero nyarĩrĩ, nĩguo amũririkanie ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio, ũrĩa wandĩkĩtwo thĩinĩ wa Johana 13, “Nĩũkehia thutha-inĩ, no nĩ thambĩtie mehia maku mothe marĩa ũgeka thutha-inĩ.”
Petero nĩakanire Jesu, rĩrĩa arĩ ũgwati-inĩ, no nĩ ũndũ wa ũhũthũ wa mwĩrĩ wake, nĩkĩo ekire ũguo. Na nĩ ũndũ ũcio, nĩguo ahonokie arutwo ake mehia-inĩ mao ma thutha-inĩ, Jesu nĩ amathambirie nyarĩrĩ o mbere.
“O na mehia manyu ma thutha-inĩ nĩ ngũmũtheria o na mo. Nĩ ndĩambwo mũtharaba-inĩ, nĩ tondũ nĩ ndabatithirio, na ngĩkuua mehia manyu mothe, na nĩ ngamarĩhĩra mothe, nĩguo nduuĩke Mũhonokia wanyu wa ma. Nĩ niĩ Ngai wanyu, na Mũhonokia wanyu. Nĩ ngũrĩha thirĩ wothe wa mehia manyu, na nduĩke Mũrĩithi wanyu na ũbatithio wakwa, na thakame. Nĩ niĩ Mũrĩithi wa ũhonokio wanyu.”
Kũhanda ũũma ũyũ ngoro-inĩ ciao-rĩ, Jesu nĩ athambirie nyarĩrĩ ciao, thutha wa gĩathĩ kĩa Bathaka. Ũyũ nĩguo ũũma wa ũhoro-ũrĩa-mwega.
Nĩ ũndũ wa ũmocu wa mwĩrĩ, o na thutha wa gũciarwo rĩngĩ, nĩ twĩhagia rĩngĩ. Tũtiagĩrĩirwo nĩ kwĩhia, no o ta ũrĩa Petero acemanirie na ũndũ mũritũ, o na ithuĩ nĩ twĩhagia, o na tũtakwenda. Tũikaraga thĩinĩ wa mwĩrĩ, na nĩũndũ ũcio, mehia no matũtongorie gĩkuũ-inĩ. Mwĩrĩ ũgũtũũra o wĩhagia, ihinda rĩrĩa ũgũtũũra gũkũ thĩ, no Jesu nĩ aatheririe mehia macio mothe, na ũbatithio wake, na thakame yake mũtharaba-inĩ.
Tũtingiuga atĩ Jesu ti Mũhonokia witũ, no tũikaraga o mwĩrĩ-inĩ, na tũgaikara o tũkĩhagia, mũgarũ na wendi wa Ngai. Na nĩ tondũ twaciarirwo na mwĩrĩ.
Jesu nĩoĩ o wega atĩ, nĩ tũkehia hĩndĩ ĩrĩa tũrĩ thĩinĩ wa mwĩrĩ ũyũ, ũguo nĩatuĩka Mũhonokia witũ, akĩrĩha mehia maitũ na ũbatithio wake na thakame. Nĩ aniinire mehia mothe ma arĩa metĩkĩtie ũhonokio Wake na kũriũka.
Gĩkĩ nĩkĩo gĩtũmi kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wandĩkĩtwo mabuku-inĩ mana ma mbere, ma Kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ. Mabuku macio mambĩrĩirie na ũbatithio wa Jesu, wa Johana Mũbatithania. Gĩtũmi kĩa mũtũrĩre wa Jesu arĩ ta mũndũ, nĩ kũhinigia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarwo rĩngĩ, injiri ya ũhonokio.
 
Hihi twĩhagia kwa ihinda
rĩigana atĩa na mwĩrĩ?
Twĩhagia matukũ mothe
marĩa tũgũtũũra gũkũ thĩ.
 
Rĩrĩa Petero akanire Jesu, ti riita rĩmwe kana merĩ, no marĩ maita matatũ ngũkũ ĩtanagamba, ũndũ ũyũ ũngĩahehenjire ngoro yake atĩa! Hihi, aiguire thoni cihana atĩa? Nĩ ehĩtĩte mbere ya Jesu, atĩ, ndakamũkana. Na nĩ ehirie, nĩ ũndũ wa ũmocu wa mwĩrĩ, no hihi-rĩ, arĩ na thĩna ũhana atĩa, hĩndĩ ĩo ũmocu wa mwĩrĩ wake wamũhotire, na agĩkaana Jesu, to rita rĩmwe, no nĩ maita matatũ? Hihi nĩ thoni cihana atĩa aiguire, hĩndĩ ĩo Jesu amũrora na tha rĩngĩ?
No, We Jesu nĩoĩ maũndũ maya, na mangĩ maingĩ. Ũguo, akiuga, “Nĩ njũũĩ nĩ ũrĩhia rĩngĩ, o na rĩngĩ. No, nĩ ndĩkĩtie gũkuua mehia macio mothe, na ũbatithio Wakwa, nĩguo mehia matigakũgũithie, ũcooke gũtuĩka atĩ wĩ mwĩhia rĩngĩ, na ũremwo nĩ gũcoka kũnũmĩrĩra rĩngĩ. Nĩ nduĩkĩte Mũhonokia waku kũna, na kũbatithio gwakwa, na gũtuĩrwo, nĩ ũndũ wa mehia maku mothe. Ngagĩtuĩka Ngai waku, na Mũrĩithii waku. Ĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia maku. Na no ngũthiĩ na mbere na gũkũenda, o na wathiĩ o na mbere na kwĩhia nĩ tondũ wa mwĩrĩ. Nĩ ndĩkĩtie gũthambia mehia maku mothe. Ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia ũrĩ na hinya wa tene o na tene. Na wendo wakwa o naguo, nĩ wa tene, na tene.”
Jesu akĩĩra Petero, na arutwo atĩrĩrĩ, “Ndaaga gũgũthambia-rĩ, tũtirĩ ngwatanĩro nawe.” Gĩtũmi kĩa aarĩrĩrie ũhoro-ũrĩa-mwega thĩinĩ wa Johana 13, nĩ tondũ warĩ ũndũ wa bata mũno, na nĩguo andũ maciarwo rĩngĩ, na maĩ na Roho. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo?
Mũhari wa 9, “Simoni Petero akĩmwĩra, Mwathani, no gĩ’thambie, na to nyarĩrĩ ciiki,’ thambia moko o namo, o na mũtwe. Nake Jesu akĩmwĩra atĩrĩ, Ũrĩa wĩthambĩte mwĩrĩ wothe ndarĩ na bata acoke gwĩthamba hangĩ tiga o nyarĩrĩ, nĩ mũtheru guothe biũ;”
Mũrata wakwa, nĩũkehia thutha-inĩ ‘nĩ ũndũ wa mwĩrĩ’ kana ndũkehia? Nĩũkehia, hatarĩ nganja. No Jesu nĩ oigire atĩ, nĩ athambĩtie mehia, nginyagia ma thutha-inĩ, mehia mothe marĩa mekagwo nĩ ũndũ wa mwĩrĩ, na ũbatithio Wake na thakame, na akĩĩra arutwo ake wega mũno, ũhoro ũrĩa mwega wa ma, ũhorohio wa mehia, mbere ya aambwo.
Nĩ tondũ, tũikaraga na mwĩrĩ, na ũmoocu waguo-rĩ, tũtingĩaga kwĩhia. Jesu nĩ atheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio wake. Ndatũthambirie o mĩtwe na mĩĩrĩ itũ, no nĩ nginyagia nyarĩrĩ, na nĩyo mehia maitũ ma thutha-inĩ. Ũyũ nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarwo rĩngĩ na ũbatithio wa Jesu.
Jesu arĩkia kũbatithio, Johana Mũbatithania nĩ arutire ũira, “Onei Gatũrũme ka Ngai, karĩa ga gũtwara mehia ma kĩrĩndĩ!” (Johana 1:29). Nĩ twagĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkia atĩ, mehia maitũ mothe nĩ matheririo, na kũigĩrĩrwo harĩ Jesu rĩrĩa abatithirio.
Hĩndĩ ĩrĩa tũratũũra thĩ ĩno, tũtingĩhota kwaga kwĩhia. Ũyũ nĩguo ũũma hatarĩ nganja. Rĩrĩa ũmocu witũ wa mwĩrĩ wonekana-rĩ, twagĩrĩirwo nĩ kwĩririkania atĩ, Jesu nĩ athambirie mehia maitũ mothe, na mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia, na kũrĩha thirĩ wa mo na thakame Yake. Twagĩrĩirwo nĩ kũmũcookeria ngatho, kuuma gĩtina kĩa ngoro ciitũ. Nĩ tumbũrei na wĩtĩkio atĩ, Jesu nĩwe Mũhonokia witũ, na Ngai witũ. Mwathani agoocwo.
Mũndũ o wothe gũkũ thĩ ĩno, ndangĩhota kwaga kwĩhia, na nĩ tondũ wa mwĩrĩ. Andũ matũraga o mehagia na mĩrĩ yao, na magakua o mĩtũrĩre-inĩ yao ya mehia.
 
 
Meciria Moru Marĩ Thĩinĩ wa Ngoro Cia Andũ
 
Nĩ kĩĩ gĩkĩraga mũndũ
thahu?
Nĩ mehia mĩthemba mĩingĩ
na meciria moru
 
Jesu aroiga ũũ, thĩinĩ wa Mathayo 15:19-20. “Nĩ ũndũ ngoro-inĩ nĩkuo kuumaga meciria moru, na ũũragani, na ũtharia, na ũmaraya, na ũici, na kũiganĩrĩra igenyo, na ũrumani: namo nĩmo mekagĩra mũndũ thahu: no rĩrĩ, kũrĩa irio na moko matathambĩtio, gũtiĩkagĩra mũndũ.” Nĩ tondũ wa mehia mĩthemba mĩingĩ ĩrĩa ĩkoragwo thĩinĩ wa ngoro ya mũndũ nĩmo ma mwĩkĩraga thahu, agakorwo atarĩ mũtheru.
 
 
Mũndũ no Mũhaka Amenye Ũũru Ũrĩa Ũrĩ Thĩinĩ Wake
 
Nĩ kĩĩ kiuumaga
thĩinĩ wa ngoro cia andũ?
Nĩ mehia mĩthemba ikũmi
na ĩrĩ (Mariko 7:21-23)
 
No mũhaka tũhote kugaa atĩ, “Mehia macio ikũmi na merĩ marĩ thĩinĩ wa ngoro cia andũ. Ndĩ na mehia macio mothe, thĩinĩ wa ngoro yakwa. Ndĩ na mehia mĩthemba ikũmi na ĩrĩ o ta ũrĩa kwandĩkĩtwo Ibuku-inĩ rĩa Ngai.” mbere ya tũciarwo rĩngĩ na maĩ na Roho-rĩ, no nginyagia twĩtĩkĩre atĩ, kuuma o kĩambĩrĩria nĩ kwarĩ mehia thĩinĩ wa ngoro ciitũ. No nginyagia tũikare twĩũĩ atĩ, tũrĩ ehia mũno mbere ya Ngai, no kaingĩ tũtiĩkaga ũguo. Aingĩ aitũ tũheanaga itũmi cia mehia maitũ, na kuuga, “Ndirĩ ndakorwo na meciria ta macio thĩinĩ wa ngoro yakwa, no kũhĩngĩcũo hanini tu.”
No Jesu aroiga atĩa ũhoro wa andũ? Atwĩrĩte o wega atĩ, kĩrĩa kiuumaga thĩinĩ wa ngoro ya mũndũ nĩkĩo kĩmũgũatagia ‘thahu’. Atwĩrĩte atĩ, andũ nĩ marĩ meciria moru thĩinĩ wao. Ũgwĩciria atĩa? Wĩ mwega, kana wĩ mũũru? Hihi nĩũũĩ atĩ mũndũ wothe nĩ arĩ meciria moru? Ĩĩ, meciria ma andũ othe nĩ moru.
Mĩaka ĩtarĩ mĩingĩ mĩhĩtũkũ, nduka ĩmwe nene nĩyamomokire kũũrĩa mũciĩ wa Seoul. Andũ arĩa, andũ ao makuire marĩ na kĩeha kĩnene, no andũ aingĩ mathiĩte o kwĩrorera na gwĩkenia na kĩũndũ kĩu.
Meciria ma andũ amwe moragia, “Nĩ andũ aigana makuire? 200? Aca, acio nĩ anini. 300? Anga? Ũngiuma ũndũ wa magegania korwo andũ arĩa makua nĩ ta ngiri.” Ngoro cia andũ cihũrĩte meciria moru ũguo. No nginyagia twĩtĩkĩre ũguo. Nĩ kũaga gũtĩa atĩa arĩa makuĩte! Na nĩ kĩeha kĩnene atĩa kũrĩ andũ ao! Andũ angĩ nao, magĩthĩnĩra handũ hau.
Andũ amwe arĩa meeroragĩra matiarĩ na tha. “Ũngiuma ũndũ wa magegania mũno korwo nĩ andũ aingĩ makuire! Ũndũ wa kwĩrorerwo! Ĩĩ korwo ũndũ ta ũcio ũhanĩkire kĩhaaro-inĩ kĩa mathako ma mũbira kĩihũrĩte andũ? Ngiri nyingĩ cia andũ nĩ ingĩathikwo, kana tiguo? Oh, ĩĩ! Ũngiuma ũndũ wa magegania mũno, kũrĩ ũũ!” Hihi andũ angĩ ũguo nĩguo meciragia. Ũndũ ta ũcio no ũiguĩke o na ngari ĩngĩgĩa na mũtino wa bara. Andũ a kwĩrorera matikenaga, hĩndĩ ĩrĩa mũtino wakorwo ũtarĩ mũnene.
Ithuothe nĩ tũũĩ, ũrĩa rĩmwe tũkoragũo tũrĩ aganu. Gũtirĩ hĩndĩ o na-rĩ tũngiuga maũndũ macio ma meciria moru, twanĩrĩire. No tũringe tũnua, na tuonanie tha ciitũ, rĩrĩa tuona mũtino ũhanĩkĩte, no na hitho ngoro-inĩ ciitũ, tũroria ũrĩa ũndũ ũcio ũngiuma wa kũmakania. Twendaga kuona icanjama cia kũmakania mũno, kũrĩa andũ ta makiri ma andũ makuĩte, bata ũndũ ũcio ndũgakorwo ũrĩ wa mũgarũ na wendi witũ. Ũũ nĩguo ngoro cia andũ ciikoragwo. Aingĩ aitũ twahaanaga ũũ, tũtanaciarũo rĩngĩ.
 
 
Ũũragani Ũrĩ Thĩinĩ wa Ngoro o ya Mũndũ
 
 
Twĩhagia nĩ kĩ?
Nĩ tondũ nĩtũkoragwo na meciria
moru thĩinĩ wa ngoro ciitũ
 
Ngai atwĩrĩte atĩ thĩinĩ wa ngoro ya mũndũ nĩ kũrĩ ũũragani. No mbere ya Ngai, aingĩ no makararie, makiugaga, “Ũngiuga ũguo atĩa? Ndirĩ na meciria ma ũũragani ngoro-inĩ yakwa! Ũngĩkĩhota atĩa kũndua mũndũ ta ũcio!” gũtirĩ hĩndĩ mangĩtĩkĩra atĩ nĩ marĩ na ũragani thĩinĩ wa ngoro ciao. Meciragia atĩ, oragani nĩ andũ a kĩruka kĩngĩ kĩa andũ, a mwanya nao.
“Mũũragani ũrĩ gatũ ũrĩa ũrarĩ mohoro-inĩ mũthenya ũngĩ, gĩcanjama kĩa andũ kĩrĩa kĩũragaga andũ nyumba-inĩ cia thĩ na gĩkamacina, acio nĩo marĩ na ũragani thĩinĩ wa ngoro ciao! Nĩ andũ a kĩruka kĩngĩ. Niĩ ndihana tao! O, nĩ imaramari! Oragani!” Mahĩahĩaga nĩũndũ wa imaramari na makouga atĩ, “arĩa a mbegu njũru maagĩrĩirwo nĩ kũninwo gũkũ thĩ ĩno! Magĩrĩirwo nĩ gũtuĩrwo kĩnyonga!”
No ũndũ wa kĩeha nĩ atĩ, meciria ma ũũragani marĩ thĩinĩ wa ngoro cia acio maakanagwo nĩ ngoro, o ta ũrĩa marĩ thĩinĩ wa mũragani ũrĩ gatũ na oragani othe. Ngai atwĩrĩte atĩ, thĩinĩ wa ngoro cia andũ, nĩ kũrĩ ũũragani. No mũhaka twĩtĩkie Kiugo Kĩa Ngai, ũcio wonaga hitho-inĩ ya meciria maitũ. Ũguo, no mũhaka twĩtĩkĩre atĩ, “Ndĩ mwĩhia ũrĩ na ũũragani thĩinĩ wa ngoro yake.”
Ĩĩ, Ngai nĩ atwĩrĩte atĩ, nĩ kũũrĩ meciria moru, hamwe na ũũragani thĩinĩ wa ngoro cia andũ othe. Rekeii twamũkĩre Kiugo Kĩa Ngai. Ũrĩa njiaro irathiĩ na mbere na waganu, indo nacio cia kwĩgitĩra noguo irakorwo ciirĩ indo cia ũũragani. Nĩ tondũ nĩ kũrĩ ũũragani, thĩinĩ wa ngoro ciitũ. No ũũragane nĩũndũ wa marakara kana, nĩũndũ wa guoya. Ndirouga atĩ, o mũndũ o wothe no orage mũndũ, no nĩ tũwĩciragia ngoro-inĩ ciitũ.
Ithuothe tũciaragwo na meciria moru, thĩinĩ wa ngoro ciitũ. Andũ amwe nĩ marigagĩrĩria na kũũragana, no ti atĩ o maciarirwo ta oragani, no ithuothe tũkoragwo na ũhoti wa gũtuĩka oragani. Ngai aratwĩra nĩ tũrĩ na meciria moru na ũũragani thĩinĩ wa ngoro ciitũ. Nĩ ũhoro wa ma. Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wa mwanya harĩ ũhoro ũyũ wa ma.
Ũguo, njĩra ĩrĩa njega harĩ ithuĩ, nĩ gwĩtĩkĩra Kiugo Kĩa Ngai na gũgĩathĩkĩra. Nĩ twĩhagia gũkũ thĩ ĩno, nĩ tondũ nĩ tũrĩ meciria moru thĩinĩ wa ngoro ciitũ.
 
 
Ũtharĩa Ũrĩ Thĩinĩ wa Ngoro Ciitũ
 
Ngai arouga atĩ, thĩinĩ wa ngoro ya o mũndũ nĩ kũrĩ, ũtharia. Nĩ ũgwĩtĩkania na ũguo? Nĩ ũgwĩtĩkĩra atĩ, thĩinĩ wa ngoro yaku nĩ kũrĩ ũtharia? Ĩĩ, thĩinĩ wa ngoro o ya mũndũ nĩ kũrĩ ũtharia.
Na nĩkĩo ũmaraya, na ciĩko iria ingĩ cia waganu igacĩrĩĩte mũno mũingĩ-inĩ witũ. Nĩ njĩra ĩmwe ya gũthondeka mbeca hatarĩ na wagagu, kuuma njiarwa na njiarwa. Wonjoria wa mũthemba ũngĩ no ũcemanie na ũritũ, hĩndĩ ĩrĩa wonjoria ũrĩ thĩ, no wonjoria wa mũthemba ũyũ ndũrĩ hĩndĩ ũcemanagia na ũritũ o na-rĩ, na nĩ tondũ ũtharia ũrĩ thĩinĩ wa ngoro o ya mũndũ.
 
 
Matunda ma Ehia nĩ Mehia
 
Mũndũ ahananĩtio na kĩĩ?
Na mũtĩ ũrĩa ũciaraga
o matunda ma mehia
 
O ta ũrĩa mũkorobia ũciaraga makorobia, mũkario ũgaciara ngario, na mũthabibũ ũgaciara thabibũ, ithuĩ na ithuĩ twaciarirwo na mehia mĩthemba 12 thĩinĩ wa ngoro ciitũ, tũtingĩhota kũaga gũciara matunda ma mehia.
Jesu nĩ augire, kĩrĩa kiumaga thĩinĩ wa ngoro ya mũndũ, nĩkĩo kĩgwatagia mũndũ thahu. Nĩ ũgwĩtĩkania na ũguo? No tũgĩtĩkanirie na ciugo cia Jesu, na tuuge, “Ĩĩ, ithuĩ tũrĩ njiarwa cia ehia, eeki ũũru. Ĩĩ, nĩ wagĩrĩire Mwathani.” Ĩĩ, no mũhaka twĩtĩkĩre atĩ tũrĩ ooru. No mũhaka twĩtĩkĩre ma ya ũhoro witũ mbere ya Ngai.
O ta ũrĩa Jesu ekire wendi wa Ngai, o na ithuĩ, no mũhaka twĩtĩkĩre Kiugo Kĩa Ngai na tũmwathĩkĩre. Ĩo noyo njĩra ĩrĩa ĩngĩtũhonokia kuuma mehia-inĩ maitũ mothe na maĩ na Roho. Gĩkĩ nĩkĩo kĩheo kuuma kũrĩ Ngai.
Mbũrũri witũ nĩ ũrathimĩtwo na imera inya njagĩrĩru. O ũrĩa imera irathiĩ na mbere, noguo mĩtĩ ya mĩhĩrĩga mwanya ĩciaraga matunda mayo. Ũguo noguo mehia marĩa ikũmi na merĩ makoragwo thĩinĩ wa ngoro ciitũ, matũtongoragia wĩhia-inĩ. Ũmũthĩ no akorwo nĩ ũũragani ũnyitĩte ngoro ciitũ, na rũciũ no gũkorwo nĩ ũtharia.
Naguo mũthenya ũcio ũngĩ, nĩ meciria moru, ningĩ waganu, ũici, na kũiganĩrĩra igenyo… na ingĩ nyingĩ. Tũthiaga o na mbere na kwĩhia, mwaka wothe, o mweri, o mũthenya, o ithaa. Gũtirĩ mũthenya ũhĩtũkaga tũtagwĩka rĩhia. Tũikaraga o tũkĩĩhĩtaga, atĩ tũtikwĩhia rĩngĩ, no tũtingĩhota nĩ tondũ ũguo nĩguo twaciarirwo.
Nĩ ũrĩ wona mũkorobia ũkĩrega gũciara makorobia atĩ, nĩ tondũ ndũ ‘kwenda gũciara? “Ndikũenda gũciara makorobia!” O ũngĩtua atĩ ndũgũcoka gũciara matunda-rĩ, ũngĩkĩhota atĩa, kũaga gũciara makorobia? Mahũa no nginyagia moume hĩndĩ yamo ya kuuma, na makorobia makũre hĩndĩ ĩrĩa riũa rĩara, na mo matunda matuuo na marĩĩo ihinda rĩamo rĩakinya.
Ũguo nĩguo ũndũire ũtariĩ, naguo mũtũrĩre wa ehia no nginyagia ũrũmie watho wa ũndũire. Ehia matingĩhota kũaga gũciara matunda ma wĩhia.
 
 
‘Ũbatithio na Mũtharaba wa Jesu’ Ciarĩ Cia Gũtũtheria Mehia Maitũ
 
‘Ũhorohia wa Jesu’ nĩ kuuga atĩa?
Nĩ irĩhi rĩa mũcara wa mehia na
ũbatithio wa Jesu (ũhoro wa kũigĩrĩrwo moko)
na thakame yake mũtharaba-inĩ.
 
Reke tũthome Ibuku-inĩ Rĩa Ngai, tuone ũrĩa ehia, njiarwa cia waganu, maahorohagia mehia mao mbere ya Ngai na magatũũra na gĩkeno. Ũyũ nĩguo ũhoro-ũrĩa mwega wa ũhorohio wa mehia.
Maũndũ ma Alawii 4, yugĩte, “Na rĩrĩ mũndũ o na ũrĩkũ wa andũ anyu arĩa angĩ angĩĩhia eke ũndũ o na ũrĩkũ wa maũndũ marĩa Jehova aathanĩte matikanekwo, atekũmenya atĩ ũrĩa egwĩka nĩ ũũru, nake onwo atĩ ti-itherũ nĩ mwĩhia, hĩndĩ ĩrĩa angĩmenyithio wĩhia ũcio ehĩtie-rĩ, kĩndũ gĩake gĩa kũruta nĩ mbũri, nayo ĩtuĩke nĩ harika ĩtarĩ na kaũũgũ, ĩrutwo nĩ ũndũ wa wĩhia ũcio ehĩtie. Nake aambe aigĩrĩre guoko mũtwe wa harika ĩo ĩkĩrutwo igongona rĩa mehia, acoke amĩthĩnjĩre o handũ harĩa nyamũ cia ihaki rĩa njino ithĩnjagĩrwo. Nake mũthĩnjĩri-Ngai oe thakame ĩmwe yayo na kĩara gĩake amĩĩkĩre hĩa-inĩ cia kĩgongona kĩa ihaki rĩa njino nayo thakame ĩrĩa ĩngĩ yothe amĩite thĩ kĩgongona-inĩ kĩu. O namo maguta mothe mayo amarute, o ta ũrĩa marutagwo thĩinĩ wa nyamũ cia magongona ma gũtũma mũtararĩko ũrĩa ũnungaga wega ũiguo nĩ Jehova; mũthĩnjĩri-Ngai akĩmũhoroherie, na nĩakoherwo.” (Maũndũ ma Alawii 4:27-31).
Hĩndĩ ya matukũ ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, andũ maatheragia mehia atĩa? Maaigagĩrĩra moko mao harĩ mũtwe wa igongona rĩa mehia makaigĩrĩra mehia mao harĩ yo.
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii. “Arĩria ciana cia Isiraeli, ũciĩre ũũ: Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ o na ũrĩkũ wanyu egũtwarĩra Jehova kĩndũ gĩa kũmũrutĩra-rĩ, indo cianyu iria mũrĩrutaga nĩ ũhiũ, naguo nĩ ta kuuga ũhiũ wa ng’ombe, na mbũri. Na rĩrĩ, kĩndũ kĩrĩa mũndũ ũcio ekũruta kĩngĩkorwo nĩ kĩa ihaki rĩa njino kiumĩte rũũru-inĩ rwa ng’ombe-rĩ, akaruta ya njamba ĩtarĩ na kaũũgũ, amĩrutĩre mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo, nĩ getha etĩkĩrĩke arĩ mbere ya Jehova. Nake aambe aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo ihaki rĩa njino, nayo nĩĩgetĩkĩrĩka nĩ ũndũ wake nĩ getha ĩmũhoroherie.” (Maũndũ ma Alawii 1:2-4).
Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ wa matukũ macio aamenyaga mehia make, nĩ aaharagĩria igongona rĩa mehia, na nĩrĩo rĩa hũthĩkaga kũhorohia mehia. Acoke ‘aigĩrĩre moko’ mũtwe wa igongona rĩa mehia nĩguo amĩigĩrĩre mehia marĩa ekĩte. Thĩinĩ wa hema-ya-gũtũnganwo nĩ kwarĩ na kĩgongona kĩa ihaki rĩa njino. Rĩarĩ ithandũkũ inene hanini kũrĩ metha ya pulupiti, na kĩarĩ na hĩa inya o mĩico. Andũ a Isiraeli mahorohagia mehia mao na kũmaigĩrĩra mũtwe wa igongona rĩa mehia, na gũcina nyama ciayo kĩgongona-inĩ kĩa ihaki rĩa njino.
Ngai akĩĩra andũ thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii “amĩrutĩre mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo, nĩ getha etĩkĩrĩke arĩ mbere ya Jehova.” Mehia mao manengenagĩrĩrio igongona rĩa mehia rĩrĩa maigagĩrĩra moko mũtwe wayo, nake mũndũ ũcio mwĩhia agacoka akarenga mũmero wa nyamũ ĩo ya igongona na thakame yayo ĩgekĩrwo hĩa-inĩ cia kĩgongona kĩa ihaki rĩa njino.
Thutha ũcio nyama ciothe cianda ikarutwo, nacio nyama icio ingĩ igatinangio na igacinĩrwo kĩgongona-inĩ kĩa ihaki rĩa njino. Naguo mũtararĩko ũcio mwega wa nyama cia njino ũkarutĩrwo Jehova nĩũndũ wa ũhorohia wa mehia mao. Ũũ, nĩguo mohagĩrwo mehia mao ma o mũthenya.
Ngai nĩ acokire akĩmahe igongona rĩngĩ rĩa ũhorohio wa mehia ma mwaka wothe. Na nĩ rĩarĩ na ũtiganu na igongona rĩa ũhorohio wa mehia ma o mũthenya. Nĩ tondũ, haha, nĩ mũthĩnjĩri Ngai waigagĩrĩra moko harĩ igongona rĩa mehia ithenya-inĩ rĩa andũ a Isireali, na akaminjaminjĩria thakame gĩikaro-gĩa-tha maita mũgwanja na kĩara gĩake. Na ũhoro ũcio wa kũigĩrĩrwo kwa moko mũtwe wa thenge ĩo ĩrĩ muoyo ũgekwo mbere ya andũ othe a Isireali, mũthenya wa ikũmi mweri-inĩ wa mũgwanja, o mwaka. (Maũndũ ma Alawii 16:5-27).
 
 
Nũ, ũrũgamĩrĩire igongona rĩa mehia
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene?
Jesu Kristo
 
Na rĩu reke tuone ũrĩa ũhoro wa magongona wacenjirie Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ na Kĩrĩkanĩro Kĩa Ngai gĩatuĩkire giagũtũra tene o na tene.
Nĩ kĩ gĩatũmire Jesu akue mũtharaba-inĩ? Nĩ ũũru ũrĩkũ, ekire gũkũ thĩ nĩguo Ngai atiganĩrie, Mũrũwe akue mũtharaba-inĩ? Nũ watũmire akue mũtharaba-inĩ? Hĩndĩ ĩrĩa ehia a gũkũ thĩ, na nĩ ithuĩ ithuothe, twagũire mehia-inĩ, Jesu nĩokire gũkũ thĩ nĩguo atũhonokie.
Abatithĩirio rũĩ-inĩ rwa Jorodani nĩ Johana Mũbatithania, na akĩambwo mũtharaba-inĩ nĩũndũ wa mehia mothe ma kĩrĩndĩ. O ta ũrĩa Jesu abatithirio na akiura thakame mũtharaba-inĩ, ũguo noguo igongona rĩa kũhorohia mehia rĩatariĩ Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene, kũigĩrĩrwo kwa moko igongona rĩa mehia na gũitwo thakame.
Ũũ nĩguo gwekagwo Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene. Mũndũ ehia akaigĩrĩra moko harĩ igongona rĩa mehia na akaumbũra mehia, akoimbũra, “Jehova, nĩ njĩhĩtie. Nĩ njũraganĩte, nĩ tharĩtie.” Namo mehia make makoywo nĩ igongona rĩa mehia.
O ta ũrĩa mũndũ ũrĩa wĩhĩtie hĩndĩ ĩo arengaga mũmero wa igongona rĩa mehia na kũruta mbere ya Ngai, Jesu nake noguo arutirwo nĩ getha atherie mehia maitũ mothe. Jesu abatithirio na agĩita thakame yake mũtharaba-inĩ, nĩguo atũhonokie na atherie mehia maitũ na igongona Rĩake.
Ũhoro wa ma nĩ atĩ, Jesu akuire nĩũndũ wa mehia maitũ. Tũngĩĩciria ũhoro ũcio, kwarĩ na gĩtũmi kĩrĩkũ gĩa kũruta nyamũ itarĩ na maroro ta igongona rĩa mehia ma kĩrĩndĩ? Nyamũ icio nĩ cioĩ mehia nĩ kĩ? Nyamũ citiũĩ mehia nĩ kĩĩ. No nginya cingiarutirwo iria itarĩ na maroro.
O ta ũrĩa nyamũ icio citarĩ na wathe o na hanini, ũguo noguo Jesu ataarĩ na mehia. Nĩ Ngai Mũtheru, Mũrũ wa Ngai na ndarĩ ehia. Ũguo, athengirie mehia maitũ, na ũbatithio wake rũĩ-inĩ rwa Jorodani, rĩrĩa akinyirie mĩaka 30.
Jesu akuire mũtharaba-inĩ nĩ tondũ wa mehia maitũ marĩa athengirie kuuma kũrĩ ithuĩ. Wĩra wake wa ũhonokio nĩguo watheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
 
 
Kĩambĩrĩria Kĩa Ũhoro Ũrĩa Mwega wa Ũhorohio wa mehia
 
Nĩ kĩ gĩatũmire Jesu
abatithio nĩ Johana Mũbatithania
rũĩ-inĩ rwa Jorodani?
Nĩguo ahingie maũndũ mothe
merekanĩrĩirio na ũthingu
 
 
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Mathayo 3, “Hĩndĩ ĩo Jesu nĩomire Galili, agĩthiĩ Jorodani kũrĩ Johana, akabatithio nĩwe. Nake Johana nĩendaga kũmũgiria, akĩmũũria, Niĩ-rĩ, njagĩrĩirwo nĩ kũbatithio nĩwe, nawe ũgũũka kũrĩ niĩ, atĩa? Nake Jesu akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩrĩ, Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirwo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu. Hĩndĩ ĩo akĩmwĩtĩkĩria.” (Mathayo 3:13-15).
No nginyagia tũmenye kĩrĩa gĩatũmire Jesũ abatithio o thutha wa gũkinyia mĩaka 30. Abatithirio nĩguo atherie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ahingie maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu wa Ngai. Nĩguo ahonokie andũ kuuma mehia-inĩ mao, Jesu Kristo, ũcio ũtaarĩ na wathe-rĩ, nĩ abatithirio nĩ Johana Mũbatithania.
Ũguo agĩthengia mehia ma kĩrĩndĩ, na akĩĩruta ahorohie mehia ma andũ othe. Nĩguo tũhonokio mehia-inĩ, twagĩrĩirwo nĩ kũmenya ma yothe na tũmĩtĩkie. Ũguo nĩ wĩra witũ gwĩtĩkia Ũhonokio Wake, nĩguo tũhonokio.
Ũbatithio wa Jesu ũgĩte atĩa? Nĩ ũndũ ũmwe na kũigĩrĩra kwa moko Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene. Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene, mehia maigagĩrĩrwo mũtwe-inĩ wa igongona rĩa mehia nĩ mũthĩnjĩri Ngai, na kũigĩrĩra moko make. O ũguo noguo Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, Jesu athengire mehia ma kĩrĩndĩ na njĩra ya kwĩruta ta igongona rĩa mehia na kũbatithio nĩ Johana Mũbatithania.
Johana Mũbatithania nĩwe warĩ mũnene kũrĩ andũ othe, na mũrũgamĩrĩri wa kĩrĩndĩ mwamũre nĩ Jehova. Arĩ ta mũrũgamĩrrĩri wa kĩrĩndĩ, mũthĩnjĩri Ngai wa kĩrĩndĩ, akĩigĩrĩra moko harĩ Jesu, na akĩigĩrĩra mehia mothe ma kĩrĩndĩ harĩ We. ‘Ũbatithio’ uugĩte, ‘kũnengereria’ ‘gũthika’ na ‘gũthambia.’
Hihi, nĩũũĩ gĩtũmi kĩa Jesu oke gũkũ thĩ ĩno, na abatithio nĩ Johana Mũbatithania? Nĩ wĩtĩkĩtie Jesu na ũmenyo wa ũbatithio Wake? Ũbatithio wa Jesu warĩ wa gũthengia mehia maitũ mothe, mehia marĩa ithuĩ ciana cia waganu twĩhagia na mĩĩrĩ itũ mĩtũrĩre-inĩ itũ. Johana Mũbatithania abatithirie Jesu, nĩguo kũhingia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera wa ũhorohio wa mehia maitũ mothe.
Thĩinĩ wa Mathayo 3:13-17, yambĩrĩrie na ‘Hĩndĩ ĩo’ na nĩ kuonania ihinda rĩrĩa Jesu abatithirio, nĩrĩo mehia mothe ma kĩrĩndĩ maigĩrĩirwo harĩ We.
‘Hĩndĩ ĩo’ Jesu agĩgĩthengia mehia ma kĩrĩndĩ, agĩkua mũtharaba-inĩ thutha wa ihinda rĩa mĩaka ĩtatũ, na mũthenya wa ĩtatũ akĩriũka. Nĩguo atherie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, nĩ abatithirio ihinda o rĩmwe rĩa kũigana, agĩkua mũtharaba-inĩ ihinda o rĩmwe rĩa kũigana, na akĩriũka kuuma kũrĩ akuũ ihinda o rĩmwe rĩa kũigana. Arĩa makũenda gũkũrwo mehia-inĩ mao mbere ya Ngai, nĩ athengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na akĩmahonokia ihinda o rĩmwe rĩa kũigana.
Nĩ kĩĩ, gĩatũmire, Jesu atuĩke, no nginyagia abatithio? Nĩ kĩĩ gĩatũmire mamwĩkĩre thũmbĩ ya mĩigua na agĩtuĩrwo igooti-inĩ rĩa Pilato o ta kĩmaramari kĩa ũndũire? Nĩ kĩĩ gĩatũmire mamwambe mũtharaba-inĩ, akiura thakame o nginya gũkua? Gĩtũmi kĩa maũndũ macio mothe nĩ tondũ nĩ akuuire mehia mothe ma kĩrĩndĩ, mehia maku na makwa na ũbatithio Wake. Nĩ tondũ wa mehia maitũ-rĩ, no mũhaka angĩakuire mũtharaba-inĩ.
No mũhaka twĩtĩkie kiugo kĩa ũhonokio, na nĩ atĩ, Ngai nĩ atũhonoketie na tũmũcokagĩrie ngaatho. Gũtarĩ na ũbatithio wa Jesu, na mũtharaba Wake, na kũriũka Gwake, gũtingĩrĩ na ũhonokio witũ.
Rĩrĩa Jesu abatithirio nĩ Johana, nĩrĩo akuuire mehia mothe ma kĩrĩndĩ, nĩ mehia maitũ akuuire, ũguo agĩtũhonokia ithuĩ twĩtĩkĩtie ũhoro Wake ũrĩa-mwega wa ũhonokio. Nĩ kũrĩ andũ meciragia atĩ “Jesu athengirie o mehia ma kĩmerera tu, kana tiguo ekire?” No, nĩ mahĩtĩtie.
Nĩ kwandĩkĩtwo wega mũno Ibuku-inĩ Rĩa Ngai atĩ, Jesu athengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, o ihinda o rĩmwe rĩa kũigana, rĩrĩa abatithirio. Mehia mothe nginyagia marĩa ma kĩmerera, nĩ matheretio. Jesu akiuga thĩinĩ wa Mathayo 3:15, “tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirwo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu.” Kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu nĩ kuuga mehia mothe hatarĩ gũtigithũkania, nĩ tũthengeirio.
Hihi, Jesu nĩ atheririe mehia ma mĩtũrĩre itũ yothe? Ĩĩ, ũguo nĩekĩre. Rekeii tuone, ũira wa hau mbere thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii. Rĩratwĩra ũhoro wa Mũthĩnjĩri Ngai, na igongona rĩa Mũthenya wa Ũhorohio.
 
 
Igongona Rĩa Ũhorohio wa Mehia ma Mwaka ma Aisiraeli Othe
 
Hihi Isiraeli nĩ mangĩagĩrĩire
kũna na igongona rĩa mehia
rĩa gũkũ thĩ?
Aca! O na rĩ
 
“Nake Haruni agĩtware ndegwa ya igongona rĩa mehia, o ro ĩo ĩmũkoniĩ we mwene, ehoroherie we mwene, o na andũ a nyũmba yake. Ningĩ acoke oe thenge icio cierĩ, aciige mbere ya Jehova o hau mũromo-inĩ wa hema ya gũtũnganwo. Nake Harũni acukĩre thenge icio cierĩ mĩtĩ; mũtĩ ũmwe ũtuĩke wa Jehova, naguo ũcio ũngĩ ũtuĩke wa mbũri ya kũrekio, ĩrĩa ĩtagwo ya Azazeli. Harũni akĩige mbere ya Jehova thenge ĩo ĩmũgũĩrĩire yacukĩrwo mĩtĩ, amĩrute ĩtuĩke igongona rĩa mehia. No rĩrĩ thenge ĩo ĩngĩ ĩgũĩrĩirwo nĩ mũtĩ ĩtuĩke ya Azazeli, ĩigwo mbere ya Jehova ĩrĩ muoyo, ĩtuwo horohio, na ĩcoke ĩrekio ĩthiĩ werũ-inĩ ĩtuĩke ya Azazeli” (Maũndũ ma Alawii 16:6-10). Haha, Haruni acoke arehe thenge cierĩ mũromo-inĩ wa hema ya gũtũnganwo, nĩguo ahorohie mehia ma o mwaka ma ciana cia Isiraeli.
“Nake Harũni acukĩre thenge icio cierĩ mĩtĩ; mũtĩ ũmwe ũtuĩke wa Jehova, naguo ũcio ũngĩ ũtuĩke wa mbũri ya kũrekio, ĩrĩa ĩtagwo ya Azazeli.”
Mahiũ ma igongona nĩ mabataranagia nĩũndũ wa ũhorohio wa watho wa mehia, ma o mũthenya, na nĩguo mehia maigĩrĩrwo igongona-inĩ rĩa mehia na kũigĩrĩra kwa moko make mũtwe-inĩ wa igongona rĩu rĩa mehia. No mehia, ma o mwaka ma ciana cia Isiraeli, nĩ mũthĩnjĩri Ngai wamaigagĩrĩra harĩ igongona rĩa mehia, o mwaka, mũthenya wa ikũmi, mweri-inĩ wa mũgwanja.
Thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 16:29-31, nĩkwandĩkĩtwo, “Naguo ũndũ ũyũ ũtuĩke kĩrĩra kĩa watho wa kũrũmĩrĩrwo nĩ inyuĩ tene ona tene, atĩ mweri wa mũgwanja, o mũthenya wa ikũmi waguo mwĩhingage kũrĩa irio, na mũtikanarutage wĩra o na ũrĩkũ, mũndũ ũrĩa ũciarĩirwo bũrũri wanyu, kana mũgeni ũtũũranĩtie na inyuĩ; nĩ gũkorwo mũthenya ũcio nĩguo mũkahorohagĩrio, nĩguo mũthere; naho ha ũhoro wa mehia manyu mothe mũkonagwo mũrĩ atheru mbere ya Jehova. Mũthenya ũcio nĩguo thabatũ ya kũhurũka o kũhurũka ki, na ya kwĩhingaga kũrĩa irio; kĩu nĩkĩo kĩrĩra kĩa watho wa kũrũmĩrĩrwo tene na tene.” (Maũndũ ma Alawii 16:29-31)
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene ciana cia Isiraeli ciarutaga igongona rĩa mehia nĩ ũndũ wa kũhorohia mehia mao ma o mũthenya, na kũigĩrĩra mehia mao mũtwe wa igongona rĩa mehia, na kumbũra, “Mwathani nĩ njĩhĩtie mehia maya na maya. Wenda njohera.” Agacoka agathĩnja igongona rĩu rĩa mehia, na kũnengera thakame yayo kũrĩ mũthĩnjĩri Ngai, agacoka akainũka mũciĩ arĩ na thayu nĩgũkorwo nĩoheirwo mehia make. Ũguo, igongona rĩa mehia rĩgakua handũ ha mwĩhia rĩkuuĩte mehia na mũtwe. Nyamũ ĩo ya igongona rĩa mehia ĩĩkoragwo handũ-inĩ ha mũndũ ũrĩa wĩhĩtie. Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene igongona rĩa mehia rĩakoragwo rĩrĩ rĩa thenge, ndũrũme, gacau kana ndegwa harĩ nyamũ iria theru, ciamũrĩtwo nĩ Jehova.
Ngai nĩũndũ wa tha ciake, agetĩkĩra muoyo wa nyamũ icio ciarutagwo handũ ha mwĩhia akue nĩũndũ wa mehia make.
Ũguo nĩguo mehia mahorohagĩrio Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene na igongona rĩa ũhorohio. Mehia ma mũndũ maigagĩrĩrwo igongona-inĩ rĩa mehia na njĩra ya kũigĩrĩrwo moko na thakame yayo ĩkanengerwo mũthĩnjĩri Ngai nĩguo atherie mehia mao.
O na kũrĩ ũguo nĩ watuĩkire ũndũ mũritũ kũhoroheria mehia ma o mũthenya. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Ngai agĩtĩkĩra mũthĩnjĩri Ngai atheragie mehia ma o mwaka, o mwaka, mũthenya wa ikũmi, mweri wa mũgwanja, handũ-inĩ ha kĩrĩndĩ gĩa ciana cia Isiraeli.
Naguo wĩra wa mũthĩnjĩri Ngai warĩ ũrĩkũ mũthenya wa ũhorohio wa mehia? Wambere Haruni, mũthĩnjĩri Ngai, aigagĩrĩra moko make harĩ igongona rĩa mehia, na akaumbũra mehia ma kĩrĩndĩ, “Jehova, ciana cia Isiraeli nĩ ciĩhĩtie, nĩ moraganĩte, nĩ matharĩtie, nĩ maaganĩte, nĩ maiĩte, na makaruta ũira wa maheni, nĩ marumĩte Ngai….”
Agacoka agatinia mũtwe wa igongona rĩa mehia, akooya thakame yayo na akamĩminjaminja maita mũgwanja gĩikaro-gĩa-tha, thĩinĩ wa hau hatheru. (Thĩinĩ wa Ibuku Rĩa Ngai 7 ĩrugamĩrĩire ndemwa ya ũkinyanĩru.)
Warĩ wĩra wake o mwaka, kũigĩrĩra mehia ma kĩrĩndĩ harĩ mũtwe wa igongona rĩa mehia handũ-inĩ hao, nayo nyamũ ĩo ya igongona rĩa mehia ĩgacoka ĩgathĩnjwo.
Na nĩ tondũ Ngai nĩ wa kĩhoto, agetĩkĩra igongona rĩa mehia rĩrutwo handũ-inĩ ha andũ nĩguo amahonokie. Tondũ Ngai nĩ wa tha nyingĩ, agetĩkĩria andũ marute muoyo wa nyamũ ya igongona handũ hao. Nake mũthĩnjĩri Ngai akaminjaminjĩria thakame yayo mwena wa irathĩro wa gĩikaro-gĩa-tha, akahoroheria mehia mothe ma andũ ma mwaka mũgima mũthenya ũcio wa ũhorohio, nĩguo mũthenya wa ikũmi mweri-inĩ wa mũgwanja.
 
Gatũrũme ka igongona
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene nũ?
Nĩ Jesu ũcio ũtarĩ na
kaũũgũ o na kameni
 
Nake mũthĩnjĩri Ngai arute thenge igĩrĩ mũthenya ũcio wa ũhorohia wa mehia ma ciana cia Isiraeli. Thenge ĩmwe ĩĩtagwo mbũri ya kĩrekio na nĩ kuuga ‘kũeheria.’ O ta ũguo-rĩ mbũri ya kĩrekio Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ nĩ Jesu Kristo. “Amu Ngai, nĩ tondũ wa ũrĩa endete kĩrĩndĩ gĩa gũkũ thĩ, nĩaarutire Mũrũ wake wa mũmwe, nĩ getha mũndũ o wothe ũmwĩhokete ndakore, no agĩe muoyo wa tene na tene” (Johana 3:16).
Ngai atũheire Mũrũ Wake wa Mũmwe arĩ ta gatũrũme ka igongona. Arĩ ta gatũrũme ka igongona, nĩ abatithirio nĩ Johana Mũbatithania na agĩtuĩka Mũhonokia, Mesia wa kĩrĩndĩ. Jesu nĩ kuuuga ‘Mũhonokia’ na Kristo nĩ ‘Mũthamaki mũamũre,’ ũguo Jesu Kristo nĩ kuuga ‘Mũrũ wa Ngai ũcio wokire nĩguo atũhonokie ithuĩ ithuothe.’
O ta ũrĩa mehia ma o mwaka ma kĩrĩndĩ maahorohagio Mũthenya wa ũhorohio Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, ũguo nĩguo Jesu Kristo okiire gũkũ thĩ mĩaka 2,000 mĩhĩtũkũ, akĩbatithio, na akiura thakame mũtharaba-inĩ, nĩguo ahingie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio kwa mehia maitũ.
Na rĩu haha reke tũthome thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii. “Ningĩ Harũni aigĩrĩre moko merĩ mũtwe-inĩ wa thenge ĩo ĩrĩ muoyo, acoke oimbũre waganu wothe wa ciana cia Isiraeli hau ĩrĩ, o na ũhoro wao wothe wa kũagarara watho, naguo ũguo nĩ ta kuuga mehia mao mothe, akĩmaigĩrĩre o igũrũ rĩa mũtwe wayo, acoke amĩnengere mũndũ ũrĩa ũrũgamĩte ho ũrĩa ũthurĩirwo wĩra ũcio, amĩtware, akamĩrekerie werũ-inĩ ĩthiĩre; nayo thenge ĩo ĩkuue waganu wacio wothe ĩũtware kũndũ kũrĩa gũtatũũragwo nĩ andũ; nake mũndũ ũcio akĩrekie thenge ĩo kũu werũ-inĩ ĩĩthiĩre.” (Maũndũ ma Alawii 16:21-22)
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 1 atĩ mehia ma ciana cia Isiraeli maaigagĩrĩrwo mũtwe-inĩ wa thenge. ‘Ũhoro wacio wothe wa kũagarara watho’ na nĩ ta kuuga, mehia mothe marĩa mehĩĩtie na ngoro, na mwĩrĩ. ‘O na ũhoro wacio wothe wa kũagarara watho’ makaigĩrĩrwo mũtwe-inĩ wa igongona rĩa mehia nĩ mũthĩnjĩri Ngai na moko make.
 
 
Nĩũndũ wa Watho wa Ngai, no Mũhaka Tũkorwo na Ũmenyo Ũrĩa wa Ma wa Mehia Maitũ Mothe
 
Nĩ kĩ gĩatũmire
Ngai atũhe watho?
Nĩgũtũhe ũmenyo wa mehia
 
 
Watho wa Ngai nĩ icunjĩ 613 cia mathani. Ũhoro wa ma nĩ atĩ, rĩrĩa tũgũĩciria ũhoro wa watho, twĩkoraga tũgĩka ũrĩa ũtwĩrĩte tũtigeke, na tũkaaga gwĩka ũrĩa ũtwĩrĩte twĩke.
Ũguo tũrĩ ehia. Nĩ kwandĩndĩkĩtwo Ibuku-inĩ Rĩa Ngai, atĩ, Ngai atũheire mathani, nĩ getha tũhote gũkũrana wĩhia witũ (Aroma 3:20). Ũguo nĩ kuuga atĩ, atũheire watho wa mathani nĩguo tũmenye o wega atĩ nĩ twĩhagia. Wee ndatuoheire tondũ no tũhote kũmahingia, no nĩ getha tũmenye mehia maitũ.
Ndatũheire mathani Make nĩguo tũhingagie. Ndũngĩeterera kuona ngui ĩgĩikara mĩaka ta ya mũndũ. O ta ũgou-rĩ, tũtingĩhota kũhingia watho wa Ngai, no nĩ tũmenyaga o wega mehia maitũ kũgerera watho wa mathani Make.
Ngai aatũheire mathani nĩũndũ wa ũingĩ wa mehia maitũ, no tũtimenyaga ũguo. “Ĩĩ mũrĩ oragani, atharia, aganu,” Ngai atwĩrĩte ũũ wega kũringana na mathani. Atwĩrĩte tũtikoorage, no nĩ tũragaga na ngoro na rĩngĩ o na mĩĩrĩ itũ.
Na nĩ tondũ nĩ kwandĩkĩtwo watho-inĩ atĩ, tũtikoorage, nĩ tũmenyaga atĩ tũrĩ oragani na kuuga, “Aa, nĩ ndahĩtia. Ndĩmwĩhia nĩ tondũ nĩndeka ũndũ itakwagĩrĩirwo nĩ gwĩĩka. Nĩ ndehia.”
Nĩ ũndũ wa kũhonokia ciana cia Isiraeli, Ngai nĩ amũrire Haruni nĩguo arutage magongona ma ũhorohio thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene, na nĩ Haruni wahorohagĩria andũ o ihinda rĩmwe o mwaka.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, Ngai nĩ arutagĩrwo magongona merĩ ma mehia mũthenya wa ũhorohio wa mehia. Ĩmwe ĩkarutĩrwo Jehova, na ĩrĩa ĩngĩ ĩgatuĩka ya gũthiĩ kũrekio werũ-inĩ, thutha wa kũigĩrĩrwo moko, ĩgakĩigĩrĩrwo mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Mbere ya gũthiĩ kũrekio werũ-inĩ nĩ mũndũ ũrĩa wamũrĩirwo wĩra ũcio-rĩ, mũthĩnjĩri Ngai ambaga kũigĩrĩra moko make mũtwe wa thenge ĩo ĩrĩ muoyo na akoumbũra waganu wa ciana cia Isiraeli. “Jehova andũ aku nĩ moraganĩte, nĩ matharĩtie, nĩ maiĩte, na makahoya mĩhianano…. Nĩ twĩhĩtie mbere Yaku.”
Bũrũri wa Palesitine ũrĩ werũ-inĩ. Thenge ĩo ya kũrekio yatwaragwo werũ-inĩ ĩgatigwo ĩkuĩre kuo. Na hĩndĩ ĩo ĩkiumagario andũ nao maikaraga macũthĩrĩirie o nginyagia ĩkairĩria, marĩ na wĩtĩkio atĩ, mehia mao nĩ mathiĩ na thenge ĩo ya kũrekio. Na nĩ ũndũ ũcio andũ makagĩa na thayu, nayo thenge ĩo ya kũrekio ĩgakua na mehia ma o mwaka ma andũ.
Na o ta ũguo, Ngai nĩ atũhoroheirie mehia maitũ mothe, na gatũrũme ka Ngai, Jesu Kristo. Mehia maitũ mothe, magĩtherio biũ na ũbatithio wa Jesu, na thakame yake, ĩrĩa aitire mũtharaba-inĩ.
Jesu nĩ Ngai na Mũhonokia witũ. Wee nĩ Mũrũ wa Ngai, na nĩwe wokire kũhonokia andũ kuuma mehia-inĩ. Nĩwe watũmbire na mũhanĩre wake, na agĩĩũka gũkũ thĩ, nĩguo atũhonokie kuuma mehia-inĩ.
Jesu ndaathengirie o mehia marĩa twĩhagia na mwĩrĩ o mũthenya tu, no nĩ mehia nginyagia marĩa mothe tũkehia thutha-inĩ, na meciria na mwĩrĩ. Ũguo no mũhaka angĩabatithirio nĩ Johana Mĩbatithania nĩguo ahingie maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu wa Ngai, ũhorohio wa mehia ma kĩrĩndĩ mũkinyanĩru.
Mĩaka ĩtatũ mbere ya Jesu kwambwo mũtharaba-inĩ, nĩguo ambĩrĩirie wĩra wake, na nĩathengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na ũbatithio ũrĩa abatithirio naguo nĩ Johana Mũbatithania rũĩ-inĩ rwa Jorodani. Ũhonokio Wake wa andũ othe, gũtheria mehia mothe maitũ wambĩrĩirie na ũbatithio Wake.
Nĩ rũĩ-ĩnĩ rwa Jorodani, harĩa hariku ũriku wa njohero, nĩ ho Johana Mũbatithania aigĩrĩire Jesu moko, akĩmũrinda maĩ-inĩ. Ũbatithio ũyũ nĩ ũndũ ũmwe na kũigĩrĩrwo kwa moko thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene na nĩ ũndũ umwe na kũigĩrĩra mehia mothe.
Kũrindwo maĩ-inĩ nĩ kuonania gũkua, na kuumĩra igũrũ rĩa maĩ-inĩ nĩ kuonania kũriũka. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, rĩrĩa abatithirio nĩ Johana Mũbatithania, Jesu nĩ ahingirie na akĩonania icunjĩ cia wĩra Wake: gũthengia mehia maitũ mothe kwambwo mũtharaba-inĩ na kũriũka.
No tũhonokio tũngĩtĩkia ciugo iria Jesu atũhonokirie nacio kuuma mehia-inĩ. Warĩ mũbango wa Ngai gũtũhonokia na Mũrũwe Jesu, na nĩũndũ ũcio kĩrĩkanĩro kĩrĩa arĩkanĩire Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene gĩkĩhingio. Na tondũ wa gĩĩko kĩu, Jesu agĩthiĩ mũtharaba-inĩ akuuĩte mehia mothe maitũ mũtwe-inĩ Wake.
 
Angĩkorwo Jesu nĩatheririe
mehia maitũ mothe-rĩ, nĩ wĩra
ũrĩkũ twatigĩirwo?
Wĩra ũrĩa twagĩrĩirwo nĩ gwĩka no
gwĩtĩkia kiugo kĩa Ngai
 
Thĩinĩ wa Johana 1:29, nĩ kwandĩkĩtwo, “Mũthenya ũyũ ũngĩ Jesu agĩũka arorete kũrĩ we, akiuga atĩrĩ, Onei Gatũrũme ka Ngai, Karĩa ga Gũtwara mehia ma Kĩrĩndĩ!” Johana Mũbatithania akĩruta ũira, “Onei Gatũrũme ka Ngai, Karĩa ga Gũtwara mehia ma Kĩrĩndĩ!” mehia mothe ma kĩrĩndĩ nĩ maigĩrĩirwo harĩ Jesu, rĩrĩa abatithĩirio Jorodani. Ĩtĩkia! Na nĩ ũkũrathimwo na kuoherwo mehia maku mothe.
No mũhaka twĩtĩkie kiugo kĩa Ngai. No mũhaka tũteyanĩrie meciria maitũ, na ũremi witũ, na twathĩkĩre mandĩko ma kiugo kĩa Ngai. No mũhaka twĩtĩkie na ũũma atĩ, Jesu nĩ athengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
Kuuga atĩ, Jesu nĩ athengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na kuuga atĩ, nĩahingirie maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu wa Ngai, na gũtheria mehia maitũ, nĩ ũndũ ũmwe. ‘Kũigĩrĩra kwa moko’ na ‘ũbatithio’ nĩ ũndũ ũmwe.
Tũtakũrora nĩ kiugo kĩrĩkũ tũrahũthĩra rĩrĩa tũkuuga, ‘mothe’ ‘kĩndũ gĩothe’ kana ‘ciothe’ uuge no ũmwe. Uuge wa ‘kũigĩrĩra kwa moko’ Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, ũkoretwo ũrĩ o ũndũ ũmwe o na Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Kĩerũ, o tiga kiugo ‘ũbatithio’ nĩkĩo kĩhũthĩrĩtwo.
Na ũndũ ũcio nĩ ũũma mũhũthũ atĩ, Jesu nĩ abatithirio, na akĩambwo mũtharaba-inĩ, nĩguo atherie mehia maitũ. No tũhonokio tũngĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera.
Rĩrĩa Ibuku Rĩa Ngai rĩratwĩra atĩ, Jesu nĩ athengirie ‘mehia ma kĩrĩndĩ’ (Johana 1:29), mehia ma kĩrĩndĩ nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga, mehia marĩa mothe twaciarirwo namo, na nĩmo, meciria moru, ũici, ũtharia, ũcumĩkĩri, waganu, ũrumani, mwĩtĩo na ũrimũ ũrĩa ũkoragwo meciria-inĩ maitũ. Na nĩ hamwe na ũremi wothe, na wĩhia ũrĩa twĩhagia na mwĩrĩ na ngoro.
“Nĩ gũtuĩka mũcara wa mehia nĩ gĩkuũ, no kĩheo kĩrĩa Ngai aheanaga kiumanĩte na Wega wake nĩ muoyo wa tene na tene, ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Kristo Jesu Mwathani witũ.” (Aroma 6:23). “O na atĩrĩrĩ, kũringana na watho, hakuhĩ indo ciothe itheragio na thakame, na gũtaitĩtwo thakame-rĩ, gũtingĩrekanĩrwo mehia” (Ahibirania 9:22). O ta ũguo herĩtwo mĩhari-inĩ ĩo, mehia mothe no mũhaka marĩhĩrwo. Jesu Kristo nĩguo ahonokie andũ othe kuuma mehia-inĩ, nĩ arutire muoyo wake na akĩrĩha thirĩ wa mehia maitũ mothe o ihinda rĩmwe rĩa kũigana.
Na nĩũndũ ũcio-rĩ, nĩguo tuoherwo mehia maitũ mothe, ũndũ ũrĩa twagĩrĩirwo nĩ gwĩka nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera−ũbatithio wa Jesu, na thakame Yake, na Wee arĩ Ũrĩa Arĩ.
 
 
Ũhorohio wa Mehia ma Rũciũ
 
Nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũruta
igongona rĩa mehia rĩngĩ?
Aca o narĩ
 
Mehia ma rũciũ, na oke, na mehia marĩa twĩhagia o nginya tũgaakua, marĩ hamwe na ‘mehia ma kĩrĩndĩ,’ o ta ũrĩa mehia ma ira, na iyo marĩ hamwe na ‘mehia ma kĩrĩndĩ.’ Mehia ma andũ kuuma gũciarwo, nginya gũkua, moothe nĩ hamwe na ‘mehia ma kĩrĩndĩ’ na rĩhia o rĩothe nĩ rĩaigĩrĩirwo harĩ Jesu na ũbatithio Wake. Mehia mothe tũgũtũũra twĩhagia, o nginyagia mũthenya ũrĩa tũgakua, nĩ twathengeirio.
Twagĩrĩirwũo no gwĩũĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera, kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩandĩkĩtwo, na gwathĩkĩra ũhoro ũcio wa ma, nĩguo tũhonokio. Twagĩrĩirũo nĩ gũtigana na mbuguĩro ciitũ ene, nĩguo tũtherio mehia mothe maitũ. No ũrie kũria atĩrĩrĩ, “Ahotire atĩa gũtheria nginyagia mehia marĩa matarĩ meke?” iingĩcooka na niĩ ngũũrie atĩrĩrĩ, “Hihi, Jesu agĩrĩirũo nĩ gũka rĩngĩ, na rĩngĩ na agaita thakame o hĩndĩ ĩrĩa twehia?”
Thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ, nĩ kũrĩ watho wa gũtherio kwa mehia maitũ. “O na atĩrĩrĩ, kũringana na watho, hakuhĩ indo ciothe itheragio na thakame, na gũtaitĩtwo thakame-rĩ, gũtingĩrekanĩrũo mehia” (Ahibirania 9:22). Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ endaga gũtherio mehia make hĩndĩ ya Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene, aaigagĩrĩra mehia make haarĩ igongona rĩa mehia na kũigĩrĩra moko, narĩo igongona rĩa mehia rĩgakua, nĩũndũ wa mehia ma mũndũ ũcio ũkwĩhĩtie.
Na o ta ũguo, Mũrũ wa Ngai nĩokire gũkũ thĩ, nĩguo ahonokie kĩrĩndĩ gĩothe. Akĩbatithio nĩguo athengie mehia maitũ mothe, agĩita thakame mũtharaba-inĩ nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia maitũ, na agĩkua mũtharaba-inĩ, na akiuga, “Ũhoro nĩwarĩka.” Mũthenya wa gatatũ akĩriũka, narĩu aikaire guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai. Na, nĩũndũ ũcio, nĩ atuĩkĩte Mũhonokia witũ kũna, tene o na tene.
Nĩguo tũtherio mehia maitũ moothe, no mũhaka tũrege meciria maitũ, na tũtigane morutani ma ũndini, marĩa matwĩraga twĩtherie mehia na mahoya ma kwĩrira o mũthenya. Nĩguo mehia ma kĩrĩndĩ matherio, igongona nĩ rĩathanĩtwo rĩrutwo, o ihinda rĩmwe rĩa kũigana. Ngai aarĩ Matu-inĩ nĩaigĩrĩire mehia mothe ma kĩrĩndĩ harĩ Mũrũ Wake na ũbatithio wake, na akĩreka ambwo mũtharaba-inĩ, nĩ ũndũ witũ. Na kũriũka gwake, akĩhingia ũhonokio witũ.
“No rĩrĩ, aatihirio nĩ ũndũ wa mahĩtia maitũ, o na akĩhehenjwo nĩ ũndũ wa waganu witũ; nakuo kũhũrwo kũrĩa gwatũmire tũgĩe na ũiguano, nĩwe wagũire nakuo, na ithuĩ tũhonagio nĩũndũ wa mĩtũnda ya kũrĩa aahũrirwo…. Nake Jehova nĩamũigĩrĩire waganu witũ ithuothe.” Thĩinĩ wa Isaia 53, nĩ kwĩrĩtwo atĩ mahĩtia na waganu wa kĩrĩndĩ, wa andũ othe nĩ waigĩrĩirwo harĩ Jesu Kristo.
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, Aefeso 1:4, nĩ kwandĩkĩtwo, “kũringana na ũrĩa aatũthurire thĩinĩ wake thĩ ĩtanombwo.” Haha haratũĩra atĩ, aatũthurire mbere ya kũmbwo gwa thĩ. Mbere ya nginya thĩ yumbwo, Ngai thĩinĩ wa Kristo. Ũndũ wothe tũngĩkorwo nĩ twawĩciragia hau mbere-inĩ, rĩu twagĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkia na gwathĩkĩra Kiugo kĩa Ngai, kiugo kia maĩ, na thakame na Roho.
Ngai aatũĩrĩte atĩ Gatũrũme Gake, Jesu Kristo, nĩathengirie mehia ma kĩrĩndĩ, na agĩtheria andũ othe. Thĩinĩ wa Ahibirania 10 nĩ kwandĩkĩtwo, “Rĩu-rĩ, tondũ watho ũrĩ o kĩĩruru kĩa maũndũ marĩa mega magoka, na ti mũhianĩre wa ma wa ũrĩa matariĩ-rĩ, ndũngĩhota o na rĩ gũtũma andũ arĩa makuhagĩrĩria magĩrĩre kũna na ũndũ wa magongona o ro macio matũire marutagwo o mwaka o mwaka” (Ahibirania 10:1).
Haha herĩtwo atĩrĩrĩ, atĩ magongona o ro macio marutagwo mwaka o mwaka, matingĩahotire o na rĩ gũtũma andũ arĩa maakuhagĩrĩria magĩrĩre kũna. Watho warĩ o kĩĩruru kĩa maũndũ marĩa mega magoka, no ti mũhianĩre wa ma wa ũrĩa matariĩ. Jesu Kristo, ũcio Mesia, arĩ oke, nĩ atũtuire agĩrĩru kũna, o ihinda rĩmwe rĩa kũigana (o ta ũrĩa mehia ma o mwaka ma ciana cia Isireali matheragio o ihinda rĩmwe rĩa kũigana) nĩũndũ wa kũbatihtio, na kũambwo, nĩguo atherie mehia maitũ mothe.
Nĩ ũndũ ũcio, Jesu nĩ ougire thĩiniĩ wa Ahibirania 10, “agacoka akoiga, Atĩrĩ, ndĩ gũũka gwĩkaga o ũrĩa wendaga. Nĩ kweheria ekweheria ũhoro ũcio wa mbere, nĩ getha arũmie ũcio wa kerĩ. Nakuo kwenda kũu nĩkuo gũtũmaga tũtherio, nĩ ũndũ wa ũrĩa mwĩrĩ wa Jesu Kristo warutirwo o ihinda rĩmwe rĩa kũigana. Na rĩrĩ, mũthĩnjĩri-Ngai o wothe nĩarũgamaga o mũthenya o mũthenya agĩtungatĩra Ngai, na akĩrutaga magongona o ro macio kaingĩ, namo matingĩhota kweheria mehia o na rĩ. Ĩndĩ ũyũ-rĩ, aarĩkia kũruta igongona o rĩmwe rĩa kũigana nginya tene na tene, agĩikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai, eterere o nginya rĩrĩa thũ ciake igatuwo gaturũa ka makinya make. Tondũ-rĩ, nĩ ũndũ wa kwĩruta o ihinda rĩmwe, nĩaatũmire andũ aamũre maagĩrĩre kũna o nginya tene. O nake Roho Mũtheru nĩwe mũira witũ ũhoro-inĩ ũcio; tondũ arĩkia kuuga atĩrĩ:
Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ngarĩkanĩra nao matukũ macio maathira, ũguo nĩguo Mwathani oiga;
Nĩngekĩra mawatho makwa ngoro-inĩ ciao,
Na ndĩmaandĩke meciria-inĩ mao,
agacoka akoiga atĩrĩ:
Namo mehia mao na mawaganu mao ndigacoka kũmaririkana o rĩ o rĩ. Na rĩrĩ, macio maarĩkia kũrekanĩrwo, gũtingĩcoka kũrutwo ihaki rĩa mehia.” (Ahibirania 10:9-18).
Nĩ twĩtĩkĩtie atĩ Jesu nĩatũhonokirie, kuuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ, na ũbatithio Wake na thakame Yake mũtharaba-inĩ.
 
 
Ũhonokio wa Gũciarwo Rĩngĩ na Maĩ na Roho Ũrĩa Wandĩkĩtwo Ngoro-inĩ Ciitũ na Meciria-inĩ Maitũ
 
Hihi-rĩ, tũtuĩkĩte athingu
nĩ tondũ tũtiĩhagia rĩngĩ?
Aca. Tũtuĩkĩte athingu nĩ tondũ
Jesu nĩakuuire mehia mothe maitũ
na nĩ tũmũĩtĩkĩtie.
 
Hihi, wee nĩ wĩtĩkĩtie ũhonokio Wake mũkinyanĩru kũna? −Ameni− hihi nĩwathĩkagĩra na wĩtĩkio, kiugo kĩa Ngai atĩ, Jesu Kristo We mwene abatithirio na agĩita thakame mũtharaba-inĩ nĩguo atũhonokie? No mũhaka tũkorwo na wĩtĩkio wa Kiugo Gĩake nĩguo tũciarwo rĩngĩ. Tũtuĩkaga akũhonokio, o rĩrĩa twetĩkia atĩ, Jesu Kristo nĩ atheririe mehia mothe maitũ, hamwe na mehia ma kĩrĩndĩ na ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia.
Gũtirĩ hĩndĩ o na ĩrĩkũ tũngĩthira mehia nĩũndũ wa gũathĩkĩra Watho wa Ngai, no notũtuĩke akinyanĩru kũna na gwĩtĩkia wĩra Wake. Jesu Kristo akuuire mehia maitũ mothe na ũbatithio ũrĩa abatithĩirio Jorodani, akĩhera na akĩherithio mũtharaba-inĩ, nĩũndũ wa mehia maitũ mothe. Na ũndũ wa gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega na ngoro ciitũ ciothe, no tũkũũrwo mehia-inĩ maitũ mothe, na tũtuĩke athingu. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo?
Ũbatithio wa Jesu, na kwambwo Gwake, na kũriũka, maũndũ macio, ekire nĩguo atherie mehia ma kĩrĩndĩ, na nĩ ũndũ wa watho wa ũhonokio, na wendo wa Ngai, ũrĩa ũtarĩ gĩthimi, o na kana mũico. Ngai atũendete o ũrĩa tũhana, na nĩ wa kĩhoto, na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, akĩamba gũtũtua athingu. Atũtuire athingu na kũigĩrĩra mehia mothe maitũ harĩ Jesu na ũbatithio Wake.
Nĩguo athambie mehia mothe maitũ, nĩ atũmire Mũrũ Wake wa mũmwe Jesu, gũkũ thĩ nĩ ũndũ witũ. Agĩtĩkĩra Jesu akuue mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio Wake, na agĩcooka akĩmũtuĩra, nĩũndũ wa mehia mothe maitũ. Agĩtũtua ciana Ciake theru, na ũhonokio wa maĩ na thakame, wendo wa Ngai.
Thĩinĩ wa Ahibirania 10:16, “Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ngarĩkanĩra nao matukũ macio maathira, ũguo nĩguo Mwathani oiga; Nĩngekĩra mawatho makwa ngoro-inĩ ciao, Na ndĩmaandĩke meciria-inĩ mao,”
Ngoro-inĩ ciitũ na meciria-inĩ maitũ-rĩ, tũrĩ ehia, kana hihi tũrĩ athingu mbere ya Ngai? Hĩndĩ rĩrĩa twetĩkia Kiugo Kĩa Ngai, tũtuĩkaga athingu. Jesu Kristo akuuire mehia maitũ mothe na agĩtuĩrwo nĩ ũndũ wa mo. Jesu Kristo nĩwe Mũhonokia witũ. No wĩcirie atĩrĩrĩ, “Tondũ nĩ twĩhagia o mũthenya-rĩ, tũngĩgĩtuĩka athingu atĩa? Tũrĩ ehia hatarĩ nganja.” No rĩrĩa twetĩkia Kiugo Kĩa Ngai-rĩ, o ta ũrĩa Jesu Kristo athĩkĩire Ithe-rĩ, tũtuĩkaga athingu.
Hatarĩ nganja, o ta ũrĩa nguugĩte hau kambere, twarĩ na mehia ngoro-inĩ ciitũ rĩrĩa tũtaarĩ aciare rĩngĩ. No rĩrĩ, rĩrĩa twetĩkirie ũhoro-ũrĩa-mwega wa kũoherwo mehia ngoro-inĩ ciitũ-rĩ, nĩ twahonokirio kuuma mehia-inĩ maitũ mothe. Hĩndĩ ĩrĩa tũtamenyete ũhoro-ũrĩa-mwega-rĩ, twaarĩ ehia. No, nĩ twatuĩkire athingu o hĩndĩ ĩrĩa twambĩrĩirie gwĩtĩkia ũhonokio wa Jesu, na tũgĩtuĩka ciana cia Ngai thingu. Ũyũ nĩguo wĩtĩkio wa gũtuĩka athingu, ũrĩa Mũtũmwo Paulo aririe ũhoro waguo. Wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia nĩ watũtuire ‘athingu.’
Ti, Mũtũmwo Paulo, kana Iburahimu, kana andũ arĩa a tene marĩ a wĩtĩkio matuĩkire athungu nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa mekaga, no nĩũndũ wa gwĩtĩkia Kiugo Kĩa Ngai, ciugo cia irathimo Ciake cia kuoherwo mehia.
Thĩinĩ wa Ahibirania 10:18, “Na rĩrĩ, macio maarĩkia kũrekanĩrwo, gũtingĩcoka kũrutwo ihaki rĩa mehia.” O ta ũrĩa kwandĩkĩtwo, Ngai atũhonokirie nĩguo tũtigakue nĩ ũndũ wa mehia maitũ. Hihi, nĩ wĩtĩkĩtie ũguo? −Ameni−
Thĩinĩ wa Afilipi 2, “Gĩagai na ngoro o ĩrĩa yarĩ na Kristo Jesu. We-rĩ, o na aaikarĩte ahaanaine na Ngai, ndonire atĩ kũiganana na Ngai nĩ ũndũ wa gũkumbatĩrio, no nĩ gwĩcuuma ecuumire, agĩikara ahaanaine na ngombo agĩgĩtuĩka wa kũhaananio na andũ a gũkũ thĩ. Nake aagĩkorwo ahaana ta mũndũ, akĩĩnyihia we mwene, agĩgĩathĩka, o kinya akĩũragwo, o kũũragwo kũrĩa kwa mũtharaba-inĩ. Nake nĩ ũndũ wa ũguo, Ngai nĩaamũtũũgĩirie mũno, akĩmũtua rĩĩtwa o rĩrĩa rĩkĩrĩte marĩĩtwa mothe; naguo atĩ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesu maru mothe maturagio, o kũrĩa Igũrũ, o na ruungu rwa thĩ; o na ningĩ atĩ nĩmĩ ciothe ciumbũrage atĩ Jesu Kristo nĩwe Mwathani, nĩ getha Ngai Ithe witũ agoocagwo.” (Afilipi 2:5-11).
Jesu Kristo, ũrĩa nĩwe ũtheri wa riri Wake, na Wee arĩ ũrĩa atariĩ (Ahibirania 1:3), Wee ndeerongoreirie igweta o rĩothe. Na handũ ha ũguo atuĩkire ta ngombo, na agĩũka na mũhanĩre wa mũndũ. Akĩĩnyihia, na agĩathĩka o nginya gũkua nĩ ũndũ witũ.
Nĩ ũndũ ũcio tũgoocaga Jesu, “Wee nĩwe Ngai witũ, na Mũhonokia, na Mũthamaki.” Gĩtũmi gĩa kũgooca Ngai na kwambararia Jesu, nĩ tondũ Jesu nĩ aathĩkĩire, wendi wa Ithe o nginya mũico. Korwo ndathĩkire, tũtingĩragooca Mũrũ wa Ngai ihinda rĩu. No tondũ Mũrũ wa Ngai nĩ athĩkĩire wendi wa Ithe o nginya gũkua-rĩ, ciũmbe ciothe, na andũ othe gũkũ thĩ nĩwe magoocaga, na magũtũũra o mamũgoocaga tene, o na tene.
Jesu Kristo nĩatuĩkire Gatũrũme ka Ngai karĩa gathengirie mehia ma kĩrĩndĩ, na nĩ kwandĩkĩtwo atĩ amathengirie na ũbatithio Wake. Rĩu mĩaka 2,000 nĩ mĩhĩtũku kuuma rĩrĩa athengirie mehia ma kĩrĩndĩ. Niĩ, na we tũtũũrĩte thĩ ĩno o kuuma gũciarwo gwitũ, mehia maitũ mothe o na mo marĩ hamwe, na mehia ma kĩrĩndĩ.
 
Hihi, nĩ tũgatuĩka
ehia rĩngĩ, twehia rũciũ?
Aca, nĩ tondũ Jesu nĩ athengirie
mehia mothe maitũ ma mbere,
ma rĩu na mathutha-inĩ
 
Tũtagũtigithũkania mehia ma kĩmerera, na mahĩtia ma mĩtũrĩre itũ yothe-rĩ, tũtiĩhĩtie kuuma rĩrĩa twaciarirwo?
−Ĩĩ, nĩ twĩhĩtie.−
Jesu nĩoĩ atĩ, nĩ tũkehia kuuma mũthenya wa gũciarwo, o nginya mũthenya ũrĩa tũgakua, na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, agĩthengia mehia maitũ mothe o mbere. Nĩ ũkuona ũguo rĩu? Angĩkorwo tũgũikara mĩaka 70-rĩ, mehia maitũ no maihũre makĩria na rori igana rĩmwe. No Jesu nĩ athengirie mehia maitũ moothe, o ihinda o rĩmwe, na ũbatithio Wake, na akĩmakuua o nginya mũtharaba-inĩ.
Korwo Jesu athengirie mehia o ma kĩmerera tu-rĩ, tũngĩkua, na tũcoke tũthiĩ iherero. O na angĩkorwo twaiguire ta ata thengire mehia mothe maitũ, ũndũ ũcio ndũngĩcenjia ũũma atĩ, Jesu nĩ atheririe mehia moothe maitũ.
Nĩ mehia maigana atĩa twĩhagia gũkũ thĩ ĩno? Mehia marĩa moothe twĩhagia marĩ hamwe na mehia ma kĩrĩndĩ.
Rĩrĩa Jesu erire Johana amũbatithie-rĩ, ũcio nĩguo ũndũ ũrĩa augire. Jesu nĩ arutire ũira Wake atĩ, nĩ athengetie mehia maitũ moothe. Ngai nĩatũmire mũrekio Wake mbere ya Jesu na agĩtũma Jesu abatithio nĩwe. Na ũndũ wa kũbatithio nĩ Johana, arĩ we mũrũgamĩrĩri wa kĩrĩndĩ, akĩinamia mũtwe Wake mbere yake abatithio nĩwe, Jesu agĩthengia mehia moothe ma kĩrĩndĩ.
Mehia moothe maitũ kuuma mĩaka 20 nginya 30, kuuma 30 nginya 40, na gũthiĩ na mbere; nginyagia mehia ma ciana ciitũ marĩ harĩ mehia ma kĩrĩndĩ, marĩa Jesu athengirie na ũbatithio Wake.
Nũũ, ũngĩkiuga atĩ, nĩ kũrĩ mehia matigarire gũkũ thĩ? Jesu Kristo nĩ athengirie mehia ma kĩrĩndĩ, na no tũhonokio tũngĩtĩkia ngoro-inĩ ciitũ, hatarĩ na kĩruru kĩa nganja, harĩ ũrĩa Jesu ekire nĩguo atherie mehia maitũ: ũbatithio Wake na thakame ĩo ya goro aitire.
Andũ aingĩ maikaraga mĩtũũrĩre yao na mĩthutũkanio, mohetwo nĩ meciria mao, na maikaraga o makĩaragia ũhoro wa mĩtũrĩre yao ta ĩrĩ ya bata mũno. No nĩ kũrĩ aingĩ matũũrĩte mĩtũũrĩre mĩritũ. Andũ aingĩ maikaraga mĩtũũrĩre ya mĩthutũkanio. O na niĩ ndatũũraga mũtũũrĩre o ta ũcio itanaciarwo rĩngĩ. Ũngĩkĩaga atĩa kwaga kũigua, kana gwĩtĩkĩra ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio wĩhia, wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake?
 
 
Ũhoro wa Kũhonokia Ehia-rĩ, nĩ Ũhingĩtio
 
Nĩ kĩ gĩatũmire Jesu
athambie Petero nyarĩrĩ?
Nĩ tondũ nĩ endaga Petero agĩe na wĩtĩkio
mũrũmu wa ũma atĩ nĩ amũtheretie
mehia make mothe o nginyagia
ma thutha-inĩ na ũbatithio Wake.
 
Reke tũthome Johana 19. “nake akiumagara ekuuĩire mũtĩ wake, agĩkinya harĩa hetagwo Handũ ha kĩbuuri, na noho hetagwo na Kĩhibirania Gologotha; na hau makĩmwamba mũtĩ igũrũ, na makĩamba andũ angĩ erĩ mũtĩ igũrũ hamwe nake, ũmwe mwena ũyũ na ũmwe mwena ũcio ũngĩ, Jesu e gatagatĩ. Ningĩ Pilato akĩandĩkithia ũhoro wake kahengere-inĩ, agĩgekĩrithia mũtĩ wake igũrũ. Na ũrĩa kaandĩkĩtwo nĩ ũũ: JESU MŨNAZARI, MŨTHAMAKI WA AYAHUDI. Nao Ayahudi magĩgĩthoma ũhoro ũcio aingĩ, nĩ gũkororwo handũ hau Jesu aambĩirwo haarĩ hakuhĩ na itũũra; na waandĩkĩtwo na Kĩhibirania, na Kĩroma na Kĩyunani” (Johana 19:17-20).
Arata endwa, Jesu Kristo nĩ akuuire mehia moothe ma kĩrĩndĩ na agĩtuĩrwo kwambwo nĩ igoti rĩa Pilato. Na rĩu reke twĩcirie ũhoro ũcio ithuothe hamwe.
Kuuma gĩcigo kĩa raini ya 28, “Rĩrĩ rĩngĩ, aamenya atĩ rĩu maũndũ mothe nĩ marĩku, nĩ getha ũhoro ũrĩa mwandĩke ũrĩkie gwĩkĩka. Jesu akuuire mehia moothe, nĩguo ahingie ũhoro ũrĩa mwandĩke. “Jesu akiuga atĩrĩ, Nĩ’nyotiĩ. Na haarĩ na nyanja yaigĩtwo ho ĩiyũire thiki; magĩgĩthecerera rũthanju rwa mũthobi thibanji ĩiyũire thiki, makĩmũtwarĩrĩra kanua-inĩ. Nake Jesu aarĩkia gũkunda thiki ũcio, agĩkiuga atĩrĩ, Ũhoro nĩwarĩka; akĩinamia mũtwe agĩtuĩkana” (Johana 19:28-30).
Jesu akiuga, “Ũhoro nĩwarĩka” na agĩkua mũtharaba-inĩ. Thutha wa thikũ ithatũ akĩriũka, akiuma kũrĩ akuũ, na akĩambata igũrũ.
Ũbatithio wa Jesu ũrĩa abatithirio nĩ Johana Mũbatithania, na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ gũtirĩ ũndũ wa macio ũngĩtigithũkanio na ũrĩa ũngĩ; ũndũ ũmwe wa icio ndũngĩgĩa na bata hatarĩ ũcio ũngĩ. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, rekeii tũgaathe Mwathani Jesu, nĩ ũndũ wa gũtũhonokia, na ũhoro-ũcio-Wake mwega, wa kuoherwo mehia.
Hingo ciothe mwĩrĩ wa mũndũ ũrũmagĩrĩra o mabata maguo, ũguo tũtingĩhota kwaga kwĩhia nĩ ũndũ wa mwĩrĩ. Jesu Kristo atũheire ũbatithio Wake na thakame Yake, nĩguo atũhonokie kuuma mehia-inĩ ma mĩĩrĩ ĩno itũ. Atũhonokirie kuuma mehia-inĩ ma mĩĩrĩ ĩno itũ, na ũhoro-ũcio-Wake mwega.
Arĩa moheirwo mehia mao kũna, no maingĩre Ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ hĩndĩ o yothe, na ũhoro wa gwĩtĩkia Jesu, ũcio waciarĩirwo Bethi-lehemu, akĩbatithĩrio Jorodani, agĩkua mũtharaba-inĩ, na mũthenya wa gatatũ akĩriũka. Tũgakĩgooca Mwathani, na tũgakumagia rĩĩtwa Rĩake, tene o na tene.
Thĩinĩ wa Ibuku rĩa Johana, mũrango wa mũico, Jesu nĩ athire Galili, thutha wa kũriũka kuuma kũrĩ akuũ. Agĩthiĩ kũrĩ Petero, akĩmũria atĩrĩ, “Simoni wa Jona, wee-rĩ, nĩ ũnyendete kũrĩ aya angĩ?” nake Petero akĩmũcokeria, “Akĩmwĩra, Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete.” Nake Jesu akĩmwĩra, “Heaga tũgondu twakwa gĩa kũrĩa.”
Hĩndĩ ĩo Petero agĩkuũkĩrwo nĩ maũndũ mothe, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, na kuoherwo kwa mehia. Hĩndĩ ĩo, agĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na thakame iria ciatũmire oherũo mehia moothe make, na akĩmenya nĩ kĩ gĩatũmire Jesu amũthabie nyarĩrĩ, na wĩtĩkio wa ũrĩa etĩkĩtie Jesu, ũgĩkorwo ũrĩ mũrũmu kũrĩ mbere.
Rekeii tũthome Johana 21:15 o rĩngĩ. “Ningĩ maakĩrĩkia kwĩgagũra, Jesu akĩũria Simoni Petero atĩrĩ, ‘Simoni wa Jona, wee-rĩ, nĩũnyendete kũrĩ aya angĩ?’ ‘Akĩmwĩra, Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete. Nake akĩmwĩra atĩrĩrĩ, Heaga tũgondu twakwa gĩa kũrĩa.” Nĩangĩehokeire tũgondu twake haarĩ Petero, nĩ tondũ, Petero arĩ Mũrutwo Wake, na nĩahonoketio, na nĩ tondũ Petero nĩ atuĩkĩte mũthingu, na agatuĩka ndungata nginyanĩru ya Ngai.
Korwo Petero nĩ atuĩkire mwĩhia rĩngĩ nĩ ũndũ wa mahĩtia make ma o mũthenya-rĩ, Jesu ndangĩamũĩrire ahunjie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, nĩ tondũ wee hamwe na arutwo acio angĩ, matingĩahotire kwaga kwĩhia o mũthenya, nĩ ũndũ wa mwĩrĩ. No, Jesu akĩmera mahunjie ũhoro-ũrĩa-mwega, ũrĩa wa theririe mehia moothe mao nĩ tondũ, nĩ metĩkĩtie ũbatithio wa Jesu na thakame Yake mũtharaba-inĩ, ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia.
 
 
Mwathani, Wee Nĩũũĩ Nĩngwendete
 
Ũgũtuĩka ‘mwĩhia’ wehia rĩngĩ?
Aca. Jesu nĩathengirie mehia
makwa mothe ma thutha-inĩ
rũĩ-inĩ rwa Jorodani.
 
Rekeii twĩcirie ũhoro wa ciugo cia Jesu harĩ Simoni. “Simoni wa Jona, wee-rĩ, nĩũnyendete kũrĩ aya angĩ?” “Akĩmwĩra, Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete.” Uumbũri wake wa wendo warĩ wa ma, umanĩte na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia moothe.
Korwo hihi Jesu ndarutire Petero, na arutwo acio angĩ, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, na kũmathambia nyarĩrĩ-rĩ, matingĩahotire kuumbũra wendo ũcio ũguo.
No, rĩrĩa Jesu okire kũrĩ o, na akĩũria, “nĩũnyendete kũrĩ aya angĩ?” Petero angĩacokirie atĩrĩ, “Mwathani, niĩĩ ndĩ mũndũ ũtarĩ mũkinyanĩru. Ndĩ mwĩhia ũtangĩhota gũkũenda kũrĩ indo ici ingĩ. Wenda-rĩ, tigana na niĩ.” Nake Petero, nĩ kũũra angĩorĩire Jesu na amwĩhithe.
No reke twĩcirie ũhoro wa macokio ma Petero. Nĩ aarathimĩtwo na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, iria ciahonokirie andũ othe.
Ũguo, Petero nĩ ahotire gũcokia, “Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete.” Uumbũri wa wendo ũcio woimanire na ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio wa Jesu. Petero nĩetĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma, wa kuoherwo mehia, ũrĩa nĩguo Jesu athengirie mehia moothe ma kĩrĩndĩ naguo. Na maya, nĩ nginya mehia ma thutha-inĩ, marĩa andũ makehia nĩ ũndũ wa ũhũthũ, na ũmoocu wa mĩrĩ yao.
Petero, we wĩtĩkio wake warĩ mũrũmu thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, na nĩ tondũ nĩetĩkĩtie Jesu arĩ gatũrũme ka Ngai, nĩkĩo ahotire gũcokeria Mwathani atarĩ na nganja. Ũhonokio wa Jesu wokire kuumana na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, na ũguo-rĩ, Petero nĩ ahonoketio kuuma mehia-inĩ make ma o mũthenya o nake. Petero nĩ etĩkĩtie thĩinĩ wa ũhonokio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio kwa mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
Wee-rĩ, ũhana ta Petero? No wende Jesu, na ũmwĩhoke, ũcio wa thengirie mehia maitũ moothe, na ũhoro-ũrĩa-mwega Wake, wa gũtheria mehia, wa ũbatithio Wake na thakame Yake? Ũngĩmwĩtĩkia atĩa kana ũngĩmwenda atĩa? Gũtirĩ na njĩĩra ĩngĩ.
Korwo Jesu athengirie mehia maitũ ma kĩambĩrĩria kana ma ũmũthĩ, na atũtigĩre mehia maitũ ma thutha-inĩ, tũtingĩhota kũmũgooca, ũrĩa tũramũgooca rĩu. Na kuongerera, ithuothe tũngĩgathiĩ o iherero rĩa mwaki. Ũguo, ithuothe twagĩrĩirwo nĩ kuumbũra atĩ, gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia nĩ ũtũhonoketie.
Mwĩrĩ ũkoragwo na hũthĩra o ya kwĩhia, ũguo tũikaraga o tũkĩhagia. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, no mũhaka tuumbũre wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio mũkinyanĩru, wa gũtheria mehia ũrĩa Jesu atũheete, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio na thakame ya Jesu, nĩ ũtũhonoketie.
Korwo tũtietĩkirie ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia, na nĩguo ũbatithio na thakame ya Jesu, gũtirĩ mwĩtĩkia o na ũrĩkũ ũngĩhotete kũhonoka kuuma mehia ma mũtũrĩre wake. Na kuongerera-rĩ, korwo tũkũũragwo kuuma mehia-inĩ ma mĩtũrĩre itũ na kuumbũra na kwĩrira o hĩndĩ-rĩ, hihi tũngĩkoragwo na ũgũũta wa gũikara tũrĩ athingu, na tũngĩikaraga tũrĩ o na mehia ngoro-inĩ ciitũ.
Angĩkorwo ũguo nĩguo tũhana, tũngĩcoka o gũtuĩka o ehia na tũtingĩenda Jesu, o na kana tũmũkuhĩrĩrie. Ũguo, o na ithuĩ tũtingĩkĩhota gwĩtĩkia ũhonokio wa Jesu na kũmũrũmĩrĩra nginya mũico.
Jesu nĩwe watũheire ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia na akĩhonokia arĩa mawĩtĩkirie. Nĩ atuĩkĩte Mũhonokia mwagĩrĩru kũna, na agatheria mehia maitũ ma o mũthenya, nĩguo tũtuĩke a kũmwenda ma.
Ithuĩ etĩkia-rĩ, tũtingĩhota kũaga kwenda ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio na thakame ya Jesu, ũcio wa gũtheria mehia maitũ. Etĩkia othe no matuĩke a kwenda Jesu tene na tene, na maikare mohetwo nĩ wendo wa ũhonokio, wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, ũrĩa Jesu atũhete.
Mũrata mwende! Korwo Jesu nĩ atigirie o na rĩhia rĩrĩa inini-rĩ, ũũma nĩ atĩ, ndũngĩhota gwĩtĩkia Jesu, kana ũhote gũtuĩka mũira wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Ndũngĩhoota kũruta wĩra ta ndungata ya Ngai.
No ũngĩkorwo, nĩ wĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, no ũhonokio kuuma mehia-inĩ maaku. Agwĩtĩkagĩria ũhonokio, kuuma mehia-inĩ moothe maaku, rĩrĩa wakũrana, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, ũrĩa wandĩkĩtwo Kiugo-inĩ kĩa Jesu.
 
 
“Nĩũnyendete Kũrĩ Aya Angĩ?”
 
Nĩ kĩ gĩtũmĩte twende
Jesu kũrĩ indo ici ingĩ?
Nĩ wendo ũrĩa atwendete naguo
wa ũbatithio Wake ũrĩa watheririe
mehia moothe maitũ, nginya
ma tene o na tene
 
Ngai ehokeire ngo’ndu Ciake kũrĩ ndungata Ciake, iria ciĩtĩkĩtie na ma ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Jesu akĩũria maita matatũ, “Simoni wa Jona, wee-rĩ, nĩũnyendete kũrĩ aya angĩ?” Nake Petero akĩmũcokeria o rita, “Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete.” Rĩu reke tũrore macokio ma Petero. Nĩ tũrona atĩ, ũyũ ndũarĩ ũtongoria wa wendi wake, no nĩ wĩtĩkio wake, thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
Rĩrĩa tũkwenda mũndũ, wendo ũcio ũngĩkorwo kĩhumo kĩaguo, nĩ merirĩria maitũ, wendo ũcio no wenyenye rĩrĩa twaga hinya. No rĩrĩa wendo ũrĩ na mũthingi mũrũmu wa wendo wa Ngai, wendo ũcio no ũtũũre tene na tene. Wendo wa Ngai, nĩguo, ũhorohia mũkinyanĩru kũna wa mehia moothe maitũ, ũhonokio wa maĩ ma ũbatithio wa Jesu na Roho, ũtariĩ ũguo.
Wĩtĩkio witũ thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, no mũhaka ũkorwo nĩguo mũthingi wa wendo witũ, na wĩra wa Mwathani. Angĩkorwo twamwendire nĩ ũndũ wa merirĩria maitũ-rĩ, no kũgũa tũkagũa rũciũ, na twĩmene nĩ ũndũ wa mahĩtia maitũ ma o mũthenya. No rĩrĩ, Jesu nĩathambirie mehia moothe maitũ: mehia ma kĩmerera, mehia ma o mũthenya, na ma thutha-inĩ, mehia ma ũmũthĩ na rũciũ, mehia moothe ma mĩtũrĩre itũ. Gũtirĩ mũndũ atigire nja ya ũhonokio Wake.
Ũyũ nĩguo ũhoro wa ma. Angĩkorwo wendo witũ, na wĩtĩkio ciumanĩte na merirĩria na matua maitũ-rĩ, no tũgũe wĩtĩkio-inĩ witũ. No tondũ wendo witũ, na wĩtĩkio ũrĩ igũrũ rĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, ũrĩa Jesu atũhete-rĩ, nĩ tũtuĩkĩte ciana cia Ngai, iria thingu. Na nĩ tondũ nĩ twĩtĩkĩtie ũhonokio wa maĩ na Roho-rĩ, tũtirĩ na mehia rĩngĩ.
O na gũtuĩka ũhonokio witũ nĩ wokire, ti ũndũ wa ũngai ũrĩa ũrĩ thĩinĩ witũ, no nĩ wendo wa Ngai, na Watho Wake wa ũhonokio wa ma, na gũtherio mehia maitũ, tũgatuĩka athingu o na tũtarĩ akinyanĩru na tũtarĩ na hinya mĩtũrĩre-inĩ itũ. Nĩ tũkaingĩra Ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ, na tũtũũre tũgoocaga Ngai tene o na tene. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo?
1 Johana 4:10 yugĩĩte, “Wendani nĩ ũũ, ti atĩ nĩ ithuĩ twendaga Ngai; ĩndĩ nĩwe watwendire ithuĩ, agĩkĩrekia Mũriũ oke atuĩke ihaki rĩa mehia maitũ.” Jesu atũhonokirie na maĩ na Roho, na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, twagĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, ũbatithio wa Jesu na thakame Yake.
Korwo Ngai ndatũhonoketie na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, tũtingĩhonokete o na tũngĩkorwo twĩtĩkĩtie na rũendo rũnene atĩa. No Jesu nĩatheririe mehia mothe marĩa twĩhagia na ngoro na mwĩrĩ.
Nĩguo tũtuĩke athingu-rĩ, no mũhaka tũgĩe na ũũma wa ũhonokio witũ, na wĩtĩkio wa ciugo cia maĩ na Roho, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio. Ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia ma kĩrĩndĩ, nĩ ũnyitanĩri wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake. Ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia nĩguo ũiganĩtwo nĩ wĩtĩkio wa ma, mũthingi wa ma wa ũhonokio, na njĩra ya kũingĩra Ũthamaki-inĩ wa Ngai.
 
 
No Mũhaka Tũteyaanĩrie Wĩtĩkio Witũ wa Gwĩthurĩra
 
Wĩtĩkio wa ma
uumaga kũũ?
Umanaga na wendo wa Mwathani
Ũcio ũthambĩtie mehia maitũ
moothe ma thutha-inĩ
 
Wĩtĩkio kana wendo ũrĩa uumanĩte na wendi wa mũndũ ti wendo wa ma, kana wĩtĩkio wa ma. Nĩ kũrĩ andũ aingĩ thĩ ĩno metĩkirie Jesu nĩ ũndũ wa wendi wao mwega, no thutha-inĩ magĩcoka gũtiganĩria wĩtĩkio ũcio, nĩ ũndũ wa ũritũ wa mehia mao, ngoro-inĩ ciao.
No mũhaka tũmenye atĩ Jesu, nĩatheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ: to mehia marĩa manini, no nĩ nginyagia marĩa manene twĩhagia nĩ ũndũ wa kũaga ũmenyo.
Thĩinĩ wa Johana 13, nĩguo aarute, arutwo ake ũrĩa ũhonokio wake ũrĩ wa kwĩhokeka, na wa gũtũra tene na tene, Jesu nĩ acokanĩrĩirie arutwo ake atanambwo. Na hingo ya kũrĩa irio cia hwaĩ-inĩ na arutwo ake, agĩũkĩra na akĩambĩrĩria gũthambia arutwo ake nyarĩrĩ, nĩguo ekĩre hinya wa ũũma wa ũhonokio Wake mũkinyanĩru, thĩinĩ wa ngoro ciao. Nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũmenya na gwĩtĩkia, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma wa gũtherio mehia, ũrĩa Jesu aarutire arutwo ake, rĩrĩa amathambirie nyarĩrĩ.
No Petero, mbere nĩaregete Jesu amũthambie nyarĩrĩ ciake. “Ndũrĩ hingo ũngĩthambia nyarĩrĩ ciakwa, o rĩ, o rĩ!” Na ũguo nĩ kuonania wĩtĩkio ũrĩa umanĩte na wendi wake. Nake Jesu akĩmwĩra, “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.”
Rĩu, tũrĩ na ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, no tũhote kũigua, na kũmenya kiugo kĩrĩa kĩrĩ Ibuku-inĩ Rĩa Ngai, kũrĩ ũrĩa twaũigwĩte hau mbere. Nĩ kiugo kĩa ma; ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, gũtherio kwa mehia, ũhoro ũrĩa ũtuaga ehia athingu, na ũhoro wa gwĩtĩkia na ngoro ciao.
Petero, hamwe na arutwo acio angĩ, nĩmacokereire wĩra wa gũtega ciũngũyũ, ũrĩa maarutaga mbere ya gũtũngana na Jesu. Nake Jesu, nĩacokire akĩmoumĩrĩra, na akĩmeta. Jesu hĩndĩ ĩo nĩ amaharĩirie kĩgagũro, na rĩrĩa marĩaga, Petero nĩamenyire uuge wa Jesu, ũrĩa ougĩte. “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha.” Hĩndĩ ĩo akĩmenya ũrĩa Jesu amwĩrire rĩrĩa amũthambagia nyarĩrĩ.
“Mwathani nĩatheretie mehia makwa moothe. Mehia marĩa njĩhagia nĩ ũndũ wa ũmocu wakwa, o na mehia marĩa ngehia thutha-inĩ.” Petero nĩateyanĩrie wĩtĩkio ũrĩa woimanĩte na wendi wake, o na matua make, na akĩambĩrĩria kwĩhanda wega ũbatithio-inĩ wa Jesu, na thakame Yake, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
Na thutha wa irio cia rũcinĩ, Jesu akĩũria Petero atĩrĩrĩ, “Nĩũnyendete kũrĩ aya angĩ?” Na rĩu tondũ Petero nĩarĩkĩtie kũgĩa na wĩtĩkio wĩna hinya thĩinĩ wa wendo wa Jesu, agĩkiumbũra atĩ. “Ĩĩ-ni, Mwathani, wee nĩũũĩ nĩngwendete.” Petero nĩ angĩahotire gũcokia ũguo, nĩ tondũ wa uuge wa Jesu, hĩndĩ ĩrĩa ougire, “No nĩũrĩmenya thutha.” Hĩndĩ ĩo, akĩhota kuumbũra wĩtĩkio wake wa ma, wĩtĩkio wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
 
 
Thutha Ũcio-rĩ, Agĩtuĩka Ndungata ya Ngai
 
Thutha wa ũkuũku ũcio, Petero hamwe na arutwo acio angĩ, nĩ mahunjirie ũhoro-ũrĩa-mwega o nginya gũkua kwao. O nake Paulo, ũrĩa wanyariraga Akristiano atarĩ na tha, nĩ arutire ũira wa ũhoro-ũrĩa-mwega matukũ macio o na kũrĩ ũritũ, hĩndĩ ĩo ya wathani wa Aroma.
 
Ũngĩhota atĩa gũtuĩka ndungata ya Ngai?
Nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia ũhorohio
Wake wa mehia makwa moothe,
tene o na tene
 
Harĩ arutwo a Jesu ikũmi na erĩ, Judasi endia Jesu-rĩ, thutha ũcio nĩeitire. Nĩ mũtũmwo Paulo woire handũ hake. Arutwo o mathurĩte Mathia, no Paulo athurirwo nĩ Ngai, ũguo Paulo agĩtuĩka mũtũmwo wa Jesu, na akĩhunjia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, hamwe na arutwo acio angĩ.
Arutwo aingĩ a Jesu nĩ makuire, nĩ ũndũ wa kũaga gũkana wĩtĩkio wao. O na mamakio na gĩkuo, matiakanire wĩtĩkio wao, na mathire o na mbere kũhunjia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera.
No makorwo maahunjagia ũũ: “Jesu Kristo nĩatheririe mehia moothe ma mĩrĩ yanyu, na ũbatithio Wake na thakame Yake, ũcio nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Jesu nĩ athengirie mehia manyu moothe, na ũbatithio Wake rũĩ-inĩ rwa Jorodani na akĩambwo mũtharaba-inĩ nĩ ũndũ waku. Ĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake mũtharaba-inĩ, na nĩ ũkũhonokio.”
Na nĩ ũndũ wa kũigua ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩmerera, na kũwĩtĩkia, andũ aingĩ nĩ mahonokirio. Nĩ hinya wa wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatitho wa Jesu, thakame Yake, na Roho.
Arutwo a Jesu maahunjagia ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, makiugaga, “Jesu nĩ Ngai na Mũhonokia.” Na nĩ tondũ wa ũira wao wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, nĩkĩo niĩ nawe, rĩu tũraigua ũhoro-ũrĩa-mwega, wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, ũrĩa wa ũhonokio witũ, na tũkahonokio kuuma mehia-inĩ. Na nĩũndũ wa wendo wa Ngai, ũcio ũtarĩ gĩthimi, na ũhonokio wa Jesu mũkinyanĩru, nĩ tũtuĩkĩĩte arutwo a Jesu kũna.
Inyuĩ nĩ mwĩtĩkĩtie? Jesu nĩ atwendete mũno, agatũhe ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, wa gũtherio mehia, na nĩ tũtuĩkĩte arutwo athingu a Jesu. Nĩguo Jesu arute arutwo ake ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma, wa gũtherio mehia, nĩ amathambirie nyarĩrĩ ciao.
Jesu athambirie arutwo ake nyarĩrĩ nĩguo amarute o hamwe na ithuĩ atĩ, mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na mehia marĩa twĩhagia mĩtũrũre-inĩ itũ, nĩ matherio biũ rĩrĩa abatithirio na akiura thakame mũtharaba-inĩ. Tũgacokeria Jesu ngaatho nĩũndũ wa wendo wake, na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
Jesu nĩ arutanire maũndũ merĩ rĩrĩa athambirie arutwo nyarĩrĩ. Wa mbere, nĩ amarutire o ta ũrĩa ougĩĩte, “Niĩ ũrĩa ngwĩka, wee ndũũĩ rĩu; no nĩũrĩmenya thutha,” Atĩ, mehia maitũ moothe nĩ matheririo na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake.
Wa kerĩ, nĩ atĩ, Wee Jesu nĩ enyihirie, nĩguo ahonokie ehia na amatue athingu, ithuĩ arĩa tũciarĩtwo rĩngĩ, twagĩrĩirwo nĩ gũtungata andũ arĩa angĩ, na kũmahunjĩria ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Nĩ wega ithuĩ tũrĩ mbere, gũtungata arĩa maroka thutha-inĩ.
Itũmi icio cierĩ cia Jesu gũthambia arutwo ake nyarĩrĩ mũthenya wa Bathaka nĩ cionekanĩte wega, na no itũũraga o na ũmũthĩ thĩinĩ wa Kanitha Wake.
Mũrutwo ndarĩ hingo angĩtuĩka nĩ mũnene kũrĩ mũrutani wake. Na nĩ ũndũ ũcio, tũhunjagia ũhoro-ũrĩa-mwega kũrĩ kĩrĩndĩ na tũgagĩtungata otaarĩ Jesu tũratungata. Ithuĩ arĩa twahonokirio mbere twagĩrĩirwo nĩ gũtungata arĩa marahonokio thutha witũ. Kũruutana ũũ, Jesu nĩ athambirie arutwo ake nyarĩrĩ. Na kuongerera, gũthambia Petero nyarĩrĩ, onanirie atĩ, Wee nĩwe Mũhonokia kũna nĩguo tũtigatuĩke a kũhenio nĩ mũcukani o na-rĩ.
Inyuothe no mũhonokio nĩũndũ wa gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, wa maĩ na Roho. Jesu atheririe mehia maitũ mothe na ũbatithio Wake, kũambwo mũtharaba-inĩ, na kũriũka. No arĩa metĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa Jesu mangĩhonokio kuuma mehia-inĩ ma kĩrĩndĩ tene o na tene.
 
 
Gĩa na Wĩtĩkio wa Ũhoro-Ũrĩa-Mwega Ũrĩa Watheririe Mehia Moothe Maitũ ma O Mũthenya.
 
No tũhote kũregana na maheni moothe ma mũcukani, na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, kiugo kĩa maĩ na Roho. Andũ nĩ mahenagio na ihenya nĩ mũcukani, na mũcukani agathiĩ o na mbere kũmaheherera matũ-inĩ mao. Tũkĩmenyaga atĩ mĩrĩ ya andũ ĩikaraga o ĩkĩhagia gũkũ thĩ-rĩ, mangĩkĩhota atĩa gũkorwo matarĩ na mehia? Andũ othe nĩ ehia.
No nĩtũĩ kĩhonia. “Na ũmenyo atĩ, Jesu nĩ athengirie mehia ma mĩrĩ itũ na ũbatithio Wake-rĩ, mwĩtĩkia angĩgĩkorwo arĩ na mehia atĩa?”
Tũngĩaga gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na thakame-rĩ, ciugo cia mũcukani cionekaga cirĩĩ njagĩrĩru. No rĩrĩa twagĩa na ũhoro-ũrĩa-mwega thĩinĩ witũ, no tũkorwo tũrĩ na wĩtĩkio wĩhandĩte wega, kiugo-inĩ kĩa Ngai kĩrĩa kĩa ma.
No mũhaka tũkorwo na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarwo rĩngĩ na maĩ na thakame. Wĩtĩkio wa ma nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu, thakame Yake, gĩkuũ Gĩake na kũriũka.
Hihi-rĩ, nĩ ũrĩ wona bica ya mũhano wa hema theru ya gũtũnganwo? Nĩ nyũmba nini ya hema. Nyũmba ĩno yakoragwo ĩgaayanĩtio maita merĩ, gĩcunjĩ kĩa nja kĩa harĩa hatheru, na gĩcunjĩ kĩa harĩa hamũre hatheru mũno, na nĩ ho gĩikaro-gĩatha kĩarĩ.
Na kwarĩ na itugĩ 60 iria ciahandĩtwo gĩcunjĩ-inĩ kĩa mwena wa nanja wa hema theru ya gũtũnganĩrwo, na harĩ na baũ 48. No mũhaka twĩkĩre mbica ya hema ya gũtũnganwo meciria-inĩ maitũ, nĩguo tũhote kũmenya kiugo kĩa Ngai.
 
 
Mũromo wa Nja Wa Hema ya Gũtũnganwo-rĩ, Wathondeketwo na Kĩ?
 
Mũromo wa nja wa hema ya gũtũnganwo-rĩ, wathondeketwo na kĩ?
Gaitani ya ndigi njeke ciogothetwo
cia rangi wa mburuu, na wa zambarau,
 o na wa gakarakũ na gatani ya
ndigi njeke ciogothetwo
 
Mũromo wa hema theru ya gũtũnganĩrwo nĩ ũtarĩirio thĩinĩ wa Thama 27:16, “Ningĩ mũromo-inĩ wa nja ĩo hagĩe tama wa kweheheragio, nakuo kwarama kwaguo gũtuĩke mĩkono mĩrongo ĩĩrĩ, naguo ũtumwo nĩ mũndũ ũrĩa mũũhĩgĩru wĩra ũcio, aũtume na ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ, na gatani ya ndigi njeke ciogothetwo. Nacio itugĩ ciaguo ituĩke inya, na makinya macio mana.” Indo iria ciathondeke mũromo wa nja wa hema ya gũtũnganwo ciarĩ, ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ, na gatani ya ndigi njeke ciogothetwo. Ciatumĩtwo wega mũno, na ciarĩ thaka mũno.
Nĩ Ngai wathĩte, Musa mũromo ũcio ũtumwo ũrĩ mũthaka na ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ nĩguo wonekanage nĩ mũndũ o wothe. Mũromo ũcio watumĩtwo na ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ na gatani ya ndigi njeke ciogothetwo wacuragio na itugĩ inya.
Indo ici inya cirarũgamĩrĩra mũbango wa Ngai wa ũhonokio, ũrĩa arĩ ahonokie arĩa othe magatuĩka agwĩtĩkia Mũrũwe, thĩinĩ wa ũbatithio na thakame ya Jesu, na Jesu arĩ Ngai.
Kĩĩndũ o gĩothe kĩhũthĩkĩte gwaka hema theru ya gũtũnganwo, kĩarĩ na o gĩtũmi gĩakĩo, na gĩkarũgamĩrĩra kiugo kĩa Ngai, na mũbango Wake wa kũhonokia kĩrĩndĩ, kũgerera harĩ Jesu.
Rĩu-rĩ, nĩ indo cigana atĩa, cia mwanya ciahũthĩkĩte mũromo-inĩ ũcio wa nja wa hema ya gũtũnganwo? Indo inya mwanya nĩcio ciathondekete: ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ na gatani ya ndigi njeke ciogothetwo. Indo ici nĩ cia bata mũno nĩũndũ wa gwĩkĩra hinya wĩtĩkio witũ wa gũciarwo rĩngĩ. Korwo citiarĩ na bata ũcio mũnene ũguo, ũhoro ũcio ndũngĩandĩkirwo Ibuku-inĩ Rĩa Ngai na njĩra ndikĩru ũguo.
Indo ciothe iria ciahũthĩkĩte mũromo-inĩ ũcio wa nja wa hema ya gũtũnganwo ciarĩ na ũrutani mũnene thĩinĩ wa ũhonokio witũ. Na nĩũndũ ũcio Ngai nĩaguũrĩirie Musa maũndũ macio na akĩmwĩra eke o ta ũrĩa athĩtwo eke.
 
 
Ndigi Cia Rangi wa Mburuu, na wa Zambarau, na wa Gakarakũ nĩ Kuuga Atĩa Thĩinĩ wa Ũhoro- Ũrĩa-Mwega wa Ngai?
 
Indo iria ciothe ciahũthagĩrwo
hema-inĩ ya gũtũnganwo-rĩ,
ciarũgamagĩra kĩ?
Ũhonokio wa Jesu, wa ũbatithio
Wake na thakame Yake
 
Thĩinĩ wa hema ya gũtũnganwo nĩ kwarĩ na ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ na gatani ya ndigi njeke ciogothetwo ciagayanĩtie handũ harĩa hatheru na handũ harĩa hatheru mũno. Na rangi wa ndigi icio nĩ wahũthĩrĩtwo o na harĩ nguo cia mũthĩnjĩri-Ngai ũcio watonyaga handũ harĩa hetheru mũno ihinda o rĩmwe harĩ mwaka.
Ndigi cia rangi wa mburuu irarũgamĩrĩra ũbatithio wa Jesu. Thĩinĩ wa 1 Petero 3:21, yugĩte, “Naguo ũhoro ũcio nĩguo ngerekano ya ũrĩa mũhonokagio rĩu nĩ ũhoro wa kũbatithio.” Petero nĩekĩrire hinya ũhoro wa ũbatithio wa Jesu, ũrĩa athengirie mehia moothe ma kĩrĩndĩ naguo thĩinĩ wa mũhari ũyũ, ta ngerekano ya ũhonokio wa gũthereria mehia. Mehia moothe nĩ maigĩrĩirwo harĩ Jesu rĩrĩa abatithirio. Na nĩũndũ ũcio-rĩ, ndigi cia rangi wa mburuu, ũbatithio wa Jesu, nĩguo wa bata mũno harĩ kiugo kĩa ũhonokio. Ndigi cia rangi wa gakarakũ irũgamĩrĩire thakame ya Jesu, naguo wa zambarauzambarau ũkarũgamĩrĩra ũngai Wake− ũrĩa Jesu arĩ Mũthamaki, na Ngai. Marangi macio ma ndigi icio ithatũ nĩ ma bata mũno harĩ wĩtĩkio witũ thĩinĩ wa Jesu, na ũhonokio Wake.
Nayo nguo ĩyo thaka ya nja ya kwĩhumbwo nĩ mũthĩnjĩri-Ngai, yetagwo ebodi, o na mwĩhotoro wa ebodi warĩ wa mburuu wothe.
Mũthĩnjĩri-Ngai nĩeyohaga kĩremba mũtwe, nakĩo nĩ kĩarĩ na gathuma ga thahabu therie mũno, gakururĩtwo igũrũ rĩako ciugo ici, ‘ŨYŨ NĨWE MŨTHERU WAMŨRĨIRWO JEHOVA.’ Gathuma kau kohagĩrĩragwo kĩremba-inĩ na tũcunjura twa rangi wa mburuu o na tuo.
 
 
Ũma Ũrĩa Ũrũgamĩrĩirũo nĩ Ndigi Cia Rangi wa Mburuu
 
Nĩ kĩ ndigi cia rangi
wa mburuu ironania?
Ũbatithio wa Jesu
 
Nĩ ndacaririe ũtaũri wa ndigi cia rangi wa mburuu Ibuku-inĩ Rĩa Ngai. Ibuku Rĩa Ngai riugĩte atĩa ũhoro wa mburuu? No mũhaka tũmenye ũtaũri wa ndigi cia rangi wa mburuu harĩ ndigi cia mburuu, na zambarau, o na cia gakarakũ.
Ndigi cia rangi wa mburuu irũgamĩrĩire ‘maĩ,’ na nĩmo ũbatithio wa Jesu. Jesu Kristo abatithirio nĩ Johona Mũbatithania nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ (Mathayo 3:15).
Korwo Jesu ndathengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio Wake-rĩ, tũtingĩahotire gũtherio mbere ya Ngai. Ũguo, Jesu Kristo no nginya angĩokire gũkũ thĩ ĩno, na abatithio nĩ Johana Mũbatithania rũĩ-inĩ rwa Jorodani, nĩguo athengie mehia ma thĩ.
Gĩtũmi kĩa hakorwo na ndigi cia rangi wa mburuu mũromo-inĩ wa nja wa hema ya gũtũnganwo nĩ tondũ tũtingĩtherio hatarĩ na ũbatithio wa Jesu.
Ndigi cia rangi wa gakarakũ irũgamĩrĩire thakame ya Jesu, na gĩkuũ Gĩake. ZambarauZambarau irũgamĩrĩire Jesu, Ngai Mũtongoria, ũguo Jesu mũhanĩre Wake nĩ ta, “Nĩ ũrĩa mwene-hinya-wothe we wiki na ũrĩa Mũgathe, o we Mũthamaki wa athamaki na Mwathani wa aathani.” (1 Timotheo 6:15)
Ũũma nĩ atĩ, ndigi cia rangi wa gakarakũ irũgamĩrĩire thakame ya Kristo, ũcio waitire thakame mũtharaba-inĩ, nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia moothe ma kĩrĩndĩ. Jesu Kristo okire gũkũ thĩ na mwĩrĩ, nĩguo athengie mehia moothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio Wake, na akĩrĩha thiirĩ wothe wa mehia na kwĩruta ambwo mũtharaba-inĩ. Ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega-wa-ma wa gũtherio mehia, na nĩguo ũrutanĩtwo na marangi ma ndigi iria ihũthĩrĩtwo hema-inĩ ya gũtũnganwo Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene.
Itugĩ cia hema ya gũtũnganwo yathondeketwo na mĩtĩ ya mũgaa, icũhĩ ciarĩ cia gĩcango, nacio icũhĩ icio cia gĩcango ikahumbĩrwo na betha.
Ehia othe nĩmatuĩrĩirwo nĩ tondũ mũcara wa mehia nĩ gĩkuũ. Mbere ya mũndũ arathimwo nĩ Ngai nĩguo agĩe na mũtũrĩre mwerũ-rĩ, no mũhaka angĩarutire igongona rĩa mehia make Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene.
No ũbatithio wa Jesu Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, na nĩguo ũrũgamĩrĩirwo nĩ ndigi cia rangi wa mburuu hema-inĩ ya gũtũnganwo, nĩguo wathengirie mehia moothe maitũ. Jesu athiire mũtharaba-inĩ akuuĩte mehia maitũ, akiura na agĩtuĩrwo nĩũndũ wa mo, na nĩũndũ ũcio nĩ atũhonoketie ithuothe arĩa twĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Nĩ Mwathani wa aathani na Ngai Mũtheru.
Endwa Akristiano, ũbatithio wa Jesu nĩguo ũhonokio Wake, ũrĩa watũhonokirie na gũthengia mehia mothe maitũ. Jesu, ũrĩa nĩ Ngai, okire gũkũ thĩ na mwĩrĩ (ndigi cia zambarauzambarau); akĩbatithio nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ (ndigi cia mburuu); akĩambwo na akiura thakame mũtharaba-inĩ, agĩĩtĩkĩra itua handũ-inĩ haitũ (ndigi cia gakarakũ). Ũbatithio wa Jesu hatarĩ nganja nĩguo ũtũrutaga atĩ, Wee nĩatuĩkire Mũhonokia wa kĩrĩndĩ o ma.
Notuone ũndũ ũyũ marangi-inĩ marĩa mahũthĩrĩtwo mũromo-inĩ wa hema ya gũtũnganwo.
Gũthogotwo kwa ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ na gatani ya ndigi njeke mũromo-inĩ ũratuonia wega ũũma wa ũhonokio wa Ngai. Gatani ya ndigi njeke ĩratuonia atĩ Ngai nĩatũhonoketie kuuma mehia maitũ hatarĩ gũtigithũkania. Waarĩ ũndũ wa bata harĩ ũhorohia wa ũhonokio.
Nĩ tũrona kuumana na indo icio ciahũthĩrĩtwo mũromo-inĩ wa hema ya gũtũnganwo atĩ, Jesu Kristo ndatũhonokirie o ũguo ithuĩ ehia hatarĩ na mũbango. Wee, agĩathĩkĩra mũbango wa Ngai mũharĩrie wega, akĩbatithio, akĩabwo na akĩriũka kuuma kũrĩ akuũ, nĩguo ahingie kũna ũhonokio wa kĩrĩndĩ. Na ndigi cia rangi wa mburuu, na wa zambarau, na wa gakarakũ, iria cia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, Jesu nĩ ahonokirie arĩa othe metĩkirie ũhonokio Wake.
 
 
Kĩnyũngũ Gĩa Gĩcango Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene Kĩarĩ Kĩruru Kĩa Ũbatithio wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ
 
Nĩ kĩ gĩatũmaga athĩnjĩri Ngai
methambe moko na magũrũ mbere
ya gũtonya hema-inĩ ya gũtũnganwo?
Nĩguo marũgame mbere
ya Ngai matarĩ na mehia.
 
Kĩnyũngũ kĩu kĩarĩ gĩa gĩcango. Gĩcango nĩ kuuga ihera rĩa Jesu nĩũndũ witũ. Nyũngũ ĩo ya maĩ ĩronania kiugo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega, ũrĩa ũratũĩra atĩ, mehia moothe maitũ nĩ matheririo.
Ĩratuonia ũrĩa mehia ma o mũthenya matheragio. Mehia ma o mũthenya ma kĩrĩndĩ no matherio na wĩtĩkio wa ciugo cia ũbatithio wa Jesu.
Kĩgongona kĩa mahaki ma njino kĩrarũgamĩrĩra ituĩro. Maĩ ma Jesu, na nĩmo ma rangi wa mburuu, nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia, na ciugo ingĩ, ũbatithio wa Jesu nĩ Johona Mũbatithania (Mathayo 3:15, 1 Johana 5:5-10). Nĩ kiugo kĩa ũira wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio wa gũtheria mehia.
Thĩinĩ wa 1 Johana 5, nĩ kwandĩkĩtwo, “naguo ũtoria ũtoragia ũhoro wa thĩ nĩ atĩrĩrĩ, nĩ gwĩtĩkia gwitũ. Gũkũ thĩ nakuo aira nĩ atatũ, Roho, na maĩ, na thakame; nao atatũ marĩ ũhoro o ũmwe.” Na agatũĩra o rĩngĩ atĩ, ũrĩa wĩtĩkĩtie Mũrũ wa Ngai, arĩ na ũira wa maĩ, na thakame na Roho thĩinĩ wake.
Ngai nĩetĩkĩrire tũtherio na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtheria mehia, na gũtonya harĩa hatheru hema-inĩ ya gũtũnganwo. Ũguo tũgagĩtũũra na wĩtĩkio, tũkarĩithio na kiugo kĩa Ngai, na tũkarathimwo nĩwe, na tũgaatũũra mũtũrĩre wa andũ athingu. Gũtuĩka andũ a Ngai nĩ kũhonokio na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtheria mehia, na gũtũũra thĩinĩ wa harĩa hatheru hema-inĩ ya gũtũnganwo.
Andũ aingĩ ũmũthĩ ũyũ matuaga atĩ nĩ kũiganĩte atĩ metĩkie matarĩ na ũmenyo wa rangi wa ndigi cia mburuu, na cia zambarauzambarau, na cia gakarakũ, cia mũromo wa hema ya gũtũnganĩrwo. Mũndũ angĩtĩkia Jesu atoĩ maũndũ maya-rĩ, wĩtĩkio wake ndũngĩkorwo ũrĩ wa ma, nĩ tondũ ngoro-inĩ yake kũrĩ o na mehia. Mũndũ ta ũcio akoragwo arĩ o na mehia ngoro-inĩ yake tondũ wa kũaga gwĩtĩkia ũma wa gũciarwo rĩngĩ thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtheria mehia wa maĩ, na thakame, na Roho.
Mũndũ angĩũrio ũhoro wa mũndũ atoĩ wega na nĩũndũ wa kwenda gũkenia mũndũ ũcio ũrenda kũigua ũhoro wa mũndũ ũcio, agakiuga atĩ, “Ĩĩ nĩnjĩtĩkĩtie mũndũ ũcio. Ndirĩ ndacemania nake, no nĩ ndĩmwĩtĩkĩtie.” Ũgwĩciria atĩ mũndũ ũcio wathikagĩrĩria no akenio nĩ ũhoro ũcio? Hihi aingĩ nĩũndũ wa ũmũndũ, no ũũ tiguo wĩtĩkio ũrĩa Ngai arenda kuuma kũrĩ ithuĩ.
Ngai arenda twĩtĩkie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, ũhonokio wa Jesu na ndigi cia mburuu (ũbatithio wa Jesu), zambarauzambarau (Jesu nĩ Ngai), na gakarakũ (thakame ya Jesu). Twagĩrĩirwo nĩ kũmenya mbere ya gwĩtĩkia Jesu-rĩ, atũhonoketie atĩa?
Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia Jesu, nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũmenya ũrĩa atũhonoketie kuuma mehia-inĩ mothe maitũ na maĩ (ũbatithio wa Jesu), thakame (gĩkuũ Gĩake), na Roho (Jesu arĩ Ngai).
Rĩrĩa twagĩa na ũmenyo wa ma, no tũgĩe na wĩtĩkio wa ma na mũkinyanĩru. Wĩtĩkio witũ ndũrĩ hĩndĩ ũngĩkorwo ũrĩ mũkinyanĩru tũngĩkorwo tũtamenyete ũhoro wa ma. Wĩtĩkio wa ma umanaga na ũira wa ũhonokio wa Jesu, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia, na Jesu arĩwe Mũhonokia wa ma wa kĩrĩndĩ.
Hihi wĩtĩkio wa kĩnyũrũri harĩ Jesu ũtariĩ atĩa? Reke tuone.
 
 
Wĩtĩkio Ũrĩa Ũnyũrũragia Jesu
 
Nĩ kĩ kĩrabatarania mũno harĩ wĩtĩkio?
Nĩ ũmenyo mũkinyanĩru
wa ũbatithio wa Jesu
 
No mũhaka ũmenye atĩ gwĩtĩkia Jesu o ũguo nĩ kũmũnyũrũria. Ũngĩciria, “Nĩ ũndũ mũritũ gwĩtĩkia, no We nĩ Ngai na Mũrũ wa Ngai, ũgakiuga atĩ ũkũmwĩtĩkia o ũguo,” ũguo nĩ kũmũnyũrũria Jesu. Ũngĩkorwo nĩ ũkwenda gũciarwo rĩngĩ na ma, no mũhaka wĩtĩkie ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
Gwĩtĩkia Jesu ũtoĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia nĩ ũgwati gũkĩra kũaga gwĩtĩkia Jesu o na hanini. Kũhunjia ũhoro wa thakame ya Jesu ĩrĩ o iki tu nĩ kũruta wĩra o watũhũ ũtoĩ ũhoro wa ma.
Jesu ndendaga mũndũ o na ũrĩkũ ahunjie ũhoro wa kũmwĩtĩkia o ũguo, kana amwĩtĩkie atarĩ na gĩtũmi. Arenda tũmwĩtĩkie tũkĩmenyaga ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia.
Rĩrĩa twetĩkia Jesu, nĩ twagĩrĩirwo nĩ gũĩtĩkĩra atĩ, ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia nĩ ũbatithio wa Jesu na thakame Yake. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia Jesu no mũhaka tũmenye ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia na Kiugo Gĩake na tũmenye ũrĩa atũtheretie kuuma mehia moothe maitũ.
O na ningĩ no mũhaka tũmenye ũrĩa ndigi cia mburuu, na cia zambarau, na cia gakarakũ mũromo-inĩ wa hema theru ya gũtũnganwo ciugĩte. Hĩndĩ ĩo no tũkorwo na wĩtĩkio wa gũtũũra tene o na tene.
 
 
Gũtirĩ Hĩndĩ Tũngĩciarwo Rĩngĩ Tũtetĩkĩtie Jesu, na Tũtarĩ na Ũmenyo wa Ndigi Cia Mburuu, na Cia Zambarau, na Cia Gakarakũ
 
Athĩnjĩri Ngai-rĩ maambaga
gwĩka atĩa, mbere ya gũtonya handũ
harĩa hatheru mũno?
Maambaga gwĩthamba moko na
magũrũ na maĩ Kĩnyũngũ-inĩ gĩa gĩcango
 
Mwathani Jesu nĩatũhonoketie. Tũtirĩ na ũndũ ũngĩ, tiga o kũgooca Mwathani, kuona ũrĩa atũhonoketie na ũhonokio mũkinyanĩru. Twagĩrĩirwo nĩ kũrora hema theru ya gũtũnganwo. Nĩ atũhete kiugo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia na ndigi cia rangi wa mburuu, zambarau, na gakarakũ cia hema theru ya gũtũnganwo na agĩtũhonokia nacio. Tũgacokeria Mwathani ngaatho na tũkamũgooca nĩ ũndũ ũcio.
Ehia matingĩatonyire handũ harĩa hatheru mũno mbere ya itua rĩa gũtererekia. Mũndũ angĩkĩhota atĩa kũingĩra handũ harĩa hatheru mbere ya itua rĩa mehia make? Ũũ gũtingĩhoteka. Mũndũ ta ũcio angĩingĩra handũ harĩa hakananie no gũkua angĩkua, hau hau. Gĩkĩ nĩ kĩrumi gĩa tene na tene. Mũndũ mũĩhia ndangĩatonyire handũ harĩa hatheru na eterere gũtũra muoyo.
Mwathani witũ nĩatũhonoketie na hitho ya mũromo wa hema theru ya gũtũnganwo. Na ndigi cia mburuu, na zambarau, na gakarakũ na gatani ya ndigi njeke, nĩ atũhonoketie. Nĩ atũhithũrĩirie hitho ya ũhonokio Wake na indo icio.
Hihi, niĩ nawe twahonokirio ũguo? Ũngĩaga gwĩtĩkia ciugo cia ndigi cia mburuu, na zambarau, na gakarakũ gũtingĩoneka ũhonokio thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia. Rangi wa mburuu ndũrarũgamĩrĩra Ngai; ũrarũgamĩrĩra ũbatithio wa Jesu. Nĩ ũbatithio wa Jesu wathengirie mehia maitũ moothe.
Mũndũ no aingĩre o nginyagia kĩgongona-inĩ gĩa gũcinĩrwo ingongona atetĩkĩkĩtie ũhoro wa ndigi cia mburuu. No handũ harĩa hatheru mũno, o hau gĩikaro kĩa Ngai-rĩ, hau ndangĩtonya.
Ũguo, mbere ya gũtonya mũromo wa hema ya gũtũnganwo, nĩ twagĩrĩirwo nĩ gwĩtĩkia ndigi cia mburuu (ũbatithio wa Jesu), ndigi cia gakarakũ (thakame Yake mũtharaba-inĩ), na ndigi cia zambarau (Jesu arĩ Ngai na Mũrũ wa Ngai). O hĩndĩ ĩrĩ twatuĩka andũ agwĩtĩkia norĩo twĩtĩkĩrĩkaga nĩ Ngai, na tũgetĩkĩrio gũtonya tama-inĩ wa handũ harĩa hetheru mũno.
Andũ amwe matonyaga mũromo wa hema ya gũtũnganwo, mageciria atĩ nĩ matonya thĩinĩ. No ũyũ ti ũhonokio. Twagĩrĩirwo nĩ gũtonya nginyagia ha, nĩguo tũhonokio? No mũhaka tũhote gũtonya handũ harĩa hatheru mũno.
Nĩguo tũtonye handũ harĩa hatheru mũno, no mũhaka tũgerere harĩ kĩnyũngũ kĩu kĩarĩ gĩa gĩcango. Kĩnyũngũ kĩu kĩarĩ gĩa gĩcango kĩrarũgamĩrĩra ũbatithio wa Jesu, na no mũhaka twĩthambe mehia maitũ ma o mũthenya na ũbatithio wa Jesu na tũtherio nĩguo tũhote gũtonya handũ harĩa hatheru mũno.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, athĩnjĩri Ngai no mũhaka mangĩambire gwĩthamba mbere ya gũtonya, na Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, Jesu agĩthambia arutwo ake nyarĩrĩ kuonania gũtherio kwa mehia ma tene o na tene.
Watho wa Ngai ugĩĩte, “Nĩ gũtuĩka mũcara wa mehia nĩ gĩkuũ, no kĩheo kĩrĩa Ngai aheanaga kiumanĩte na Wega wake nĩ muoyo wa tene na tene, ũrĩa wĩ thĩinĩ wa Kristo Jesu Mwathani witũ” (Aroma 6:23). Ngai atuagĩra mũndũ mehia hatarĩ gũtigithũkania, no rĩrĩ nĩ aamaigĩrĩire harĩ Mũrũwe na akĩmũtuĩra ithenya-inĩ riitũ. Ũyũ nĩ wendo wa Ngai, ũhonokio Wake. Ũhonokio wa ma wonekaga o hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũtherio mehia wa ũbatithio wa Jesu, thakame Yake, na gũkua na kũriũka Gwake.
 
 
Nĩguo Mũndũ Aciarwo Rĩngĩ, Ndagĩrĩirwo nĩ Gũtirika Ũũma wa Ibuku Rĩa Ngai, Ũhoro-Ũrĩa- Mwega wa Gũtherio Mehia
 
Nĩ kĩ gĩtigarĩte twagĩrwo nĩ gwĩka tu?
Nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega,
kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩandĩke
 
Niĩ ndirĩ ndatirika mũndũ. Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ akwaria ũndũ ũrĩa mũgeni na niĩ, ndĩmũragia na gĩtĩo andarĩrie ũndũ ũcio. No hĩndĩ ĩrĩa ndoragĩrĩria ũhoro wa hema ya gũtũnganwo, ũrĩa ĩrũgamĩrĩire, gũtirĩ mũndũ wahotire gũcokia.
Na rĩu-rĩ, ingĩekire atĩa? No mũhaka ingĩacokire Ibuku-inĩ Rĩa Ngai. Ibuku-inĩ Rĩa Ngai-rĩ, ũhoro wa hema ya gũtũnganwo warĩtio kũũ? Ũtarĩirio wega mũno thĩinĩ wa Thama. Korwo mũndũ no athome Ibuku rĩrĩ na kinyi, no ahote kũmenya ũhoro wa hema ya gũtũnganwo kũringana na mandĩko ma Ibuku-inĩ Rĩa Ngai.
Arata akwa, endwa, ndũngĩhonoka nĩ gwĩtĩkia Jesu o ũguo. Ndũngĩciarwo rĩngĩ na ũndũ wa gũthiĩ kanitha o mũthenya wa kiumia. Nĩtũĩ ũrĩa Jesu erire Nikodemo. “Ndakwĩra o ma, ma, Mũndũ aaga gũciarwo na maĩ o na Roho, ndangĩhota gũtonya ũthamaki-inĩ wa Ngai… Githĩ ũrĩ mũrutani wa Isiraeli, na ndũngĩigua maũndũ macio?” (Johana 3:5, 10)
Arĩa othe metĩkĩtie Jesu, no mũhaka metĩkie ndigi cia mburuu (mehia moothe ma kĩrĩndĩ nĩ mathengirio nĩ Jesu rĩrĩa abatithirio), ndigi cia gakarakũ (gĩkuũ kĩa Jesu nĩũndũ wa mehia mothe maitũ), na ndigi cia zambarau (Jesu nĩwe Mũhonokia, nĩ Ngai na Mũrũ wa Ngai).
No mũhaka twĩtĩkie atĩ Jesu nĩwe Mũhonokia wa ehia othe a thĩ. Mũndũ aaga gwĩtĩkia ũguo, ndangĩhota gũciarwo rĩngĩ, o na kana atonye handũ harĩa hatheru ũthamaki-inĩ wa Ngai. Mũndũ ndagĩhota gũtũũra thĩ ĩno arĩ mwĩhokeku atarĩ na wĩtĩkio ũcio.
Ĩĩ ndũngĩkĩrĩ ũndũ mũhũthũ, korwo mũndũ no aciaro rĩngĩ na gwĩtĩkia Jesu? −Ĩĩ− “♫ nĩ ũhonoketio. Nĩ honoketio. Nĩtũhonoketio.♫” Nĩ wega atĩa! No nĩ kũrĩ andũ metĩkĩtie Jesu mataarĩ ‘aciare rĩngĩ.’
No mũhaka tũmenye ũũma wa Ibuku Rĩa Ngai, na twĩtĩkie Jesu. Nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũmenya wega ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia, Ibuku-inĩ Rĩa Ngai, na ũma wa ndigi cia rangi wa mburuu, na zambarau, na gakarakũ, nĩguo tũhote gũtonya handũ harĩa hatheru hema-inĩ ya gũtũnganwo na tũtũũre na Ngai ũthamaki-inĩ wa wĩtĩkio. Thĩinĩ wa hema ya gũtũnganwo ya wĩtĩkio, no tũtũũre na gĩkeno o nginyagia rĩrĩa Jesu agacoka atũtware ũthamaki-inĩ Wake. Nĩ ũndũ wa bata mũno kũrĩ ithuĩ, gwĩtĩkia Jesu na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire.
 
 
Ũhoro-Ũrĩa-Mwega wa Kĩmerera Wambĩrĩirie na Gũtherio na Ndigi Cia Mburuu
 
Nĩ ũndũ ũrĩkũ wa bata ũcio
ũtangĩthengererwo ũhonokio-inĩ witũ
hamwe na mũtharaba wa Jesu?
Nĩ ũbatithio wa Jesu
 
Andũ meciragia atĩ no mahote gũikara wega matagwĩka mahĩtia. No o ũrĩa mageragia gwĩĩka wega, nogũo mahotaga kuona ũmoocu wao. Andũ ti akinyanĩru o na hanini, ũguo nĩ ũndũ ũtangĩhoteka, kũaga kwĩhia. No nĩ tondũ Jesu nĩatũhonoketie na ndigi cia mburuu, zambarau na gakarakũ, ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia, no tũtherio na tũhote gũtonya handũ harĩa hatheru ha Ngai.
Korwo Ngai ndatũhonokirie na ndigi cia mburuu, zambarau na gakarakũ, gũtirĩ hĩndĩ o na ĩrĩkũ tũngĩhota gũtonya handũ harĩa hatheru ithuĩ ene. Nĩ kĩ, gĩtũmi kia ũndũ ũyũ? Korwo andũ arĩa maikaraga wega na mwĩrĩ no matonye handũ harĩa hatheru, gũtirĩ mũndũ o na ũrĩĩkũ ũngĩĩhota gũtonya ho. Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ etĩkia Jesu atakũmenya ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma, mũndũ ũcio no mehia ongagĩrĩra ngoro-inĩ yake.
Jesu nĩ atũhonokirie na ũhonokio Wake ũrĩa warĩ mũbango mũkinyanĩru; ũhonokio wa ndigi cia rangi wa mburuu, zambarau, na gakarakũ, na ndigi njeke ciogothetwo. Agĩthambia mehia mothe maitũ. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo? −Ĩĩ− Wĩna ũũma wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia na ũira waguo ngoro-inĩ yaku? −Ĩĩ−
Tiga o hĩndĩ ĩrĩa woimbũra ũira wa ũhoro-ũrĩa-mwega-rĩ, norĩo ũngĩgĩa na gathuma ga thahabu karĩa karĩ na ciugo ici, ‘ŨYŨ NĨWE MŨTHERU WAMŨRĨIRWO JEHOVA’ na ũtuĩke wa thiritũ ya ‘athĩnjĩri-Ngai ya nyũmba ya mũthamaki’ (1 Petero 2:9). Hĩndĩ ĩo norĩo ũngĩhota kũrũgama mbere ya andũ na ũmere atĩ, wee ũrĩ ndungata ya Ngai, mũruti wĩra ta mũthĩnjĩri-Ngai wa nyũmba ya mũthamaki.
Kĩremba kĩa mũthĩnjĩri-Ngai mũnene nĩ gĩakoragwo na gathuma ga thahabu, nako gathuma kau kohagĩrĩrwo kĩremba-inĩ na tũcunjura twa rangi wa mburuu. Mburuu nĩ kĩ? Nĩ tondũ Jesu nĩatũhonokirie na ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherwo mehia, agĩthengia mehia maitũ mothe na agĩtũtheria o biũ na ũbatithio Wake. Ũbatithio thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ nĩ ũndũ ũmwe na kũigĩrĩrwo kwa moko thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene.
Gũtiramakania ũrĩa tũngĩtĩkia Jesu na kĩyo na wĩhokeku, tũtingĩhota kũgĩa na gathuma ga thahabu karĩa karĩ na ciugo ici, ‘ŨYŨ NĨWE MŨTHERU WAMŨRĨIRWO JEHOVA’ tũtamenyete hitho ya ndigi cia rangi wa mburuu, zambarau na gakarakũ.
Twatuĩkire athingu na njĩra ĩrĩkũ? Thĩinĩ wa Mathayo 3:15, nĩ kwandĩkĩtwo, “Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirwo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu.” Jesu abatithirio, na agĩtũhonokia kuuma mehia-inĩ moothe ma kĩrĩndĩ. Nĩathengirie mehia moothe maitũ na ũbatithio Wake na agĩtũtua athingu ithuĩ etĩkia.
Tũngĩakĩhotire atĩa kuuga atĩ tũtirĩ na mehia, angĩgĩkorwo gũtiarĩ na ũbatithio wa Jesu? O na tũngĩĩtĩkia Jesu, na tũrĩre mũno tũgĩĩciria ũhoro wa gĩkuũ Gĩake mũtharaba-inĩ, maithori moothe thĩ ĩno matingĩhota gũtheria mehia. Aca. Gũtiramakania ũrĩa wothe twanarĩra na kwĩrira, mehia maitũ tũngĩkorwo tũrĩ o na mo.
‘ŨYŨ NĨWE MŨTHERU WAMŨRĨIRWO JEHOVA.’ Na tondũ nĩ atheririe mehia maitũ moothe na ũbatithio Wake na thakame, Mwathani agĩtĩkĩria mehia moothe ma ehia maigĩrĩrwo harĩ Jesu, na nĩ tondũ ũhoro wa ũhonokio nĩ wandĩkĩtwo Ibuku-inĩ Rĩa Ngai, nĩ twatuĩkire athingu, nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia gwitũ, o na tũihũrĩte waganu na ũmocu.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, no tũhote rĩu kũrũgama mbere ya Ngai. Rĩu no tũikare tũrĩ athingu na tũhunjie ũhoro-ũrĩa-mwega thĩ yothe. “♪Nĩ ũhonoketio. Nĩ honoketio. Nĩtũhonoketio♪.” Nĩ tũhonoketio kũringana na mũbango wa tha cia Ngai.
Ũtarĩ na kiugo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kũhorohia mehia thĩinĩ wa ngoro yaku, ndũrĩ na ũhonokio, o na ũngĩgeria na hinya atĩa. Nĩ ta rwĩmbo rwĩ ngumo Korea rwa ũhoro wa wendo ũtangĩcokeka. “♫ngoro yakwa nĩ ĩhũraga mũno gũtarĩ na gĩtũmi rĩrĩa ndamuona, hĩndĩ ciothe ndamũkuhĩrĩria. Wendo wakwa ũtangĩcokeka.♫” ngoro yakwa nĩ ĩhũraga mũno no ti yake. Wendo wakwa ndũcokagio. Nĩũndũ wa kĩeha, Akristiano aingĩ mũno marĩ na wendo ũtacokagio kũrĩ Ngai.
Andũ meciragia ũhonokio ũkaga na njĩra itiganĩte kũrĩ andũ matiganĩte. Magakĩũria, “Nĩ kĩ gĩtũmi kĩa ũhonokio ũkorwo atĩ ũrĩ o thĩinĩ wa ũhoro wa ũbatithio tu?” No, gũtirĩ hĩndĩ ũngĩkorwo ũrĩ ũhonokio mũkinyanĩru hatarĩ na ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu. No njĩra ĩo tu, tũngĩtuĩka athingu mbere ya Ngai, nĩ tondũ no njĩra ĩo iki tu, tũngĩtherio mehia maitũ moothe biũ.
 
 
Nĩ Ũhonokio Ũrĩkũ Ũcio wa Ndigi Cia Mburuu Jesu Atũhete?
 
Nĩ kĩ gĩtũtuĩte athingu?
Nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa
ndigi cia mburuu, zambarau
na gakarakũ
 
Ũhonokio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ndigi cia mburuu, zambarau na gakarakũ nĩ kĩheo kĩa Ngai kũrĩ andũ othe. Kĩheo gĩkĩ nĩkĩo gĩtũhotithĩtie gũtonya handũ harĩa hatheru mũno na gũtũũra mũtũrĩre wa thayũ. Kĩheo gĩkĩ nĩ gĩtũhete ũthingu, na gĩgatũhotithia gũikara thĩinĩ wa kanitha, na tũkarutwo na Maandĩko Matheru nĩ kanitha.
O hĩndĩ twathiĩ mbere ya Ngai na mahoya, ũhoro-ũrĩa-mwega nĩ ũtũrathimaga na wendo Wake. Nĩkĩo ĩhonokio ũyũ ũrĩ wa goro mũno kũrĩ ithuĩ. Jesu aratũĩra twake nyũmba ya wĩtĩkio witũ ‘igũrũ rĩa ihiga.’ Ihiga nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio Wake. Twagĩrĩirwo tũhonokio ithuothe, tũikare na ũhonokio, tũtonye mũciĩ wa Matu-inĩ, tũgĩe na muoyo wa tene na tene, na tũtuĩke ciana cia Ngai.
Arata akwa, nĩũndũ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia-rĩ, no tũhote gũtonya handũ harĩa hatheru mũno na wĩtĩkio. Nĩ tondũ wa gũtherio mehia maitũ moothe (ũbatithio wa Jesu) na kũambwo mũtharaba-inĩ, nĩ tũhonoketio na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu.
Ũhorohio ũrĩa mũkinyanĩru wa mehia moothe maitũ, ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega ũrĩa ũtheretie mehia maitũ moothe. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo? Ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa Matu-inĩ, wa ũhorohio wa mehia, ũrĩa ũtheretie mehia moothe maitũ.
Twaciarirwo rĩngĩ na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia. Jesu nĩatũheire ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio wa mehia, ũrĩa nĩguo ũtheretie mehia maitũ ma o mũthenya, na nginyagia ma thutha-inĩ. Mwathani agoocwo. Halleluyah!
Ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho (Ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na thakame) nĩguo wa ma na nĩguo Jesu Kristo ahingirie na nĩguo ahunjagia. Ibuku rĩrĩ rĩandĩkĩtwo nĩũndũ wa kũhithũria hitho ya ũhoro-ũrĩa-mwega wa Jesu, ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
Na nĩ tondũ andũ metĩkĩtie Jesu matoĩ ũhoro wa ma wothe-rĩ, o no mwĩtĩo makoragwo naguo, ũrĩa ũhoro wa ũndini ũmakoniĩ gĩtina wa Ũkristiano wa thĩ ĩno (acio metagwo athomi a ũhoro ũkoniĩ Ngai, na ũndini); na njĩra nguhĩ, maikaraga na thĩĩna, na marĩ agagayu. Ũguo nĩ twagĩrĩirwo nĩ gũcookerera, na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma. Ndũrĩ mũcerere mũno.
Nĩ ngũtĩtĩrithia mũno ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarwo rĩngĩ na maĩ na Roho ibuku-inĩ rĩa kerĩ, nĩ ũndũ wa andũ arĩa marĩ na ciũria ciĩgiĩ ũhoro ũcio. 
LIST Download FREE eBook & AudioBook