- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
A konglam 2: Nawlbia
[2-1] Nawlbia Hmang In Tuahsernak Nih A Kan Khamh Kho Maw? (Luka 10:25-30)
(Luka 10:25-30)
“Cun phugbia cawnpiaktu saya pakhat a ra i amah kha foih a hung zalh, aa thawh i, “Saya, zungzal nunnak hmuh awk ah zeidah ka tuah lai?” tiah a ti. Jesuh nih a leh i, “Cathiang nih zeitindah an chim i an chim mi cu zeitindah a sullam na lak ning a si?” tiah a ti. Mipa nih cun a leh i, “Bawipa na Pathian cu na lungthin dihlak le na nunnak dihlak le na thazang dihlak le na ruahnak dihlak in na dawt lai i na innpa zong kha nangmah naa dawt bantuk in na dawt lai,” tiah a ti. Jesuh nih cun, “Na bialehnak a hmaan, cuc va tuah law na nung lai” tiah a ti. Sihmanhsehlaw phungbia cawnpiaktu sayapa nih cun thiam hun i coh kha a duh i, “ahohdah ka innpa cu a si?” tiah Jesuh kha a hal. Jesuh nih cun a leh i, “Voi khat cu mipa pakhat kha Jerusalem in Jeriko khua lei ah a vung kal, cu a vung kal lio ahcun damiah nih an rak tlaih i an puan an phoih i an tuk i thilo nunglo in an kal tak” tiah a ti.”
“Cun phugbia cawnpiaktu saya pakhat a ra i amah kha foih a hung zalh, aa thawh i, “Saya, zungzal nunnak hmuh awk ah zeidah ka tuah lai?” tiah a ti. Jesuh nih a leh i, “Cathiang nih zeitindah an chim i an chim mi cu zeitindah a sullam na lak ning a si?” tiah a ti. Mipa nih cun a leh i, “Bawipa na Pathian cu na lungthin dihlak le na nunnak dihlak le na thazang dihlak le na ruahnak dihlak in na dawt lai i na innpa zong kha nangmah naa dawt bantuk in na dawt lai,” tiah a ti. Jesuh nih cun, “Na bialehnak a hmaan, cuc va tuah law na nung lai” tiah a ti. Sihmanhsehlaw phungbia cawnpiaktu sayapa nih cun thiam hun i coh kha a duh i, “ahohdah ka innpa cu a si?” tiah Jesuh kha a hal. Jesuh nih cun a leh i, “Voi khat cu mipa pakhat kha Jerusalem in Jeriko khua lei ah a vung kal, cu a vung kal lio ahcun damiah nih an rak tlaih i an puan an phoih i an tuk i thilo nunglo in an kal tak” tiah a ti.”
Minung buainak ngan bik cu zeidah a si?
A palh mi ruahnak tamtuk he a nung mi
A palh mi ruahnak tamtuk he a nung mi
Luka 10:28, “Cucu va tuah law na nung lai.”
Minung hi a palh mi ruahnak tamtuk he an nung. A palh mi ruahnak ah an kekkuai lengmang. A fim ngai mi an lo nain hlen an rak si i an palhnak kha an hngal kho lo. Kanmah le kanmah kan i hngalh lo caah Baibal nih misual nan si tiah a kan chimh lengmang.
Minung nih an sualnak a um taktak kong an chim lengmang. Minung hi thil tha a tuah kho mi kan si lo nain mitha bantuk in kan i umter tawn. An kaa cun misual kan si an ti ko nain an tuahsernak kha an i porhlaw.
An chung ah thatnak a um lo ti le thil tha kan tuah kho lo ti kha an hngalh lo caah midang kha hlen an timh hna i anmah le mah zong an i hleng tawn. “Ra u! misual kan si dih kho lo, kan chung ah thatnak tlawmpal cu a um ve ko” tiah an ti.
A donghnak ah midang kha an zoh hna i “Oh! Mah khikhi a tuah awk a si lo. A tuah lo ah a caah a tha deuh hnga. Hihi chim sehlaw a caah a tha deuh hnga. Thawngtha bia zong hitihin chim sehlaw a caah a tha deuh hnga. Keimah hlan ah khamhnak a co caah keimah nak in a that deuh ding a si. Kei cu tunai te lawng ah khamhnak ka co, rak cawng ve ning law amah nakin tha in ka tuah ko hnga” tiah an ti.
Fahnak an ton paoh ah an thinlug tein nam an i taat. “Hngak rih ko, kei cu nangmah bantuk ka si lo. Na hmai ah ka kal rua tiah na ruah men lai nain van hngak rih ko. Baibal ah ai tial bantuk in ahmasa kha an hmadung lai. Cucu ka caah a si. Hngak rih ko, kan hmuhsak lai” tiah an ti. Anmah le mah kha an i hleng.
Midang hmunhma ah khan dir ve hna sehlaw anmah bantuk in an tuah ve ko hnga. Pulpit cung an dir tik ah an hrukaih ruang ah an tha a ther. Minung nih thil tha a tuah kho maw tiah an hal hna tik ah an kaa cun an tuah kho lo tiah an leh ko. An thinlung in cun thil tha kan tuah khawh ko tiah an ruah. Cucaah an thih tiang thil tha tuah an i zuam.
An thinlung in thil tha kan tuah khawh i thil tha tuah khawhnak zong kan ngei tiah an ruah. Anmah le mah kha kan tha ngai ko tiah an i ti. Pathian rian an tuannak chung ah hlawhtlinnak an hmuh mi kha ‘hihi Bawipa caah ka tuah khawh mi si’ tiah an ti.
Asinain Bawipa kha kan nunnak in kan lak tik ah thil tha kan tuah kho maw? Minung ah thatnak a um maw? Thil tha tuah bu in kan nung kho maw? Minung nih thil tha tuah khawhnak a ngei lo. Anmah thawnnak in thil tha tuah an i timh tik ah sualnak an tuah tawn. Cheu khat nih Jesuh an cohlan hnu ah hnulei an chit than i anmah tein thil tha tuah an i zuam. Kan chung ah sualnak lawng a um caah kan tuah khawh mi cu sualnak lawng a si. Kanmah tein cun (khamh a si cang mi zong) sualnak lawng hi kan tuah khawh mi a si.
Kan tuah peng mi zeidah a si, thil tha maw thil tha lo?
Thil tha lo
Thangthatnak cauk i “Jesuh Min Thangthat u” ti mi ah “♪Jesuh lo cun kan i chuihpah. Sangphawlang mawntu um loin rili ah a kal mi sangphawlawng bantuk kan si” tiah a ti. Jesuh lo cun sualnak lawng kan tuah khawh, zeicahtiah sualfa kan si. Khamh kan si hnu lawng ah thil tha tuah khawhnak kan ngei.
Lamkaltu Paul nih “Tuah ka duh mi thatnak kha tuah loin tuah ka duh lo mi that lonak kha ka tuah tawn” (Rom 7:19) tiah a ti. Jesuh he kan um ahcun a poinak a um lo. Jesuh tel lo cun thil tha tuah kan i zuam deuhdeuh i sualnak tu kan tuah deuhdeuh.
Siangpahrang David zong hibantuk sinak a rak ngei ve. A ram le pennak a daih lio ah khan voi khat cu a inncung ah a kai. Mit a hlang ngai mi thil pakhat a hmuh i a taksa duhnak a zulh. Bawipa a philh tik ah zeidah a lawh? Thil tha lo kha a tuah. Bathsheba kha a sualpi i a pasal Uriah kha a thah nain amah ah sualnak a hmu kho lo. A sualnak sawlphelhnak khaw a kawl.
Nikhat cu, Profet Nathan a ra i, “Cun Bawipa nih Nathan kha David sin ah a hei thlah. Amah sin ahcun a ra i, “khua pakhat ahhin mi pahnih an um i pakhat cu a rum mi a si i pakhat cu sifak mi a si. Mirumpa nih cun tuurun le cawrun tam ngaingai a ngeih hna i sihmanhsehlaw sifakpa nih cun a cawk mi tuu a nute pakhat lawng khi a ngeih. Cun amah nih cun a cawm i a fale hna cun an thang ti, a kheng le a hrai kha aa hrawm ve tawn i a tang chung ah a pom tawn, amah cu a caah fanu bantuk a si ko. Voi khat cu mirum pa cu khualtlung pakhat a ngei i amah tuurun chung in siseh, caw run chung in siseh, sa cu thah duh riangmang loin, misifakpa tuufate cu a lak i a khualpa cu a thah,” (2 Samuel 12:1-4) tiah a ti.
David nih “hi thil vialte a tuahtu cu thah siseh” tiah a ti. A thin cu a hung ngaingai i “amah nih tampi a ngeih chung in pakhat cu lak khawh a si ko nain sifakpa tuu pakhat te cu a lakpiak i a thah piak, amah cu thih awktlak a si” tiah a ti. Cun Nathan nih “mah cucu nangmah hi na si” tiah a ti. Jesuh kan zulh lo i amah he kan um lo ahcun hrinthan cang mi zong nih cubantuk thil cu tuah khawh a si.
Hihi minung vialte, zumhawktlak a tlak mi hna caah zong ah ai khat dih mi a si. Jesuh tel lo cun kan i chuihpah peng i thil tha lo kan tuah peng. Cucaah nihin ah kan sualnak zoh loin Jesuh nih a kan khamh caah kan i lawmh awk a si. “♪Vailamtah thlademg tang ah dinh ka duh.” Jesuh Khrih tlanhnak thladem tang ah kan thinlung ai din, nain thladem kan chuahtak i kanmah lawng kan i zoh ahcun kan i din kho lo.
Pathian Nih Nawlbia Hmai Ah Zumhnak In Dinfelnak A Kan Pek
Zeidah zulh a fawi deuh, zumhnak maw nawlbia dah?
Zumhnak
Lamkaltu Paul nih Pathian nih a hramthawk tein zumhnak thawng in dinfelnak a kan pek tiah a ti. Adam le Evi, Kain le Abel, Seth le Enoch, Noah, Abraham, Isaac le a donghnak ah Jacob le a fale hleihnih sin ah a pek hna. Nawlbia tel lo bak in, Pathian bia zumhnak thawng in Pathian hmai ah dingfel ah cohlan an si. A bia hmang in thluachuahnak an hmu i zumhnak thawng in dinh nun an ngei.
Caan a liam i Jacob fale hna cu Joseph ruang ah Izip ram ah kum 400 sal ah an tang. Cu hnu ah Pathian nih Moses hmang in Canaan ram ah a hruai hna. Kum 400 sal an tan chung ah zumhnak in dinfelnak an co mi kha an philh.
Pathian nih khuaruahnak hmang in rili sen a tanpi hna i ramcar ah a hruai hna. Sualnak ramcar an phak tikah, Sinai tlang ah nawlbia a pek hna. Nawlbia ahcun pahra le a dang 613 ai tel. Pathian nih, “Keimah cu nan Bawipa Pathian, Abraham Pathian, Isaac Pathian, Jacob Pathian ka si. Moseh kha Sinai tlang cung ah rak kai sehlaw nawlbia kan pek hna lai” tiah a ti. Cun Israel mi cu nawlbia a pek hna.
Nawlbia a peknak hna a ruang cu ‘an sualnak hngalhnak ding caah a si’ (Rom 3:20). Pathian nih a duh mi le a duh lo mi langhternak caah le a dinfelnak le a thianhlimnak langhternak caah a si.
Israel mi kum 400 chung Izip sal a tang mi vialte nih rili sen an tan dih. Abraham Pathian, Isaac Pathian le Jacob Pathian kha an tong bal lo. A hngalh zong an hngal lo.
Kum 400 sal an tan chung ah Pathian dinfelnak kha an philh. Cu lio ahcun hruaitu zong an ngei lo. Jacob le Joseph kha an hruaitu an sinain an thihnak caan sau a tuk cang. Joseph nih a fapa le a si mi Manasseh le Ephraim sin ah zumhnak ro chiahta hna a daithlang ko rua.
Cucaah an Pathian kha an ton than i a dinfelnak kha an hngalh than a hau. Pathian nih a hmasa ah zumhnak thawng in dinfelnak a pek hmasa hna ti kha kan hngalh ding a si, cu zumhnak an philh hnu lawng ah Pathian nih nawlbia a pek hna. Amah lei an kirthan nakhnga nawlbia a pek hna.
Israel mi khamhnak ding ca le a mi sinak ding caah an cuarpar a tanter hna.
A auhnak hna a ruang cu Pathian a um taktak ko ti hngalhternak ca le ahmai ah misual kan si ko ti hngalhternak caah a si. Amah nih a pek mi hna raithawinak phung kha tuah dih i a mi si hna seh ti kha a duh hna. Cuticun a mi ah a ser hna.
Israel mi hna tlanh an sinak cu Nawlbia nih tuah u a ti mi hna raithawinak, cucu a ra ding mi Messiah hmanthlak a si ti zumhnak thawng in a si. Raithawinak phunglam zong cu caan sin ah a liam ve. Cucu zeitik ah dah a si ti zoh tuah hna u sih.
Luke 10:25 ah, nawlbia thiam pakhat nih Jesuh a hneksaknak kan hmuh. Nawlbia thiam kha Farasi a si. Farasi pawl cu Pathian bia ning tein nun ai tim mi an si. An ram kha kilven i nawlbia hmang in nun kha an i timh mi a si. Cun phuntanh pawl zong an um i Rom kut in Israel mi luatnak ding le an chunmang tlinnak ding ah thisen chuah le raldoh zong a poi ah a chia lo mi an si.
Jesuh nih ahohdah ton a duh?
Khaltu ngei lo misual hna
Tuchun ni ah anmah bantuk biaknak minung hi an um ve. Zatlang nun kha biapi ah an chiah i “namneh mi kha chanhchuah hna u” tiah an au. Jesuh cu misifak le namneh mi hna khamh ding ah a ra tiah an zumh. Cucaah Baibal an cawn dih hnu ah ramkhel ah an lut i zatlang bu ah nemneh mi chanhchuah ding rian an tuan.
Annih nihcun “a thiang mi le zaangfahnak nawlbia le a bia hmang in nung hna u sih” tiah an ti. Asinain nawlbia sullam taktak kha an fiang lo. Cunglei pek mi nawlbia khan nung loin catlap cung ah ai tial mi nawlbia kha an zulh.
Cucaah Jesuh rat hlan kum 400 chung kha cu Israel ram ah Pathian profet le Pathian minung an um lo ti khawh a si. Hi ruang ah, khaltu ngei lo tuu ah an i cang.
Nawlbia le hruaitu tha an ngei lo. Cu lio ah biaknak lei chungthulengnal hruaitu sin ah Pathian sin ai phuang duh lo. An ram cu Rom kut tang a phan. Jesuh nih amah ramcar ah a rak zultu hna kha rawmtam in kan kirter hna lai lo tiah a ti hna. Khaltu ngeilo tuu an si kha a hmuh tik ah an temtuarnak a zaang an fak tuk hringhran.
Nawlbia thiam pawl le mi dangdang hna cu caan tha a bawh mi lawngte an si, Farasi pawl le Judah biaknak ah mi uahfaih lawngte an si fawn.
Hi nawlbia thiam pakhat nih Luka 10:25 ah Jesuh kha “zungzal nunnak hmuh ding ah zeidah ka tuah lai?” tiah a hal. Israel mi lak ah amah nak nawlbia thiam an um ti lo tiah ai ruat mi pa a si. Cucaah hi nawlbia thiam (hrinthannak a co lo) pa nih Jesuh kha a zuamcawh i, “zungzal nunnak co ding ah zeidah ka tuah lai?” tiah a ti.
Nawlbia thiampa hi kanmah hmantlak a si. Jesuh kha “zungzal nunnak co ding ah zeidah ka tuah lai?” tiah a hal. Jesuh nih a lehnak cu, “nawlbia ah zeitindah ai tial i zeitindah na rel?” tiah a ti.
A lehthannak cu, “Bawipa na Pathian cu na thinlung dihlak, na ruahnak dihlak, na thawnnak dihlak le na thlarau dihlak in na dawt lai” cun “nangmah naa dawt bantuk in na innpa na dawt lai” tiah a ti.
Jesuh nih a lehnak cu “na chim mi a dik, va tuah law na nung lai” tiah a ti.
Amah le mah kha misual ka si ti hngal lo in Jesuh kha a va zuamcawh, zeitik hmanh ah thatnak a tuah lo ding mi misual a rak si diam ai. Cucaah Jesuh nih “nawlbia ah zeitindah ai tial i na rel?” tiah a halnak a si.
Nawlbia zeitindah an rel?
Nawlbia a zul kho lo mi misual kan si tiah
“Zeitindah na rel?” Hi biahalnak ah hin nangmeh le keimah telh in, zeitindah nawlbia kan hmuh i kan rel ti kha a kan hal duh mi a si.
Tuchun minung tampi nih an ruah bantuk in, hi nawlbia thiampa nih cun nawlbia hi zulh viar ding ah pek kan si rua tiah a ruah sual ve. Cucaah a lehnak cu, “Bawipa na Pathian cu na thinlung dihlak, na thlarau dih, an thawnnak dihlak le na ruahnak dihlak in na dawt lai i nangmah naa dawt bantuk in na innpa kha na dawt lai” tiah a ti.
Nawlbia cu palhnak a ngei lo. A tlamtling mi nawlbia a kan pek. Pathian kha kan thinlung dihlak, kan ruahnak dihlak, kan thlaraul dihlak le kan ruahnak dihlak in dawt i kanmah kan i dawt bantuk in kan innpa dawt ding kha a kan fial. Pathian kan thinlung dihlak le kan thawnnak dihlak in dawt cu a tha mi a si ko nain zeitik hmanh ah kan zulh khawh lo ding mi nawlbia a si.
“Zeitindah na rel?” ti mi nih nawlbia cu a dik i a hman asinain zeitindah nang na fian ning a si? ti kha a kan hal duh mi a si. Nawlbia thiampa nih cun Pathian nih zulh ding ah a ka pek rua tiah a ti. Asinain nawlbia pek kan sinak a ruang cu, zeitluk chambau mi le sualpalhnak in a khat mi kan si hngalhnak ding caah a si. “Sualnak na tuah. Lainawng hlah kan ti lio ah ziah dah lai na nawn. Zeiruang ah dah ka nawl na ngaih lo?”
Nawlbia nih minung thinlung chung ah a um mi sualnak a langhter. Tahchunhnak ah, lam ka kal pah ah thei hmin mi pum khat ka hmuh. Pathian nih nawlbia nih cun, kha thei hmin kha lo hlah tiah a ka thlauh. Na tuah ahcun ka ning na zahter lai tiah a ti. “Aw a si, ka pa, hi hmun hi cucu khakha ta a si, cucaah zeitik hmanh ah na lo lai lo.” “Aw a si, Ka Pa.”
Thei kha lo hlah ti kan theih bak khin lawh duhnak thinlung kan ngei tinak a si. Sikparing cu kan dawh tik ah ai zam i a kir than. Minung sualnak cu cubantuk cu a si.
Pathian nih sualnak tuah lo ding in a kan chimh. Pathian cu a thianghlim, a tlamtling mi a si caah cucu a tuah khawh ko lai. Kam khat lei in, kannih cu zeitikhmanh ah sualnak tuah lo in kan um kho lo i kan tha kho lo. Kan thinlung ah thatnak a um bal lo. Nawlbia nih a chuahpi mi bia cu “zeitik hmanh ah” ti hi a si. Zeiruang ah? A ruang cu minung thinlung hi duhfak hakkauhnak in a khah caah a si. Kan tuah khawh mi cu kan duhfah hakkauhnak cung ah riantuan lawng kha a si. Nulepa sualnak kan tuah cu kan thinlung ah sual duhnak a um caah a si.
Baibal ca hi ralring tein kan rel a hau. Ka tuah ka ahcun, cafang tete kha ka zohfel hna. Jesuh cu ka sualnak ruang ah vailam cung ah a thi ti ka rel tik ah ka mitthli kai hnawt cawk lo. Hi tluk misual maw ka rak si ko i ka caah Jesuh vailam cung ah a thih…ka thinlung a fak tuk i Jesuh kha ka zumh. Cun ka ruah mi cu, “ka zumh a si ahcun a bia ning in ka zumh lai” ti hi a si.
Exodus 20 nak ka rel tikah, “keimah hlei in pathian dang nan ser lai lo” ti ka hmuh. Hi nawlbia hmang in sualchirnak he thla ka cam. Pathian dang ka rak ser sual maw ti kha ka van ruat than. Kan pipu hna phung zulh ruang ah pathian dang hmai ah voi tampi ka rak kun bal ti kha ka hmuh. Pathian dang sernak sual ah ka rak tlu.
Cucaah sualchirnak he thla ka cam, “Bawipa, siasal ka biak. Hi ruang ah biaceih ka ing lai. Ka sualnak ka ngaithiam ko. Ka tuah than ti lai lo” tiah thla ka cam. Cu hnu ahcun ka sualnak ngaihthiam ka si.
Cun Pathian min ningcang loin ka hmang sual maw ti kha ka ruat than. Pathian zumh hram ka rak i thawk ah khan kuak ka rak zu ti kha ka van hmuh. Ka hawipa nih, “kuak zuknak in Pathian a ning na zahter lai lo maw” tiah a rak ka ti bal. Khrihfa nih zeitindah kuak a zuk khawh?
Mah cucu Pathian min ningcang lo hman cu a si ko lo maw? Cucaah thla ka cam than, “Bawipa, na min ningcang loin ka hman. Ka ngaithiam ko. Kuat zuk ka ngol cang lai” tiah thla ka cam. Kuak zuk ngol kai tim nain kum khat chung cu meitek zong ka tuk lengmang rih ko. Kuakzuk ngol hi a rak fawi lo, asinain a donghnak ahcun a si kho ko. Kuakzuk ka ngol cikcek. Cu sualnak zong cu ka tei khawh tiah ka ruah.
Cun, “Sabbath ni kha philh hlah u, thianghlim tein chia u” ti kha vun ruat than. A sullam cu Sunday ni ah rian nan tuan lai lo, phaisa zong nan kawl lai lo tinak a si caah cu zong cu ka ngol than.
Cun “na nulepa kha upat hna” ti a si hoi. Anmah he hlatnak ka um ahcun ka upat khawh ko hna nain an pawng ka um ahcun thinlung fahnak a um peng. “Aw…Pathian hmai ah ka sual cang. Bawipa ka ngaithiam ko” tiah sualchirnak he thla ka cam than.
Asinain ka nulepa cu an thih cang caah ka upat kho ti hna lo. Zeidah ka tuah khawh? “Bawipa hi misual bik pa kha ka ngaithiam ko. Keimah caah vailam cung thihnak na tuar.” Bawipa kai lawm tuk.
Cuticun ka sualnak kha pakhat hnu pakhat ka kawl i ngaithiam ka hal. A dang nawlbia, lainawng hlah, nulepa sualnak tuah hlah, mi thil hngar hlah ti vialte zong ka zulh khawh hna lo caah zan khuazei thla ka cam. Asinain sualchirnak he thlacam hi a fawi mi a si lo. Kan zoh tuah hna lai.
Jesuh vailam cung thihnak ka ruah tik ah zeitluk in dah a fah lai ti kha ruah khawh a si. Kan ca hrang ah a kan thihpiak. Zeitluk in dah a ka dawt ti le lawmhnak taktak a ka pek caah zankhuadei thla ka cam i lawmh bia ka chim.
Biakinn ka kal a kum khatnak hi cu a fawi tuk ko nain a kum hnihnak lei cun sualchirnak he thlacam zong a fawi ti lo i ka mitthli zong ka thla kho ti lo.
Mitthli a tlak lo zong ah tlangcung ah ka kai i nithum chung te hna rawlulh in thla ka cam. Cun mitthli a luang than. Ka mitthli he Khrihfabu sin ah ka rak kir than.
Ka pawngkam minung hna nih “tlangcung na mitthli he thla na camnak thawng in na thianghlim deuh” tiah an ka ti. Asinain ka mitthli cu a hul than ko. A kum thumnak ahcun a har chinchin. Ka hawile kom cung i Khrihfa hawidang cung ah ka tuah sual mi palhnak kha ka ruat i ka mitthli a tla than. Kum linak ah ka mitthli a hul than. Mitthli cu a hai ko nain rian an tuan kho taktak ti lo.
A kum nganak ahcun ka tap kho ti lo, zeitluk kai zuam zong ah a ngah ti lo. Kum a rau deuhdeuh i keimah le keimah kai hleng chin lengmang. Cucaah Pathian nih a bia ah a ka hruai than.
Nawlbia Cu Sual Hmuhnak Caah Pek Kan Si
Nawlbia kong ah zeidah kan hngalh ding mi a um?
Nawlbia kan zul kho lo ti kha kan hngalh a herh.
Rom 3:20 ah, “Nawlbia nih a tuah mi cu sualnak hngalhter kha a si.” A pakhatnak ah, hi bia hi Paul pumpak bia a si ko i ka duhnak zawn tete lawng ka zumh ko lai tiah ka rak ti. Ka mitthli a hul hnu cun biaknak lei zumhnak ka ngeih mi kha ka pehzulh kho ti lo.
Cucaah sualnak kha ka tuah thluahmah ko i ka thinlung ah sualnak a khat, cucaah nawlbia zulhnak thawng in ka nung kho lo ti kha ka vun hngalh. Nawlbia kha zulh ding bak ah pek kan si tiah ka ruah peng. A donghnak ahcun Baibal nih a langhter mi nawlbia thiam bantuk ah kai chuah. Zumhnak in nun kha ka caah a har tuk hringhran.
Nawlbia ka rel pah khan sualnak ka tuah thluahmah ko, nawlbia pahra ka buar paoh ah ka thinlung ah sualnak a khat ti kha ka hmuh. Thinlung chung in sual zong cu sual thiamthiam a si. Cucaah nawlbia zumtu ah kai chuah diam.
Nawlbia ka zulh tikah, kai lawm ko. Ka zulh khawh lo tikah, ka ngaihchia i ka thinhung. A donghnak ahcun ka lung a dong. A hramthawk tein nawlbia hi cawnpiak rak sining law zeitluk in dah a that hnga tiah ka ruat. Cucu a rak si lo. Nawlbia nih sullam dang a ngeih rih. Sualfa na si kha an hmuhsak, chawva na duh tuk i nulepa sual duhnak ngeih zia kha an hmuhsak. Pathian nakin na duh deuh mi thil a tamtuk. Vawlei thil kha zulh na duh hna. Nawlbia cu na zulh ding ah pek na si lo, na sualnak hmu fiang ding ah pek na si.
Pakhat khat nih biatak kha rak ka cawnpiak hna sehlaw kum hra chung harsatnak ka tuar hnga lo. Nawlbia sullam ka fian hlan ah kum hra chung nawlbia sal ah ka tang.
Nawlbia palinak “Sabbath ni kha thianghlim tein chia u” tiah a ti. A sullam cu Sabbath ni ah rian tuan lo ding tinak a si. An ti mi cu Sunday ni ah khual lamhla kan tlawn ahcun rang cit loin kan ke in kan kal ding a si tiah an ti. Cucaah thawngthabia ka chimnak ding hmun ah ke in kal kha a sunglawi deuh tiah ka ruah. Cun, ka chim ding mi zong nawlbia lawng te a si. Ka chim mi cu ka tuah ding a si fawn. A har tuk hringhran i ka lung a dong dengmang.
“Zeidah na rel mi a si?” tiah a um mi sullam hi ka hngal fiang lo i kum hra chung harnak ka tuar. Phungbia thiampa zong nih a rak hngal fiang ve lo. Nawlbia kha a zulh i ralring te a nun ahcun Pathian hmai ah thluachuak mi ka si lai tiah a rak ruah sual.
Asinain Jesuh nih a ti mi cu “zeidah na rel mi a si?” ti hi a si i phunglam zumhnak hmang in a van leh ve. Cun Jesuh nih, “na chim mi cu a hmaan, ai tial ning tein a sullam na lak, na tuah ahcun na nung lai i na tuah lo ahcun na thi lai” tiah a ti.
Nawlbia thiampa nih a hngalfiang kho rih lo. Hi nawlbia thiampa hi kan dihlak aiawhtu a si. Theology kum 10 chung ka cawng. Thil tampi ka tuah, ca ka rel, rawl ka ul, ruahnak thatha ngeih kai zuam i holh theih lo in ka holh. Kum 10 chung Baiba ka rel i thil pakhat khat tlamtlinh kai tim. Asinain thlarau lei ah mitcaw ka rak si peng.
Cucaah misual mi nih an mitcawt damnak ding ah mi pakhatkhat an ton a hau, cu mi pakhatkhat cu Jesuh Khrih a si. Cu hnu lawng ah, nawlbia ka zul kho lo ti kha hngalhfian a si. Zeitluk fak hmanh in nawlbia zulh cu i zuam ko law a donghnak ahcun na lung a dong ko lai. Asinain Jesuh cu Thlarau le ti in khamh ding ah a ra. Halleluijah! Thlarau le ti nih a kan tlanh khawh. Mah cucu Pathian vel le laksawng a si. Bawipa min thangthat si ko seh.
Phungphai zulhnak chung in ka luat khawh caah mi vantha bik ka si. Cheu khat cu an nung chung theology an cawng nain zeitik hmanh ah nawlbia zulhnak in an luat kho lo, an thih ni tiang an luat kho lo. Cheu khat nihcun kum hra chung an zumh i cheu khat cu an chan chung an zumh ve.
Nawlbia kan zul kho lo ti kan hngalfian le Thlarau le ti khamhnak thawngtha kan zumh i Jesuh hmai kan dir lawng ah hrinthannak le luatnak taktak kan co. Jesuh kan ton lawng ah sual phawtnak le dantatnak in kan luat. A sual bik mi si hmanh usih law ti le Thlarau in hrinthan kan si ahcun mi dingfel kan si.
Jesuh nih zeitik hmanh ah a duh ning in kan nung kho lo ti kha a kan chimh cang. Mah hihi nawlbia thiampa sin ah a chim mi asinain a hngalfiang lo. Cucaah a hngalhfian khawh nakhnga Jesuh nih tuanbia pakhat a chimh.
Minung zumhnak a pialtertu hi zeidah a si?
Sualnak
Jesuh nih cun a leh i, “voi khat cu mipa pakhat kha Jerusalem in Jeriko khua lei ah a vung kal, cu a vung kal lio ahcun damiah nih an rak tlaih i a puan an phoih i an tuk i thilo nunglo in an kaltak” (Luka 10:30) tiah a ti. Jesuh nih hi bianabia a chimhnak a ruang ah cu nawlbia thiam pa hi damiah nih an tuk mi pa, thilo nunglo in an chiah mi pa bantuk in nawlbia zulhnak nih a tuah ve mi a si kha a hngalhfian khawhnak ding ah a si.
Mipa pakhat cu Jerusalem in Jeriko lei ah a kal. Jeriko hi vawlei hmanthlak a si i Jerusalem hi thlarau lei hmanthlak, zumhnak khualipi le nawlbia thiam hna an khahnak hmanthlak a si. Biaknak phungphai sawhsawh in Jesuh zumh a si ahcun rawhralnak kan phan lai ti kha a tuanbia nih a kan cawnpiak mi a si.
“voi khat cu mipa pakhat kha Jerusalem in Jeriko khua lei ah a vung kal, cu a vung kal lio ahcun damiah nih an rak tlaih i a puan an phoih i an tuk i thilo nunglo in an kaltak.” Jerusalem hi khuapi ngan pakhat a si i milu an chahnak a si. Tlangbawi ngan le minthang tampi an umnak khualipi a si. Nawlbia thiam an tamnak zong a si. Nawlbia ning tein nun an i zuam nain an zulh khawh lo caah Jeriko lei ah an panh. Vawlei hmanthlak a si mi Jeriko lei ah an kal caah mifir le damiah kha an hrial kho hna lo.
Mipa nih cun Jerusalem in Jeriko lei ah a kalnak ah damiah a ton hna i thilo nunglo an tuah ti a sullam cu a dinfelnak a thlau cang tinak a si. Nawlbia zulhnak thawng in tlinglak in nun khawh a si lo. Rom 7:19-20 ah Paul nih “Tuah ka duh mi thatnak kha tuah lo in tuah ka duh lo mi that lonak kha ka tuah tawn. Tuah ka duh lo mi kha ka tuah ahcun, cu nih cun cu thil a tuahtu cu keimah kha si loin ka chung i a um mi sualnak tu kha a si, ti kha a langhter” tiah a ti.
Pathian ning tein thatnak tuah khawh i nun khawh ka duh hringhran. Asinain minung thinlung cu sualnak in a khat, nupa sualnak duhnak, lainawn duhnak, fir duhnak, hnachuahnak, thatlonak, hlenthawi duhnak, sual phawt duhnak le uahfaihnak le hruhnak in a khat (Marka 7:21-23).
Hi thil vialte hi minung thinlung chung ah an um i atuletu an chuah caah kan tuah duh mi kha tuah loin tuah kan duh lo mi kha kan tuah. Cu sualnak cu kan nolh than lengmang.
Minung Vialte Thinlung Chungah A Um mi Sualnak
Minung thinlung chung ah zeidah a um?
Sualnak
Marka 7 ah, “Minung cu a lenglei in a lut mi thil nih a thurhnawmhter lo, a chunglei in a chuak mi thil nih a thurhnawmhter” tiah a ti.
Jesuh nih a ti mi cu, kan thinlung ah ruahnak tha lo, nupa sual duhnak, lainawn duhnak, fir duhnak, hnachuahnak, thatlonak, hlenthawinak, sualphawtnak, uahfaihnak le hruhnak hna an um a ti duhnak a si.
Kan thinlung in lai kan nawng dih. Lai a nawng lo mi kan um lo. Nu nih an fale kha cucu tuah hlah, khakha tuah hlah tiah an au hnawh hna. Mah hi na tuah ahcun kan thah lai, mah hi na tuah lo ahcun kan thah lai tiah an ti hna. Cucu lainawn a si. Na chungchuak fa zong kha na thinlung in cun na thah tawn ko.
Kan thinhun tuk lioah kan fale nih kan zamtak hna sehlaw kan thinhun in kan thah men ko hna lai. A caan ahcun kanmah le mah kan i tih, “zeicah dah hihi ka tuah hnga” tiah kan ti. Thil kan tuah sual hnu ah kan zoh than i ka hrut ko hlah maw tiah kan ti. A ruang cu kan thinlung ah sualnak a um caah a si.
Cucaah, “tuah ka duh mi kha ka tuah lo i tuah ka duh lo mi kha tuah” ti a sullam cu kan chung ah sualnak a um caah a si ko. Satan nih a tukforh a kan fawih tuk.
Tahchunhnak ah mi pakhat nih hlan lio Korea phungki nih an rak tuah mi Sungchol thlacamnak hmang in ahohmanh um lonak ah thla a cam ko hnga. Ahohmanh he pehtlaihnak a ngei lo nain mi pakhat tal nih cun rawl an rak pek i a zunek an fimhlawm a hau hnga.
Tahcunhnak ah kha rawl a petu le a zunek fimtawltu kha pa si loin nungak dawhte rak sisehlaw, a hmuh sual a si ahcun kum hra chung a thlacamnak vialte kha pakpalawng a si ko lai. “Nupa sualnak ka tuah ding asi lo, ka ruahnak in ka hlawnh dih a hau, ka thinlung in chuak dih u” tiah a ti men ko lai.
A biakhiahnak vialte cu minu a hmuh bak in tikhu ah ai cang dih. Minu a kal hnu ah, a thinlung in a zoh than. Kum nga chung a thlacamnak vialte cu pakpalawng ah an cang dih.
Satan nih mi pakhat dinfelnak lakpiak hi ai tha lo. Satan nih tlawmte an nam ahcun cu vial cu a si ko. Khamhnak co loin mi pakhat nih sualnak teinak ai zuam tik ah sualnak nih a tei tawn. Cheu hra cheu khat zong zumhawktlak tein a pek ko lai, ni 40 zong rawl a ul ko lai i zingchiar te ni 100 chung zong thla a cam ko lai nain Satan thil tha lei kap in fawite in a tukforh khawh mi a si.
“Hi company ah hmunhma sang pek kan duh nain Khrihfa na si caah zarhpi ni ah rian na tuan kho lo, a si ko lo maw? Hmunhma sang taktak dawh hi a si. Thla khat ah zarhpi ni voithum lawng na tuan lai voi khat cu biakinn ah na kal ko lai. Cuti na tuah ahcun hmunhma sang kan pek lai i thlahlawh zong tampi kan pek lai. Zeitindah na ruah?” Cuticun sisehlaw zakhat zakhat bakin a kan tei ko lai dah.
Cutin Satan nih a tei khawh hna lo ahcun lamdang in nungak dawh hmang in rap a chiah than. Nungak dawhte a hmai ah a phakter i a kechik in a luthlung tiang ai dawh caah Pathian kha a philh diam cang. Cuticun minung dinfelnak cu Satan nih a kan firpiak lengmang.
Nawlbia zulhnak thawng in nun kan i timh ahcun a donghnak cu sualnak hma in tuar, thlarau lei sifahnak le dinfelnak thlau kha a si ko. “Jerusalem in Jeriko lei ah a kal i damiah nih an tlaih i a hnipuan an phoih dih i thilo nunglo in an chiah” ti mi kan phan ko lai.
A sullam cu Pathian duh mi a si mi nawlbia thawng in nun kan i zuam ko lai nain caan sin ah kan i chuihpah lengmang lai, a ruang cu kan derthawmnak le kan duhnak nih a kan hrawh caah a si.
Bawipa hmai ah sualchir in thla na cam ko lai. “Bawipa, ka sual cang. Ka ngaithiam ko, ka tuah than ti lai lo. Atu hi a donghnak bak a si lai tiah bia kai kam. Atutan te cu ka ngaithiam ko tiah kan nawl” tiah thla zong ka cam ko lai.
Asinain caan sau a nguh lo. Hi vawlei ah sualnak tuah loin kan nung kho lo. Voi tampi zong sualnak kan hrial khawh ko lai nain sual lo cun kan um kho lai lo. Cucaah atu le tu sualnak kan tuah lengmang. Cuticun an sualnak nih Pathian he a hlater chin lengmang hna i a donghnak ah hell ah an dong.
Jeriko lei ah kal ti cu hi vawlei sualnak tluk ti kha a si, vawlei he i naih chin lengmang i Jerusalem he i hlat chin lengmang kha a si. A hramthawk ahcun Jerusalem he kan naih pah rih ko, asinain kan sualnak a tam deuhdeuh, ngaihthiam halnak a tam deuhdeuh bantuk in a donghnak achun Jerikho khualipi laifang ah kan dir cang i vawlei ah thuk piin kan pil.
Ahodah khamh a si kho?
Mah te dinfelnak a kaltak mi
Jeriko lam ah mipa nih ahodah a va ton? Mifir a ton hna. Nawlbia a hngal lo i duh paoh in a nung mi hna cu uico bantuk an si. An ding an ei, an duhnak paoh ah an it i an duh paoh an an zun. Cu uico a thaizing a tho i a ding than. Amah le ek zong kha a ei than ko. Cubantuk minung cu uico tiah auh an si. Din ei lo ding ti kha a hngalh ko nain a tuah chih lengmang.
Cubantuk cu Jeriko lam ah mifir a tong mipa bantuk an si. Hnulei an chit ta, hma a tuar i thilo nunglo in an kaltak. A sullam cu a thinlung chung ah sualnak lawngte a um tinak a si. Cucu minung cu kan si.
Jerusalem ah um i nawlbia zulh buin minung nih Jesuh kha an zumh nain an thinlung ah sualnak lawngte a khah caah hnulei chit an i huah. Biaknak kong an langhter mi vialte cu an sualnak hmaneh pi lawng kha a si. An thinlung ah sualnak in a khat mi hna cu a donghnak ah hell ah thlak an si. An hngalh ko nain zeidah tuah awk a si ti kha an hngal lo. Nangmah le keimah zong cubantuk biaknak khualipi ah kan um bal ve ko lo maw? A si, kan um bal ko.
Pathian nawlbia a hngalfian lo mi nawlbia thiampa cu nun chung a buai ko lai i a donghnak cu hell a si ko lai. Amah cu nangmah le keimah zong kan si kho.
Jesuh lawng nih a kan khamh khawh. Kan pawngkam ah mifim thiam tampi an um ko lai i an theihhngalh mi zong an kan chimhruah khawh ko lai. Pathian nawlbia kha a deu in an i nunpi i mah le mah ai hleng mi an si. Suahlek kha suahlek tiah an au kho lo i a lenglei in zumhawktlak bantuk tein an i umter peng.
Cubantuk mi hna lak ahcun Jeriko lei a kal i damiah nih thilo nunglo an tuah mipa bantuk an tamtuk. Pathian hmai ah zeitluk in dah a kehkuai fawi mi kan si hi kan hngalh awk a si.
Pathian hmai ah, “Bawipa, na ka khamh lo ahcun hell ah ka kal ko lai. Ka khamh ko sawh. Na duhnak hmun paoh ah ka kal ko lai, a dik mi thawngtha hngalh khawhnak ding a si ahcun ruah le rial lak zong ah ka kal ko lai. Keimah lawng na ka chiah ta ahcun hell ka dong ko lai. Ka khamh ko sawh tiah kan nawl” tiah kan phuan awk a si.
Hell ram lei ah ka kal cuahmah ti a thei i anmah dinfelnak hlaw in Bawipa ai tlaih mi hna cu khamh an si lai. Kanmah thazaang in khamhnak kan co kho lo.
Damiah kutchung a phan mipa bantuk kan si i kan hngalhfian ding a si.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
