- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
A konglam 3: Thlarau le Ti thawngtha bia
[3-2] Jesuh Tipil Innak Le Sual Ngaihthiamnak (Matthai 3:13-17)
“Cu caan ahcun Jesuh cu Galilee ram in Jordan tiva ah khan Johan sin i tipil in awk ah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nih cun a rak al i, ‘Keimah pei nangmah nih tipil pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat,’ tiah a rak ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, ‘Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko seh tiah a leh.’ Tipi a in dih cangka cun Jesuh cu ti chung cun a chuak. Van kha aa hung i Pathian thlarau cu thuro bantuk in a rung zuang i a cung ah aa fut kha a hmuh. Cun vancung in aw pakhat a rung thang i, ‘Amah hi ka dawt mi ka Fapa a si, Amah cungah hin ka lung a tling.’”
Sualnak Ruangah Harnak A Tuar Peng Rih Mi Nan Um Maw?
Sual sal kan tannak a dih cang maw?
A dih cang
Kan sualnak a kan temtawntu kha Pathian nih a chah ding cang. Sualnak tang ah harsatnak a tong mi hna cu sual sal a tang mi an si i Pathian nih a luatter khawh hna. Kan sualnak vialte a kan hnawhpiak dih cang. Sualnak ruang ah harnat a tuar peng mi kan um maw?
Sual ral kan dohnak hi a dih cang ti kan hngalhfiang ding a biapi tuk. Sualnak ruang ah harnak kan tuar ti lo ding a si. Jesuh nih a thi le tipil innak in a kan tlanhnak nih sual sal kan tannak a donghter cang. Cu thawk cun kan sualnak zong a dong ve. Pathian nih kan sual man vialte cu Jesuh hmang in a kan pek piak i a zungzal in luatnak a kan pek.
Minung nih zeitluk in dah sualnak ruang ah a temtuar ti hi na hngal maw? Adam le Evi cahn in ai thawk cang. Minung nih Adam sin kan co mi sualnak ro ruangah harnak kan tuar.
Asinain Genesis 3:15 ah ai tial bantuk in Pathian nih minung he biakamnak a ser i cu biakamnak cu misual mi vialte ka khamh hna lai ti a si. Minung vialte hi Thlarau le ti in khamh an si lai tiah a ti. A caan a tlin tikah Pathian nih afa Jesuh cu kan lak khuasa ding in a vun thlah.
Jesuh hlan ah tipil petu Johan ka vun thlah lai tiah bia a rak i kam bantuk in a vun thlah taktak.
Marka 1:1-8 “Pathian Fapa Jesuh Khrih kong thawngtha cu hitihin aa thawk ning a si. Profet Isaiah nih, “Pathian nih, ‘Ka tlangau cu na hmai ah ka thlah lai i na lam kha an sialpiak lai,’ a ti bantuk le Cun mi pakhat kha ramlak ah a au i, ‘Bawipa lam kha rak remh tuah u, a kalnak ding lam kha ding tein rak ser u,’ a ti,” bantuk kha a si taktak. Cucaah Johan cu ramlak ah khan a hung chuak i mi kha tipilnak a pek hna i phung kha a chimh hna. “Nan lung i thleng ulaw tipilnak kha ing tuah u, Cun Pathian nih nan sualnak kha an ngaihthiam hna lai,” tiah a ti hna. Judea ram le Jerusalem khua i a um mi hna nih khan amah cu an fuh luaimai i an sualnak kha an i phuang i Jordan tiva ah khan tipilnak kha a pek hna. Johan cu kalauk hmul in tah mi hnipuan kha aa hruk i a tai ah saphaw taisawm aa sawmh, khaubok le khuaihliti in aa cawm. Mizapi cu a thawh hna i, “Ka hnu in a ra lai ding mi pa hi keimah nakin tampi in a ngan deuh mi a si, a kedan hri phoihtu ding hmanh ah kei kaa tlak lo. Kei nih cun ti in tipilnak kan pek hna, sihmanhsehlaw anih nih cun Thiang Thlarau in tipilnak cu an pek hna lai,” tiah a ti
Tipil Petu Johan, Thawngtha Lamkaltu le Tehte Riantuantu
Tipil petu Johan cu ahodah a si?
A hnu bik tlangbawi ngan le mivialte aiawhtu
Tipil in ti hi Greek biafang ahcun ‘βάπτισμα (baptisma)’ ti a si a sullam cu ‘ti chung pil’ tinak a si i, tawl, phum, hnim, chanh’ ti sullam zong a ngei. Jesuh tipil a in ah khan Pathian dinfelnak cu a tlamtling. Dinfelnak ti cu Greek ah ‘Δικαίωση (dikaiosune)’ ti a si i a sullam cu, ‘dik, hlawhtlin, rup, that’ ti a si.
Jesuh tipil a innak cu ai tlak bik mi le a tha bik mi khamhtu a sinak ding caah a si. Cucaah Jesuh vailamtah le tipil innak a zum mi paoh cu Pathian sin in tlanhnak laksawng an co.
Biakam Thar ahcun tipil petu Johan hi a donghnak bik Biakam Hlun tlangbawi ngan a si. Matthai 11:10-11 zoh hna u sih. Baibal nih tipil petu Johan cu minung vialte aiawhtu a si tiah a ti i Biakam Thar hrawnghrang tlangbawi ngan a si bantuk in, vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung ah a chuan i Biakam Hlun tlangbawi ngan rian kha a tuan.
Jesuh nih Johan sin ah tehte rian a tuan. Matthai 11:13-14, “Johan caan tiang khan profet vialte hna le Moses phungbia vancung pennak kong hi an chim; cun cu bia cu nan zumh duh a si ahcun Johan hi Elijah kha a si i a r alai tiah rak ti mi kha a si” tiah a ti. Jesuh tipil a petu Johan hi tlangbawi ngan Aaron hrinsor le a hnu bik tlangbawi ngan a si. Baibal zong nih tipil petu Johan hi Biakam Hlun Aaron hrinsor a si tiah a langhter (Luka 1:4, 1 Chanrelnak 24:10).
Cuti si ah zeiruang ah dah Johan cu kalauk hmul hruk in ramcar ah amah lawng a um? Tlangbawi ngan a si langhternak caah a si. Minung vialte aiawhtu tlangbawi a si bantuk in tipil petu Johan cu mizapi sin ah um awk a tha lo. Cucaah tah bu mipi kha “nan lung i thleng u, rul fale hna” tiah a ti hna i a sual aa chir mi kha tipilnak a pek hna. Cun Johan nih Jesuh lu cung ah a kut a chuan ah khan vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung ah a chuan dih.
Tipil Innak Phun Hnih
Johan nih zeiruang ah tipil a pek hna?
An sualchirnak ca le khamhnak caah Jesuh tipil innak zumhnak ding ah
Tipil petu Johan nih mipi kha tipil a pek hna i Jesuh zong a pek ve. A pakhat cu ‘misual hna Pathian sin kir ding sawmnak sualchirnak tipil peknak’ a si. Johan thawngtha a thei mi tampi nih an siasal kha an hlawt i Pathian sin ah an kir.
A pahnihnak tipil innak cu Jesuh tipilnak, vawlei sualnak vialte Jesuh cung chuan tipil innak a si. Tipil petu Johan nih Pathian dinfelnak tlinnak caah Jesuh kha tipil a pek. Phungdang in cun, mi vialte an sualnak in khamh an sinak ding ah Johan nih Jesuh cu tipilnak a pek (Matthai 3:15).
Zeiruang ah dah Johan nih Jesuh tipilnak a pek? Vawlei sualnak vialte hnawh ding ah Pathian nih Johan kha Jesuh lucung ah a kut a chuanter i cu thawngtha a zum mi paoh nih khamhnak an hmuhnak ding ah a si.
Tipil petu Johan cu Jesuh cung ah vawlei sualnak vialte a chuangtu ding le mi vialte nih khamhnak thawngtha an co khawh nakhnga Jesuh sin ah tehte rian a tuan. Hi ruang ah ramcar ah amah lawng um a herhnak cu a si. Tipil petu Johan chan lio ahcun, Israel mi hna hi an rawk tuk i an chunglei cu thlan bantuk in a thu.
Cucaah Pathian nih Malachi 4:5-6 “A lian a ngan i tih a nung mi ni, Bawipa ni cu a phak hlan ah, nan sin ah Profet Elijah cu ka rak thlah lai. Ram cu chiatserh awk ah ka rat sual nakhnga lo, amah nih cun pale hna cu an fale hna he a remter hna lai i an fale cu an pale hna he a remter hna lai” tiah a ti.
Pathian hmai ah Israel mi cu an rawk dih. A hmaika ah a dingfel mi pakhat hmanh an um lo. Biaknak lei hruaitu, tahchunhnak ah, tlangbawi, phungbia thiam le cawnpiaktu hna cu an chunglei in an rop dih. Israel le a hruaitu hna nih Pathian duh ning in raithawinak an tuah lo.
Pathian nih nan sualthawinak caah nan tuah lai a tining hna tlangbawi hna nih saram cung kutchuan kha an duh ti lo. Malakhi chan tlangbawi hna nih saram thisen cung ah kutchuan i Israel mi hna sual ngaihthiamnak ca raithawinak tuah kha an duh ti lo tiah kan hmuh.
Cucaah, tipil petu Johan cu anmah he a um kho lo. Ramcar ah a kal i a au. Zeidah a chim?
Marka 1:2-3 ah, “Profet Isaiah nih, “Pathian nih ka tlangau cu nan hmai ah ka thlah lai i, na lam kha an sialpiak lai a ti bantuk le Cun mipakhat kha ramlak ah a au i, Bawipa lam kha rak remh tuah u, a kalnak ding lam kha ding tein rak ser u,’ a ti” bantuk khan a si taktak.
Ramcar chung a au mi aw nih sualchirnak ca tipil ing u tiah a ti hna. Baibal nih a chim mi sualchirnak ca tipil in cu zeidah a si? Johan nih a aupi peng mi thawngtha cu mipi hna nan sualnak in i mer u law vawlei sualnak vialte a kalpitu Jesuh hi zum tuah u, khamh nan si lai ti kha a si. Sualchirnak ca tipil innak nih khamhnak ah a hruai hna lai.
“Nan sual i chir u law tipil ing tuah u. Kan khamhtu Jesuh zong nanmah sualnak lak ding ah tipil a ing ve lai.” Johan nih a aupi mi cu, Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi lai i vailam cung ah dantatnak a tuar lai, a ruang cu minung nih Pathin sin an kirthan khawhnak caah a si.
“Kei nih cun ti in tipilnak kan pek hna, sihmanhsehlaw anih nih cun Thiang Thlarau in tipilnak cu an pek hna lai,” (Marka 1:8) tiah a ti. “Thiang Thlarau in tipil an pek hna lai” ti sullam cu nan sualnak vialte a tawl dih lai tinak a si. Jordan tiva ah Jesuh tipil innak nih a kan chimh mi cu, Pathian fapa cu tipil a ing i kanmah khamh awk ah kan sualnak vialte a lak dih ti kha a si.
Cucaah kan sualnak vialte khan kan kir i amah kan zumh ding a si. Amah cu tuufa vawlei sualnak vialte a kalpitu a si. Mah hihi tipil petu Johan nih a aupi mi thawngtha cu a si.
Sual Thawinak Ca Tlangbawi Rian
Aho nih dah khamhnak lam a timhlamh?
Tipil petu Johan nih
Tipil petu Johan nih
Profet Isaiah nih “Jerusalem khua mi cu lunglawmhnak pe hna u law, Cu can an in cu a za cang i atu cu an sualnak kha ka ngaihthiam cang hna, a ti tiah chim hna u. An sualnak ruang ah a za in dan ka tat cang hna” tiah a ti (Isaiah 40:2).
Jesuh nih kan sualnak vialte pakhat hmanh tang loin a lak dih, hramthawk sualnak, atu sualnak le hmailei sualnak vialte cu tipil a innak in a kan tawlpiak dih cang. Kan dihlak in a kan tlanh. Pathian tlanhnak kong hi kan hngalh dih a hau.
Kan sualnak vialte in khamhnak ding ah Johan nih Jesuh tipil a peknak ah kan sualnak vialte tawlpiak kan si cang ti kha kan zumh a hau.
“Pathian cu dawtnak a si, cucaah kan thinlung ah sualnak a um ko zong ah Jeusuh kan zumh ahcun vancung pennak ah kan lut ko lai” tiah kan ruahsual ding a si lo.
Kan sualnak vialte in tlanhnak ding ah Johan nih Jesuh cung ah vawlei sualnak vialte a chuan dih cang i vailam cung ah a thihpi cang ti kha kan zumh a herh. Ti hmang in Johan nih vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung ah a chuan.
Pathian nih kanmah khamhnak ding ah a tuah hmasa bik mi cu tipil petu Johan vawlei ah thlah kha a si. Pathian thawngtha phurtu a si bantuk in tipil innak in vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung ah a chuan dih. Minung vialte caah tlangbawi ngan rian a kan tuanpiak.
Pathian nih a biaphuangtu tipil petu Johan ka van thlah cang tiah a kan chimh. “Na hmai ah ka thawngtha phurtu ka thlah” tiah a ti. “Na hmai ah” ti cu Jesuh hmai ah tinak a si. Zeiruang ah dah Pathian nih Jesuh hlan ah Johan a vun thlah? A ruang cu, Johan nih Jesuh cung ah vawlei sualnak vialte chuan ding ah a si. “Amah na lam kha an timhlamh piak lai” tiah a ti. Mah hih a sullam cu a si.
Ahodah vancung kan phak khawhnak ding ah lam a sialtu cu a si? Tipil peptu Johan. “Nangmah” a ti mi cu Jesuh kha a si i “keimah” a ti mi cu Pathian kha a si. Cucaah, “na hmai ah ka thawngtha phurtu ka thlah, amah nih na lam kha an timhlamh piak lai” ti sullam cu zeidah a si?
Vancung kan phaknak ding ah lam a timlam cu ahodah a si? Tipil petu Johan nih kan sualnak vialte Jesuh cung ah a chuan dih i Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih cang ti kha kan zumh khawh, Johan rian cu Jesuh tipil innak hmang in vawlei sualnak vialte Jesuh cung chuan kha a si. Jesuh le Johan thawng in khamhnak tling le biatak kan hngalh khawh.
Kan khamhnak cu zei cung ah dah ai hngat? Johan nih Jesuh cung ah kan sualnak vialte a chuan dih le Jesuh tuahsernak thianghlimnak zumhnak cung ah ai hngat. Sual tlanhnak thawngtha hi kan dihlak in kan hngalh ding a si. Pathian nih minung aiawhtu ding ah le kan sualnak vialte Jesuh cung chuan ding ah a thawngtha phurtu Johan kha a vun thlah.
Jesuh nih a zum mi vialte ca khamhnak lam a ser khawh nakhnga Pathian nih lamkal Johan kha a vun thlah i Jesuh kha tipilnak a pek. Hi ruang ah Johan nih Jesuh cu tipilnak a pek. Johan nih Jesuh tipil a peknak hi Pathian nih a khamhnak a tlamtlinternak le mi vialte nih kan zumh i van kan kai khawhnak lam cu a si.
Jesuh tipil innak ah hmailei sualnak vialte zong chuan dih a si. Jesuh le Johan nih van kan kai khawh nakhnga lam an kan sialpia. Mah hihi Pathian nih Johan hmang in a timhlamh mi khamhnak biathli cu a si.
Minung vialte aiawh in Johan nih Jesuh tipilnak a peknak a ruang cu kanmah vainak ca le kan zumhnak caah a si. Jesuh tipil innak in vawlei sualnak vialte cu a cung ah chuan a si. Mah hihi thawngtha bia tak, lawmhnak a phurtu thawngtha cu a si.
Tipil Petu Johan cu zeiruang ah hrin a si?
Aho thawng in dah Jesuh kan zumh khawh?
Tipil petu Johan thawng in
Malakhi 3:1 ah, “Zohhmanh u, ka hmai ah ka lamkal sialtu ding ka thlah lai i amah nih lam a sial lai” tiah a ti. Baibal hi ralring tein na rel a hau. Zeiruang ah dah Pathian nih Jesuh hmai ah lamsialtu a thlah? Zeiruang ah dah Johan cu Jesuh hlan thlaruk ah a chuah?
Baibal hi zei kong dah a si ti kan hngalhfian a hau. Biaka Hlun nih tlangbawi ngan Aaron rian a langhter. Aaron cu Moses u a si. Pathian nih amah le a fale cu tlangbawi caah chiti a thuk hna. Levite miphun dang hna nih a herh mi riandang an tuan i Aaron fale hna nih hmunthiang chung ah raithawinak an tuah.
Aaron fale hna nih rian kha zatceo cio in an i phaw i raithawinak kha an tuah, asinain thlasarihnak thla a nihra nak i remdaihnak ni ahcun tlangbawi ngan lawng nih kum khat chung an sualnak ca raithawinak a tuah khawh.
Luka 1:5 ah, tipil petu Johan hrinsor kong kan hmuh. Jesuh kong fiang te hngalhnak ding ah Johan kong hi fiang tein hngalh ta a hau. Jesuh kong cu theih kan i tim tuk nain amah hlan ah a ra mi Johan kong cu theih kan i tim lo. Nan lungfian khawh nakhnga bawmh kan duh hna.
“Pathian fapa Jesuh Khrih kong thawngtha cu hitihin aa thawkning a si. Profet Isaiah nih, “Pathian nih, ‘Ka tlangau cu na hmaiah ka thlah lai i na lam kha an sialpiak lai, a ti” (Marka 1:1-2). Vancung pennak thawngtha cu tipil petu Johan in ai thawk.
Tipil petu Johan kong fiang tein kan hngalh lawng ah Jesuh tlanhnak thawngtha kan hngalhfian lai i kan zumh khawh lai. Vawlei kong hngalhnak ding ah lamkaltu le aiawhtu kan thlah mi hna awka kan ngaih bantuk khi a si. Tipil petu Johan kong fiang te kan hngalh tik lawng ah Pathian tlanhnak kong fiang tein kan hngalh khawh ve lai.
Tuchun Khrihfa tampi nih tipil petu Johan a biapitnak an hngalh lo mi hi ngaihchia ngaingai a si. Pathian ni a umhar ruang le tuah ding a theih lo ruang ah tipil petu Johan hi a van thlah mi a si lo. Thawngtha bia cauk pali nih Jesuh tlanhnak kong an chim hlan ah tipil petu Johan kong an chim ta dih.
Asinain tuchan evangelist tampi nih cucu an hngal duh lo i Jesuh na zumh ahcun khamh na si lai ti lawng an chim. Minung kha an sualnak chung ah nung peng ding in le a donghnak ah hell kal ding in an hruai hna bantuk a si. Minung nih tipil petu Johan kong hngal loin Jesuh lawng zum hna sehlaw Khrihfa biaknak hi vawlei thilri ah ai cang lai. Biatak na hngalh lo ahcun zeitin dah tlanh na si khawh lai? Cucu a si kho lo mi a si.
Khamhnak kong thawngtha hi a fawi tuk mi a si lo. Minung tampi nih khamhnak cu vailamtah cung ah ai hngat mi a si zeicahtiah Jesuh cu vailam cung ah a thi tiah an ti. Jesuh vailamtah lawng zumh i sualnak zeitindah a cung ah chuan a si ti hngalh tung lo ahcun na zumhnak zeitluk hmanh in thawng ko sehlaw zumhnak tling a si kho lo.
Pathian nih tipil petu Johan a van thlahnak chan cu vawlei nih zeitin dah tlanh kan si ti a hngalhnak ding caah le zeitindah Jesuh nih vawlei sualnak a kalpi ti hngalhnak ding caah a si. Biatak kha tlamtling tein kan hngalh lawng ah Jesuh cu Pathian fa a si ti le kan sualnak phurtu a si ti kan hngalhfian khawh lai.
Tipil petu Johan nih khamhnak biatak kong a kan chimh. Jesuh cu Pathian a si ti le vawlei ceunak a si ti kha a kan chimh. Keimah cu ceunak ka si lo i ceunak tehte ka si tiah a ti. Cun Johan 1 ah keimah cu Jesuh hmaitlitu le khamhnak caah Jesuh tipil petu ka si tiah a kan chimh.
Tipil petu Johan nih tlanhnak kong tehte a khan mi kan hngalh lo a si ahcun zeitindah Jesuh kan zumh khawh lai? Jesuh cu kan hmu bal lo i nunphung dangdang le biaknak dangdang in a ra mi kan si fawn tik ah zeitindah Jehovah cu kan Pathian a si tiah kan zumh khawh lai?
Biaknak phun kip a ngei mi kan si tikah zeitindah Jesuh Khrih kan hngalh khawh lai? Zeitindah Jesuh Khrih cu Pathian fa a si ti le vawlei sualnak a kalpitu a si ti cu kan hngalh khawh lai?
Tlanhnak kong kan hngalh khawhnak ding ah le kan khamhtu Jesuh Khrih kong kan hngalh khawhnak ding ah Biakam Hlun kan hngalh ta a hau. Zumhnak dik ngeihnak ding ahcun hngalhnak dik ngeih ta a hau. Khamh kan sinak ding ahcun tipil petu Johan nih tehte a khan mi tlanhnak kong le a rian hi kan hngalhfian ta a hau. Khrih ah zumhnak tling ngeihnak ding ahcun khamhnak biatak kan hngalhfian a hau.
Cucaah Jesuh nih, “Biatak kha nan hngalh lai i biatak nih cun an luatter hna lai” (Johan 8:32) tiah a ti. Jesuh Khrih tlanhnak biatak kan hngalh a hau.
Baibal In langhter
Thawngtha cauk pali hi zei in dah an i thawk?
Tipil petu Johan ratnak in
Baibal nih a langhter mi tlanghnak kong hi langhter tuah hna u sih. Thawngtha bi uk li nih zeitindah tipil petu Johan kong an chim, a hodah a si, zeiruang ah minung vialte aiawhtu a si i tlangbawi ngan a si, zeitindah Johan nih vawlei sualnak vialte Jesuh cung ah a chuan i Jesuh nih vawlei sualnak vialte a la dih tak maw tak lo ti kha kan zoh hna lai.
Kan hngalh ding mi cu thawngtha cauk pali hi tipil petu Johan kong in an i thawk ti hi a si. Johan 1:6 nih thawngtha bia ah a biapi tuk thil pakhat a langhter. Jesuh cung ah aho nih dah vawlei sualnak vialte a chuan ti kha a kan chimh. “Pathian nih a lamkaltu Johan kha a run thlah i Johan nih cun mi kha ceunak kong a chimh hna. Mi vialte nih cu kong cu an theih i an zumh nakhnga annih chimh awk i a rat cu a si” (Johan 1:6-7) tiah a ti.
“Mi vialte nih an zumh i theih nakhnga” amah nih “ceunak tehte rian a tuan” tiah a ti. Ceunak a ti mi Jesuh a si. A sullam cu mi vialte nih Jesuh an zumh khawh nakhnga Johan nih tehte rian a tuan. Matthai 3 hi fiang deuh in zoh tuah hna u sih.
Matthai 3:13-17, “Cu caan ahcun Jesuh Galilee ram in Jordan tiva ah khan Johan sin i tipil in awk ah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nih cun a rak al i, “keimah pei nangmah nih tipil pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat,” tiah a ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, “Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu tuah si ko seh,” tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna a tla ve. Tipilnak a in dih cangka cun Jesuh cu ti chung cun a chuak. Van kha aa hung i Pathian thlarau cu thuro bantuk in a rung zuan i a cung i aa fut kha a hmuh. Cun vancung in aw pakhat a rung thang i, “Amah hi ka dawt mi ka Fapa a si, Amah cung ah hin ka lung a tling” tiah a ti.
Zeiruang ah dah Johantuanbia hngalh a herh?
Baibal nih mi vialte ca tlangbawi ngan a si a ti caah
Vawlei sualnak tlanhnak ding caah tipil petu Johan nih Jesuh cu tipilnak a pek. Kan khamhnak caah Jesuh nih Johan sin in tipilnak a in mi hi a biapi bik mi a si. Biatak tlamtling kan hngalhnak ding ah le kan zumh khawhnak ding ahcun tipil petu Johan kong hi tlamtling tein kan hngalh a hau.
Luka 1:1-14, “Theofilas Bawipa, Mi tampi nih kan lak i thil a cang mi kong hi an thiam khawh chung in tial an rak i zuam cio. Cu an tial mi cu a hramthawk lio i an mit in a rak hmu mi hna nih an kan chimh mi le hi bia a rak chimtu hna nih a rak chim ning khan a si. Cucaah Bawipa, kei zong nih hi thil vialte hi a hramthawk tein tha tein ka dothlat cikcek hnu ah na sin ah aa tlai thliahmah in tial ah a tha tiah ka ruah. A chimh zong an in chimh len cang mi kong biatak kha a ningcang tein na hngalh khawh nakhnga, tiin hi ca hi kan kuat. Herod kha Judah siangpahrang a si lio ah, Abijah tlangbawi phu chung ah aa tel mi tlangbawi pakhat a min Zekhariah an ti mi kha a rak um. A nupi min cu Elizabeth a si i amah zong cu tlangbawi hrinthlak a si ve. An pahnih in Pathian hmai ah nuncan tha in a nung i Bawipa nawlbia vialte le phunglam vialte tlamtling tein a zul mi an si. Elizebeth cu a cin caah fa pakhat hmanh an ngei lo. An pahnih in an tar ngaingai cang. Nikhat cu Zekhariah kha, nifate an riantuannak ah a caan a hung phan ve i Pathian hmai ah khan tlangbawi rian cu a tuan. Tlangbawi hna nih an zulh mi phung ning in, biaktheng cung i rimhmui khangh awkah khan amah cu camcawhfung zuh in an thim. Cucaah Bawipa biakinn chungah khan a vung lut. Cu caan cu rimhmui khangh lio i mizapi biakinn leng i thla an cam caan kha a si. A sinah Bawipa vancung mi pakhat a rung lang i rimhmui an khanghnak biaktheng orhlei kam ah khan a dir. Amah cu Zekhariah nih khan a hmuh tikah a lau i a thin a phang. Sihmanhsehlaw vancung mi nih cun a thawh i, “Zekhariah, na thinphang hlah! Pathian nih na thlacamnak kha a theih i na nupi Elizebeth nih fapa an hrinpiak lai. A min ah Johan na sak lai. Amah cu a chuah tik ah na lawm hringhran lai i midang tami zong an i lawm ngaingai ve lai.”
Jesuh zultu Luka nih Johan kong tling tein a kan chimh. Jesuh zultu Luka nih Johan kong a hramthawk tein a kan chimh. Luka nih a cawnpiak mi pa hi Thelofilas ti mi, nunphung dang le Jesuh a hngal lo mi a si.
Jesuh kong cawnpiaknak caah Luka nih tipil petu Johan kong in thawk a hau ko ti kha a hngalhfian. Kanmah zong Jental mi kan si ve i, Jesuh khamhnak kong hi dot khat hnu dot in cawnpiak kan si lo ahcun kan hngal kho ve lo. A dikthlir deuh in zoh hna u sih.
Luka 1:5-9 “Herod kha Judah siangpahrang a si lio ah, Abijah tlangbawi phu chung ah aa tel mi tlangbawi pakhat a min Zekhariah an ti mi kha a rak um. A nupi min cu Elizabeth a si i amah zong cu tlangbawi hrinthlak a si ve. An pahnih in Pathian hmai ah nuncan tha in a nung i Bawipa nawlbia vialte le phunglam vialte tlamtling tein a zul mi an si. Elizebeth cu a cin caah fa pakhat hmanh an ngei lo. An pahnih in an tar ngaingai cang. Nikhat cu Zekhariah kha, nifate an riantuannak ah a caan a hung phan ve i Pathian hmai ah khan tlangbawi rian cu a tuan. Tlangbawi hna nih an zulh mi phung ning in, biaktheng cung i rimhmui khangh awkah khan amah cu camcawhfung zuh in an thim. Cucaah Bawipa biakinn chungah khan a vung lu.”
Zakhariah cu tlangbawi phung bantuk in amah Pathian riantuan caan a si. Luka nih Zakhariah cu Aaron hrinsor a si tiah a langhter. Zakhariah cu zeibantuk riantuan dah a si? Mah hihi biapi tuk mi a si.
Luka nih a ti mi cu, “Zakhariah cu a caan a hung phan i Pathian hmai ah khan tlangbawi rian cu a tuan” tiah a ti. Luka nih khamhnak kong a biapi tuk ti a hngalhfian caah Zakhariah le Elezabeth kong in a thawk.
Tipil petu Johan cu Zakhariah le Aaron hrinsor fanu Elizabeth nih an hrin mi a si. Johan pa Zakhariah ciruang hi zoh tuah hna u sih.
Tipil Petu Johan Ciruang
Tipil petu Johan cu ho hrinsor dah a si?
Tlangbawi ngan Aaron
Tipil petu Johan kong hngalhfiannak ding ah Biakam Hlun 1 Chanrelnak 24:1-19 kan rel ta a hau.
“Aaron fapa hna an i theng ning cu hi bang in a si. Aaron fapa hna: Nadab, Abihu, Eleazar le Ithamar. Sihmanhsehlaw Nadab le Abihud cu an pa hlan ah an thi i fa an ngei lo cucaah Eleazar le Ithamar cu tlangbawi an cang. Eleazar fapa hna chung i Zadok le Ithamar fapa hna chung i Ahimelek bawmhnak thawng in, David nih an riantuan awkah an thiah ning hna bantuk khan rian a phawt hna. Eleazar fapa hna lakah Ithamar fapa hna chung nakin mi upa an tam deuh caah Eleazar fapa hna chung cun innchungkhar haotu hleiruk an chiah hna i Ithamar fapa hna chung in pariat an chiah hna. Annih cu an dihlak in aa lo cio ah, camcawhfung khiah in phawt an si, zeicahtiah Eleazar fapa hna le Ithamar fapa hna chung ah khan Biakinn lei haotu hna le thlarau lei haotu hna kha an um veve. Cun Levi mi Nethanel fapa Shemiah, catialtu, nih khan, saingpahrang le bawi hna le tlangbawi Zadok le Abiathar fapa Ahimelek le tlangbawi hna le Levi mi hna chungkhar hna lu hna hmaika ah khan, cazin ah a khumh hna, Eleazar caah khan innchungkhar pakhat cu thim a si i Ithamar caah khan pakhat thim a si ve. Camcawhfung hmasa bik cu Jehoiarib cung ah a tla, pahnihnak cu Jedaiah cung ah a tla, pathumnak cu Harim cung ah a tla, palinak cu Seorim cung ah a tla, panganak cu Malkhijah cungah a tla, paruknak cu Majamin cung ah a tla, pasarihnak cu Hakkoz cung ah a tla, pariatnak cu Abijah cung ah a tla, pakuanak cu Jeshua cung ah a tla, pahranak cu Skekaniah cung ah a tla, hleikhatnak cu Eliashib cung ah a tla, hleihnihnak cu Jakim cung ah a tla, hleithumnak cu Huppah cung ah a tla, hleilinak cu Jeshebeab cung ah tla, hleingak cu Bilgah cung ah a tla, hleiruknak cu Immer cung ah a tla, hleisarihnak cu Hezir cung ah a tla, hleiriatnak cu Happizzez cung ah a tla, hleikuanak cu Pethahiah cung ah a tla, pakulnak cu Jehezkel cung ah a tla, kulkhatnak cu Jakhin cung ah a tla, kul hnihnak cu Gamul cung ah a tla, kul thumnak cu Delaiah cung ah a tla, kul linak cu Maaziah cung ah a tla. Bawipa Israel Pathian nih nawl a pek bang in an pa Aaron nih an caah riantuan ningcang a rak chiahpiak mi hna ning khan, hi hna nih hin Bawipa inn chung i luh cu an riantuannak chung i thiah mi rian ah khan an i ngeih.”
A hme 10nak rel than hna u sih, “pasarihnak cu Hakkoz cung ah a tla, pariatnak cu Abijah cung ah a tla” tiah a ti. Siangpahrang David chan ah tlangbawi tamtuk an um caah rian zong thenphawt an hau. Cucaah David nih Aaron fapa le hna kha camcawhfung a zuhter hna i anmah le caan cio ah rian a tuanter hna (Nan hngalh dih bantuk in, Aaron cu Moses u a si. Pathian nih Moses cu amah aiawh ah a thim i Aaron cu puanthlam ah Israel hmai i tlangbawi ngan tuan ding ah a thim ve).
Levite midang vialte kha cu tlangbawi tang ah an um i Aaron le a fapa le hna nih Pathian hmai ah raithawinak rian kha an tuan. David nih rian a phawt hna hlan ahcun Aaron fale hna nih anmah tein camcawhfung an zuh i rian an tuan tawn caah buaibainak a um tawn.
Cucaah David nih anmah le caan te riantuan kho ding in rian a phawt hna. Phu 24 in a then hna i Aaron tule in a thawk hna i a pariatnak cu Abijah. “Abijah phu chung ah aa tel mi tlangbawi pakhat a min Zekhariah” tiah a ti. Cucaah tlangbawi Zekhariah cu Abijah phu chungtel a si i an pahnih in Aaron hrinsor an si.
Abijah phu chungtel a si mi Zakhariah fapa cu tipil petu Johan a si. Baibal ah kan hmuh bantuk in anmah le chungkhat kha i thitumh lengmang a si.
Cucaah, Jacob zong nih a nulei in apu a si mi fanu kha a thit. Hi ciruang fianternak nih sullam tampi a ngeih. “Abijah phu chungtel tlangbawi Zakhariah” tiah a ti.
Cucaah fiang tein Aaron hrinsor a si ti a lang. Aho? Tipil petu Johan pa Zakhariah. Mah hihi Jesuh khamhnak kong fianternak caah le tipil petu Johan riantuannak le sualnak vialte Jesuh cung chuannak kong fiannak caah a biapi fianternak a si.
Aaron Fale Lawng Nih Tlangbawi Rian An Tuan Lai
Biakam Hlun ah hodah tlangbawi ngan rian a tuah kho?
Aaron le thiah mi a fale
Baibal ah khuazei ah dah Aaron le a hrinsor lawng nih tlangbawi rian an tuan khawh tiah a um? Zoh tuah hna u sih.
Number 20:22-29, “Cun Kadesh in Israel mi hna cu an bu ning piin an chuak i Hor Tlang kha an phan. Bawipa nih Moses le Aaron cu, Edom ramri ah a um mi Hor Tlang ah khan a chawnh hna i, Aaron cu a mi hna sinah pumh a si cang lai, Meribah ti ah khan ka nawlbia nan doh caah, Israel mi hna ka pek mi ram ah kan a lut lai lo. Aaron le a fapa Eleazar cu la hna law, Hor Tlang ah hunpi hna law, Aaron cu a puan phoih law, a fapa Eleazar kha hruk hna, cun Aaron cu a mi hna sinah pumh a si cang lai i khika ah a thi lai,” tiah a ti.
Bawipa nawlpek bang in Moses nih a tuah i mibu vialte mithmuh ah Hor Tlang ah cun an hung kai. Cun Moses nih Aaron cu a puan kha a phoih hna i a fapa Eleazar kha a hrukter hna. Khika ah tlangpar ah cun Aaron cu a thi. Mibu nih an dihlak in Aaron kha a thi cang ti an hngalh tikah, Israel innchungkhar vialte nih Aaron cu ni 30 a zuun an ngaih.
Exodus ah Pathian nawlbia ah ai tial bang in, Aaron fapa hna, tlangbawi ngan nih tlangbawi rian an tuan lai i kum 30 an tlin tikah tlangbawi rian an khinh hna lai tiah kan hmuh.
Exodus 28:1-5 ah, “Na u Aaron le a fapa hna kha Israel mi chungin ka sinah ratpi hna, Aaron le a fapa Nadab, Abihu, Eleazar le Ithamar cu ka tlangbawi rian a taunt ding an si. Rumra le dawhnak a ngeih nakhnga na u Aaron caah cun thaum thiang na ser lai. Keimah nih thiamnak ka pek mi hna zungthiam vialte kha Aaron thuam cu serter hna law Aaron nih cun ka tlangbawi rian cu tuan seh. An ser hnga mi thuam cu hihi a si lai, tangbenh pakhat, angki thiang pakhat, puan pakhat, angki chungnawh tamh mi pakhat, lupawng pakhat le taisawm pakhat an si lai. Na u Aaron le a fapa hna nih khan ka tlangbawi rian cu an tuan khawh nakhnga thuam cu an serpiak hna lai. Zungthiam pawl nih cun cu thilthuam sernak ahcun sui le tuuhmul a sen mi, sending a si mi le a dum mi le khumla hmangthia kha an hman hna lai” tiah a ti.
Pathian nih Moses upa Aaron cu fiang tein tlangbawi ngan rian a pek. Tlangbawi rian hi a dang cu sianh an si lo. Pathian nih Moses cu Aaron kha tlangbawi ca chiti thuh awk le a herh mi thilthuam serpiak ding ah nawl a pek. Pathian bia hi zeitik hmanh ah kan philh ding a si lo.
Exodus 29:1-9 ah “Aaron le a fapa hna cu ka tlangbawi rian tuan awk i nan thleidan hna tikah hitihin nan tuah lai. Cawtum no pakhat le tuukawng pahnih, do a tla mi kha nan lak hna lai i thilnu phulh lo changreu le chiti he ser mi thilnu cawh lo changhlum le chit thuh mi thilnu cawh lo changper zong kha nan lak hna lai. Hi chang hi changvut dip in ser mi an si lai. Bawm chung ah nan khumh hna lai i cawtum le tuukawng kha nan thawi hna tikah a bawm ning in nan ka pek lai. Aaron le a fapa hna kha pumhnak thlam innka ah khan nan ratpi hna lai i khika ah an i kholh lai. Cun Aaron cu a puan kha na phoih lai i angki kha na hruk lai i tlangbawi angki khan a hrukter lai, cun tangbenh kha na benh lai i taisawm kha aa somh lai. Lupawng khan a ponh lai i Pathian sin pek mi a si hngalhnak hmelchunhnak thiang kha a lupawng ah cun na tem chih lai. Cunt huh awk chiti kha na lak lai i a lu ah khan na toih lai i amah cu na thuh lai. A fapale kha na ratpi hna lai, angki kha na aih hna lai i taisawm kha na somh hna lai, cun an lu ah luchin kha na chinh hna lai. Zungzal a hmun mi ka nawlbia ningin annih cu tlangbawi an si lai. Aaron le a fapa hna na thianter hna ning cu hi bang in a si lai” tiah a ti.
Taisawm na somh hna lai i lupawng na ponh hna lai…tlangbawi rian kha an sinak a si lai. Cucaah Aaron le a fapa hna kha thianh hna tiah Pathian nih Aaron le a fapale lawng kha tlangbawi riantuan ding ah na thianh hna lai tiah Moses kha nawl a pek. “Tlangbawi rian kha an sinak a si lai” tiah a tik ah Jesuh a rat hnu zong ah an si peng tinak a si.
Luka nih Zakhariah cu tlangbawi ngan Aaron hrinsor a si ti kha fiang tein a langhter. Pathian biakinn thiang ah Zakhariah nih tlangbawi rian a tuan lio ah, vancung mi a sin ah a rung lang i na thlacamnak cu theihpiak na si, na nupi Elizabeth nih fapa an hrinpiak lai tiah a ti.
Zakhariah nih cucu a zum kho lo i “kan nu cu a tar cang, zeitindah fapa cu a hrin khawh lai?” tiah a ti. A lunghrinh ruang ah, Pathian nih a bia a dik ko ti langhternak ah biachim kho lo in caan khat chung ah a tuah.
A caan a tlin tik ah a nupi cu nau a pawi i cu tlawmpal ah ngaknu thiang Mary zong nau a pawi coh ve. Hi thil cang mi pahnih hi Pathian nih kan khamhnak caah a timhlamh mi a si. Misual keimah khamhnak ding ah a salpa Johan le a fapa ngeih chung Jesuh vawlei ah a run thlah.
Cucaah Pathian nih a fapa Jesuh cu Johan kha tipil a pekter i cucu vawlei sualnak vialte a cung chuan ding ah le nangmah le keimah kan zumh i khamh kan co khawh nakhnga caah a si.
Pathian Pek mi Thil Sunglawi
Pathian nih Jesuh hlan ah khamhnak caah a hodah a timhlamh?
Tipil petu Johan
Jesuh Khrih cu vawlei mivialte khamhtu, ngaknu thiang Mary nih a hrin mi a si. Mary cu Judah hrinsor a si mi Joseph he ai ham cang mi an si. Jesuh cu profet biaphuan bang in Judah hrinsor chung in hrin a si a hau i tipil petu Johan zong Aaron hrinsor chung in a chuah ve a hau.
Pathian nih an pahnih tein hi vawlei ra ding ah a timhlamh hna i Jesuh hlan ah Johan a chuahter. Johan hrin hmasat a sinak cu Jesuh tipil pek awh ah le vawlei sualnak vialte Jesuh cung chuan awk ah a si. Pathian biakam tlinnak caah tlangbawi ngan hrinsor nih sualngaihthiamnak thawinak cu a tuah a hau i Jesuh khamhnak thawngtha bia zong nih mi vialte nih kan zumhnak i khamh kan si khawh nakhnga a sining tein kalpi a hau ve.
Exodus ah Pathian nih a nawlbia le a biakamnak a pek hna, puanthlam kong nawlbia le biakamhnak, tlangbawi hrukaih ning le zulhphung vialte le a vun chawngtu ding konglam tiang ah tlamtling tein a pek hna. Pathian nih Aaron le a fapale hna kha tlangbawi rian a pek hna.
Cucaah, Aaron le a hrinsor lawng nih tlangbawi rian a si mi raithawinak an tuah khawh i tlangbawi ngan zong Aaron hrinsor lawng in a chuak kho. Hihi zeiruang ah dah a si ti na hmu kho maw?
Aaron hrinsor tampi lak ah Pathian nih Zakhariah le a nupi Elizabeth kha a thim hna. “Ka hmai ah lamsialtu ka thlah” tiah a ti. Pathian nih Zakhariah kha na nupi nih fapa an hrinpiak lai tiah a ti tik ah a khuaruah a har tuk i a lunghrinh caah fapa a ngeih hlan tiang holh kho loin Pathian nih a tuah.
Fapa cu a inn ah a chuak. Judah phung bantuk tein fapa minsak caan a phak tik ah a pa min asiloah a chungkhat pakhat khat min kha pek a si tawn.
“Elizabeth cu a nithla a hung tlin i fapa a hrin. Bawipa cu zeitluk in dah a cung ah a that ti kha a innpa hna le a rualchan hna nih an theih tikah amah tluk te cun an dihlak in an i lawm. Ngakchiate cu zarh khat a hung ti ah khin a cuarpar tan awk ah an kalpi, annih nih a pa min Zakhariah in kan auh lai, tiah an ti. Sihmanhsehlaw a nu nih khan, “Asilo, a min cu Johan a si lai,” tiah a ti. Annih nih amah cu an thawh i, “nan sahlawh nan rualchan lakah cu min a ngei mi pakhat hmanh an um tung lo,” tiah an ti. Cun a pa kha a kut zaoh in an chawnh i ngakchiapa kha a min zeidah sak na duh, tiah an hal. Zakhariah nih cun catialnak catlap a hal hna i, “A min cu Johan a si,” tiah a tial. Cu cangka cun Zekhariah cua holh kho than i Pathian kha an hun thangthat. A innpa hna cu an khuaruah a har i thil kong cu Judea ram tlang cung vialte ah khan a thang dih. A thei mi paoh kha an lung a suk hna i, “Hi fa hi zei ko dah a can te lai?” tiah an ti cio. Zeicahtiah Bawipa thawnnak cu a cung i a um kha a fiang ko” (Luka 1:57-66) tiah a ti.
Zekhariah cu a fapa hrin a si lio ah holh kho lo in a um. Ngakchiapa min sak caan a phak tikah, an chungkhat hna nih ngakchiapa min cu Zekhariah tiah sak an duh. Asinain a nu nih Johan tiah sak a duh. Cu tikah an chungkhat hna nih nan fapa Johan tiah saknak ding lam pakhat hmanh a um lo tiah an ti.
Elizabeth nih Johan tiah si ko seh tiah a ti peng hna tikah a chungkhat hna cu Zekhariah sin ah an va kal i zeitindah a min sak ding na duh tiah an va hal. Zekhariah cu a holh khawh lo caah catialnak catlap a hal hna i, “Johan” tiah a tial. An chungkhat cu an khuaruah a har dih.
Min sak a si khawh bak in Zekhariah cu a holh kho. Pathian kha a thangthat, lawmhnak in a khat, Thiang Thlarau in a khat i bia a phuan.
Luka nih Zekhariah chungkhar in Johan a chuahnak kong a kan chimh. “Abijah phun chung in tlangbawi a si mi Zekhariah” tiah a ti. Pathian nih vawlei mi vialte aiawhtu ding ah Zekhariah chungkhar, Aaron hrinsor a si mi chung in tipil petu Johan a chuahter.
Jesuh Khrih le tipil petu Johan hmang in Pathian nih a khamhnak kha a tlamtlinter. Jesuh le Johan nih an kalpi mi khamhnak rian zumhnak thawng in kannih zong nih khamhnak kan co ve.
Jesuh Tipil Innak
Zeiruang ah dah Johan nih Jesuh tipil a pek?
Vawlei sualnak vialte kalpi ding ah
Tipil petu Johan nih Jesuh cu Pathian fapa, vawlei sualnak vialte a kalpitu ding tiah a ti. Pathian khamhnak rian ah tehte si ding in tipil petu Johan cu run thlah a si. Pathian nih amah tein nan khamhtu ka si tiah a kan chim lo tinak a si lo. Khrifabu zong ah Pathian nih a mi hna hmang in rian a tuan, khamh a co cang mi a mi hna hmurka in rian a tuan tawn.
Pathian nih, “Jerusalem khua mi cu lunglawmhnak pe hna u law, ‘Cu can an in cu a za cang i atu cu an sualnak kha ka ngaihthiam cang hna’ ati tiah chim hna u. An sualnak ruang ah a za in dan ka tat cang’ tiah a ti. Asi, ram cu a car i pangpar cu a uai, sihmanhsehlaw kan Pathian bia cu zungzal in a hmun” (Isaiah 40:2, 8) tiah a ti.
Pathian nih Khrih chuan hlan kum zasarih khan “na sual ti lo, nan sualnak kan ngaihthiam cang i a za in dan kan tat cang hna” tiah bia a kamh cang. Cu khamhnak aw cu kan sin ah a au peng ko. Cucu timhlamh mi thawngtha tiah kan ti.
Tipil petu Johan kong fiang kan hngalhfian i vawlei sualnak vialte Jesuh cung ah chuan a si cang ti kan hngalhfian ahcun kan sualnak vialte in kan luat ko lai.
Thawngtha bia cauk pali nih tipil petu Johan kong a kan chimh lawng si loin profet hnu bik Malakhi zong nih Johan cu Pathian timhlamh mi a salpa a si ti kha a kan chimh ve. Biakam Thar cu tipil petu Johan hrinnak le amah vawlei sualnak vialte Jesuh cung chuannak in ai thawk.
Cuti asi ah, zeiruang ah dah tipil petu Johan tiah kan auh? Jesuh tipil a pek ruang ah a si. Tipil in sullam cu zeidah a si? “Chuan, phum, tawl” tinak a si i Biakam Hlun i “kut cung chuan” he a sullam ai khat mi a si.
Biakam Hlun ahcun mi pakhat nih sualnak a tuah tikah, sualthawinak saram cung ah kutchuan a si i cu sualnak he cun saram cu thah a si. “Cu kut cung chuan” ti cu “chanh, pek” tinak a si. Cucaah “kut cung chuan” le “tipil in” hi a sullam ai khat mi a si.
Cuti asi ah, Jesuh tipil innak sullam cu zeidah a si? Jesuh tipil innak hi kanmah caah cun sual ngaihthiamnak lam kan ngeih mi pakhat lawnglawng a si. Pathian nih zulhphung a ser mi cu sualnak cu ‘kut cung chuannak in” in saram cung ah chanh a si lai tihi a si. Cu caah Biakam Hlun ahcun sualnak a tuah mi nin saram cung ah an kut an chuan i an sualnak kha saram cung ah an chanh. Cu hnu ah, a hrom an ah i a thisen kha biaktheng kil pali ah a thlet. Cucu nitinte sual thawinak tuah ning cu a si.
Cuti si ah kum khat ca sual thawinak teh zeitindah an tuah?
Hi zawn ahcun tlangbawi nang Aaron nih Israel mi vialte kum khat sualnak ca sualthawinak a tuahpiak hna. Tipil petu Johan zong tlangbawi ngan Aaron hrinsor a si ve caah Pathian nih a hnu tlangbawi ngan caah le khamhnak tlinnak caah a thim mi a si ve.
Tipil petu Johan cu mi vialte aiawhtu le a hnu bik tlangbawi ngan a si zeicatiah Jesuh a chuah hnu ahcun Biakam Hlun chan kha a dih cang. Aaron lawng nih Biakam Hlun ahcun Israel mi hna kum khat chung sualnak ca thawinak a tuah khawh bantuk in Biakam Thar zong ah Johan dah ti lo, aho nih dah vawlei sualnak vialte cu Jesuh cung ah a chuan khawh lai? Biakam Hlun tlangbawi hnu bik le vialte aiawhtu a si bantuk in tipil petu Johan nih Jesuh tipil a peknak hmang in vawlei sualnak vialte a cung ah a chuan.
Johan nih vawlei sualnak vialte Jesuh cung a chuan ruangah Thlarau le ti thawngbia nih zumhnak nih a kan khamh khawh. Pathian nih a timhlamh bantuk tein Jesuh cu Pathian tuufa vawlei sualnak a kalpitu ah a hung cang. Jesuh nih tipil petu Johan cu a hnu bik profet le tlangbawi ngan, vawlei sualnak vialte ka cung ah a chuangtu a si tiah a ti.
Jesuh nih zeiruang ah dah amah tein a tuah lo? Zeiruang ah dah tipil petu Johan a herh? Jesuh thlaruk ah tipil petu Johan a chuah hi a ruang a um, cucu Biakam Hlun biakamnak tlinternak ding caah a si.
Jesuh cu ngaknu thiang Mary in a chuak i tipil petu Johan cu tarnu a cing mi Elizabeth nih a hrin ve.
Pathian nih rian a tuan i misual vialte khamhnak ding khua a khan. Kan sualnak vialte le sual hnahnawhnak vialte in khamh ding ah Pathian nih a salpa Johan le afapa ngeihchun Jesuh a run thlah hna. Tipil petu Johan cu mi vialte aiawhtu ding le a hnu bik tlangbawi riantuan ding ah Pathian nih a run thlah.
Nuhrin Lakah A Ngan Bik Mi
Vawlei cung ah a nga bik mi cu ahodah a si?
Tipil petu Johan
Matthai 11:7-14 zoh tuah hna u sih, “Johan zultu pawl cu an kir tikah khan Jesuh nih Johan kong cu mizapi kha a chimh hna. Thetse ram i Johan sin i nan va kal ahkhan zeidah hmuh nan i ruah? Thli nih a kuiter lengmang nih ram hnah maw? Zei ko dah zoh awkah nan va kal? Puan dawhdawh in aa thuam mi hna zoh awk ah maw? Puan dawhdawh in aa thuam mi cu bawi inn ah pei an um tawn cu! Zei set dah hmuh nan i ruahchih mi cu a si, ka chim tuah u. Profet maw? Profet nakin biapi deuh a simi pei nan hmuh cang hi! Johan hi Cathiang nih, hika ah hin ka lamkaltu cu a um ko; Amah cu nangmah lamsialtu ding ah na hmaiah ka thlah lai, tiah Pathian nih a ti, tiah a ti mi kha a si. Hihi i cinken hmanh u: nu chung in a chuak mi lakah vawlei cung ah hin Johan nakin a ngan mi ahohmanh an um lo, sihmanhsehlaw Vancung pennak chung i a um mi hna lak i a hme bik hmanh Johan nakin a ngan deuh. Johan nih a rat ri in nihin ni tiang Vancung pennak hi tonghmang loin tuknak a ing i tonghmang loin khua a sa mi hna nih cun lak an timh. Johan caan tiang khan profet vialte hna le Moses phungbia nih vancung Pennak kong hi an chim, cun cu bia cu nan zumh duh a si ahcun Johan hi Elijah kha a si i a ra lai tiah rak ti mi kha a si” tiah a ti.
Ramcar chung ah “nan sual i chir u, rul fale hna” tiah a au cuahmah mi Johan zoh ding ah mitampi an kal. Cun Jesuh nih “Zei hmuh duh ah nan kal? Puan dawhdawh he aa thuam mi maw? Cubantuk cu siangpahrang inn ah pei an um cu” tiah a ti hna.
Jesuh amah hrimhrim nih Johan a lianhngannak kha a phuan. “Zei hmuh duh ah dah nan kal? Ramcar chung ah kalauk hmul aih in a thinlung dihlak in a au mi pa hmuh duh ah maw? Kalauk hmul in tah mi angki ai hruk. Zeidah hmuh nan duh? Puan dawhdawh in aa thuam mi hna maw? Puan dawhdawh in aa thuam mi hna cu siangpahrang inn ah pei an um cu. Asinain amah cu siangpahrang nakin a nga deuh tiah Jesuh nih a ti. Jesuh nih “puan dawhdawh in aa thuam mi hna cu bawi inn ah pei an um tawn cu! Zei set hmuh dah nan i ruahchih mi a si? Profet maw? Profet nakin a biapi deuh mi pei nan hmuh cang hi” tiah a ti hna.
Hlan lio ahcun, profet hi siangpahrang nakin a ngan deuh ah ruah an si. Tipil petu Johan cu siangpahrang le profet nakin a ngan deuh. Biakam Hlun profet vialte nakin a ngan deuh. Minung vialte aiawhtu le a hnu bik tlangbawi ngan a si mi tipil petu Johan cu tlangbawi hmasa ngan hmasa bik a si mi Aaron nak zong in a ngan deuh. Cucu Jesuh amah hrimhrim nih a chim mi a si.
Ahodah mi vialte aiawhtu cu a si? Jesuh tel loin vawlei cung nuhrin lakah a ngan bik cu ahodah a si? Tipil petu Johan a si ko. “Profet nakin a ngan deuh mi tiah kan chimh hna. Zohtuah u, ka hmai ah lamsialtu ka thlah i amah nih ka lam cu a sial lai” tiah a ti.
Tipil petu Johan nih sual raldohnak cu a dih cang tiah tehte a khan. “Zohhmanh u, Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah a ti. Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi cang ti kha Johan nih tehte a khan.
Matthai 11:11 ah, “Hihi i cinken hmanh u: nu chung in a chuak mi lakah vawlei cung ah hin Johan tluk in a ngan mi ahohmanh an um lo” tiah kan hmuh. Nuhrin vialte lakah Johan nakin a ngan deuh mi aho tal an um maw?
“Nuhrin vialte lak ah” ti sullam cu zeidah a si? Minung vialte tinak a si ko. Adam le Evi dah ti lo, minung vialte hi nuhrin kan si dih. Cu nuhrin minung vialte lak ahcun tipil petu Johan hi a ngan bik a si. Tipil petu Johan cu tlangbawi ngan, profet le mi vialte aiawhtu a si.
Biakam Hlun ah Pathian nih Aaron le a fapale kha tlangbawi tuan zungzal ding in a thim hna. An sualnak vialte cu Aaron le afapa hna hmang in tawl a si lai. Cucu Pathian nih a timhlamh mi a si.
Levite minung dang nih an rian si loin hmai an fon ngam ahcun an thi ko lai. Anmah nih an tuah khawh mi cu raithawinak ca thing khawmhsuat, saram phaw hawh, a thau hlawnh, a chungril vialte hlawnh dih i biaktheng i van put kha a si. Taksa sinak in an tan tuk i tlangbawi rian an tuan ahcun an thi lai. Cucu Pathian nawlbia a si. An lawnh kho lo.
Vawlei cung ah, Johan nak ngan deuh minung an um ti lo. A thi kho mi minung lakah a ngan bik cu Johan hi a si. “Tipil petu Johan thawk in tuni tiang vancung pennak cu dohkalh le hramhram in tlaihhip a si.”
Minung tlanhnak cu tipil petu Johan nih Jesuh tipil a peknak in a tlamtling i Jesuh a zum mi paoh cu zumhnak in midingfel an si caah vancung pennak chung ah an lut kho lai.
Johan pa Zekhariah nih tehte a khan mi hi zoh tuah hna u sih.
Johan Pa, Zekhariah Tehte Khannak
Zekhariah nih a fapa kong ah zeidah a chim?
Bawipa lam kha a remh lai i khamh fiannak a pek hna lai
Luka 1:67-80 tiang rel hna u sih, “A pa Zekhariah cu Thiang Thlarau in a khat i, Pathian bia kha a chim: Bawipa, Israel Pathian cu thangthat u sih. A mi hna bawmh awk ah a ra cang i a luatter cang hna. Kan caah a thawng mi khamhtu kha a chuahter cang. Amah cu a sal David tefa kha a si. Hlan lio pi ah profet thiang hna sinin, Kan ral hna kut chung inle kanmah a kan huatu vialte hna sin kha, khamh awkah bia a kan kam. Kan pupa hna cu, nan cungah zaangfahnak ka ngei lai a ti hna i a thiang mi a biakamhnak kha ka philh lo,” tiah a ti hna. Kan ral hna kut chung luatter awk ah le Amah cu tihnak um loin a rian kan tuan nakhnga, Kan pu Abraham sin ah chiatser in bia aa kam i cucu kan nun chung vialte, amah hmai ah thianghlim le ding tein kan um nakhnga caah a si. Nang, ka fa, nangma hi Cungnung Bik Pathian Profet tiah ti na si lai; Amah lam kha rak sersiam chung awk ah Bawipa hmai ah cun na rak kal chung lai. A mi hna kha nan sual ngaihthiam nan si thawng in khamhnak nan hmu lai, tiah na chimh hna lai. Zeicahtiah, kan Pathian cu zaangfah thiam mi le minunnem a si: Khamhnak khuaceu tha cu kan cung ah a tlunter lai i a um mi hna kha vancung in a vun ceuh hna lai; Kannih cu daihnak lam ah a kan hruai lai,” tiah a ti. Nnakchia cu a hung thang i thlarau in a thawng mi a si; Israel mi zapi sinah a hun i langh hlantiang, thetse ram ah cun a um.”
Zekhariah nih thil pahnih a phuan. Miphun vialte siangpahrang an ra lai tiah a phuan. Caang 68 in 73 tiang ah lawmhnak he Pathian nih a mi hna cu a philh hna lo i Abraham sin ah biakamnak a rak ngeih bantuk in Jesuh hmang in a mi vialte cu an ral kut chung in a khamh hna lai ti kha a langhter.
Caang 74 nak ah, “kan ral hna kut chung in luatter awk le amah cu tihnak um loin a rian kan tuan nakhnga” tiah a ti. Mah hihi Pathian nih Abraham sinah le a mi Israel mi hna sin ah a rak kamh mi hna biakamnak a si i “a rian cu tihnak um loin tuan kha” an duh mi cu a si.
Caang 76 nak in, “Nang, ka fa, nangma hi Cungnung Bik Pathian Profet tiah ti na si lai; Amah lam kha rak sersiam chung awk ah Bawipa hmai ah cun na rak kal chung lai. A mi hna kha nan sual ngaihthiam nan si thawng in khamhnak nan hmu lai, tiah na chimh hna lai. Zeicahtiah, kan Pathian cu zaangfah thiam mi le minunnem a si: Khamhnak khuaceu tha cu kan cung ah a tlunter lai i a um mi hna kha vancung in a vun ceuh hna lai; Kannih cu daihnak lam ah a kan hruai lai,” tiah kan hmuh.
Hika ah, “A mi hna kha nan sual ngaihthiam nan si thawng in khamhnak nan hmu lai, tiah na chimh hna lai” tiah a ti. Aho nih dah nih khamhnak nan hmu cang tiah a chimh hna lai? Tipil petu Johan nih. Mah hihi na hmu fiang maw? Tipil petu Johan nih Pathian bia hmang in, vawlei mi vialte kha khamhnak nan hm cang, nan saulnak vialte tawlpiak nan si cang tiah a chimh hna lai.
Atu cu Marka 1:1-5 zoh tuah hna u sih, “Pathian Fapa Jesuh Khrih kong thawngtha cu hitihin aa thawk ning a si. Profet Isaiah nih, “Pathian nih, ‘Ka tlangau cu na hmai ah ka thlah lai i na lam kha an sialpiak lai,’ a ti bantuk le cun mi pakhat kha ramlak ah a au i, ‘Bawipa lam kha rak remh tuah u, A kalnak ding lam kha ding tein rak ser u,’ a ti,” bantuk kha a si taktak. Cucaah Johan cu ramlak ah khan a hung chuak i mi kha tipilnak a pek hna i phung kha a chimh hna. “Nan lung i thleng u law tipilnak kha ing tuah u, cun Pathian nih nan sualnak kha an ngaihthiam hna lai,” tiah a ti hna. Judea ram le Jerusalem khua i a um mi hna nih khan amah cu an fuh luaimai i an sualnak kha an i phuang i Jordan tiva ah khan tipilnak kha a pek hna” tiah a ti.
Mipi nih Johan thawngtha bia an theih tik ah Jental siasal an biaknak khan an kir i tipilnak a pek hna. Johan nih “Pathian lei nan kir nakhnga kei nih cun ti in tipilnak kan pek hna. Asinain Pathian fapa a ral i nanmah bantuk in tipilnak ka pek ve lai i nan sualnak vialte a cung ah chuan a si lai a ti hna. Keimah nih tipil kan peknak hna nan zumh bantuk in amah tipil innak kha nan zumh ve ahcun Biakam Hlun ah an sualnak meheh cung an chuan bantuk khan nan sualnak cu amah cung ah chuan a si ve lai” tiah a ti hna. Mah hihi Johan nih tehte a khan mi cu a si.
Jesuh nih Jordan tiva ah tipil a innak sullam cu thihnak tiva ah tipil a ing tinak hmuhsaknak caah a si. Mithi inn ah kan sak tawn mi cu, “♪Cuka tisor ahcun kan i tong hna lai” ti kha a si. Kan thih tik ah Jordan tiva cu kan tan lai. Jesuh cu thihnak tiva ah tipil a ing i sual man thihnak vialte cu a tei dih cang.
Kan Sualnak A Kalpitu Tipil Innak
Biakam Thar i kut a ti mi hi zei hmanthlak dah a si?
Jesuh tipil innak
Matthai 3:13-17 ah, “Cu caan ah cun Jesuh cu Galilee ram in Jordan tiva ah kha Johan sin i tipil in awkah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nih cun a rak al i, Keimah pei nangmah nih tipil pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat, tiah a rak ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko seh, tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna a tla ve. Tipilnak a in dih cangka cun Jesuh cu ti chung cun a chuak. Van kha aa hung i Pathian Thlarau cu thuro bantuk in a rung zuan i a cung i aa fut kha a hmuh. Cun vancun gin aw pakhat a rung thang i, Amah hi ka dawt mi ka fapa a si, Amah cung ah hin ka lung a tling tiah a ti.”
Jesuh cu Jordan tiva chung ah a tum i Johan nih tipilnak a pek. “Johan, tipil ka pe tuah” tiah nawl a pek. Asinain Johan nih “nangmah nih pei tipil na ka pek awk a si cu” tiah a leh. Vancung lei tlangbawi ngan le vawlei lei tlangbawi ngan pahnih an i tong.
Hebru cauk nih a langhter bantuk in, Jesuh cu Melchizedek bantuk in a zungzal tlangbawi ngan a si. A sullam cu Jesuh cu minung bantuk in hramthawknak a ngei lo. Aaron hrinsor asiloah vawlei cung minung hrinsor a si lo tinak a si. Amah cu sertu Pathian fapa a si. Amah cu amah a si caah hrinsor a ngei lo. Jesuh nih vancung sunparnak a kaltak i vawlei cung ah minung rianpiak ding ah a ra.
Hi vawlei cung a ratnak a ruang cu sual sal a tang mi misual vialte khamh awk ah a si. Cun Johan nih tipilnak a pek i vawlei sualnak vialte kha a kalpi dih. Jesuh nih “atu cu hitihin si ko seh, Pathian nih tuah u a ti mi vialte cu i tuah ko seh,” tiah a ti.
“Atu cu hitihin si ko seh.” Jesuh nih vawlei mi vialte pa cu nawl a pek i tipi in awk ah a hmai ah a lu a khun. Biakam Hlun raithawinak an tuah ahcun tlangbawi asiloah misual raithawinak a tuahtu nih saram cung ah khan an kut an chuan i sualnak kha an chanh. “Kut cuan” ti sullam cu “chanhpek” tinak a si.
Tipil petu Johan nih Jesuh tipilnak a pek. Mah hihi Biakam Hlun i kut cung chuan he a sullam ai khat mi a si. “Pekchanh, phum, tawl” ti le “raithawi” ti cu a sullam ai khat mi an si. Biakam Hlun hi a thladem a si i Biakam Thar hi a taktak a si.
Biakam Hlun ah misual mi nih saram cung ah a kut a chuan tik ah a sualnak cu saram cung ah chanh a si i cu dih cun thah a si. Cun tuufa cu thah a si dih in an phum. Mi pakhat sualnak kha tuufa cung ah chuan a si caah cu tuufa cu sualnak ruang ah thah a si. Sualnak cu tuufa cung ah chuan a si cang ahcun raithawinak a tuahtu cu sualnak loin a um kho cang maw? Um kho.
Tahchunhnak ah, hi pawvuah hi sualnak siseh law microphone hi tuufa siseh. Microphone cung ah ka kut ka chuan tikah sualnak cu tuufa a si mi microphone cung ah chanh a si. Cucu Pathian siseh a ti caah a si khawhnak a si. “Na kut kha chuang ko.” Biakam Hlun i sualngaihthiamnak ding ahcun tuufa cung ah kut chuan a hau. Cu hnu lawng ah, sualnak loin um khawh a si. Cubantuk in Jesuh tipil innak nih kan sualnak vialte a tawl, a phum dih i Jesuh cung ah a chuan dih. Cucu a sullam cu a si.
Pathian duhnak tlinter ti cu zei sullam dah a si?
Jesuh cung ah sualnak vialte chuan i sualnak tawlpiak kha a si.
Jesuh nih vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipil a in tik ah sualnak vialte cu a cung ah chuan dih a si maw? Sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan dih a si i mi vialte cu tlanh kan si. Biakam Hlun i tuufa cung ah kutchuan bantuk kha a si. Jesuh cu Galilee in Jordan tiva lei ah a ra i, “atu cu hitihin si ko seh, Pathian nih tuah a ti mi paoh cu i tuah ko seh” (Matthai 3:15) tiah a ti.
Cun, Johan nih Jesuh cu tipilnak a pek. Mah hihi Pathian duhnak tlinternak a si tiah Jeush nih Johan kha a ti. A sullam cu tipil a innak in “Pathian duhnak ka tlinter” ti kha a si. Cucaah Johan nih Jesuh tipilnak pek le Jesuh nih Johan sinah tipilnak in kha, vawlei sualnak vialte amah cung chuannak ding ah ai tlak mi a si ko.
Pathian nih Jesuh tipil innak, vailam cung a thihnak le kan zumhnak hmang in khamhnak a kan pek. “Minung vialte hi sualnak sal a tang mi le sualnak ruang ah harsatnak a tuar mi kan si dih. Cucaah khamh kan si khawhnak ding ah le vancung kan phak khawhnak ding ah, minung vialte aiawhtu le Aaron hrinsor a si mi Johan nih Jesuh tipilnak a pek a hau. Johan, nangmah nih tipilnak na ka pek a hau, cun khamhnak rian cu a tlamtling lai” tiah a ti.
“Ka hngalhfian ko” tiah Johan nih a leh.
Jesuh cung ah a kut cu a chuan i vawlei sualnak vialte cu a chuan. Cucaah Jesuh cu vawlei sualnak vialte a tawltu khamhtu a hung si. Cucaah atu cu, Jesuh tlanhnak zumhnak nih a kan khamh khawh. Na zum cang maw?
Jordan tiva tipil a in dih in, minung vialte aiawhtu pa kutchuannak thawng in Jesuh nih vawlei sualnak cu a pum cung ah i phurh in kum thum le cheu chung a Pa Pathian rian cu a tuan.
A sual lio ah an tlaih mi nu kha “kei zong nih sual kan phaw ve lo” tiah a ti. Sual a phawt khawh lonak a ruang cu a pum in vawlei sualnak kha a phurh in an caah vailam cung ah a thih lai caah a si. Gethsemane dum ah thla a cam lio ah, ka pa hi hrai hi a si khawh ahcun ka lakpiak ko, asinain nangmah nawl si ko seh tiah a ti.
“Zohhmanh u, Vawlei Sualnak A Kalpitu Pathian Tuufa Khi”
Jesuh nih sualnak zeizat dah a lak?
Vawlei sualnak vialte
“A thaizing ah Johan nih Jesuh a rat kha a hmuh i, zohhmanh u, Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” (Johan 1:29) tiah a ti. Johan nih Jesuh kha tipilnak a pek i a thaizin ah a sin lei a rat kha a hmuh i mipi kha, “zohhmanh u, Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu” tiah a chimh hna.
Pathian fapa cu hi vawlei cung ah a ra i vawlei sualnak vialte a lak dih. Johan nih tehte a khan than mi cu, “Johan nih cun a hei zoh i, ‘Pathian tuufa khi zohhmanh u,’ tiah a ti. Cu bia a chim cu a zultu pahnih nih khan an theih i Jesuh cu an zulh” (Johan 1:36-37).
Pathian tuufa a ti mi nih Jesuh cu Biakam Hlun chan i Israel mi vialte an sualnak a phurtu tuufa a sinak kha a langhter. Nangmah le keimah caah, a kan sertu le Pathian cu hi vawlei ah a ra i kan sualnak vialte, ser hramthawk in vawlei dongh tiang sualnak vialte, kan palhnak le tlin lonak vialte kha a lak dih. Nangmah le keimah tipil a innak le vailam cung a thisen luanternak in a kan khamh.
Jesuh nih kan sualnak vialte kha a lak dih i a tlamtling mi khamhnak a kan pek. Mah hihi na hngal fiang cang maw? “Pathian tuufa, vawlei sualnak vialte a kalpitu khi.”
Hi vawlei ah kan sualnak a kalpi hi kum 2000 reng lo a rau cang i 30 AD ah khan Jesuh nih kan sualnak vialte a rak tawn dih cang. 1 AD ah Jesuh cu a chuak. Jesuh chuah hlan kha BC tiah kan auh. Jesuh hi vawlei a ratnak hi kum 2000 dengmang a luan cang.
30 AD ah Johan nih Jesuh kha tipilnak a pek i a thaizing ah mipi kha, “zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi!” tiah a ti. Vawlei sualnak vialte a kalpitu Jesuh kha zum u tiah mipi kha a sawm hna. Jesuh cu Pathian fuufa, kan sualnak vialte in a kan khamhtu a si tiah tehte a khan.
Jesuh nih kan sualnak vialte a lak dih i sual raldohnak zong a dihter. Pathian fapa nih kan saulnak vialte a lak dih cang caah atu ahcun sualnak loin kan um cang. Tipil petu Johan nih Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih cang tiah tehte a khan. “Johan nih cun mi kha ceunak kong cu a chimh hna. Mi vialte nih cu kong cu an theih i an zumh nakhnga annih chimh awk i a rat cu a si” (Johan 1:7).
Johan tehte khanka um loin zeitindah Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih cang ti kan hngalh khawh lai? Baibal nih Jesuh cu kanmah caah a thi tiah a kan chimh ko nain Johan lawng nih fiang tein Jesuh nih kan sualnak vialte a kan tawlpiak ti kha tehte a khan.
Vawlei sualnak cu zeitluk dah a si?
Vawlei hramthawk in dongh tiang minung sualnak vialte
Hi kong hi minung tampi nih Jesuh thih hnu lawng ah tehte kan khan, asinain Johan nih Jesuh nun lio ah tehte a khan. Jesuh zultu pawl zong nih Jesuh khamhnak kong tehte cu an khan ve ko. Jesuh nih kan sualnak a tawl dih caah kan khamhtu a si tiah tehte an khan ve ko.
Jesuh nih vawlei sualnak a lak dih. Careltu hawi dawt hna, atu ah kum 100 tluk tar na rih lo, a si ko lo maw? A tanglei hmanthlak hi ruat tuah u sih.
Jesuh a rat hlan kum 4000 hrang ah khan a pakhatnak minung ser a rak si tiah ruat tuah hna u sih. Cun Jesuh a ratnak cu kum 2000 reng lo deuh lawng a si rih. Vawlei hi zeitluk sau dah a hmunh lai ti kan hngal lo nain ni khatkhat cu a dong te lai. A ti mi cu, “Kei cu Alfa le Omega kha ka si, a hmasa bik le a hmanung bik, a hramthawk le a donghnak ka si” (Biathlam 22:13) tiah a ti.
Cucaah a donghnak cu a um hrimhrim lai. Kannih cu atu ah in kum 2002 ah kan um. Jesuh nih vailam cung a thih hlan kum thum, 30 AD ah khan kan sualnak a rak lak cang.
“Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu kh.” Vawlei sualnak vialte a lak dih, nangmah lei keimah sualnak zong a tawl dih cang. Jesuh a chuahnak he kum 2000 hrawng hlat ah kan um cang i kun sualnak a tawl zong kum 2000 reng lo a si cang. Nitinte sualnak kan tuah lengmang ko nain Jesuh, Pathian tuufa nih vawlei sualnak vialte a lak dih cang.
Hi vawlei cung ah hrin kan si bak in sualnak kan tuah colh. Hrin kan si bak in kan sual maw sual lo dah? Kan sual ko-tlamtling deuh in zoh tuah hna u sih. Kan chuahka in kum 10 kan si tiang ah sual maw sual lo? Kan sual ko-Asi ah, cu sualnak cu Jesuh cung ah chuan a si maw? A si ko-sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si caah amah cu kan khamhtu a si. Cuti a si lo ahcun zeitindah kan khamhtu a si khawh lai? Sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si.
Kum 11 in kum 20 kar kan si ah teh kan sual maw sual lo? Kan thinlung le kan tuahsernak in kan sual. Sualnak lei ah hin kan tha ngai. Sual tuah lo ding in cawnpiak kan si nain kan sinak nih sual tuah a duh peng.
Pathian nih kan sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si cang tiah a kan ti. Misual kan si ti cu kan hngalh ko nain cu sualnak vialte cu hlankan in lakpiak kan si cang.
Vawlei cung ah kum zeizat dah kan nun? Kum 70 hrawng kan nung tiah ruat tuah hna u sih. Kum 70 chung kan sualnak vialte hi fawnh dih u sihlaw zeitluk in dah a rih hnga? Ton 8 a tlum mi mawtawka ah rawn tuah u sihaw mawtaw 100 reng lo cu a hau hnga.
Kan nun chung dihlak zeitluk sualnak tam dah kan tuah hnga. Cu vialte cu vawlei sualnak an si maw si lo? An si ko. Kan chuahka in, kum 10 tiang, kum 10 in kum 20 tiang, kum 20 in kum 30 tiang kan thih ni tiang kan sual ko nain cu kan sualnak vialte cu Jesuh nih a kalpi mi vawlei sualnak ah an i tel dih cang.
Minung Khamhtu, Jesuh Khrih
Jesuh nih sualnak zeitluk tiang dah a kalpi?
Kan pupa sualnak, kanmah sualnak, ka tefa sualnak le vawlei dongh tiang sualnak
Jesuh nih hi vialte sualnak hi a taksa hrimhrim in phurh ding ah taksa minung in a ra. Jesuh nih amah tein tipilnak ai pek khawh lo caah vawlei mi vialte aiawh ah Pathian nih a salpa kha a thim. Hitihin ai tial, “A min cu khuaruahhar fimchimtu, a thawng mi Pathian ti a si lai” tiah. Amah tein, amah fimnak le amah khuakhannak tein mi vialte aiawhtu a thlah i vawlei sualnak tawltu ding ah a fapa Jesuh zong a vun thlah. Pathian khamhnak hi khuaruahhar a si ko lo maw?
Khuaruahhar a si ko, a si ko lo maw? Vawlei sualnak vialte a tawl dih i vailam cung a thihnak in kan dihlak a kan tlanh dih. Kan dihlak in a kan tlanh. Cucu ruat tuah hmanh. Kum 20 in 30, 30 in 40, 40 in 60, 70, 100 tiang na sualnak le na tefa sualnak hi ruat tuah hna u sih. Cu vialte sualnak nih a hnawh dih cang, a si ko lo maw? A si ko! Amah cu Jesuh Khrih, vawlei mi vialte khamhtu a si.
Johan nih vawlei sualnak vialte Jesuh cung ah a chuannak le Pathian khuakhannak thawng in Jesuh cu kan zumh khawh. Nangmah le keimah misual kan si ko lo maw? Kan sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si ko lo maw? Jesuh cung ah kan sualnak vialte chuan a si cang caah misualfa kan si ti lo.
Aho nih dah vawlei ah sualnak a um ko rih tiah a ti khawh lai? Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih cang. Hmailei ah kan sual te lai ti kha a hngalh caah cu hmailei sualnak zong cu a lak chih dih. Cheu khat cu kum 50 hmanh kan si rih lo, a cheu cu kan nun cheu hmanh kan hmang rih lo, keimah telh in, mitampi cu zungzal nung ding bang kan i ruat.
Cheu khat cu buaithlak ngai in kan nung. Hitihin vun fianter tuah ning. Pepalep nunnak canceo cu suimilam 12 nih hei si ko seh.
“Aw Pathian! Cu bantuk kha bantuk minung ka ton hna, ka pawngkam hnahnok ngai in an i zel! Thilak in ka lamh deng hna, hibatuk minung hi ka nunnak chan canceo ah ka tong bal hna lo.” Suimilam 12 lawng a nung nain zeitik hmanh ah a hmurka a cip bal lo. Asinain, a nunnak zatceo cu a hman dih cang.
Zanglei 7 asiloah 8 ahcun a nunnak ceu saling a sinain tlawmpal ahcun a thi colh ko. Cheu khat pepalep cu suimilam 20 chung an nung, a cheu cu 21, a cheu tar kungtlung tiang a nung mi cu 24 tiang an nung. An nun chung hmuhton mi vialte chim hmanh hna sehlaw kan caah zeidah a lawh hnga? Kannih cu kum 70 kum 80 tiang kan nun caah, “nihchuak thil chim tuah hlah” tiah kan ti ko hna lai. Kan mit hmuh ah an hmuhton ah zeihmanh lo a si ko.
Hi tahchunhnak hi minung le Pathian karlak pehtlaihnak ah hmang tuah hna u sih. Pathian cu zungzal nung mi a si. Vawlei hramthawknak le donghnak kong kha bia a khiah. Zungzal nung mi a si bantuk in caan nih a uk kho lo. Zungzal dirhmun le mit in a kan zoh.
Caan khat ahcun vawlei sualnak vialte kha a lak i vailam cung ah a thi i, “aa lim cang” tiah a ti. Nithum hnu ah a thothan i vancung ah a kai. Atu cu zungzal in a nung cang. Atu cu van in a kan zoh ko.
Mi pakhat nih “Aw, hawi dawt, kum 20 lawng ka nung nain sualnak tamtuk ka tuah, sualnak tamtuk hringhran ka tuah.” “Kum 30 lawng ka nung nain ka sual tuk hringhran. Ka sualnak a tamtuk. Sualnak loin zeitindah ka um khawh lai” tiah a ti ko la.
Asinain zungzal nung mi kan Bawipa nih cun, “nihchuak chim tuah hlah. Nangmah sualnak kan lakpiak lawng si loin, na tefa sualnak le na hnu ah a vun nung ding mi vialte sualnak zong ka lak dih cang” tiah a ti. Mah hihi zungzal dirhmun le caan zoh in an ti mi a si. Cucu na zum kho maw? Zum law Pathian nih man lo tein an pek mi khamhnak laksawng hi co ve tuah. Vancung pennak chung ah lut ve tuah.
Nangmah ruahnak nih in temtawn hlah seh, Pathian bia tu kha zum ko. “Pathian nih tuah siseh a ti mi vialte cu tuah in um ko seh.” Pathian tuufa, vawlei sualnak vialte a kalpitu nih Pathian duhnak cu a tlinter dih cang. A tlinter maw tlinter lo? A tlinter dih cang.
Vailam cung a thaw a dongh lai ah Jesuh nih zei bia daha chim?
“Aa lim cang”
Jesuh nih vawlei sualnak vialte cu tipil innak in a lak dih i, Pilate hmai ah sualphawt a si i vailam cung ah an thlai.
“A vailamtahnak kha amah tein aa put i, “Luruh Hmun” an ti mi kha an phan. (Hebru holh cun Golgatha an ti. Cuka ahcun vailam cung ah khan an khenh chih, midang pahnih zong a kehlei ah pakhat a orhlei ah pakhat, an tah ve hna i Jesuh cu an karlak ah a um. Pilat nih ca pakhat a tial i vailam tahnak cung ah cun a tar. A tial mi cu, “Nazareth khua mi Jesuh Judah Siangpahrang” ti a si. Jesuh vailam i an tahnak hmun cu khuapi khan a hlat lo caah cu ca cu Judah mi tampi nih an rel. A ca cu Hebru holh le Latin holhle Greek holh in an tial” (Johan 19:17-20).
Vailam cung an thlai hnu ah zeidah a cang ti zoh tuah hna u sih. “Atu cu zeizong vialte ha a tling dih cang ti kha Jesuh nih cun a hngalh i Cathiang nih a rak chim mi tlinternak caah kha, “Ka ti a hal,” tiah a ti. Cuka ah cun mitsur zu thor an chiahnak umpu pakhat a um i zu thor chung ah cun puanchia kha a vun hnim i feipar ah an temh i Jesuh cu an hun tuh. Jesuh nih mitsur zu thor cu a vun dawp i, “Aa lim cang” tiah a ti. Cun a lu a khun i a thi” (Johan 19:28-30).
Mitsur zu thor a dawp dih in, awthang piin, “Aa lim cang” tiah a ti i a lu a khun i a thi. A thi taktak ko. Asinain nithum hnu ah a thothan i van ah a kai.
Hebru 10:1-9 rel tuah hna u sih, “A taktak le a ngaingai a si mi thil kha Judah phung nih hin tling ngaingai le hman ngaingai in a langhter kho lo. A ra ding mi thil tha muithlam ceo a rak si. An tuah tawn mi raithawinak kha kum fate in tuah lengmang a si ko. Cucaah cun zeitindah hi Nawlbia nih hin, Pathian a bia mi hna cu, cu raithawinak an tuah mi thawng cun mithiang ah a ser khawh hna lai? Pathian a bia mi hna kha an sualnak thianhpiak rak si taktak hna sehlaw, kan sual tiah i phuhrunnak an ngei ti hnga lo i raithawinak vailte kha an rak ngol cang hna. Sihmanhsehlaw raithawinak nih khan, an sualnak tu kha, kum fate in a hngalhter lengmang hna. Zeitintiah cawtum thi le meheh thi nih cun sualnak kha a hlo kho taktak bal lo. Cucaah Khrih nih vawlei i a rungtum lai ah khan Pathian cu a thawh i, “Raithawinak pe pekchanh mi thil cu na duh mi an si lo, Sihmanhsehlaw keimah caah taksa pum kha na ka timhpiak cang. Biaktheng cung ah a pum ning in khangh mi sa cu na lawmh mi a si lo, Sual thianhnak ca i thawi mi sa zong na lawmh mi a si lo. Cucaah kaa thawh i, “nawlbia cauk chung ah aa tial bantukin, Pathian, nangmah nih tuah seh ti na ka duh mi tuah awkah ka ra,’ ka ti,” a ti. A hmasa bik ah, “Raithawinak siseh, pekchanhnak thil siseh, biaktheng cung ah khangh mi saram si hna seh, sual thianhnak caah tuah mi raithawinak si hna seh, na duh mi an si lo i na lawmh mi zong an si lo,” a ti. Hi raithawinak vialte hi Nawlbia ning in tauh an si ko nain hitihin a ti. Cun aa thawh than i, “Pathian, nangmah nih tuah seh ti na ka duh mi tuah awkah ka ra,” a ti. Cuticun Pathian nih raithawinak hlun vialte kha a hlawt hna i Khrih raithawinak khan a thlen hna” tiah a ti.
Zungzal Tlanhnak
Jesuh zumh hnu ah zeitindah nitinte sualnak kan tei khawh lai?
Jesuh nih tipil innak in sualnak vialte a hnawh ding cang ti zumhnak in
Nawlbia, asiloah phung dang in, raithawinak phung le phai hna cu a ra ding mi thil tha hmanthlak an si. Biakam Hlun i tuu le meheh raithawinak ah an hmannak nih Jesuh nih cubantuk in kan sualnak vialte a kan tawlpiaknak lai kha an langhter.
Biakam Hlun minung, David, Abraham le mi dangdang hna nih raithawinak sullam hi an hngalh dih i an zumh fawn. Ni khatkhat ah cun Messiah (Khrih ti sullam cu ‘chiti thuh mi’ tinak a si), Khrih a ra lai i kan sualnak vialte a tawl te lai ti kha a langhter. Tlanh an sinak kha an zumh i zumhnak thawng in khamh an si.
Nawlbia cu thiltha a ra ding mi hmanthlak a si. Nichiarte le kum chiarte an sualnak ca raithawinak an tuah mi nih a khamh kho hna lo. Cucaah sualnak le palhnak zeihmanh a ngei lo mi, dotla Pathian fapa Jesuh Khrih vawlei a ratnak cu a si.
Jesuh nih kei cu ka Pa duhnak tuah awk ah ka ra tiah a ti. “Cun aa thawh i, zohhmanh u, Pa Pathian duhnak tuah awk ah ka ra, a pakhatnak kha a lak i a pahnihnak kha a ser” tiah a ti. Biakam Hlun ah aa tial bantuk in kan sualnak vialte in khamh kan sinak cu Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih cang ah le kan zumh caah a si.
Hebru 10:10 rel hna tuah hna u sih, “Jesuh Khrih nih Pathian duh mi kha a tuah caah, voi khat za lak in amah a pum aa pekchanhnak thawng khan kannih cu kan sualnak in a kan thianh cang” tiah a ti. Jesuh Khrih thisen nih zungzal ca zalak in a kan tlanh cang mi kan si. Thianh cang mi kan si maw si lo? Kan si ko.
Cucu a sullam zeidah a si? Pathian nih a fapa cu a vun thlah i tipil a innak in kan sualnak vialte cu a cung ah chuan a si. Kan dihlak caah voi khat za lak in biaceihnak le vailam cung thihnak kha a tuar. Cucaah sualnak sal a tang mi dihlak kha a kan tlanh. Cucu Pathian duhnak a si.
Kanmah tlanhnak ding ah Jesuh nih amah le mah kha raithawinak tuufa ah voi khat ca za lak in ai pe i cuticun thianh kan si. Thianter kan sinak le biaceihnak in kan luatnak a ruang cu Jesuh Khrih nih voi khat ca zalak in raithawinak a kan tuahpiak ruang ah a si.
Biakam Hlun raithawinak cu nichiar tuah a hau, a ruang cu an sualnak kip caah raithawinak tuahpiak a hauh caah a si.
Jesuh Nih Peter Ke A Tawlpiaknak Thlarau Lei Sullam
Kan sualnak ruang ah sualchir thlacamnak a herh ti maw?
A herh ti lo
Johan 13 ah Jesuh nih Peter ke a tawlpiaknak kan hmuh. A ke a tawlpiaknak a ruang cu hmailei ah Peter nih sualnak a tuah te lai i cu sualnak zong cu ngaihthiam cia a si ti langhternak caah a si. Jesuh nih hmailei ah Peter sualnak a tlu te lai ti kha a hngalh caah baltin pung ah ti a rawn i a ke a tawlpiak.
Peter nih a duh lo nain Jesuh nih “ka tuah mi hi atu ahcun a sullam na hngal lo nain a hnu ahcun na vun hngalh te ko lai” tiah a ti. A sullam cu, “hi hnu ah na sual te lai. Na sualnak kan tawlpiak dih hnu zong ah na ka hlawt te lai. Vancung ka kai hnu zong ah na vun sual te lai. Cucaah Satan nih an hneksaknak hnga lo na ke kan tawlpiak, a ruang cu hmailei na sualnak zong kan lakpiak dih cang’ tiah a ti.
Jesuh nih Peter ke a tawlpiaknak cu nitinte sualchirnak ca thla kan cam a hau tinak caah a si maw? A si lo. Nitinte sualchirnak ca kan thlacam peng ahcun Jesuh nih kan sualnak kha voi khat ca zalak in a kan tawlpiak lo tinak a si hnga.
Asinain Jesuh nih voi khat ca zalak in kan thianter cang hna tiah a ti. Nichiarte ngaichih kan hauh ahcun Biakam Hlun chan ah kan kirthan hnga. Cutin sisehlaw a hodah a dingfel kho lai? Ahodah tlamtling tein tlanh a si kho lai? Pathian kan zumh hnu zong ah ahodah sualnak tuah loin a nung kho lai?
Sual ngaichihnak in ahodah a thiang kho? Nitinte dong loin kan sual, cucaah nitinte zeitindah sual ngaichihnak ca thla kan cawm khawh lai? Kan tlanhnak cu zeitindah kan kilven khawh lai? Zinglei kan sualnak kha zanlei ah kan philh i zanlei kan sualnak kha a thaizing ah kan philh ko. Cucaah kan sualnak dihlak caah sualngaichihnak tuah peng hi a si kho lo mi a si.
Hi ruang ah Jesuh cu voi khat tipil a ing i vailam cung ah kan sualnak dihlak caah thah a si cang caah kannih cu a zungzal ca in thianter kan si cang. Hihi na fiang kho maw? Kan sualnak chung in voi khat ca zalak in tlanh kan si. Sualngaichihnak kan tuah paoh ah tlanh kan si lo.
Kan sualnak vialte Jesuh nih a tawl dih cang ti zumhnak in khamh kan si.
“Judah tlangbawi hna nih cun dirhmun in an rian kha nifate an tuan lengmang i raithawinak an pekchanh tawn mi kha voi tampi an pekchanh lengmang. Sihmanhsehlaw hi raithawinak nih hin sualnak kha a thianh kho taktak bal lo. Asinain Khrih nih cun raithawinak kha sualnak caah voi khat a ser i cucu zungzal ca in a za ko, cu hnu ah Pathian orhlei kam ah kan a thu. Cuka ah cun Pathian nih a ral kha a kelamh i a ser hna ding caan kha a hngak. Voi khat raithawinak in an sualnak thianhpiak a si mi hna cu zungzal ca in a tling mi ah a ser hna. Cun Thiang Thlarau zong nih tehte a khaannak kha a kan hngalhter. A hmasa bik ah, Hmailei caan an annih he ka tuah lai mi cu hihi a si: An lungchung ah ka nawlbia kha ka chiah hna lai i an ruahnak chung ah ka tial hna lai,” a ti. Cun aa thawh than i, “An sualnak le an that lonak kha kaa cinken ti lai lo,” a ti fawn. Cucaah annih cu ngaihthiam an si hnu ahcun an sualnak thianhnak ding ca i raithawinak kha a herh ti lo” (Hebru 10:11-18) tiah a ti.
“An sualnak ngaihthiam an si hnu ahcun raithawinak a herh ti lo” ti sullam cu zeidah a si? A sullam cu zeibantuk sual hmanh hnawh dih a si cang tinak a si. Pathian nih a hnawh dih cang i a kan ngaihthiam dih cang. Cucu na zum maw? “An sualnak ngaihthiam an si hnu ah raithawinak a herh ti lo.”
A tlangkawm tuah hna u sih. Johan nih Jesuh hi tipil pe hlah sehlaw, asiloah a cung ah a kutchuang hlah sehlaw tlanh kan si kho hnga maw? Kan si kho hrimhrim lai lo. A hnulei in vun ruat tuah hna u sih. Jesuh nih Johan kha minung vialte aiawhtu rak thim loin vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung ah rak chuang hlah sehlaw, kan sualnak vialte a tawl dih kho hnga maw? A tawl kho lai lo.
Pathian nawlbia cu a ding. Jesuh cu kan khamhtu a si i kan sualnak vialte a tawl dih tiah a ti bak lo. Kan sualnak kha mithmuh kuttongh bak in a lak dih. Pathian a si mi Jesuh cu zeiruang ah dah taksa in a rat? Tipil innak in minung sualnak vialte a cung khin ding ah taksa in a ratnak cu a si. Jesuh nih vawlei sualnak vialte caah raithawinak ka tuahpiak hna lo ahcun an sualnak vialte hi hnawhpiak khawh a si lai lo ti kha a hngalhfian.
Jesuh nih tipilnak ing hlah sehlaw kan sualnak hi a tang peng ko hnga. Kan sualnak la ta loin vailamtah sisehlaw a thihnak cu sullam ngei lo a si hnga. Kanmah caah zeihmanh santlai lo a si ko hnga.
Cucaah kum 30 a si ah Pathian riantuan ai timh ahcun tipi ling ding ah tipil petu Johan sin ah a va kal. Pathian rian a tuannak cu kum 30 a si ai thawk i kum 33 a si ah a dong. Kum 30 a si ah Johan sinah tipil ing ding ah a va kal. “Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah u a ti mi vialte cu tuan in um ko seh” tiah a ti. Jesuh tipil a innak cu kan dihlak tlanhnak caah a si.
Kan sualnak vialt cu Johan nih Jesuh cung ah a chuan i vawlei sualnak vialte a kalpi caah vailam cung a thih lio ah Pathian nih hnulei a chit. Pathian nih a fapa ngeihchun Jesuh cu kan dihlak ca raithawinak ca a hman.
Pathian cu dawtnak a si ko nain a fapa cu hnulei a chit. Cucaah suimilam pa 3 chung cu vawlei cung ah chum mui a tlung. Jesuh nih a thih hlan deuh ah, “Eli, Eli, Lasa Sabachthani” tiah a au i a sullam cu, “Ka Pathian, ka Pathian, zeicahdah na ka hlawt?” tinak a si. Jesuh nih kan sualnak vialte cu a liangcung ah ai khinh vailam cung ah teinak a hmuh. Cutin kan dihlak in a kan tlanh. Tipil innak um lo cun a thihnak hi sullam ngei lo a si hnga.
Misual maw na si miding?
Thinlung chung ah sualnak zeihmanh a ngei lo mi mithiang
Jesuh nih tipil ing ta loin vailam cung ah thih sehlaw kan tlanhnak hi a tlamtling kho hnga lo. Tlamtling tein a kan tlanh khawh nakhnga Jesuh nih Johan sinah tipilnak a in ta i vawlei sualnak vialte kha a cung ah chuan a si ta.
Cucaah Johan thawk in nihin tiang vancung pennak cu dohkalh le tlaihhip a si. Tipil petu Johan nih vawlei sualnak vialte Jesuh cung a chuan caah, kan sualnak cu ngaihthian kan si cang. Nangmah le keimah nih raltha tein Pathian kha ka pa tiah kan auh khawh i vancung pennak chung ah kan lut kho cang.
Hebru 10: 18 ah, “an sualnak ngaihthiam a si cang mi caah raithawinak a herh ti lo” tiah a ti. Misualfa na si ti maw? Jesuh nih na sual man leiba vialte an champiak dih cang caah leiba na ngei ti maw?
Zuding pakhat nih zudawr kip ah zuman leiba tampi a ngei. Nikhat cu a fapa nih vanthatnak a ton caah pa zu leiba vialte a champiak dih. Cucaah a pa nih zeitluk tam hmanh leiba ngei ko sehlaw atu ahcun leiba pakhat hmanh a ngei ti lo.
Cucu Jesuh nih kan caah a tuah mi a si. Kan sual leiba vialte caah zalak in a man pek a chung cang. Kan nunchung kan sualnak ca lawng ah si loin vawlei sualnak dihlak caah a pek cang. Tipil a innak in a cung ah chuan a si dih cang. Cucaah misualfa na si ti maw? Na si ti lo.
Hi thawngtha bia hi a hramthawk tein rak hngal u sihlaw zeitluk in dah khamhnak hmuh hi a rak fawi hnga. Asinain atu cu hi thil hi a tharhlam bantuk ah a can caah mitampi an khuaruah a har.
Asinain mah hihi a thar mi cu a si lem lo. Minung tuanbia thawk ka in a um cang mi a si. Tuan ah kan rak hngalh lo caah a si ko. Thlarau le ti thawngtha hi Baibal ah khumh a si diam cang i sullam a rak ngei tuk cang. A zungzal in a rak um ko. Nangmah lei keimah kan chuah hlan ah Baibal ah a rak um cang. Vawlei ser a sika in a rak um cang.
Zungzal Tlanhnak Thawngtha
Pathian hmai ah zeidah kan tuah a herh?
Zungzal tlanhnak thawngtha kan zumh a herh
Jesuh Khrih nih nangmah le keimah kan chuah hlan in hihi a kan tuahpiak cang mi a si. A tawl dih cikcek cang. Sualnak na ngei ti maw? Ngei ti hlah. Cuti si ah thaizing ah na tuah ding mi sualnak teh? Cu zong cu vawlei sualnak ah an i tel cang.
Atu tiang ah kan tuah mi sualnak vialte hi vawlei sualnak ah an i tel ko lo a si lo maw? Jesuh cung ah chuan an si maw si lo? An si dih cang.
Cuti asi ah thaizing sualnak teh chuan an si cang maw? An si dih cang. Sualnak pakhat hmanh nganta loin a cung ah chuan a si dih. Thawngtha bia nih Jesuh nih sualnak vialte a lak dih cang, kan leiba vialte a kan champiak dih cang ti kha zum u tiah a kan ti.
“Pathian Fapa Jesuh Khrih kng thawngtha cu hitihin aa thawkning a si” (Marka 1:1) tiah kan hmuh. Vancung thawngtha cu lawmhnak thawngtha a si. A kan ti mi cu, “nan sualnak ka lak dih cang, atu cu nan khamhtu ka si cang. Nan ka zum maw?” tiah a kan ti. Minung tampi lak ah mi tlawm te lawng nih “aw, kan zumh cang” tiah an leh. Na kan chimh bantuk in kan zumh cang tiah an ti. A rak fawi tuk ko, atu cu ka hngalhfian dih cang tian an leh. Hibantuk in an sualnak aa phuang mi cu Abraham bantuk in mithiang ah cohlan an si.
Asinain mi cheu nih “ka zum kho lo. Ka caah a tharhlam tuk” tiah an ti.
Cun a ti mi hna cu, “nan sualnak ka lak dih le dih lo rak ka chim tuah” tiah a ti hna.
“Sual hramthawk lawng kha na lak i kei ka sualnak cu na la lo” tian cawnpiak ka si.
“Cawnpiak na si bantuk in zumh na fawih tuk” tiah ka leh hna. Na sin ah chim ding zeihmanh ka ngei ti lo, cucaah hell ah kal ko” tiah ka ti hna.
A kan tlanh cang ti zumhnak nih a kan khamh. Ka sual peng ko tiah a zum mi cu hell ah an kal lai. Anmah duhthimnak a si ko.
Khamhnak thawngtha cu Johan tehte khannak in ai thawk. Joahn nih Jesuh tipil a peknak thawng in kan sualnak vialte tawl a si dih cang caah kan zumh bak in thianter kan si.
Lamkaltu Paul nih Efasa ah Jesuh tipil innak kong a chim. Galati 3: 27 ah, “Khrih chung ah tipil nan ing i Khrih nunnak in nan i thuam” tiah a ti. Khrih ah tipil nan ing cang ti sullam cu Jesuh tipil innak zumhnak hmang in amah he pum khat kan si tinak a si. Jesuh tipil a in lio ah khan Johan nih sualnak vialte a cung ah a chuan i kan sualnak vialte cu tawl a si cang.
1 Peter 3:21 ah, “Cucu atu i nanmah an khamhtu han tipil innaka rak sawh tu hi a si. Tipil innak cu pum hnawm khawlh hi a si lo, chiatha thleidannak thiang nih pathian sin in biakamnak a tuah mi tu hi a si. Tipil innak nihcun Jesuh Khrih thihnak in a thawhthannak thawngin an khamh hna” tiah a ti.
Johan tehte khannak a zum mi lawng nih Jesuh tipil innak le vailam cung thisen a luanternak vel le tlanhnak an co khawh lai.
Na thinlung in Jesuh tipil innak kha khamhnak hmanthlak a si tiah zumh law khamh na si lai.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
