(Johan 13:1-17)“Atu cu lanhtak puai lai ni kha a si cang. Jesuh nih hi vawlei h ikaltak i a Pa sin kal caan kha a phan cang tiah a hngalh. Hi vawlei cung i a um mi a mi kha a dawt zungzal hna i annih cu a dongh tiang hrimhrim in a dawt hna. Jesuh le a zultu hna cu zanriah an dum i Khuachia nih kha Simon Iskariot fapa Judas lung chungah khan Jesuh rawinak ding ruahnak cu a rak khumh cang. Jesuh nih cun ka Pa nih zeizong vialte ka kut chung ah a ka pek dih i ka Pa sinin a ra mi ka si I ka Pa sinah ka kir than lai ti kha a hngalh caah rawl an ei lio ah cun cabuai khan a tho i a puan aa chiah hnu ah kut hnawmhnawhnak puan kha a lak i a tai ah aa menh i khengpi chung ti kha a thlet i a zultu kha an ke a tawl hna i kut hnawhnak puan in a hnawh hna. Simon Peter sin kha a hei phak tikah, Peter nih cun, “Bawipa, ka ke maw na ka tawl lai?” tiah a rak ti. Jesuh nih cun, “Ka tuah mi hi atu ahcun a sullam na hngal lo, sihmanhsehlaw hnu deuh ah na hngalh te lai,” tiah a leh. Peter nih cun, “Ka ke cu na ka tawl bal hnga lo,” tiah a ti. Jesuh nihcun, “Na ke kan tawl lo ahcun, a ka zultu na si hnga lo pei,” tiah a leh. Simon Peter nih cun, “Bawipa, a si ahcun, ka ke lawng ka tawl kun hlah, ka kut le ka lun zong ka tawl chih hun,” tiah a leh ve. Jeush nih cun, “Aa kholh cang mi cu a pumpi tein a thiang cang caah a ke dah ti lo cu i tawl than a herh ti lo. Nan dihlak in nan thiang dih-pakhat bel,” tiah a ti. (Jesuh nih adodah a ka leitu a si lai ti kha a rak hngalh diam cang caah, “Nan dihlak in nan thiang ko, pakhat dah ti lo,” tiah rak tinak kha a si). An ke a tawl dih hna cun Jesuh nih a puan kha aa aih than i cabuai i a thutnak ah khan a thu than, “Atu i kan tuahpiak mi hna kha a sullam nan hngal maw?” tiah a hal hna. “Nannih nih kei cu Saya le Bawipa nan ka ti ko i cucu a si taktak caah nan ka ti cu a hmaan ko. Kei nan Saya le nan Bawipa a si mi nih nan ke kan tawl hna ahcun nannih zong pakhat le pakhat nan ke nan i tawlpiak awk a si. Nan caah i zohcun awk kan tuahpiak cang hna: nan ca i ka tuah bantuk khan nannih i zohchun awk ah kan tuahpiak cang hna: nan ca i ka tuah bantuk khan nannih zong nih nan tuah ve awk a si. Biaktak kan chimh hna: sal cu a bawipa nakin a ngan deuh bal lo; fialm I zong a fialtu nakin a ngan deuh bal lo. Atu cu hi biatak hi nan hngalh cang, nan tuah taktak ahcun zeitluk in dik nan i lawmh lai!”
Lanhtak puai hlan ah zeiruang ah dah Jesuh nih Peter ke a tawlpiak? A ke a tawl hlan ah Jesuh nih a ti mi cu, “atu ahcun nan hngal rih lo nain nan hngalh te ko lai” tiah a ti. Peter hi zultu tha bik a si. Jesuh cu Pathian Fapa a si ti kha a zumh i Khrih na si tiah a phuan. Jesuh nih a ke a tawlpiak ti ah a ruang cu a um hrimhrim lai. Peter nih Jesuh kha nangmah cu Messiah na si tiah a phuan tikah Jesuh cu vawlei sualnak vialte a kalpi a si ti zong a zumh chih.
Zeiruang dah Jesuh nih vailam an tah hlan ah a zultu ke a tawlpiak hna?
A khamhnak tling hngal hna seh ti a duh caah.
Zeiruang ah dah Peter ke a tawlpiak? Jesuh nih Peter nih a rauh hlah ah voi thum a ka hlawt lai hmailei zong ah sualnak a tuahte lai ti kha a hngalh.
Jesuh vancung a kai hnu ah Peter nih a thinlung ah sualnak a ngeih peng ahcun Jesuh he pumkhat an si kho lai lo. Jesuh nih a zultu pawl kong a hngalh dih caah amah he an i pehtlaihnak karlak ah sualnak um hlah seh ti kha a duh. Cucaah an sualnak vialte ka tawlpiak cang hna ti kha hngal hna seh ti a duh. Hi ruang ah Jesuh a zultu pawl ke a tawlpiak nak hna a si. Jesuh nih a thih hlan le a kaltak hna hlan ah a zultu pawl ti khamhnak le an sualnak ngaihthiam an si cang ti kha hngal hna seh ti a duh hna.
Johan 13 nih Jesuh nih a zultu pawl caah tlamtling tein a tuah mi khamhnak kong a chim. An ke a tawl pah hna ah Jesuh nih ti in khamhnak le an sualnak vialte tawlpiak an si cang nak kha a chimh pah hna.
“Hmailei ah Khuachia i hlenter hlah u. Jordan tiva ah nan sualnak vialte ka tawl dih cang i na ca biaceihnak cu vailam cung ah ka kai pi lai. Nithum hnu ah ka thothan lai i nan ca a herh mi khamhnak ka tuah lai. Na sualnak vialte tawlpiak nan si cang ti cawnpiaknak caah le hmailei nan sualnak vialte zong lakpiak nan si dih cang ti cawnpiaknak caah atu hi ka thih hlan ah nan ke kan tawl hna hi a si. Mah hihi hrinthan ti mi biathli thup a si. Hih in nan dihlak in nan zumh a herh.”
Jesuh nih zeiruang ah dah a zultu pawl ke a tawlpiak hna ti le “atu cu nan hngal rih lai lo nain na hngalh te ko lai” a ti mi kan hngalhfian awk a si. Culawng ah hrinthannak kan co khawh lai.
Johan 13:12 ah a chim
Nawlbuar cu zeidah a si?
Kan derthawm ruang ah nitinte kan tuah mi sualnak
Vailam cung a thih hlan te ah, lanhtak puai zanriah an ei lio ah Jesuh nih amah kut bak in an sualnak ka tawlpiak cang hna ti kha a fianter ta.
“Jesuh nih cun ka Pa nih zeizong vialte ka kut chung ah a ka pek dih i ka Pa sinin a ra mi ka si I ka Pa sinah ka kir than lai ti kha a hngalh caah rawl an ei lio ah cun cabuai khan a tho i a puan aa chiah hnu ah kut hnawmhnawhnak puan kha a lak i a tai ah aa menh i khengpi chung ti kha a thlet i a zultu kha an ke a tawl hna i kut hnawhnak puan in a hnawh hna. Simon Peter sin kha a hei phak tikah, Peter nih cun, “Bawipa, ka ke maw na ka tawl lai?” tiah a rak ti. Jesuh nih cun, “Ka tuah mi hi atu ahcun a sullam na hngal lo, sihmanhsehlaw hnu deuh ah na hngalh te lai,” tiah a leh (Johan 13:3-7).
Jesuh ni tipil innak hmang in an sualnak vialte tawlpiak an sinak kong a cawnpiak hna.
Hilio caan Jesuh ah zumhawk a tlak ngai mi Peter nih a ruang a hngal kho lo. Peter nih thil sining fiang a hngalh hnu ah a zumhnak zong ai thleng dih. Jesuh nih tipil innak in an sualnak vialte tawlpiak an si dih cang ti kha cawnpiak a duh hna.
Peter hi hmailei a sualnak ruang ah le a taksa sualnak ruang ah ka sin ah a ra kho sual lai lo ti kha Jesuh nih a phanpiak mi a si. Jesuh nih an ke a tawlpiaknak hna cu Khuachia nih an zumhnak a lakpiak khawh hna lonak caah a si. A hnu lawng ah Peter nih zeiruang ah dah Jesuh nih hihi a rak tuah ti kha a hngalh khawh.
Jesuh thisen le tipil innak a zum mi paoh nih zungzal nunnak an hmuh khawh nakhnga Jesuh nih lam a kan sialpiak.
Johan 13 ah, Jesuh nih a zultu pawl an ke a tawlpiak lioah a chim mi bia pawl kan hmuh khawh. A biapi tuk mi bia an si i a hrinthan mi lawng nih an hngalhfian khawh.
Lanhtak puai hnu ah Jesuh niha zultu pawl ke a tawlpiaknak hna ruang cu an nunchung vialte sualnak a tawlpiak dih cang ti hngalhternak caah a si. Jesuh nih, “Ka tuah mi hi atu ahcun nan hngal fiang lai lo nain hnu ah cun nan hngalh te ko lai” tiah a ti hna. Peter sin ah a chim mi bia ahhin zungzal tlanhnak biatak ai tel.
Kan sualnak vialte a kan tlanhtu Jesuh tipil innak hi kan dihlak in kan hngalhfian i kan zumh a herh. Jordan tiva ah Jesuh tipil innak hi kan sualnak vialte a cung chuannak caah a si. Jesuh bia hi kan dihlak in kan zumh ding a si. Vailam cung ah dah dantatnak a innak le tipil innak in kan sualnak vialte a tawlnak hmang in Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih cang. Mi vialte sualnak tawlpiak ding ah Jesuh nih tipilnak a in.
Jesuh Thisen Le Tipil Innak Ah Kan Nunchung Vialte Nawlbuarnak In A Kan Tlanh Cang
Satan nih mithiang hna a fawihnak rap cu zeidah a si?
Satan nih mithiang hna kha misualfa siter timhnak in a hlen hna
Jesuh nih a thih hnu i vancung a kai hnu ah Satan nih a zultu pawl a van tukforh hna lai i a hlente hna lai ti kha a hngalh. Peter tehte khannak in kan hngalh khawh, “Nangmah cu Khrih, a nung mi Pathian Fapa na si” tiah Jesuh a zumhnak kha phuan. Cu asi ko bu ah Peter nih a thinlung ah an sualnak vialte ka ngaihthiam cang ti hna hngalh seh ti a duh. Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte a tawl dih cang. Mah hihi Peter sin ah siseh, a hnu ah a vun zultu ding kanmah sin ah siseh cawnpiak a kan duh mi cu a si. “Ka tuah mi atu ahcun nan hngal lai lo, asinain hnu ah nan hngalh te lai” tiah a ti.
Zultu pawl nih sualnak an tuah paoh ah Satan pa nih “Zoh tuah, sualnak na tuah peng ahcun, zeitindah sualnak loin na um khawh lai? Khamh na si rih lo. Misualfa na si rih” tiah a ti hna. Cubantuk chung in runvennak caah Jesuh nih a luancia nan sualnak, atu nan sualnak le hmailei nan sualnak vialte tipil innak in kan tawlpiak dih cang hna ti kha a cawnpiak hna.
“Tipil ka in cu nan hngalh dih! Tipil ka innak a ruang cu nan chung sualnak le minung vialte sualnak tawlpiak awk ah a si. Zeiruangah vailam cung ah thihnak ka tuar le tipil ka in ti hi nan hngal kho maw?” Jesuh nih a zultu pawl an ke a tawlnak a ruang ah nitinte an sualnak vialte cu tipil a innak le vailam cung a thihnak in kan tawlpiak cang hna ti fianternak caah a si.
Atu cu nangmah le keimah zong, Jesuh vailam cung thisen le tipil a innak zumhnak thawng in kan sualnak vialte in khamh le tlanh kan si cang. Jesuh nih kanmah caah tipil a in i vailam cung thihnak a tuar. Sual tlanhnak thawngtha a zum mi paoh cu tlanh le khamh an si.
Hrinthan mi hna nih khamh an si hnu ah zeidah an tuah lai? Nitinte an sualnak an phuan lai i an sualnak caah Jesuh nih vailam cung ah thihnak a tuarnak le tipil a innak kha an zumh lai. Sual tlanh kan si cang nak kha hrinthan mi nih cun kan thinlung ah thuk piin kan chiah awk a si.
Sualnak na tuah nolh ruang ah misualfa na si than maw? Si than hlah. Jesuh nih ka sualnak vialte a tawl dih cang ti hngalh hnu ah zeitindah misualfa ka si than khawh ti lai? Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak hi ka sualnak tawlpiak ding caah a si. Hi thawngtha bia a zum mi paoh cun khamh an si i mithiang ah cohlan an si.
Mithiang Mi Cu Misualfa An Si Kho Ti Lo
Zeiruang ah dah mithiang cu misualfa an si khawh ti lo?
Jesuh nih an nunchung sualnak a tawlpiak cang hna caah
Sualtlanh cang nak thawngtha, Thlarau le ti thawngtha na zumh hnu i misualfa ka si peng ko ti na ruah a si ahcun Jesuh nih na sualnak vialte a tawlnak Jordan tiva ah na kal a hau. Sualtlanhnak thawngtha na zumh hnu i misualfa ka si peng ti na zumh ahcun Jesuh hi thah than lengmang a hau hnga. Jesuh tipil innak in ka sualnak vialte ngaihthiam ka si cang ti kha na zumh a herh. Jesuh nih tipil innak in voi khat ca zatlak in ka sualnak vialte a tawl dih cang ti na zumh a herh. Jesuh cu khamhtu a si tiah ai hnin lo mi zumhnak na ngeih a herh.
Jesuh ka zumh ti cu ka sualnak vialt a tawlnak tipil innak ka zumh ti he a sullam ai khat mi a si. Jesuh tipil innak, thihnak le thawhthannak na zumh cang ahcun zeibantuk sualnak hmanh va tuah ko law misualfa na si than ti lo. Na zumhnak in na nunchung ca khamh na si cang.
Na derthawmnak ruang ah an tuah mi sualnak le hmailei na sualnak vialte zong Jesuh nih an tawlpiak dih cang. Jesuh nih tipil innak biapi ah a chiah ruang ah ti kha a lak i a zultu pawl ke kha a tawlpiak hna, cu hmanthlak c tipi a innak kha a si. Jesuh nih tipilnak a in, an thah, a thothan vancung ah a kai cu minung vialte caah a luangliam mi khamhnak biakamnak tlinternak caah a si. Cu a theipar cu, a zultu hna nih Jeush tipil innak, vailam tahnak le thawhthannak kong an nunchung an chimphuan khawh mi hi a si.
Peter Taksa Derthawmnak
Zeiruang ah dah Peter nih Jesuh a hlawt?
A derthawm caah
Tlangbawi ngan Caiaphas sin um hna nih Peter kha Jesuh zultu na si ve ko tiah an ti tik ah Peter nih voi hnih khengte, “ka si lo, ka hngalh bal mi zong a si lo” tiah a Jesuh kha hlawt. Cun a voithumnak zong chiatserh in a hlawt than.
Matthai 26:69-75 tiang rel hna u sih, “Peter cu lengah, inntual ah khan a thu. Tlangbawi Ngan salnu pakhat kha a ra i, nangmah zong hi Galilee ram mi Jesuh sin i a rak um tawn mi na si ve ko, tiah a ti. Sihmanhsehlaw an dihlak hmai ah cun Peter nh khan aa pheh. Na chim mi kong hi ka hngal lo, tiah a leh i tuah kutka lei ah khan a va chuak. Sinum ngaknu dang pakhat nih a rak hmuh than i, Hi pa zong hi Nazareth khua mi Jesuh sin i a rak ummi a si ve, tiah cuka i a ummi kha a chimh hna. Peter nih aa pheh than i, Cu pa cu ka hngal lo tiah chitser in ka chim, tiah a leh. Cu hnu tlawmpal ah cuka i a dir mi hna nih cun Peter cu an hei fuh i, Phehthuh hau loin nang cu an sin i a rak i tel ve mi na si hrimhrim ko. Na aw cawi nih an phuan tiah an ti. Cun Peter nih cun chiatserh in, Biatak ka chim lo a si ahcun Pathian nih dan ka tat seh. Cu pa cu ka hngal hrim lo, tiah a ti. Cu caan te ah cun ar a hung khuang i Peter nih cun Jesuh nih, Ar a khuan hlan ah Amah cu ka hngal lo, tiah voi thum na ka ti lai, tiah a rak chimh mi kha a lung a hung pem. A chuak i fak piin a tap.”
Peter nih Jesuh kha a zumh taktak i zumhawktlak tein a zulh. Jesuh nih a khamhtu le profet a si tiah a zumh. Asinain Jesuh cu tlangbawi ngan inntual chungah hruai a hung si thil sining a fah deuhdeuh tik ah Jesuh cu ka hngal lo tiah chiatser a hlawt.
Peter nih Jesuh ka hlawt te lai ti a hngal lo nain Jesuh nih cun a hngalh. Cucaah Jesuh nih Peter kha a tawlpiak i Johan 13 i thawngtha bia, “hmailei ah na sual te lai nain cu na sualnak vialte zong kan tawlpiak dih cang” tiah a rak tinak kha a si.
Harsatnak a phak tikah Peter nih Jesuh cu a hlawt, asinain mah cucu a taksa derthawmnak ruang ah a si. Cucaah a zultu pawl hmailei an sualnak vialte tawlpiak an si cang ti langhternak caah Jesuh nih an ke a tawlpiak hna.
“Hmailei nan sualnak zong kan hnawhpiak dih cang hna. Tipil ka in caah vailam cung ah thah ka si lai i nan sualnak vialte la dih hnu ah nan khamhtu ka si lai. Keimah nan Pathian le nan Khamhtu ka si. Nan sual leiba cu a dihlak in kan champiak cang hna i ka thisen le tipil innak in nan tuukhal ka hung si. Nan khamhnak tuukhal ka si.”
Hi vialte an thinlung umnak ding ah lanhtuak puai hlan ah Jesuh nih an ke a tawlpiak hna. Mah hihi khamhnak thawngtha biatak a si.
Kan taksa a derthawm caah hrinthannak kan co hnu zong ah sualnak kan tuah than ko lai. A sual ding cu kan si ti lo nain Peter bantuk in harsatnak nih a kan den tikah kan i ruah lo piin kan sual tawn. Taksa in kan nunnak caah sualnak nih a kan hrawh tawn. Hi vawlei kan nun chung cu kan taksa cu a sual ko lai, asinain cu vialte cu Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thisen luanternak in a cung ah a chuan dih cang.
Jesuh cu kan khamhtu a si lo tiah kan hlaw lo nain Pathian duhnak lawnh in sualnak kan tuah lengmang tawn. Hihi taksa in hrin kan si caah a si.
Hi vawlei kan nun chugn ah sualnak kan tuah lai ti kha Jesuh nih a hngalh caah tipil innak le thisen in a hlankan in a kan tawlpiak chung. A khamhnak le a thawnthannak a zum mi paoh an sualnak a ngaihthiam dih hna.
Hi ruang ah thawngtha bia cauk pali hi Jesuh tipil innak an thawk dih. A minung sinak in ai tinh mi cu hrinthannak le khamhnak thawngtha tlamtlinter hi a si.
Taksa in zeitluk sau dah kan sual?
Kan thih tiang kan sual
Peter nih ar voi khat khuan hlan ah voi khat lawng si lo, voi hnih lawng si lo, voi thum tiang bak a hlawt tikah zeitluk in dah a thinlung a kehkuai lai? Zeitluk in dah a ningzah lai? Jesuh hmai ah zeitik hmanh ah kan hlaw bal lai lo tiah a rak ti cang. Ataksa derthawmnak ruang ah sualnak ah a tlu tik ah zeitluk in dah misual ka si tiah amah le mah ai ruah hnga? Jesuh nih dawtnak muihmai in a zoh tikah zeitluk in dah a thinlung a tawngh hnga mu?
Asinain Jesuh nih hi vialte hi a rak hngalh cang i hinak tam hmanh a rak hngalh cang. Cucaah, a ti mi cu, “Nan sual lengmang lai ti kha ka hngalh. Asinain nan sualnak vialte cu ka tipil innak in ka tawl dih cang, cucaah nan sualnak nih hnulei in kirter hna hlah seh, ka sin ra kho lo ding in in dawn hna hlah seh. Nan caah dantatnak le tipil innak ka tuar cang caah nan khamhtu ka si. Keimah nan Pathian le nan Tuukhal ka si. Nan sualnak ngaihthiam nan si cang ti kha zum u. Nan taksa nih sualnak a tuah ko zong ah kan dawt peng ko hna. Nan sualnak vialte ka tawl dih cang. Nan sualnak ngaihthiamnak thawngtha cu a zungzal caah hmual a ngei. Kan dawtnak hna hi a zungzal ca a si.”
Jesuh nih Peter le a zultu pawl kha, “Nan ke kan tawlpiak hna lo ahcun ka sin ah covo nan ngei lo” tiah a ti. Johan 13 ah hi kong a chimnak a ruang cu minung hi ti le Thlarau in hrinthan kan herh ko ti langhternak caah a si. Hihi na zum maw?
A hme 9 ah, “Simon Peter nih cun, ‘Bawipa, a si ahcun, ka ke lawng ka tawl kun hlah, ka kut le ka lu zong ka tawl chih kun’ tiah a leh. Jesuh nih cun aa kholh cang mi cu a pumpi tein a thiang cang caah a ke dah ti lo cu i tawl a hau ti lo’” tiah a ti.
Hawi dawt hna, hmaile ah na taksa nih sualnak a tuah lai maw tuah lai lo? A tuah ko lai. Asinain Jesuh nih cu hmailei nan sualnak zong cu ka tawl dih cang, ka thisel le tipil innak in kan thianh dih cang hna tiah a kan ti.
A derthawm mi taksa he a nung mi kan si caah sualnak dah lo tuah khawh mi kan nei lo. Jesuh nih tipil a innak in kan sualnak vialte a tawl dih cang. Kan kut le kan taksa a tawl dih lawng si loin hmailei kan sualnak hmanthlak a si mi kan ke zong a tawl dih cang. Mah hihi Thlarau le ti in hrinthannak thawngtha kan ti mi cu a si.
Jesuh tipil a in dih hnu ah tipil petu Johan nih, “Zoh hman u, Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah tehte a khaan (Johan 1:29). Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti kha kan zumh awk a si.
Hi vawlei ah kan nun chung cu sualnak kan tuah ko lai. Mah cucu a fiang mi a si. Kan taksa derthawmnak a langh paoh ah, Jeusih hi sualnak vialte caah tipil innak in a tawl dih cang i vailam cung ah dantatnak a in dih cang kha kan hngalh than peng ding a si. Hi ruang ah Pathian cu kan thilung chungril in kan thangthat ding a si. Zumhnak in Jesuh cu Pathian le Khamhtu a si tiah phuang hna u sih. Bawipa min cu thangthat si ko seh.
Hi vawlei cung a nung mi vialte nih sualnak dah lo kan tuah khawh mi zeihmanh a um lo. Minung cu a nung chung a sual i sualnak nih a thah tawn.
Minung Thinlung Ah Ruahnak Thur
Zei nih dah minung a hnawmhter?
Sualnak phun kip le ruahnak thur nih
Matthai 15:19-20 ah Jesuh nih, “Zeicahtiah lai a nawntertu, nu le pa sualnak a tuahtertu, thil tha lo dangdang a tuahtertu, a firtertu, lih a chimtertu, mi a congoihtertu ruahnak tha lo vialte cu a lung chung in a hung chuak mi an si. Hihi mi a thurtertu cu an si. Sihmanhsehlaw rawl ei lai kut tawl lo nih cun mi a thurter lo” tiah a ti.
Misual Kan Sinak Kan Hngalh A Herh
Minung thinlung ah zeidah a um?
Sualnak phun hleihnih (Marka 7:21-23)
“Minung thinlung chung ah sualnak phun hleihni a um. Ka thinlung chung ah an um. Bawibal nih a chim mi sualnak phun hlei hnih hi ka thinlung chung ah an um” tiah kan chim khawh a hau. Thlarau le ti in hrinthan kan si hlan ahcun sualnak cu kan thinlung chung ah a um tiah kan phun a hau. Pathai hmai ah misualfa kan si ti kha kan hngalh a hau, asinain cucu kan tuah tuk lem lo. Mitam nih cun silhnak bia kan chim i, “mah hihi ka thinlung in ka ruat bal lo, chikkhat lamping ah hruai sual ka si caah a si” tiah kan ti.
Cuti si ah Jesuh nih minung kong zeitindah a chim? Minung cu a chunglei a chuak mi thil nih a thurter tiah a ti. Minung nih a thinlung chung ah ruahnak thur a ngeih tiah a kan ti. Zeitindah na ruah ve? Mitha maw na si mitha lo? Mi zeipaoh nih a thinlung ah sualnak a ngeih ti hi na hngal maw? Aw si, ka hngalh, Minung thinlung cu sualnak in a khat.
Kum tlamwpal a luan cang mi ah khan Korea ram ah dawrngan pi pakhat a tlu. An chungkhat a thi mi hna cu heh tiah an tap aihram. Mi cheu khat cu an i nuam.
“A cheu nih minung zeidah an thih” 200 maw? An tlawm tuk. 300 maw? A si kho men? Mithi hi 1000 hrawng tal si hna sehlaw an i nuam deuh rih men lai….” Minung thinlung hi a sual kho taktak. Cucu kan cohlan a herh. Mithi hna zeirel lo zong a si. A nung mi an cungkhar caah tuarhar zong a si. Cheu khat cu chawleva sunghzatlaknak zong an tong.
Micheu khat thil sining a hmutu hna cu zaangfahnak an ngei lo. “Mitam deuh thi hna sehlaw a nuam deuh hnga. Hi thil hi bawlung chuihnak zohtu tampi an umnak hmun ah cang sehlaw zeidah a lawh hnga? Minung a thong in a thih ko lai. Si ko lo maw? Aw, si e, a zoh a nuam tuk hnga” tiah an ti. Cheu khat nih cun, hibantuk thil hi mawtaw cangsualnak zong ah hmuh khawh a si tiah an ti i thil hmetuai a cang mi cu zoh an huam lo.
A caan ahcun kan sual kho taktak ve. Cun thinlung ruahnak thur hi a leng ah thang piin kan cuahter lo. Kan hmurka cun kan zaangfak kan ti ko nain kan thinlung cun hinak fak in cang seh ti kan duh. Kanmah duhnak le mit zoh nuamhnak men ah thil sining fak deuh sehlaw minung tampi deuh thi hna seh ti kan duh. Mah hihi miung thinlung kal ning a si. Kannih cio zong kan hrinthan hlan ahcun hibantuk kan si.
Mikip Thinlung Ah Lainawnnak
Zeiruang ah dah kan sual?
Kan thinlung ah ruahnak thur a um caah
Pathian nih minung thinlung kip ah lainawnnak a um tiah a kan ti. Asinain mitam pi kan al i, “zeitindah a si khawh! Ka thinlung ah lainawnnak a um bal lo! Zeitindah cu bantuk minung ah na ka ruah khawh?” tiah kan ti. An thinlung ah lainawnnak a um ti kha an cohlang duh lo. Lainawn cu ai dang ve ko tiah an ruah.
“Minung tampi kha an umnak innchung ah an erhkhumh hna i an khangtu hna kha an thinlung ah lainawn duhnak a ngei mi an si! Cubantuk miung cu ciruang dang a ngei mi an si. Anmah bantuk cu ka si bal lai lo! An sual tuk, lainawng an si” tiah an ti hna. “Cubantuk minung cu hi vawlei ah umter ding an si lo” tiah an ti. Thihdan pek ding an si tiah an ti hna.
Vanchia ngai a si mi cu, khabantuk in a chim mi hna thinlung zong ah lainawn duhnak a um ve mi hi a si. Pathian nih minung thinlung kip ah lainawnnak a um tiah a kan ti. Kan thinlung ruahnak ai thup mi thil vialte a hmu khotu Pathian bia hi kan cohlan ding a si. Cucaah, “keimah thinlung chung ah lai a nawng mi misual ka si” tiah kan cohlan ding a si.
A si, Pathian nih minung thinlung chung ah lainawnnak a um i ruahnak thur a um tiah a kan ti. Pathian bia cu cohlang ko hna u sih. Chan khat hnu chan khat in minung hi kan sual deuhdeuh caah Pumpak Kilvenak Hriannam (PPI) zong lainawn caah hman a si cang. Mah hihi kan thinlung ah a um mi ruahnak thur ruang ah a si. Thinhun ruang le tih ruang ah lainawn khawh a si. Kan dihlak tein lai kan nawng dih lai ka tinak a si lo, kan thinlung in kan ruah ka tinak tu a si deuh.
Thinlung ruahnak thur he a chuak mi kan si. Micheu cu an nunnak kha lainawnnak in an donghter, cucu lainawng ding hrimhrim an chuah si loin thinlung ruahnak thur he a chuak mi an si caah a si. Pathian nih kan thinlung ah sualnak thurnak a um tiah a kan ti. Cucu biatak a si. Hi biatak hin ahohmanh kan luat kho lo.
Cucaah kan caah lamtha cu Pathian bia a si a ti mi cohlan khawh hi a si. Hi vawlei cung ah kan sualnak a ruang ah cu kan thinlung ah sualnak a um caah a si.
Thinlung In Nulepa Sualnak
Pathian nih minung vialte thinlung ah nulepa sual duhnak a um tiah a ti. Na lungtling maw? Na thinlung ah nulepa sual duhnak a um ti hi ka cohlang maw? Aw si, minung vialte thinlung nulepa sualnak a um dih.
Hi ruang ah kan zatlang bu ah hlawhhlang riantuannak le ningcang loin nulepa sualnak a karhnak a si. Mah hihi minung tuanbia kan zoh tikah chawva kawlnak a that biknak lam pakhat zong a si. Chawlehthalnak dang cu sungzatlaknak an tong tawn, asinain minung thinlung chung ah nulepa sualnak a um chung paoh cu hi chawva kawlnak sunghzatlaknak a tong bal lo.
Misual Hna Theipar Cu Sualnak A Si
Minung hi zei he dah tahchunh kan si?
Sualnak lawng a tlai mi thingkung he
Apple kung nih apple thei a tlai, pear kung nih pear a tlai bantuk in sualnak phun hleihnih a chuak mi miung nih sualnak thei dah ti lo zei thei hmanh a tlai kho lo.
Jesuh nih minung cu a chunglei a chuak mi thil nih a thurhmawmhter tiah a ti. Na lungtling maw? Jesuh bia hi kan lung tlin i, “aw a si, sualfa kan si, that lonak fa kan si. Bawipa, na chim mi a dik ko” tiah kan ti awk a si. Kan sualnak hi kan phuan i kan cohlan awk a si. Pathian hmai ahcun kan sining tein kan i cohlan awk a si.
Jesuh nih Pathian bia a ngaih bantuk tein kannih zong nih kan ngaih i a nawl kan zulh awk a si. Jesuh tipil innak le Thlarau thawng lawnglawng in khamhnak kan co khawh. Mah cucu Pathian laksawng an si.
Kannih ram cu Pathian cu khua caan dawhdawh pali in thluachuah a kan pek. Khuacaan sining hoih in thilkung hna nih par dawhdawh le thei thatha an chuahpi. Cubantuk in sualnak phun hleihnih kan chung a um mi nih thei an tlai ve. Tuchun ah lainawnnak thei a tlai i thaizing ah nulepa sualnak thei a tlai.
A thaizing ah ruahnak thur, nulepa sualnak, firnak, tehte ding lo sinak le a dangdang…Kum khat chung ah thla chiarte, zarh chiarte, nichiar le suimilam kip ah sualnak thei kan tlai peng. Nikhat hi sualnak pakhat hmanh tua loin a liam bal lo. Kanmah le mah cu sualnak ka tuah lai lo tiah kan i ti ko nain sualnak he hrin kan si caah sualnak tuah loin kan um kho lo.
Apple kung nih apple thei ka tlai duh lo tiah a al hna na hmu bal maw? Apple thei ka tlai zuam lo. A thinlung in ruat hmanhsehlaw apple thei tlai loin zeitindah a um khawh lai? Pangpar cu khuasik dih lei hrawng ah apar lai i apple cu thal caan ah a hmin lai thal dih lei ah lawh an za lai.
Mah cucu vawlei kokek sining nih a kalpi a si i minung kan nunnak zong hi cubantuk cu a si ve. Misual mi nih cun sualnak thei dah ti lo zeihmanh a tlai kho lo.
Jesuh Tipil Innak Le Vailamtahnak Cu Kan Sual Thianhnak Caah A Si
Jesuh sualngaithiamnak cu zeidah a si?
Tipil innak le thisen luannak in sual leiba chamnak (kutchuannak)
Zeitindah misual le that lonak fa hna nih Pathian hmai ah sualngaihthiamnak an hal khawh i nuam tein an nun khawh ti kha Baibal ah rel tuah hna u sih.
Leviticus 4:27-31, “Zaran chung in pakhatkhat nih Bawipa nih tuah lo awk i nawl a pek mi thil pakhatkhat tuah in, hngalh lo i sualnak a tuah i mawh a si ahcun, sualnak a tuah mi kha a hngalh tik ah aa thawinak caah meheh pakhat, a nu dotla, a tauh mi sualnak caah cun a rak put lai. Cun sual thawinak lucung ahcun a kut a chua lai i sual thawinak cu khangh thawinak hmun ah khan a thah lai. Cun tlangbawi nih a thi cu tlawmpal in a kutdong in a lak lai i khangh thawinak biaktheng ki ah khan a thuh hna lai i a taang mi a thi cu biaktheng hram ahcun a thlet lai. Cun a thau vialte cu daihnak thawinak chung in a thau lak a si bang khan a lak dih lai i tlangbawi nih biaktheng cung ah Bawipa ca i rimthaw ah a khangh lai, cun tlangbawi nih a caah remnak a tuahpiak lai i ngaithiam a si lai” tiah a ti.
Biakam Hlun chan ah zeitindah minung nih sualthawinak an tuah? sualthawinak saram cung ah an kut an chuan i an sualnak kha a cung ah an chuah.
Leviticus 1:2-4 ah, “Israel mi hna sin ahcun chim law, annih sinah: nannih lak ah ahohmanh nih Bawipa sinah pekchanhnak nan tuah tikah satil pekchanhnak cu cawrun chung in siseh, tuurun chungin siseh, nan rak put lai, tiah chim hna. A pekchanhnak cu cawrun chung in khangh thawinak a si ahcun, a tum do a tla mi kha pek a si lai; Bawipa hmai ah amah cu cohlan a si nakhnga tonnak thlam innka ahcun a pek lai, amah nih khangh thawinak sa a lu cung ah cun a kut a chiah lai i amah caah remnak tuahnak caah cohlanpiak a si lai” tiah a ti.
Mi pakhat nih ka thinlung ah sualnak a um ti a hngalh tikah a sualnak ngaithiam caah thawinak kha a timhlamh lai. Sual thawinak saram cung ah a kut a chuan lai i a sualnak kha a chuan lai. Puanthlam hmunthiang chung ah khan, khangh thawinak biaktheng a um. Thingkuang bantuk a si, pulpit cabuai nakin tlawmte a nga deuh i a kil pali ah ki a ngei. Israel mi hna nih an sualnak cu sualthawinak saram cung ah an chuan i dih in an thah i a sa cu mei ah biatheng cung ah an khangh.
Leviticus ah Pathian nih, “Bawipa hmai ah puanthlam luhnak kutka ah amah duhthimnak tein pe seh” tiah a ti. Sualthawinak saram cung ah an kut an chuan i an sualnak an chanh dih tikah saram cu a hngawng an ah i a thisen kha biaktheng kili i a ki ah an theh i cuticun sualthawinak cu an tuah.
Cu dih cun sualthawinak saram cu a chungril an thianh dih i a fa tete in an can dih hnu ah biaktheng ah khangh thawinak ah an chanh. Cu sa thawi mi chung cun rim a thaw a chuak i Pathian nih an sualnak a ngaithiam hna. Mah hihi nitinte an sualnak ca thawinak cu a si.
Cun Pathian nih kum khat chung an sualnak ca raithawinak a tuahter rih hna. Cucu nitinte sual thawinak an tuah mi ai dang. Kum khat ca sualthawinak cu tlangbawi ngan lawng nih saram cung ah a kut a chuan i a thisen kha zaangfahnak thutdan kam ah voi sarih a theh. Cubantuk saram cung kutchuannak cu a thlasarihnak thla a nihra nak nih tlangbawi ngan nih mipi hmai ah a tuah (Leviticus 16:5-27).
Biakam Hlun sualthawinak nih hodah a langhter?
Jesuh Khrih
Zeitindah Biakam Thar ah raithawinak ai thlen ti le Pathian muisam kha zungzal in a cuan ti kha zoh tuah hna u sih.
Zeiruang dah Jesuh vailam cung a thih a herh? Zeibantuk sualnak dah a tuah i Pathian nih a fapa cu vailam cung ah a thah? Ahonidah vailam cung ah a thihter? Vawlei cung minung vialte sualnak kan tluk caah Jesuh cu hi vawlei ah a ra.
Jordan tiva ah tipil petu Johan nih tipilnak a pek i minung vialte aiawh in kan sualnak kha vailam cung ah a phurh. Jesuh vailam cung a thihnak le tipil a innak hi Biakam Hlun i raithawinak an tuah ning, saram cung an kut an chuannak le a thisen an luanter ning he ai khat.
Mah hihi Biakam Hlun raithawinak an tuah ning cu a si. Sualnak a tuah mi nih saram cung a kut a chuan i, “Bawipa, sualnak ka tuah, nulepa sualnak ka tuah i lai ka nawng” tiah a ti. Cutikah a sualnak cu saram cung ah chuan a si.
Sualnak a tuah mi nih saram cu a hngawng a ah i Pathian hmai ah a pekchanh bantuk in Jesuh zong ah kan sualnak thawinak caah Pathian hmai ah pekchanh a si ve. Jesuh zong vailam cung ah a thisen luanter a si i kan sualnak vialt tawl ding ah tipil pek a si ve.
Jesuh a thihnak cu nang le keimah caah a si. Dotla saram raithawinak sullam cu zeidah a si? Saram nih sualnak cu zeidah a si ti an hngal maw? An hngal lo. Dotla mi an si.
Thawinak ah an rak put mi saram cu dotla mi an si bantuk in, Jesuh zong sualnak ngei lo dotla a si ve. Amah cu a Thiang mi Pathian, Pathian Fapa a si i zeitik hmanh ah sualnak a ngei bal lo mi a si. Cucaah kum 30 a si ah Jordan tiva ah tipilnak a ing i vawlei sualnak vialte a kalpi dih.
Jesuh vailam cung a thihnak cu kan sualnak vialte lakpiak ding ah a si. Minung sualnak vialte lakpiak riantuan kha a mission cu a si.
Sualthawinak Thawngtha Hramthawknak
Zeiruang ah Johan nih Jordan tiva ah Jesuh tipilnak a pek?
Pathian duhnak tlinternak caah
Matthai 3:13-15 ah, “Cu caan ahcun Jesuh cu Galilee ram in Jordan tiva ah khan Johan sin i tipil in awkah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nih cun a rak al i, keimah pei nangmah nih tipil pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat, tiah a rak ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko she, tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna a tla ve” tiah a ti.
Zeiruang ah dah Jesuh nih kum 30 a si ah tipilnak a in ti hi kan hngalhfian awk a si. Tipil a innak cu Pathian duhnak tlinternak caah a si. Mi vialte an sualnak in tlanhnak ding ah Jesuh Khrih sualnak ngei dotla cu, tipil petu Johan nih tipilnak a pek.
Cuticun minung vialte sualnak kha ai phurh i sual thawinak kha a kan tuahpiak. Kan sualnak in khamhnak ding ah biatak kha tlamtling tein kan hngalh a herh. A khamhnak zumh i khamhnak co le co cu kanmah nawl a si cang.
Jesuh tipilnak sullam cu zeidah a si? Biakam Hlun i saram cung kutchuan he a sullam ai khat mi a si. Biakam Hlun ahcun, mi vialte sualnak kha tlangbawi ngan nih saram cung a kutchuannak in chanh a si. Cubantuk in Biakam Thar ah, Jesuh nih vawlei sualnak vialte cu Jordan tiva i tipil petu Johan sin tipil a va innak in a cung ah a chuan dih ve.
Tipil petu Johan cu nuhrinfa lak a ngan bik mi, Pathian nih minung vialte aiawhtu ding ah a thim mi a si. Minung vialte aiawhtu le tlangbawi ngan a si bantuk in, Jesuh cung ah a kut a chuan i vawlei sualnak vialte cu a cung ah a chuan dih. Tipil cu, ‘chanh, pek, phum, tawl’ tinak a si.
Zeiruang ah dah Jesuh hi vawlei cung ah a rat i Johan nih tipilnak a pek ti na hngal maw? Jesuh tipil innak sullam na hngal in na zum maw? Jesuh tipil innak nih nangmah lei keimah sualfa nih kan nunchung kan tuah mi sualnak vialte a tawl dih cang ti hi na hngal maw? Johan nih Jesuh tipil a peknak a ruang cu sualthawinak tlamtlinternak caah a si.
Matthai 3:13-17 cu, ‘Cun’ tiin ai thawk i a sawh duh mi cu vawlei sualnak vialte Jesuh cung chuan a si lio tipil innak kha a si.
‘Cun’ Jesuh nih minung sualnak vialte a lak dih, cu hnu kum thum ah vailam cung ah a thi i a nithumnak ah a thothan. Vawlei sualnak vialte tawl ding ah, voi khat zalak in tipil a in, voi khat ca zalak in a thi i voi khat ca zalak in a thothan cang. An sualnak in khamh a duh mi hna paoh caah Jesuh nih vawlei sualnak a lak dih i voi khat ca zalak in a khamh cang hna.
Zeiruang ah dah Jesuh tipil a herh? Zeiruang ah dah hling luchin ai chinh i Pilat hmai ah biaceihnak a in? Zeiruang ah dah vailam cung thlai a herh i a thisen luanter a herh? A ruang cu, tipil a innak in nangmah le keimah sualnak vialte tawlpiak ding caah a si. Kan sualnak caah vailam cung ah a thi.
Pathian nih a kan khamh cang ti kha kan zumh i a sin ah lawmhnak bia kan cihm ding a si. Jesuh tipil innak, vailamtah le thawhthan tel loin kan caah khamhnak a um kho lo.
Vawlei sualnak kalpi ding ah Johan tipilnak a pek lio ah khan, kan sualnak vialte a lak dih cang i a zum mi paoh cu a khamh hna. Mi cheu nih cun Jesuh nih sual hramthawknak Adam sualnak lawng a lak tiah an ruah, a si ko lo maw? Asinain cucu a palh mi ruahnak a si.
Baibal nih Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte voi khat ca zalak in a lak dih cang tiah a kan chimh. Kan sualnak vialte, Adam sualnak zong a lak dih cang. Jesuh nih Matthai 3:15 ah, “Pathian nih tuah a ti mi vialte tlinnak caah tuah si ko seh” tiah a ti. Pathian duhnak vialte tlinternak caah a ti mi ahcun vawlei sualnak vialte a lak dih cang ti mi zong ai tel.
Jesuh nih kan nunchung sualnak vialte a la dih maw? A lak dih. Leviticus cauk in langhter tuah u sih. Remdaihnak Ni.
Israel Mi Vialte Kum Khat Chung An Sualnak Ca Sualthawinak
Voi khat raithawinak nih Israel mi sualnak zungzal ca a thianh kho dih maw?
Thianh kho dih lo
“Cun Aaron nih cawtum cu amah caah sual thawinak caah a thawi lai i amah le a innchungkhar caah remnak a ser lai. Cu hnuah cun meheh pahnih kha a lak hna lai i Bawipa hmaiah tonnak thlam innka ah cun a chiah hna lai, Aaron nih meheh pahnih hna cung ah cun camcawhfung a khiah lai, camcawh fung pakhat cu Bawipa caah, a dang pakhat cu Azazel caah, Cun Aaron nih Bawipa ca camcawh fung a tlaknak meheh cu a lak lai i sualthawinak ah a thawi lai, sihmanhsehlaw Azazel ca camcawh fung a tlaknak meheh cu a cung ah remnak ser awh ah a nung in Bawipa hmai ah chuahpi a si lai, ram lakah Azazel sin ah hei thlah a si nakhnga” (Levticus 16:6-10) tiah a ti. Hika ah Aaron nih meheh pahnih kha kum khat chung Israel mi hna sualthawinak caah puanthlam innka hram ah a rak put hna.
“Cun Aaron nih meheh cung ah camcawh fung a zuh lai i pakhat cu Bawipa caa a si lai i pakhat cu Azazel caah a si lai” tiah a ti.
Israel mi nitinte an sualnak thawinak caah le a cung ah kutchuan ding ah saram thawi ding mi a herh. Asinain kum khat chung an sual thawinak cu tlangbawi ngan lawng nih a tuah khawh i saram cung ah a kut a chuan khawh, cucu a thlasarihnak thla a nihra nak ni ah an tuah tawn.
Leviticus 16:29-31 ah, “Cun mah hihi nannih nan phung zungzal a si lai, thla sarih thla a ni hra ni ah nan i temhinter lai i nanmah mi hrimhrim nih siseh, khual nan sin i a um mi nih siseh, rian nan tuah lai lo, zeitintiah hi ni ah hin nannih caah, nannih cu thianh awkah, remnak ser a si lai, nan sualnak vialte in Bawipa hmai ah nan thiang lai. Nannih caah dinh zirziarnak Sabbath a si lai i nannih nih nan i temhinter lai, zungzal ca phung a si” (Leviticus 16:29-31) tiah a ti.
Biakam Hlun ahcun Israel mi hna nih ntinte an sualnak caah saram kha an rak put i a cung ah a kut an chuan i, “Bawipa, hibantuk cubantuk sualnak ka tuah, zaangfah tein ka ngaithiam ko” tiah an sual an phuan. Cu hnu ah saram cu a hngawng ah a ah a thisen kha tlangbawi a pek hnu ah ka sualnak vialte ngaihthiam ka si cang ti zumhnak he inn lei ah a tlung. Cutikah mi sual mi aiawh in saram kha thah a si. Biakam Hlun raithawinak caah, tuu, cawfa, cawtum, meheh asiloah Pathian nih a thianter mi saram pakhat khat kha hman khawh a si.
Zaangfahnak in akhat mi Pathian nih misual mi hna kha anmah thi loin anmah aiawh ah saram kha a thahter hna.
Cuticun Biakam Hlun ahcun saram raithawinak in an sualnak in an rak i tlanh. Saram cung an sualnak an chuan i a thisen kha tlangbawi an pek dih hnu ah an sualnak in ngaihthiam an si.
Sihmanhsehlaw nichiarte sual thawinak tuah kha a si kho lo. Cucaah Pathian nih tlangbawi ngan nih saram cung kutchuannak hmang in Israel mi hna kum khat chung an sualnak thawinak tuah kha a sianh hna i cucu a thla sarih thla a ni hra ni ah an tuah tawn.
Cuti si ah remdaihnak ah tlangbawi ngan rian cu zeidah a si? A pakhatnak ah, tlangbawi ngan Aaron nih saram cung ah a kut a chuan, mi zapi sualnak kha a phuan, “Bawipa, na mi Israel mi hna nih hibantuk cubantuk sualnak kan tuah, lai kan nawng, nulepa sualnak kan tuah, kan fir, tehte ding lo rian kan tuan, i kan in volhpamh” tiah a phuah…”
Cu dih ah saram hngawng ah a tan i a thisen cu puanthlam hmunthiang chung ah zaangfahnak thutdan pawng ah voi sarih a theh. (Baibal ah number 7 hi a tlamtling mi chimnak ah hman a si).
Mipia aiawh ah tlangbawi ngan nih kum khat chung Israel mi sualnak kha saram cung ah a chuan. Mipi aiawh ah saram kha an thah. Pathian cu zaangfahnak a ngei mi a si caah hibantuk sualthawinak tuah hi a sianh hna. Cuticun tlangbawi ngan nih zaangfahnak thutdan pawng ah saram thisen cu a theh i sualthawinak cu a thla sarih thla a ni hra ni ah khan a tuahpiak hna.
Biakam Hlun ning in ahodah raithawinak saram cu a si?
Dotla Jesuh
Remdaihnak nih ah tlangbawi nang nih Israel mi caah meheh pahnih a rak put lai. Pakhat cu luatter ding mi meheh a si. Cubantuk in Biakam Thar ah luatertu meheh cu Jesuh Khrih a si. “Pathian nih vawlei hi a dawt hringhran caah a fapa ngeihchun te kha a pek, cucaah a mah a zum mi paoh cun an thi ti lai lo, zungzal nunnak an ngei lai” (Johan 3:16) tiah a ti.
Pathian nih a fapa ngeihchun te cu raithawinak ah a kan pek. Minung vialte ca raithawinak saram a si bantuk in, Johan nih tipilnak a pek i vawlei mikhamhtu a hung si. Jesuh ti cu ‘khamhtu’ tinak a si i, Khrih ti cu ‘chiti thuh mi’ tinak a si caah Jesuh Khrih ti cu “mi vialte khamhtu Pathian fapa” tinak a si.
Biakam Hlun ah Israel mi vialte kum khat chung sualnak cu remdaihnak ni ah ngaihthiam an si bantuk in, kan sualnak vialte ngaithiam ding ah Jesuh Khrih cu a luancia kum 2000 reng lo ah khan a ra i tipilnak a in.
Leviticus 16:21-22 ah, “Aaron nih a kut pahnih in meheh nung lu ah cun a chuan lai i Israel mi that lonak vialte, an phungbuarnak vialte le an sualnak vialte cu a cungah cun a phuan lai i meheh lu cung ah cun a chiah hna lai, mi pakhat timhcia in a um mi nih khan ramlak ah a kalpi lai. Meheh nih cun an that lonak vialte cu hmunking ah a phohr lai i, meheh cu ramlak ah cun a thlah lai” tiah a ti.
Leviticus 1 ah ai tial bantuk in Israel mi vialte sualnak cu meheh cung ah chuan a si tiah a ti. “An phungbuarnak vialte” ti mi nih an thinlung le an tuahsernak in an tuah mi sualnak vialte a sawh duh. “An phungbuarnak” vialte cu tlangbawi ngan nih meheh cung a kutchuannak in ngaithiam an si.
Pathian Nawlbia Hmang In Kan Sualnak Kan Hngalhfian Ding A Si
Zeiruang ah dah Pathian nawlbia a kan pek?
Sual hngalhnak caah
Pathian nawlbia ah 613 ai tel. Nawlbia kan zoh lengmang tikah Pathian nih tuah u a ti mi kan tuah lo i tuah hlah u a ti mi kan tuah.
Cucaah kannih cu misual kan si. Baibal nih a chim bang in nawlbia pek kan si cu kan sualnak hngalhnak caah a si (Rom 3:20). A sullam cu misual kan si ti hngalhnak caah Pathian nih a nawlbia a kan pek. Kan zulh khawh lai ti ruah ah a kan pek mi si loin kan sualnak hngalhnak caah a kan pek mi a si.
A nawlbia hi zulh ding ah a kan pe lo. Uico cu minung bantuk nung ding ah ruah khawh a si lo. Cubantuk in, Pathian nawlbia ning kan nung kho bal lo, asinain a nawlbia hmang in kan sualnak cu kan hngalh khawh.
Kan sualnak a tamtuk caah Pathian nih a nawlbia a kan pek i cucu kan hngal kho fawn lo. Pathian nih a nawlbia hmang in, “lai nan nang, sualnak nan tuah, thil tha lo na tuah” tiah a kan chimh. Lai nawng hlah tiah a kan ti nain kan thinlung in lai kan nawng i a caan ahcun kan tuahsernak in langhter.
Nawlbia ah lai nawng hlah u tiah a tial i lai kan nawn tik ah, “aw, misual ka si. Ka tuah lo ding mi ka tuah caah ka palh. Ka sual cang” ti kha nawlbia thawng in kan hngalh.
Biakam Hlun ahcun remdaihnak ni ah meheh pahnih in raithawinak tuah a hau. Pakhat cu Pathian hmai ah raithawinak ah tuah a si i pakhat cu a cung ah Israel mi kum khat chung an sualnak chuan hnu ah ramcar ah thlah a si. Meheh cu timhcia tein a um mi pakhat nih ramcar lak ah a hruai hlan ah tlangbawi nang nih a nun lio ah a lucung ah a kut a chuan i an sualnak a phuan. “Bawipa, na mi hna lai kan nawng, nulepa sualnak kan tuah, kan fir, siasal kan bia…na hmai ah kan sual cang” tiah a phuan ta.
Palestine ram hi ramcar a si. Meheh cu a dong kho lo mi ramcar ah khan thlah a si i a donghnak a va thi. An thlah tikah Israel mi hna nih a liam hlan lo an zoh tawn i an sualnak vialte a phorhpiak hna tiah an zumh. Mipi nih an thinlung in daihnak an hmuh i meheh nih kum khat chung an sualnak caah a thihpiak hna.
Cubantuk in Pathian nih a fapa Jesuh tuufa in kan sualnak a kan tawlpiak ve. Kan sualnak vialte cu Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak hmang in a dihlak in tawlpiak kan si.
Jesuh cu Pathian le Khamhtu a si. Amah cu Pathian Fapa, minung vialte sualnak chung khamhtu a si. Amah cu amah muisam keng in kan sertu le kan sualnak vialte in khamh ding ah vancung in a ra mi a si.
Jesuh cung ah nitinte kan sualnak lawng si loin, hmailei kan sualnak le kan taksa sualnak vialte zong chuan a si dih. Vawlei sualnak vialte lak ding ah le Pathian duhnak tlinternak caah Johan nih tipilnak a pek.
Vailam cung a thih hlan kum thum ah khan Jordan tiva ah Johan nih tipilnak a rak pek i vawlei sualnak vialte a tawl dih cang. Minung kan khamhnak a sernak hi tipil a innak khan ai thawk cang.
Jordan tiva ah tai tiang hrawng a thuhnak ah khan tipil petu Johan nih Jesuh cung ah a kut a chuan i tichung ah a rak hnim. Jesuh tipil innak hi Biakam Hlun chan i saram cung kutchuan he khan ai khat mi a si i sualnak ngaihthiam khawhnak an ngeih mi zong ai tluk mi a si.
Tichung hnim ti sullam thih tinak a si i tichung in chuah ti cu thawhthan tinak a si. Johan nih tipilnak a pek ah khan Jesuh nih a riantuan ding mi thil pathum a tlamtlinh: sual tawlnak, vailam cung thihnak le thawhthannak.
Jesuh nih sual chung in a kan khamhnak bia kan zumh lawng ah khamh kan si lai. Pathian nih Jesuh hmang in khamh ding kha bia a khiah cang i Biakam Hlun ah a rak tuah mi biakamhan kha a tlamtlinter. Cuticun Jesuh cu vailam cung ah a kai i a lucung ah kan sualnak vialte a khin dih.
Jesuh nih kan sualnak vialte a hnawh dih cang caah kan tuah ding zeidah a tang?
Pathian bia zumh ding lawng a tang
Johan 1:29 ah, “A thaizing ah Johan nih Jesuh a lei a rat kha a hmuh i, Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah a ti. Tipil petu Johan nih, “Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalptu khi” tiah tehte a khaan. Jesuh nih Jordan tiva tipil a innak khan vawlei sualnak vialte a tawl dih cang. Zum tuah. Na sualnak vialte ngaihthiam na si lai.
Pathian bia kan zumh awk a si. Kanmah ruahnak le lungkhonnak vialte kha kan hlawt i Pathian bia kan ngaih ding a si. Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi dih cang ti kha kan zumh awk a si.
Jesuh nih vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti le Pathian duhnak vialte a tlinter dih cang ti zumh hi ai khat mi a si. “Kutcung chuan’ le ‘tipil’ zong a sullam ai khat mi a si.
Biakam Hlun ah ‘kut cung chuan’ a timi le Biakam Thar i ‘tipil’ a ti mi hi a sullam ai khat, a biafang lawng ai dang.
A sullam cu Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih cang i vailam cung ah a thisen a luanter i biaceihnak a kan tuarpiak ti kha a si. Mah hi thawngtha bia kan zumh ahcun khamh kan si lai.
Baibal ca nih Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi a ti mi a sullam zeidah a si? (Johan 1:29). A sullam cu kan i chuahpi mi sualnak vialte, ruahnak tha lo, firnnak, nulepa sualnak, hnahchuahnak, thatlonak, volhpamhnak, uahnak, le hruhnak vialte hi an si. Cun kan thinlung le kan taksa in kan tuah mi nawlbuarnak vialte zong an i tel dih.
“Zeitintiah sualnak man cu thihnak a si, sihmanhsehlaw Pathian laksawng cu zungzal nunnak a si i cu nunnak cu kan Bawipa Jesuh Khrih he ai pehtlai mi nunnak a si” (Rom 6:23). “Nawlbia ning ah cun zeipaoh hi thisen in thianh a si i sualnak hi thisen luanh lawnglang in ngaihthiam a si” (Hebru 9:22). Hi Baibal caang hna ning in sualnak vialte hi a man pek a hau. Jesuh nih minung sualnak vialte caah a man a kan pek dih cang.
Cucaah kan sualnak in kan luatnak ding ahcun thawngtha biatak hi kan zumh a herh-cucu Jesuh Pathian a sinak, a thisen le tipil a innak hi a si.
Thaizing Sualnak Ca Sualthawinak
Kan sualnak ca raithawinak tuah a herh ti maw?
A herh ti lo
Thaizing kan sualnak, thaizing kip kan sualnak le kan thih ni tiang kan sualnak hi vawlei sualnak ti mi ah ai tel dih mi an si. Kan chuahka in kan thih ni tiang sualnak hi vawlei sualnak ai tel dih mi an si i cu sualnak vialte cu Jesuh tipil innak nih a tawl dih cang. Kan thih ni tiang kan tuah ding mi sualnak vialte Jesuh nih a tawl dih cang.
Pathian bia ai tial mi thawngtha bia zumh le khamhnak co lawng a tang cang. Kan sualnak vialte chung in khamhnak ding caah kanmah ruahnak vialte kan hlawt ta dih a hau. “Kan tuah rih lo mi sualnak cu zeitindah a lak khawh lai?” tiah na ti men lai. Cuti a si ahcun, “kan sual fatinte Jesuh rat than i cu sualnak caah a thisen a luanter i a thih than maw a hau kun lai” tiah kan hal ve hnga.
Hrinthannak thawngtha bia chung ah nawlbia pakhat a um. “Thisen luanhnak a um lo cun sual ngaihthiam a um lo” (Hebru 9:22) ti hi a si. Biakam Hlun ah mi pakhat nih a sualnak ngaihthiam a duh ahcun saram cung ah a kut a chuan i a sualnak caah cu saram cu raithawinak ah pekchanh a si.
Cubantuk cun Pathian fapa cu kan sualnak in khamh awk ah hi vawlei ah a ra. Kan sualnak tawl ding ah tipil a in, vailam cung ah an thlai i, “aa lim cang” tiah a ti. Thihnak in a thothan i atu cu Pathian orhlei kam ah a thu cang. Atu a zungzal in kan khamhtu a si cang.
Kan sualnak in khamhnak ding caah kanmah ruahnak le biaknak vialte kha kan hlawt dih i nitinte sualchiar thlacamnak zong kan hlawt dih a hau cang. Kan sualnak in tlanhnak ding caah voi khat caah zalak in raithawinak tuah a si cang. Pathian nih vawlei sualnak vialte cu a fapa cung ah tipil innak in a chuan dih i vailam cung ah a thah cang. Thihnak in a thawhthannak thawng in kan khamhnak cu a tlamtlinh.
“Sihmanhsehlaw hma a in cu kan sual ruang a rak si i tuknak a huah cu kan that lo ruang a si, a in mi dantatnak in luatnak kan hmu i an tuknak vual in damnak kan hmu” (Isaiah 53:5). Isaiah 53 ah kan sualnak le that lonak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si cang tiah a ti.
Biakam Thar Efesa 1:4 ah, “Vawlei ser hlan in Pathian nih kannih cu Khrih chung ah amah ta siding in a kan thim cang” tiah a ti. Vawlei ser hlan in kan thim cang hna tiah a ti. Vawlei a ser hlan hmanh in, Khrih chung ah amah ta le mithiang siding in a kan thim cang. Kha hlan ah khan zeibantuk ruahnak hmanh rak ngei ko u sihlaw atu ahcun Pathian bia, ti le thisen le Thlarau khamhnak zum cang hna u sih.
Pathian nih a fapa Jesuh Khrih nih vawlei sualnak vialte a tawl dih cang tiah a kan chimh. Hebru 10:1 ah, “A taktak le a ngaingai a si mi thil kha Judah phung nih hint ling ngaingai le hman ngaingai in a langhter kho lo. A ra ding mi thil tha muithlam ceo a rak si. An tuah tawn mi raithawinak kha kum fate in tuah lengmang a si ko. Cucaah zeitindah hi nawlbia nih hin, Pathian a bia mi hna cu, cu raithawinak an tuah mi thawng cun mithiang ah a ser khawh hna lai?” tiah a ti.
A ti mi cu, kum khat hnu kum khat an tuah lengmang mi raithawinak nih a tlamtlinter kho hna lo ti hi a si. Nawlbia cu a ra ding mi thil tha hmanthlak ceo a rak si. Jesuh Khrih, Messiah a ra ding mi cu tipilnak a in i voi khat ca zalak in raithawinak a kan tuahpiak.
Hebru 10:9-18 ah, “Cun aa thawhthan i, “Pathian, nangmah nih tuah seh ti na ka duh mi tuah awkah ka ra,” a ti. Cuticun, Pathian nih raithawinak hlun vialte kha a hlawt hna i Khrih raithawinak khan a thlen hna. Jesuh Khrih nih Pathian duh mi kha a tuah caah, voi khat ah za lak in amah a pum aa pekchanhnak thawng khan kannih cu kan sualnak in a kan thianh cang. Judah tlawngbawi hna nih cun, dirhmun in an rian kha nifa an tuan lengmang i raithawinak an pekchanh tawn mi kha voi tampi an pekchanh lengmang. Sihmanhsehlaw hi raithawinak nih hin sualnak kha a thianh kh taktak bal lo. Asinain Khrih nih cun raithawinak kha sualnak caah voi kaht a ser i cucu zungzal ca in a za ko, cu hnu ah Pathian orhlei kam ah khan a thu. Cuka ahcun Pathian nih a ral kha a kelamh i a ser hna ding caan kha a hngak. Voi khat raithawinak in an sualnak thianhpiak a si mi hna cu zungzal ca in a tling mi ah a ser hna.Cun Thiang Thlarau zong nih tehte a khaannak kha a kan hngalhter. A hmasa bik ah, “Hmailei caan ah annih he ka tuah lai mi biakamnak cu hihi a si; An lung chungah ka nawlbia ka chiah lai i An ruahnak chungah ka tial hna lai,” a ti. Cun aa thawhthan i, “An sualnak le an that lonak kha kaa cinken ti lai lo,” a ti fawn. Cucaah annih cu ngaihthiam an si hnu ah cun an sualnak thianhnak ding ca i raithawinak kha a herh ti lo” tiah a ti.
Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thihnak in kan sualnak vialte in a kan tlanh dih cang ti kha kan zumh.
Kan Thinlung Le Kan Ruahnak Tial Mi Thlarau Le Ti Khamhnak Thawngtha
Sualnak kan neih ti lo ruangah mithiang kan si maw?
Silo. Jesuh nih kan sualnak vialte a lak dih cang ti kan zumh caah a si.
A khamhnak tlamtling hi nan zum maw? –Amen-Jesuh Khrih nih tipil innak kan sualnak vialte a tawl dih cang ti le vailam cung ah a thisen a luanter ti hi na zum kho maw? Kan hrinthannak ding ah a bia kan zumh a herh. Jesuh Khrih nih kan sualnak vialte a tawl dih cang ti zumhnak in khamhnak kan co khawh.
Pathian nawlbia zulh ruangah sualnak ngei lo kan si kho bal lo, a tuahsernak kan zumh ca tu ah mitling kan si. Jesuh nih Jordan tiva tipil a innak in kan sualnak vialte a tawl dih i vailam cung ah kanmah aiawh ah sual biaceihnak le thihnak a tuar. Hi thawngtha bia kan thinlung in kan zumh ahcun kan sualnak kan tlanh kan si lai i mithiang kan si lai. Hihi na zum maw?
Jesuh tipil innak, vailahtahnak le thawhthannak hna hi kan sualnak ngaihthiamnak caah an si i cucu khel khatlei Pathian dawtnak ruang lawng ah a si. Pathian nih kan sining tein a kan dawt i mithiang ah a kan ser. Mithiang ah a kan ser ning cu kan sualnak vialte Jesuh tipil innak in a cung ah a chuannak thawng in a si.
Kan sualnak tawl ding ah hi vawlei ah a fapa Jesuh a run thlah. Vawlei sualnak vialte kha Jesuh cung chuan a sianh i kanmah aiawh ah vailam cung thih kha a kham lo. A thisen le tipil innak in a thiang mi a fa ah a kan cohlan i cucu Agape dawtnak a si.
Hebru 10:16 ah, “An lung chungah ka nawlbia cu ka chiah lai i an ruahank chung ah ka tial lai” tiah a ti.
Kan thinlung le kan ruahnak ah misual maw mithiang? Pathian bia kan zumh ahcun mithiang kan si. Jesuh kan sualnak vialte a lak dih i biaceihnak a tuar. Jesuh cu kan khamhtu a si. “Nifate kan sual caah zeitindah mithiang kan si khawh lai?” tiah na ruah men lai. Asinain Jesuh nih Pathian bia zumh bantuk kan zumh ve ahcun mithiang kan si.
Ka chim cang bantuk khan kan hrinthan hlan ahcun kan thinlung ah sualnak kan ngei. Kan thinlung in sualngaithiamnak thawngtha kan zumh ahcun kan sualnak vialte chung in khamh kan si. Thawngtha bia kan hngalh lo ahcun misual kan si. Asinain Jesuh khamhnak thawngtha kan zumh ahcun hrinthannak kan co i Pathian mithiang kan si. Mah hihi Paul nih a chim mi mithiang sinak kong kha a si. Sualnak chung in tlanh kan si cang ti zumhnak hi mithiang ah a kan ser.
Lamkaltu Paul maw Abraham maw, hlanlio zumhnak pa vialte maw, ahohmah anmah tuahsernak in mithiang an si lo, asinain Pathian nih kan sualnak vialte a kan tawlpiak ti, Pathian bia zumhnak in mithiang an si.
Hebru 10:18 ah, “Cucaah annih cu ngaihthiam an si hnu ah cun an sual thianhnak ding ca i raithawinak kha a herh ti lo” tiah a ti. Amen.
Filipi 2:5-11 ah, “Nan lungput cu Khrih nih rak ngeih mi lungput siseh, cucu hihi a si: Pathian sinak kha a ngeih zungzal mi a siko nain hramhram in Pathian tluk si awk kha cu hawk ah a rel lo. Amah lungtho te in cu vialte cu a hlawt dih i sal sinak tu kha aa lak, Minung bantuk ah a cang i minung mui in a lang, mi toiah aa dor i nawlngaihnak lam kha thih tiang in a zulh-vailam cung thihnak kha. Hi ruang ah hin cunglei a sannak bik hmun ah khin Pathian nih a cawi i min vialte lakah min cungnung bik kha a pek, Cucaah Jesuh min upatnak caah cun vancung i a ummi vialte nih si hna seh, vawlei i a um mi vialte nih si hna seh, vawlei tang i a um mi vialte si hna seh, an khuk an i bil lai i Pathian kan Pa sunparnak caah cun lei vialte nih Jesuh cu Bawipa a si, an ti lai.”
Pathian sinak le sunparnak a ngei ko nain Jesuh nih cu vialte cu a hlawt dih (Hebru 1:3). Minung muisam tu kha ai lak i minung sin ah a run i langh. Nawlngaihnak kha ai thim i thih tiang in a zulh.
Cucaah Jesuh cu, “Amah cu kan Pathian a si, kan Siangpahrang a si” tiah kan thangthat. Pathian sunparnak kan peknak le Jesuh kan thangthatnak a ruang cu a dongh tiang nawl a ngaih caah a si. Nawlngai hlah sehlaw Pathian zong nih sunparnak a pe lai lo. Asinain fapa nih a pa duhnak kha a thih tiang a ngaih caah vawlei ser mi thil vialte nih sunparnak le thangthatnak a zungzal in an pek lai.
Jesuh Khrih cu vawlei sualnak vialte a kalpitu Pathian tuufa a si i Baibal nih a tial ning ahcun kan sualnak vialte hi tipil innak a lak dih tiah a ti. Jesuh nih vawlei sualnak a lak hi kum 2000 reng lo a rau cang. Nangmah lei keimah zong kan chuahka hi vawlei ah kan nung i kan sualnak vialte hi vawlei sualnak ah ai tel dih ve.
Thaizing ah sualnak tuah u sihlaw misualfa kan si lai maw?
Silo. Jesuh nih a luancia, atu caan le hmailei kan sualnak vialte a lak dih cang.
Adam sualnak chim loin kan chuahka in sualnak kan tuah maw? Kan tuah ko.
Jesuh nih kan chuahka in kan thih ni tiang kan sualte lai ti a hngalh caah a hlankan in a rak kan lalpiak dih cang. Na hmu kho maw? Kum 70 tiang a nung mi nih kan sualnak hi hnawmpung zakhat reng lo cu a si lai. Asinain cu vialte cu Jesuh tipil a innak le vailam cung a thisen a luanternnak in a kan lakpiak dih cang.
Jesuh nih Adam sualnak lawng la sehlaw kan dihlak in hell ah kan kal dih lai. Jesuh nih kan sualnak vialte a lak dih cang ti kan zumh khawh lo zong ah a lakcang mi cu ai thleng kho ti lo.
Hi vawlei cung sualnak zeizat dah kan tuah? Kan tuah sualnak vialte vawlei sualnak ah ai tel dih.
Jesuh nih Johan tipilnak ka pe tuah a tilio ah a chim duh mi cu mah khakha a si. Jesuh nih nan sualnak vialte ka lak dih lai tiah tehte a khaan. Minung vialte aiawhtu tipil petu Johan nih tipilnak a pek i a hmai a kun ah khan Jesuh nih minung sualnak vialte a lak dih cang.
Kum 20 in 30 tiang, 30 in 40 tiang tiin kan sualnak vialte le kan tefa sualnak vialte zong nih Jesuh nih tipil a innak i a lak mi vawlei sualnak ah an i tel dih.
Ahonihdah vawlei ah sualnak a tang rih tiah a ti khawh lai? Jesuh nih tipil innak in kan sualnak vialte a lakdih cang ti le vailam cung ah a thisen luanternak in biaceihnak a kan inpiak cang ti kan thinlung in kan zumh ahcun khamhnak kan co lai.
Minung tampi cu anmah ruahnak tang ah an nung i an nunnak zeitluk in dah a biapit ti lawng kha an chim. Asinain cu nih cun nunnak har ah a hruai chinchin hna. Keimah zong hrinthannak ka cohlan ah cubantuk cun ka rak nung ve. Jesuh tipil innak le thisen nih kan sualnak vialte a kan lakpiak dih cang ti hi zeitindah zum loin na um khawh?
Misual Mi Hna Khamhnak Cu A Tlamtling Cang
Zeiruang ah dah Jesuh nih Peter ke a tawlpiak?
Hmailei a sualnak vialte zong tipil a innak in a tawlpiak dih cang ti kha zum seh ti a duh caah.
Johan 19:17-20 ah, “Availamtah kha amah nih aa put i “Luruh Hmun” an ti mi kha an phan. (Heru holh cun Golgatha an ti). Cuka ahcun vailam cung ah khan an khenh chih, midang pahnih zong a kehlei ah pakhat a orhlei ah pakhat, an tah ve hna i Jesuh cu an karlak ah a u. Pilat nih ca pakhat a tial i vailam tahnak cung ah a tar. A tial mi cu, “Nazareth khua mi Jesuh Judah Siangpahrang” ti a si. Jesuh vailam i an tahnak hmun khuapi khan a hlat lo caah cu ca cu Judah mi tampi nih an rel. A ca cu Hebru holh le Latin holh le Greek holh in aa tial.”
Hawi dawt hna, Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih i Pilat biaceihnak hmai ah sual phawt a si. Hi kong hi hmun khat ah ruat tuah hna u sih.
Johan 19:28-30 ah, “Atu cu zeizong vialte kha a tling dih cang ti kha Jesuh nih cun a hngalh i Cathiang nih a rak chim mi tlinternak caah khan, “Ka ti a hal,” tiah a ti. Cuka ahcun mitsur zu thor an chiahnak umpu pakhat a um i zu thor chung ahcun puanchia kha an vun hnim i feipar ah an temh i Jesuh cu an hunt uh. Jesuh nih mitsur zu thor cu a vun dawp i, “Aa lim cang,” tiah a ti. Cun a lu a khun i a thi.”
Jesuh nih “Aa lim cang” tiah a ti i a lu a khun i a thi. Nithum hnu ah, thihnak in a thothan i vancung ah a kai.
Johan nih Jesuh tipil a peknak le vailamcung a thihnak hi then awk tha loin ai pehtlai mi an si i pakhat um lo cun pakhat hi santlai lo a si. Cucaah Jesuh sualtlanhnak thawngtha bia hi thangthat ko hna u sih.
Minung taksa nih cun taksa duhnak lawng kha a zulh tawn caah kan tuah duh mi le tuah khawh mi cu sualnak lawng a si. Jesuh nih kan taksa sualnak in khamhnak ding caah tipilnak a in i vailam cung ah a nunnak a pek. A thawngtha bia in kan taksa sualnak in a kan khamh.
Jesuh nih tipilnak a in, vailam cung ah a thi i nithum hnu ah thihnak in a thothan i kan sualnak vialte in a kan tlanh cang ti a zum mi paoh cu vancung pennak chung ah an lut lai. Jesuh min cu a zungzal in thangthat si ko seh.
Johan a donghnak dal ah Jesuh cu thihnak in a thawhthan hnu ah Gailee lei ah a kal. Peter sin ah a kal i, “Jonah fapa, Simon, hi hna nakin na ka daw deuh maw?” tiah a ti i Peter nih, “Aw a si, kan dawt cu na hngalh ko Bawipa” tiah a leh. Cu tik ah Jesuh nih, “Ka tuu kha cawm hna” tiah a ti.
Peter nih Jesuh tipil innak le thisen in sualtlanh kan si cang ti kha a hngalhfian. Atu cu Jesuh tipil innak le thisen nih kan sualnak vialte in a ka tlanh cang ti a hngalh caah le Jesuh nih zeiruang ah dah ka ke a ka tawlpiak ti a hngalh cang caah, Jesuh a zumhnak cu a thawng deuh cang.
Johan 21:15 ah, “Rawl an ei dih hnu ah Jesuh nih Simon Peter cu a thawh i, “Jonah fapa Simon, hi hna nih an ka dawtnak hin nang nih na ka daw deuh maw?” tiah a ti. “Asi, Bawipa, kan dawt cu na hngalh,” tiah a leh. Jesuh nih, “Ka tuu kha cawm hna’” tiah a ti. Atu ahcun Peter cu zumhawktlak Pathian saltha a si cang caah le a zultu tha a si cang caah Jesuh nih a tuu cawm ding in rian a khinh ngam cang.
Peter cu nitinte a sualnak ruang ah misualfa si than sehlaw sualtlanhnak thawngtha a chim kho hnga lo zeicahtiah nitinte an taksa nih a tuah khawh mi cu sualnak lawng hi a si. Asinain Jesuh nih sualtlanhnak thawngtha chim ding ah a fial hna, zeicahtiah Jesuh tipil innak le thisen nih kan sualnak vialte a kan tlanh cang ti an zumh caah a si.
“Bawipa, Kan Dawt Cu Na Hngalh Ko”
Sualnak na tuah ruang ah misualfa na si than maw?
Silo. Jesuh nih Jordan tiva ah hmailei ka sualnak zong a lak dih cang.
Jesuh nih “Jonah fapa, Simon hi hna nakin na ka daw deuh maw?” a ti mi ruat tuah hna u sih. Peter nih, “Asi. Kan dawt cu na hngalh ko Bawipa” tiah a leh. Peter nih Jesuh kan dawt ko ti a phuan mi hi sual ngaihthiamnak thawngtha a zumh hnu ah a phuan mi a si caah a dik mi phuannak a si.
Jesuh nih sual ngaihthiamnak kong kha an ke tawlpiaknak in rak cawnpiak hna hlah sehlaw hi bantuk dawtnak hi Peter nih a ngei kho hnga lo.
Cutikah Peter nih, “Bawipa, kei cu mitling lo ka si. Misualfa ka si i hi hna nakin kan daw deuh kho lo Bawipa. Ka kaltak ko” tiah a ti hnga. Peter cu a zam lai i Jesuh sin in ai thup hnga.
Asinain Peter bialehnak hi ruat tuah hna u sih. Peter cu Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thisen a luanternak hmang in sual ngaihthiamnak thawngtha nih a thlen mi pa a si.
Cucaah Peter nih, “Asi. Bawipa, kan dawt cu na hngalh” tiah a leh khawh. Hi phuannak hi sual ngaihthiamnak thawngtha a zumhnak in a rak luang mi a si. Peter nih sual ngaihthiamnak thawngtha a zumh i Jesuh nih ka sualnak vialte a tawl dih cang ti kha a hnaglhfian. Hi sual ngaihthiamnak ah minung nih kan derthawm ruang ah kan tuah te lai mi hmailei sualnak vialte zong ai tel dih.
Peter nih sual ngaihthiamnak thawngtha a zumhnak cu Jesuh cu Pathian fapa a si tiah a zumh caah a si. Jesuh khamhnak cu sual ngaihthiamnak thawngtha in a ra i, Peter cu nitinte a sualnak chung in khamh a si cang. Peter nih Jesuh nih vawlei sualnak vialte chung in a kan khamh dih cang ti kha a zumh.
Peter bantuk na si ve maw? Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thisen luanternak in kan sualnak vialte a kan ngaihthiam cang ti kha na zum in nai bochan kho maw? Zeitindah zum lo le bochan loin na um khawh? Lamdang a um lo.
Jesuh nih a luancia sualnak le atu caan sualnak lawng la sehlaw atubantuk in kan thangthat kho lai lo. Cutikah kan dihlak in hell ah kan kal ko hnga. Cucaah Jesuh nih sualnak dihlak in a kan khamh cang ti kha kan phuan ngam ding a si.
Kan taksa cu sualnak tuah a duh zungzal mi a si caah a sual peng ko. Cucaaah Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thisen a luanternak in kan sualnak vialte a kan khamh dih cang ti kha kan phuan awk a si.
Jesuh tipil innak le thisen nih kan sualnak vialte a thianh dih cang ti kan zumh lo ahcun kan nun chung sualnak in zeitik hmanh khamh kan si kho lai lo. Kan sualchiarte sualchirnak thlacamnak in ngaihthiam kan si peng ahcun thianghlim te um kan huan lai lo i kan thinlung in sualnak kan ngei peng hnga.
Cuti a si ahcun misualfa ah kan i cang than hnga i Jesuh kan daw in kan naih kho hnga lo. Cutikah Jesuh khamhnak tling kan zum kho lai lo i kan nunnak dongh tiang a hnu kan zul kho lai lo.
Jesuh nih sual ngaihthiamnak a kan pek cang i a zum mi paoh cu khamh an si lai. Jesuh nih a kan pek mi sual ngaihthiamnak kha aho paoh nih zum in a nung chung Jesuh dawt khawh a si.
Zumtu nih cun Jesuh tipil innak le thisen in sual ngaihthiam kan si cang ti kha zum in Jesuh dawt peng khawh a si.
Hawi dawt hna, Jesuh ni sualnak pakhat te rak nganhta sehlaw Jesuh hi na zum kho hnga lo i sual ngaihthiamnak thawngtha zong na zum kho hnga lo. Pathian sal zong na si kho hnga lo.
Asinain sual ngaihthiamnak thawngtha na zumh ahcun na sualnak vialte chung in khamh na si lai. Jesuh bia ah a um mi sual ngaihthiamnak thawngtha na zumh ahcun khamh na si lai.
“Hi Hna Nakin Na Ka Daw Deuh Maw?”
Zei nih dah Jesuh hi thil dang nakin a kan dawtter?
Kan sualnak vialte, hmailei kan sualnak telh in tipil a innak in a kan tawlpiak nak nih
Pathian nih a tuufa le a salpa, sual tlanhnak thawngtha bia a zum mi pa kha zeizong vialte a ap dih. Jesuh nih, “Jonah fapa, Simon, hi hna nak in na ka daw deuh maw?” tiah voi thum tiang a hal i Peter nih a voi thum ning tein, “Asi. Kan dawt cu na hngalh ko Bawipa” tiah a leh. Atu cu Peter bialehnak hi ruat tuah hna u sih. Mah hihi Peter nih a duh a langhter sawhsawh mi a si lo, sual tlanhnak thawngtha bia a zumhnak a phuan mi a si.
Mi pakhat kan dawt i cu kan dawtnak cu duhnak sawhsawh ah hram a bunh ahcun cu dawtnak cu a der kho i a lo kho. Asinain cu dawtnak cu Pathian dawtnak ah hram a bunh ahcun cu dawtnak cu a zungzal in a nguh lai. Kan sualnak vialte tlanhnak Pathian dawtnak hi cubantuk cu a si.
Sual tlanhnak thawngtha bia kan zumhnak hi Pathian caah rian kan tuannak le kan nunnak a hrampi a si awk a si. Kan duh sawhsawh lawng in Pathian kan dawt ahcun thaizing cu dawtnak cu a dong lai i kan sualnak in kanmah le kanmah kan i hua than lai. A zei sihmanh ah Jesuh nih kan sualnak vialte a tawl dih: Adam sualnak, a luancia nitinte kan rak sualnak, tuchun kan sualnak le thaizing kan sualnak le kan nun chung kan sualnak vialte cu a kan tawlpiak dih cang.
Mah hi vialte hi a dik mi a si. Kan zumhnak le kan dawtnak hi duhnak sawhsawh ah hram a bunh ahcun cu zumhnak le dawtnak cu a tlu te lai. Asinain kan zumhnak le kan dawtnak cu Jesuh sual tlanhnak thawngtha ah hram a bunh ahcun Pathian fa le mithiang kan si. Thlarau le ti khamhnak thawngtha kan zumh caah kannih sualnak loin kan um cang.
Kan khamhnak cu kanmah duhnak le tuahsernak in a ra mi a si lo i Pathian dawtnak le sual tlanhnak thawngtha in a ra mi a si caah zeitluk hmanh in derthawm in tling lo ko hmanh u sihlaw mithiang kan si cang. Pathian pennak chung ah kan lut lai i a zungzal in Pathian kan thangthat lai. Cucu na zum maw?
1 Johan 4:10 ah, “Dawtnak cu, Pathian kan rak dawt hi a si lo, amah nih a kan dawt i kan sual ngaihthiamnak caah a Fapa kan sinah a run thlah hi a si” tiah a ti. Jesuh nih Thlarau le ti in a kan khamh cu a thisen le tipil innak in kan sual a kan tlanh cang ti kan zumh khawhnak caah a si.
Pathian nih sual tlanhnak thawngtha in kan khamh hlah sehlaw zeitluk fek in kan zumh ko zong ah khamh kan si hnga lo. Asinain kan thinlung le kan taksa dih lak in kan i pumpek tik ah Jesuh nih kan sualnak vialte a kan tawlpiak dih cang.
Mithiang kan sinak ding ah, sual tlanhnak thawngtha a si mi Thlarau le ti khamhnak hi kan zumh hrimhrim i kan i fian a herh. Vawlei sualnak vialte tlanhnak cu Jesuh thisen le tilpil innak in ser mi a si. Sual tlanhnak thawngtha zumh hi zumhnak dik tak a si i Pathian pennak chung luhnak tawhfung zong a si.
Kanmah Duhnak In Zumh Kha Kan Hlawt Ding A Si
A dik mi zumhnak cu khuazei in dah a rat?
Kan sualnak vialte a kan tawlpiakptu Bawipa dawtnak in a ra
Mah duhnak in a rak chuak mi thinlung le dawtnak cu a dik mi dawtnak le zumhnak a si lo. Hi vawlei ah Jesuh kha mah duhnak lawng a zum mi an tampi nain a donghnak ahcun an thinlung sualnak ruang ah cu zumhnak cu an kaltak than.
Asinain Jesuh nih vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti kha kan hngalh awk a si: sualnak hme tete lawng a tawl lo i kan hngalh lo kar i kan tuah mi sualnak ngan pipi zong a tawl dih.
Johan 13 ah Jesuh nih zeitindah sual tlanhnak le khamhnak ka ser lai i zungzal in a hmunh lai ti mi cawnpiak awk ah a zultu pawl kha hmun khat ah a pumh hna. A zultu pawl he zanriah an ei lio ah an thinlung ah khamhnak ca tialnak caah a tho i a zultu pawl ke a tawlpiak dih hna. Jesuh nih a zultu pawl ke tawlpiak in a langhter mi sual tlanhnak thawngtha hi kan dihlak in kan zumh awk a si.
Asinain Peter nih cun a ke tawlpiak kha a duh lo. “Ka ke cu na ka tawlpiak hnga lo” tiah a ti. Mah hihi a mah duhnak in a rak chuakmi zumhnak a si. Asinain Jesuh nih, “ka tuah mi hi atu ahcun nan hngal lai lo nain nan hngalh caan a phan te ko lai” tiah a leh.
Thlarau le ti khamhnak thawngtha bia nih a kan cawnpiak mi cu Pathian bia hi minung lungfian khawhnak pin ah a um ti hi a si. Pathian biatak, Thlarau le ti khamhnak thawngtha le sual tlanhnak thawngtha nih kan thinlung ah zumhnak a kan ngeihter i mithiang ah a kan ser.
Peter le a zultu cheu khat hna cu Jesuh an ton hlan i an rak tuah tawn mi ngatlaih rian ah khan an kal than. Jesuh cu an hmaika ah a rak lang i a auh hna. Jesuh nih thawhhlam a tuahpiak hna i an ei pah ah Jesuh nih a rak chim mi, “Atu ahcun nan hngal kho rih lai lo nain nan hngalh te ko lai” a ti mi kha Peter nih a vun hngalhfian. Jesuh nih a ke a rak tawlpiak mi kha atu ahcun a lung a hung fiang cang.
“Bawipa nih ka sualnak vialte a tawl dih cang. Ka derthawm ruang ah ka tuah mi sualnak vailte le hmailei ka sualnak vialte a tawl dih cang.” Peter nih amah duhnak in a rak zumhnak kha a hlawt i Jesuh thisen le tipil innak ah hram a bunh mi sual tlanhnak thawngtha kha a zumh.
Thawhhlam an ei dih in Jesuh nih Peter cu, “hi hna nakin na ka daw deuh maw?” tiah a hal. Jesuh ah zumhnak taktak a ngei mi Peter nih, “Asi. Kan dawt cu na hngalh ko Bawipa” tiah a leh. Peter nih hi ti a leh khawhnak cu Jesuh nih, “atu ahcun nan hngal kho rih lai lo nain hmailei ah nan hngalh te ko lai” a ti mi a hngalhfian cang caah a si. Jesuh tipil innak le thisen in tlanhnak thawngtha kha a zumh khawh taktak cang.
A Hnu Ah, Pathian Saltha Taktak A Hung Si
Cu hnu ah, Peter le a zultu dang hna nih an thih ni tiang thawngtha bia an chim. Khrihfa a rak hremtu a si mi Paul hmanh nih Rom cozah hremnak lakah thawngtha biatak a aupi.
Zeitindah Pathian saltha taktak na si khawh lai?
Kan sualnak vialte in zungzal ca tlanh kan si cang ti zumhnak in
Jesuh zultu hleihnih lakah Judah nih Jesuh kha zuar i a donghnak ah amah le mah ai awk. Lamkaltu Paul nih amah ai a rawlh. Zultu hna nih cun Matthias an thim nain, Pathian nih cun Paul a thim, cucaah Paul nih lamkaltu dang he sual tlanhnak thawngtha bia an chimphuan.
Jesuh zultu tam u Martar in an thi. Thihnak tiang in tlerhkhonh an si nain tih loin thawngtha bia an aupi chih.
Hitihin thawngtha an chim men lai dah: “Jesuh Khrih nih tipil a innak le a thisen in nan sualnak vialte a tawl dih cang, cucu nan sualtlanhnak a si. Jesuh nih nanmah ca vailam cung thihnak a tuar hlan ah Jordan tiva ah tipil innak in nan sualnak vialte tawl dih cang. Jesuh vailam cung thisen le tipil innak kha zum u law, khamh nan si lai” tiah.
Hi thawngtha biatak a thei mi tami nih khamhnak zong an rak co taktak. Thlarau, thisen le tipil innak thawngtha bia hmual nih minung tampi a khamh hna.
Jesuh zultu hna nih Thlarau le ti khamhnak thawngtha kha an chim i, “Jesuh cu Pathian le Khamhtu a si” tiah an aupi. Cu hna nih Jesuh thisen le tipil innak thawngtha kan phuan ruang ah nang le kei zong nih atu ah kan theih khawh ve i khamh kan si kho ve. A dong lo mi Pathian dawtnak le a tling mi Jesuh khamhnak ruang ah kan dihlak in Jesuh zultu kan si.
Nan dihlak in nan zum maw? Jesuh nih a kan dawt tuk caah thisen le ti khamhnak thawngtha bia a kan pek i kan zumh ahcun zultu thiang kan si. Jesuh nih sual tlanhnak thawngtha bia cawnpiaknak ding ah a zultu pawl ke a tawlpiak hna.
Jesuh nih a zultu pawl ke a tawlpiaknak hna cu nangmah le keimah le a zultu dih lak kha vailam cung a thisen le tipil innak in kan nunchung sualnak vialte a kan tawlpiak cang ti cawnpiak a kan duh caah a si. Sual tlanhnak thawngtha le a dawtnak ruang ah Jesuh cu kan thangthat.
Jesuh nih a zultu ke a tawlpiaknak hna nih thil pahnih a kan cawnpiak. Pakhatnak cu, “atu ka tuah mi hi nan hngal rih lai nain nan hngalh te ko lai” a ti mi, a thisen le tipil innak in kan sualnak vialte a tawlnak kha a si.
A pahnihnak cu, Jesuh nih misual kha mithiang i sernak dingah amah le mah tang ah ai thumh bantuk in kannih hrinthannak a co cang mi hna zong nih sual tlanhnak thawngtha kan chim tikah kan i tangdor ve ding a si ti kha a si. Hawi hlan ah a ra mi nih hawi hnu a ra mi riantuanpiak cu a phung a si ko.
Lanhtak puai lio ah Jesuh nih a zultu pawl ke a tawlpiaknak a ruang pahnih kan zoh mi hi tuchun Khrihfabu chung zong ah a um peng rih.
Zultu cu a saya nakin a sang deuh kho lo. Cucaah Jesuh rian kan tuan ti hngalhnak caah vawlei ah tangdor tein thawngtha bia kan chim. Kannih khamhnak a co hmasa mi nih a co rih lo mi caah kan tuan awk a si. Hihi cawnpiak a kan duh caah Jesuh nih a zultu pawl ke a tawlpiak hna. Peter ke a tawlpiaknak in a lang mi cu a tlamtling mi khamhnak le Satan nih hleh khawh ti lo mi kan sinak kha a si.
Thlarau le ti khamhnak thawngtha hmang in kan dihlak tein khamhnak kan co khawh. Jesuh nih tipil a innak, a thihnak le a thawhthannak in kan sualnak vialte a tawl dih cang. Cu thawngtha a zum mi lawng nih an sualnak chung in zungzal in khamhnak an co lai.
Nitinte Na Sualnak In Khamh Na Si Cang Nak Thawngtha Kha Zum
Satan hleithawinak kan tei khawhnak cu Thlarau le ti khamhnak thawngtha nih kan sualnak vialte in a kan tlanh cang ti zumhnak in a si. Satan nih minung hi fawi tein a hlen tawn i a hna ah biathli a chimh tawn. Hi vawlei cung ah taksa minung nih dong loin sualnak kan tuah peng caah, zeitindah sualnak loin kan um khawh lai? Minung vialte hi misualfa kan si dih.
Asinain a lehnak kan hngalh ko. “Jesuh nih tipil a innak in kan taksa sualnak vialte a tawl dih cang caah, zeitindah zumtu cu sualnak kan ngeih khawh ti lai? Jesuh ni sual man leiba a cham dih cang caah zeitindah sual leiba kan ngeih khawh ti lai?
Thisen le ti khamhnak thawngtha kan zumh lo ahcun Satan hlennak ah kan i fawih ko lai. Asinain zumhnak in kan dir ahcun Satan nih a kan thawn kho lai lo.
Thisen le ti in khamhnak le hrinthannak kan co awk a si. A dik mi zumnak cu Jesuh tipil innak, thihnak le thawhthannak zumh kha a si.
A thiang mi Puanthlam hmanthlak an suai mi na hmu bal maw? Thla fate a si ko khah. Thlam cu khan dal hnih ah then a si i a lenglei dal kha hmunthiang tiah ti a si i a chunglei dal kha zaangfahnak thutdan a umnak hmunthiang bik tiah ti a si.
Puanthlam a lenglei ahcun tung 60 an dir i hmunthiang ahcun phu 48 a um. Pathian bia kan fian khawhnak ah puanthlam hi kan mitthlam ah cuanter hna u sih.
Puanthlam Innka Cu Zei In Dah Ser A Si?
Puanthlam innka cu zei in dah ser a si?
A dum mi, a sen mi, sendung mi le khumla hmangthiang in
Puanthlam innka sernak kong cu Exodus 27:16 ah, “Luhnak kutka ca puanzar cu pe sawm thum a si lai i tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi a si lai i thawi in tamh mi a si lai. Tung danh pali chung aha dir mi tung pali cung ah zar a si lai” tiah a ti. Puanthlam innka an zarnak puan cu, tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi a si i muicu phun tling a ngei mi a si.
Pathian nih Moses kha luhnak innka cu tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi puan in na zar lai tiah a tinak a ruang cu mi zapi nih fawi tein hmuh khawhnak ding caah a si. Cu muici phun tling tah mi puan cu tungpali cung ah thlai a si.
Thil pali fawnh in tah mi nih Jesuh thisen le tipil innak in Pathian nih a kan khamh lai an hmuhsak.
Puanthlam caah an hman mi thil pakhat cio nih sullam an ngeih i Pathian nih a fapa Jesuh hmang in minung vialte a kan khamh lainak an sawh duh.
Puanthlan innka zarnak cu muici pa zeizat in tah mi puan dah an hman? Muici ai dang mi pali, tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi hman an si. Hi thil pali hi kan hrinthannak caah thazaang a kan petu le bawmtu tha tuk an si. Rak biapi hna hlah sehlaw Baibal nih tling tein a tial hnga lo.
Puanthlam innka caah hman mi muici pali hi kan khamhnak hmanthlak a rak si. Cucaah, Pathian nih Moses sinah tling tein a chim i a chim ning bantuk tein tuah a si.
Adum, Asenm Sendung Le Khumla Hmangthia Nih Pathian Thawngtha Bia Ah Zei Sullam Dah An Ngeih?
Puanthlam thilri nih zeidah a hmuhsak?
Jesuh thisen le tipil innak in khamhnak
Puanthlam inn hmunthiang le hmunthiang bik a dang tu ding ah tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi kha hman thiamthiam a si. Cu muici thiamthiam cu tlangbawi ngan angki caah hman a si hoi i tlangbawi ngan lawng nih kum khat ah voi khat hmunthiang bik chung ah luhnak nawl a ngei.
A dum nih Jesuh tipil innak a hmuhsak. 1 Peter 3:21 ah, “cucu atu i nanmah an khamhtu hna tipil innak a rak sawhtu a si” tiah a ti. Hi cang ah Peter nih Jesuh tipil innak cu kan sualnak vialte tawltu a si ti kha a langhter. Jesuh cu tipil a innak ah khan kan sualnak vialte cu a cung ah chuan a si. Cucaah a dum muici, Jesuh tipil innak hmanthlak hi kan khamhnak lamthluan ah a biapi bik mi a si.
A sen muici nih Jesuh thisen a hmuhsak i sendung muici nih Jesuh Pathian a sinak le Siangpahrang a sinak a hmuhsak ve. Hi muici pathum hi Jesuh kan zumhnak le kan khamhnak caah a biapi tuk mi an si.
Tlangbawi ngan nih ai hruk mi angkileng zong hi a dihlak in a dum muici a si. Tlangbawi ngan nih lupawng ai ponh i cu ahcun sui kheng kha an temh chih i, “Bawipa Cu A Thiang” tiah an tial i muici a dum mi hri in a lupawng ah an temchih.
Muici Dum Nih Zeidah A Hmuhsak?
Muici dum nih zeidah a hmuhsak?
Jesuh tipil innak
Baibal ah muici dum sullam ka zoh. Babail nih muici dum kong ah zeidah a chim? A dum, a sen, dendung sullam hi kan hngalh a hau.
A dum nih cun, Jesuh tipil innak a hmuhsak. Vawlei sualnak vialte kalpi ding ah Jesuh cu Johan nih tipilnak a pek (Matthai 3:15).
Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte kalpi dih hlah sehlaw Pathian hmai ah mithiang kan si kho lai lo. Cucaah, vawlei sualnak vialte kalpi ding ah Jesuh cu hi vawlei ah a ra i Johan nih Jordan tiva ah tipilnak a pek.
Puanthlam luhnak innka muici dum a um a herhnak a ruang cu Jesuh tipil innak aum lo cun Pathian hmai ah kan thiang kho lo tinak caah a si.
A sen muici nih Jesuh thisen le thihnak a hmuhsak. Sendung muici nih Jesuh Pathian a sinak, “Pathian lawnglawng cu thangthat awk tlak Uktu le siangpahrang hna Siangpahrang le bawi vialte hna Bawi” (1 Timote 6:15) tiah a ti mi kha a si.
A sen muici nih minung vialte sualnak ca vailam cung ah a thisen a luanter i sual leiba a kan champiaknak thisen kha a hmuhsak. Jesuh Khrih cu hi vawlei ah taksa in a ra i sualnak vialte kha a cung ah a chuan dih hnu ah vailam cung ah kan dihlak caah a thisen a luanter. Biakam Hlun Puanthlam i hman mi muici sen nih a langhter mi cu Jesuh thisen nih kan sualnak vialte in a kan tlanh cang nak thawngtha kha a si.
Puanthlam tung hna cu acaia thing in ser an si i a kua cu dar in phih an si. Misual vialte cu sual man thihnak caah biaceih kan si. Pathian nih nunnak thar he thluachua a pek hlan ah a sualnak caa saram in sual thawinak tuah a hau.
Asinain Biakam Hlun puanthlam i muici dum, Jesuh tipil innak hmanthlak a si mi nih kan sualnak vialte a tawl dih cang. Jesuh nih kan sualnak cu vailam cung ah a kaipi, thisen chuah in dantatnak a tuar i cu a zum mi paoh cu khamh an si. Amah cu siangpahrang lak i Siangpahrang le Pathian Thiang a si.
Hawi dawt hna, Jesuh tipil innak hi kan khamhnak le kan sual vialte tawlpiaknak a si. Pathian tling a si mi Jesuh cu hi vawlei ah a ra (a dum), kan sualnak vialte tawl ding ah tipilnak a in (a dum), vailam cung ah kan sualnak caah dantatnak a tuar i a thisen a luanter (a sen). Jesuh tipil innak nih a kan cawnpiak mi cu Jesuh cu vawlei mi vialte khamhtu a si ti hi a si.
Hi kan hmuh khawhnak cu puanthlam innka an hmam mi muici dangdang pali ruang ah hin a si.
Tuuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi in puanthlam innka an kharnak fiang tein a kan hmuhsak mi cu Pathian khamhnak a si. Khumla hmangthia sullam cu Pathian nih kan sualnak zoh loin aho paoh a kan khamh dih tinak a si. Mah hihi kan khamhnak caah a herh hrimhrim mi a si.
Cun timhciam tein puanthlam innka an ser mi nih a langhter mi cu Jesuh nih khamhnak rian a tuan mi hi timhciam tein a si ti a si. Minung khamhnak tlinnak caah Pathian nawl a ngaih, tipilnak a in, vailam cung ah a kai i thihnak fak bik in a kan tuarpiak. Tuhmul a dum mi le a sen mi le a sending mi le khumla hmangthia a hrual in tah mi hmang in Jesuh nih kan sualnak vialte in a kan tlanh i a kan khamh.
Biakam Hlun Dar Hmaihum Hi Biakam Thar Tipil Innak Hmanthlak A Si
Tlangbawi nih zeiruang ah dah hmunthiang huh hlan ah a kut ai tawl?
Pathian hmai ah sualnak ngei loin dir a herh caah
Hmaihum cu dar in ser mi a si. Dar nih Jesuh temtuarnak a hmuhsak. Kuttawlnak kheng nih kan sualnak vialte thianh a si cang tinak thawngtha bia a hmuhsak.
Zeitindah nitinte sualnak tawl a si ti kha a langhter. Minung nih nitinte kan sualnak hi Jesuh tipil innak nih kan sualnak a tawl dih cang ti zumhnak in thianh khawh a si.
Khangh thawinak biaktheng nih dantatnak a hmuhsak. A dum muici nih a hmuhsak mi Jesuh tipil innak nih sual thawinak a hmuhsak (Matthai 3:15, 1 Johan 5:5-10). Khamhnak thawngtha bia tehte khaannak a si.
1 Johan 5 ah “Vawlei tei khawhnak cu kan zumhnak hi a si. Tehte a khaangtu thil pathum an um: cu hna cu Thlarau le ti le thi kha an si i an pathum tein an bia aa khat” tiah a ti. Pathian Fapa a zum mi paoh nih Thlarau le ti le thi tehte khaannak an ngei tiah a ti.
Pathian nih sual tlanhnak thawngtha zumhnak in a kan thianter i puanthlam chung ah luhnak nawl a kan pek. Cucaah atu ahcun zumhnak in kan nung kho, Pathian bia in kan i cawm kho, thluachuah kan hmu kho i thianghlim tein kan nung kho. Pathian minung sinak cu sual tlanhnak thawngtha zumh i puanthlam chung i nun kha a si.
Tuchun ah minung tampi a dum, a sen le a sendung mui puanthlam mi ah a um kong ruat loin zumhnak pakhat lawng ngeih ah a za ko tiah an ti. Hi kong hna hngal loin mi pakhat nih Jesuh a zumh tik ah a zumhnak cu zumhnak dik a si lai lo zeicahtiah a thinlung ah sualnak a um peng rih caah a si. Cubantuk minung nih cun thisen le tipil innak in sual tlanhnak thawngtha kha a zumh lo caah a thinlung ah sualnak a ngei peng rih.
Mi pakhat nih mi pakhat kha a hnngalh bal lo mi pakhat kong ah, hi pa hi na zum tiah hal sehlaw, “aw, ka zumh, cu hlan ka hmu bal lo nain ka zumh ko” tiah let sehlaw, cucu ai lung si hnga maw? Mi cheu khat cu hibantuk hi kan si lai nain cucu Pathian nih a duh mi a si lo.
Pathian nih sual tlanhnak thawngtha a si mi a dum (Jesuh tipil innak), sendung (Jesuh Pathian sinak) le a sen (Jesuh thihsen) hi zum hna seh ti a kan duh. Hi vialte hi Jesuh khamhnak tling kan hngalh hlan ah hngalh ta ding a si.
Jesuh kan zumh tik ah zeitindah tipil innak le thisen le Thlarau in a kan khamh ti kha kan hngalh awk a si.
A dihlak in kan hngalhfian lawng ah zumhnak tak kan hmuhton khawh lai. Hi biatak hngalh lo ahcun kan zumhnak hi a tlamtling kho lo. Zumhnak dik cu sual tlanhnak thawngtha Jesuh nih tehte a khaanmi le Jesuh cu mi vialte khamhtu a si ti hngalhfiannak in a ra mi a si.
Jesuh Zei A Rel Lo Mi Zumhnak Cu Zeidah A Si Hnga? Zoh tuah han u sih.
Jesuh A Zawmhtaihtu Zumhnak
Zumhnak caah zeidah a herh bik
Jesuh tipil innak hngalhfiannak dik
Mah ruahnak sawhsawh in Jesuh zumh hi Jesuh zeirel lo a si ti na hngalhfian ding a si. “Jesuh cu Pathian zong a si i Pathian fa zong a si” ti hi a zumh kei harh tuk nain ka zumh phot ko la na ti ahcun cucu Jesuh zeirel lo a si. Hrinthan na duh taktak a si ahcun Jesuh tilpil innak le thisen luannak nih a kan tlanh cang ti kha na zumh a herh.
Jesuh sual tlanhnak thawngtha zum loin Jesuh zumh hi Jesuh zumh lonak in a sual deuh mi a si. Jesuh thisen kong lawng chim hi biatak hngal loin thawngtha chim a si.
Jesuh nih kanmah ruahnak in amah kan zumh mi le ruat setsai loin thawngtha bia kan chim mi hi a duh mi a si lo. Sual tlanhnak thawngtha bia hngal buin thawngtha bia kan chim hi a duh mi a si.
Jesuh kan zumh tikah kan phuan ding mi cu a thisen le tipil innak hi sual tlanhnak a si ti hi a si. Jesuh kan zumh tik ah a bia hmang in sual tlanhnak kong kan hngalh i kan sualnak vialte a tawl dih cang ti kan zumh ding a si.
Cun puanthlam innka ah an hman mi a dum, a sendung le a sen le puanhmangthia sullam le hmanthlak zong kan hngalh fian ding a si. Cuticun zungzal hmun mi zumhnak dik kan ngei kho lai.
Jesuh Zum Lo Le, A Dum, Asendung Le A Sen Muici Hngal Fiang Loin Hrinthannak Kan Co Kho Lo
Tlangbawi nih hmunthiang a luh hlan ah zeidah a tuah?
Dar hmaihum ah ti in an kut le an ke an i tawl
Kan Bawipa Jesuh nih a kan khamh. Jesuh nih tlamtling tein a kan khamh cang ti kan hngalh ahcun amah thangthat loin um kho lo. Hmunthiang puanthlam hi kan zoh ding a si. Hmunthiang ah a dum, a sendung le a sen muici a kan pek i cu hmang cun a kan khamh. Bawipa min cu thangthat si ko seh.
Misual mi hna nih biaceihnak um loin hmunthiang ah luh khawh a si lo. Zeitindah a sualnak ruang ah dantatnak tuar loin misual mi cu hmunthiang chung ah a luh khawh lai? Cucu a si kho lo mi a si. A luh sual a si ahcun thah a si colh lai. Cucu a fak tuk mi dantatnak a si. Misual mi nih hmunthiang chung ah ka lut lai i ka nung lai tiah ruahchan ngam a si lo.
Puanthlam kutka ah ai thup mi thil in kan Bawipa nih a kan khamh. A dum, a sendung, a sen le puanghmangthia in a kan khamh. Hi thil hna hmang in a khamhnak biathli a kan chimh.
Cuticunh nangmah le keimah cu khamh kan si maw? Adum le a sendung le a sen kong kan zumh lo ahun nangmah le keimah caah sual tlanhnak a um kho lo. A dum muici nih Pathian a hmuhsak lo, Jesuh tipil innak a hmuhsak. Jesuh tipil innak hi kan sualnak tawlnak a si.
Mi pakhat nih a dum muici zum loin khangh thawinak biaktheng tiang cu a duh paoh in a lut kho nain Pathian a umnak hmunthiang chung cu a lut kho lo.
Cucaah puanthlam hmunthiang kan luh hlan ah, a dum (Jesuh tipil innak), a sen (Jesuh thisen) le a sendung (Jesuh Pathian sinak) kan zumh ta a herh. Hi vialte kan zumh hnu lawng ah Pathian nih a kan cohlan i hmunthiang bik chung ah luhnak nawl a kan pek.
Hmunthiang bik luhnak khawhnak ding ah dar baltin kan palta a hau. Dar baltin nih Jesuh tipil innak a hmuhsak i nitinte kan sualnak kha Jesuh tipil innak ah kan tawl hnu lawng ah hmunthiang bik chung ah luhnak nawl pek kan si lai.
Biakam Hlun ahcun tlangbawi nih anmah tein an kutke an i tawl i Biakam Thar ahcun Jesuh nih a zultu pawl ke a tawlpiak hna i an nun chung vialte sualnak a tawlpiak dih hna.
Pathian nawlbia nih, “Sualnak man cu thihnak a si, sihmanhsehlaw Pathian laksawng cu Khrih chung ah zungzal nunnak a si” (Rom 6:23) tiah a ti. Pathian nih sualnak tlolh lo tein dan a tat, asinain kan sualnak vialte cu a fapa cung ah a chuan i kan aiawh ah dantatnak a tuanter. Cucu Pathian dawtnak le khamhnak a si. A tlamtling khamhank ahcun Jesuh tipil innak, thisen, thihnak le thawhthannak kong ai tel.
Hrinthannak Ding Ahcun Sual Tlanhnak Thawngtha Zeirello In Um Khawh A Si Lo
Kan tuah ding mi zeidah a tang?
Pathian bia ai tial mi thawngtha zumh
Midang zeirel loin ka um bal hna lo. Mi pakhat nih thil ka hngalh lo mi kong a chim tikah thil sining fiang tha tein ka hal than tawn. Asinain puanthlan sining le sawhduh mi ka hal hna tikah ahohmanh nih an ka chimfiang kho lo.
Cutikah zeidah ka tuah khawh? Baibal ah ka kir a hau. Baibal ah khuzei zawn ah dah puanthlam bikinn kong a chim? Exodus chung aht tling tein a chim. Exodus cauk fiang tein kan rel ahcun Pathian bia nih zeidah a chim ti kan fiang ko lai.
Hawi dawt hna, daithlang in Jesuh zumhnak nih an khamh kho lai lo. Biakinn pumh peng nak nih an khamh kho lai lo. Jesuh nih Nikodemu a chim mi kha kan hngalh. Jesuh nih “biatak tein kan chimh, ahohmanh ti le thlarau in hrin a si lo ahcun Pathian pennak chung ah a lut kho lai lo. Nang cu Israel mi cawnpiaktu saya ngan na si i hi hmanh na hngal lo maw?” (Johan 3:5, 10) tiah a ti.
Jesuh a zum mi paoh nih a dum muici (vawlei sualnak vialte cu Jesuh tipil a in lio ah a cung ah chuan a si), a sen muici (kan sualnak caah Jesuh a thihnak) le a sendung muici (Jesuh cu Pathian fapa mikhamtu) kha zumh chih a herh.
Jesuh cu vawlei misual mi vialte khamhtu a si ti kan zumh a herh. Hibantuk zumhnak um lo cun ahohmanh nih hrinthannak an co kho lo i Pathian pennak chung ah an lut kho lai lo. Hi zumhnak um lo cun ahohmanh zumhawktlak tein an nung kho lo.
Jesuh zumhnak in hrinthannak co hi a fawi te mi a si ko lom aw? A si ko. “♫Khamh na si cang. Khamh ka si cang. Kan dihlak in khamh kan si cang.” Zeitluk thil tha dah a si. Asinain hrinthannak taktak co loin Jesuh a zum mi kan tamtuk hringhran.
Baibal biatak hi kan hngalh i Jesuh zong kan hnngalh ding a si. Baibal nih a chim mi sual tlanhnak thawngtha le a dum le a sendung le a sen muici nih an hmuhsak mi sullam zong kan hngalhfian ding a si. Puanthlam chung zumhnak nih Jesuh a rat i a pennak a dirh tiang zumhawktlak tein a kan umter lai. Jesuh lam ding in zumh hi a herh tuk hringhran.
A Dum Muici Nih Thawngtha Biak Hmasa Bik A Hrin
Jesuh vailamtah chim lo kan khamhnak caah a herh mi zeidah a si?
Jesuh tipil innak
Minung nih palhnak um loin kan nung kho lai tiah an ruah. Asinain thil tha an i zum deuhdeuh i a har kha an hngalh deuhdeuh. Minung cu kan tlamtlin lo tuk caah palh lo te nun hi a si kho lo. Asinain Jesuh nih a dum le a sendung le a sen muici in a khamh i kan sualnak in a kan tlanh cang caah Pathian hmunthiang bik chung ah kan lut kho.
Pathian nih a dum le a sendung le a sen muici in rak kan khamh hlah sehlaw kanmah te cun zeitik hmanh ah hmunthiang chung ah kan lut kho lai lo. Zeruang ah? Taksa in palhnak a ngei lo mi lawng an luh khawh caah minung fa ah a lut kho ding an um lo. Thawngtha bia sullam taktak hngal loin mi pakhat Jesuh a zumh tikah a thinlung ah sual a chap ceo khia si ko.
Jesuh nih tha teim a timhlamh i a dum le a sendung le a sen mui in a kan khamh. Kan sualnak vialte a tawl dih. Mah cucu na zum maw? Na thinlung chung ah sual tlanhnak thawngtha biatak le tehte khaannak a um maw? Aw a um.
Sual tlanhnak thawngtha biatak le tehte khaannak na thinlung ah a um lawng ah sui hrai i put in, “Bawipa ah Thianhlimnak Um Ko She” na ti khawh lai i “tlangbawi chungkhar” na si kh lai (1 Peter 2:9). Cu hnu lawng ah mipi hmai ah dir in Pathian saltha le tlangbawi ka si tiah na ti khawh lai.
Tlangbawi ah cun sui kheng a um i cu sui kheng cu muici dum hri in temchih a si. Zeiruang ah dah muici dum cu hman a si? A ruang cu Jesuh nih sual tlanhnak thawng le tipil a innak in a khamh caah a si. Biakam Thar i tipil innak cu Biakam Hlun i kut cung chuan he a sullam ai khat mi a si.
Zeitluk hmanh fak le zumawktlak hmanh in i zuam in zum ko usihlaw, a dum le a sendung le a sen muici le puanhmangthia sullam kan fian lo ahcun “Thiamhlimnak Cu Bawipa Ta Si Ko Seh” kan ti kho bal lai lo.
Zeitindah mithiang kan si? Matthai 3:15 ah ai tial bantuk in, “Pathian tuah u a ti mi vialte cu tuah si ko seh.” Jesuh nih tipilnak a in i vawlei sualnak vialte in a kan khamh. Tipil a innak in kan sualnak vialte a tawl dih i mithiang ah a kan ser.
Jesuh tipil innak um lo cun zeitindah sualnak kan ngei lo kan ti khawh lai? Jesuh sin ah kan mitthli tla in tap ko hmanh u sihlaw tipil a innak kan zumh lo ahcun kan sualnak cu tawlpiak kan si bal lai lo. Zeitluk kan tah i kan i chir ko zong ah sualnak cu kan thinlung ah a cam peng ko lai.
“Thianhlimnak Cu Bawipa Ta Si Ko Seh.” Tipil a innak le a thisen in kan sualnak vialte a tawl dih cang caah, kan derthawm bu le palh ko bu ah mithiang ah cohlan kan si.
Cucaah atu ahcun Pathian hmai ah kan dir kho cang. Mithiang ah kan dir kho cang i vawlei ah thawngtha bia kan chim kho cang. “♪Khamh ka si cang. Khamh na si cang. Kan dihlak in khamh kan si cang.” Pathian zaangfahnak ngan mi ruang ah khamh kan si cang.
Na thinlung ah sual tlanhnak thawngtha um lo in zeitluk hmanh in i zuam law, khamh na si kho lai lo. Korea Love Song pakhat he ai khat peng ko lai. “♪Oh! Ka pawng na um paoh le kan hmuh paoh ah cun ruang um lo in kan thinlung a cawlcang. Khel khat lei dawtnak in kan dawt.” Kanmah thinlung lawng rianrang in a tur i khatlei kam thinlung cu a tur ve lo. Vanchia ngai a si mi cu, Khrihfa tampi nih Pathian hi khel khat lei lawng in an dawt ve.
Minung tampi nih khamhnak hi lam tampi in a ra tiah an ruah. “Zeiruang ah khamhnak hi Jesuh tipil innak lawng in rat lai?” tia an ti. Asinain Jesuh tipil innak tel lo cun a tlamtling mi khamhnak a si kho hrimhirm lo. Jesuh tipil innak lawng hi kan sual tawlnak a si caah kan khamhnak zong hi lawnglawng hi a si.
A Dum Muici In Jeush Nih A Kan Khamhnak Cu Zeidah A Si?
Zei nih dah mithiang ah a kan ser?
A dum, a sendung le a sen muici thawngtha nih
A dum le a sendung le a sen muici le puan hmangthia khamhnak thawngtha hi Pathian nih minung a kan pekmi laksawng a si. Hi laksawng nih puanthlam hmunthiang chung ah a kan luhter i daihnak a kan pek. Hi laksawng nih mithiang ah a kan ser, Khrihfabu chung ah a kan umter i a Cathiang hmang in a kan cawnpiak.
Pathian hmai kan kal i thla kan cam tikah Pathian nih a dawtnak in thluachuah a kan pek. Hi ruang ah Pathian khamhnak a sunglawi tuk hringhran. Jesuh nih lungpi cung ah zumhnak inn sa u tiah a kan ti. Kan dihlak tein khamhnak kan co i Pathian fa kan si hnu ah vancung kan kai ding a si.
Hawi dawt hna, sual tlanhnak thawngtha ruang ah, zumhnak in puanthlam hmunthiang chung ah kan lut kho. Jesuh nih kan sualnak a kan tawlpiak caah le dantatnak a kan tuarpiak caah kannih cu khamh mi kan si cang.
A luangliam mi sual tlanhnak thawngtha cu Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thisen a luanternak hmang in khamh kan si cang nak kha a si. Cucu na zum kho maw? A dik mi thawngtha bia cu vancung lei a ra mi nan sualnak vialte tawlpiak nan si cang ti thawngtha kha a si.
Sual tlanhnak thawngtha zumhnak in hrinthannak kan co cang. Jesuh nih sual tlanhnak thawngtha a kan pek cang i, hmailei kan sualnak telh in kan sualnak vialte a kan tawlpiak cang. Bawipa min thangthat si ko seh. Halleluijah!
Thlarau le ti khamhnak thawngtha (Thisen le ti thawngtha) hi Jesuh nih a chim mi le a tlamtlinh mi thawngtha cu a si. Hi cauk hi Jesuh khamhnak thawngtha biathli phuang ding ah tial mi a si i cucu Thlarau le ti khamhnak thawngtha hi a si.
Minung tampi nih biatak kha tlamting tein hngal loin Jesuh an zumh caah anmah le mah kha Baibal thiamsang ka si tiah an i porhlaw, phundang in cun, cawnpiaknak dik lo ah le fian lonak ah an nung. Cucaah, a dik mi thawngtha ah kan kir than i kan zumh ding a si. A caan a tlai tuk rih lo.
Thlarau le ti khamhank thawngtha kong ah biahalnak le fian lonak a ngei mi caah a cauk pahnihnak ah kan peh than te lai.