(Izaia 28:13-14 ojo)
“Ki le`jo Opi dri rii aini, ‘Anda tro, anda tro, laini si, laini si, dia gaadru, naa gaadru,’ ausi kaki vu kaki ezo vulega esi, ausini kaki unyo juju vua ausini a`di ‘ai ko ci. Disidru anyeri le`jo Opi dri ni, anyi ‘ba lali, ‘ba oluka Yerusaleme ‘a di ase `ka di.”
LINI ENZO DRU BUGU OLE RI ‘IA RI ‘I
Bugu Ole ri ka ‘ba “enzo nze
ka” di ‘a driba ni nze ingoni?
Bugu Ole ri kojoa ma’di enzo nzedi dii
ma’di ana Yesu ni a`ika a vu ga sa
enzi ‘a olure asiti ‘aru ‘aa ri ‘i.
‘Ba ofu enzo dru ri usika o`du disi au rii ekpadru, ndrolea kare zoka ra ri bati iga. Ai ‘ba ai baka aiangasi kendre ‘ba ta usi ka ri ani ri ‘i ki ta aia idele rii tatia aserega kaki silingi unzu ‘ba ai a`ika ri ‘bati dri au, kaki ta ‘ba ai vu koka ri ‘a idele ri itede mgbe tau. Ta mbi nidia ehwi ni ta kendre ru ce ki kumbe ta ce rii ku ri ‘i. Ovi zisi, ka ta ‘jo tazi ovidru ana ‘a angwe esi rii ovi ru ana ‘a iti ga esi ri tro ku ri idri.
Le`jo ehwi “enzo dri” ti “mbi” tro ahwa a`di ‘ai e`bu be, ndrole ekelezia Kristo ‘ba dri ‘ia ‘i.
Ki leti aliadru-tau le`jo ehwi enzo nzejo nidi idri kusa le`jo ehwi ungwele “mbi,” nidi idri rii ce a`dusi ‘ba le`jo anda ri inika kendre ondi Bugu Ole ria lekaa ri ani rii iyo.
Ovi ani disi dru, ale manze driso ta driba ta Bugu Ole ri ‘a ungwele “enzo nzeka” nidi idri vua ale mawi ‘ba mi mgbo ingwe laka ri ndrejo. Vua ale mahwe ovi le`jo enzodru nidi idri lidri anda gba loku ce risi ausini ka `ba ikonyi anyietro ta ra ‘jo driaru kare alu ga. ‘Ba cidru ta raka Rubanga dri ra rii kolea dubasi kora ta le`jo enzo dri di idri ‘aia lidri ni ga ra.
Tito 3:10-11 onze le`jo enzo dri nidi ‘a driba ni ojo dii ma’di lanzu ejidi ‘ba lofo vua enzi ‘a mi zale wa ri ‘i, oni ani ana-ngasi unzi isa ote. Ma’di mbi dii ma’di a`i dia anangasi sa ani enzidipi ni ra ri ‘i. Disidru ‘ba cidru Yesu ni a`ika ra ki driso enzi olu aia asiti ga aa rii Rubanga ‘a andraga ‘ba enzo ini ka ri ‘i.
Yesu odu enzi cidru vudri dia rii ana batisimu si pi. Ki ‘ba enzo inika ri ole ofu loso lari eji di enzi ‘ba ni di a`ika ku disidru odaki ru aiangasi endrejo ovi enzi ‘ba dri si.
Jodiniri nyi ma’di enzo nzedi ri ‘i ‘ya? Anyiba oraki ta di idri jo oleki oluka lidri anda a`i dri si ‘i.
Draasa nyi nyi ungwe nyangasi enzidipi ku ‘a nya ‘i Yesu ni ra sa ‘i ‘jo tee nyeri dri ofu loso eyidri Endri tro dii kuru sa ‘i? Jo nyi nyi itiri nyangasi enzidipi, karuni ta olu nyini idu le ana lari ce di iru ofu loso eyi dri Endri tro ri tro ‘aa.
Ma’di ni ani a`ika Rubanga ‘a andraga enzidipi ‘a ehwini jokaa ma’di dii Rubanga ‘a ngwaapi ‘i ku ‘i. ‘Ba cidru jokaa Yesu ni, “Opi, ma enzidipi,” rii kole kondreki aia a`i ni ziniga di anda anda.
Nyolu dri enzidipi ni ingo ni ‘jo gba nya ‘i Yesu ni ra vu nyitiri odu nya enzi ni cidru pi vua ari nyi icandi tadru ri ‘ia ‘bo’bo dru ra ‘ni ra ‘i? Nyi ana hwe lari dri ilili di ga nyiko nyi nyi ungwe enzidipi ni ingo ni ‘jo gba Yesu odu nya enzi ni ndutudru ana batisimu si vua esu lamgba ausi ‘bo’bo dru kuruce dri si ra ‘i?
‘Ba ai ledi ani ledi kole ‘ba ta mbi inika ri ‘i a`dusi kaki ricandi ilili e`bu ide ‘jo enzi ‘ba dru le`jo Rubanga dri rii ako. Kole nyini ofu loso eyi dri Endri tro rii ote ausini nyide enzi lini mbi ini ‘jo ni ledii Rubanga ‘a andra ga ku.
Ma’di Yesu ni a`idi ra ki driso oti Endri ‘a ri esudi kuru rii ani ma’di le`jo mbi ri inidi ri ‘i a`dusi enzi olu driso ana asiti ga ‘aa.
Ki Rubanga ‘a enzi vudri ri duka cidru si pi ana enzi ama dri ri ‘isa koka tro si, amengwi Rubanga ni andra ‘ba enzo ini ka ri ‘i jo aga tutu lari dri dii mgbe ‘i. A`dusi Rubanga ‘a oluka ole si, ama olu ‘ba lini mbi inika ri ‘i ‘jo enzi ama asiti ga ‘aa ‘i. Jo gba oleki engwika anda, kole a`iki ofu loso Yesu ‘a batisimu dri ‘i ana ari dri ‘i vua ana kuruce dri ‘i.
LINI MBI PA ETUDI BUGU OLE RI ‘IA RI ‘I
Ta okpo rere ruledi ma’di
ni engwi‘jo padere dru rii a`du?
Kole koti ru Endri si di.
Anyiba ondreki dri bugu atijoadru Opi dri 12:25-26 ni. “Ta di ivu Jeroboamu obi sekemu ni be Eferemu dri idri rii, anini olu jo. Onga naa si oya ebi Penuele isa tro. Ta di ‘a vu ga Jeroboamu ojo ana asiti ga, ‘kole draa opi di kongwi ‘jo Davide dri ‘ia.’” Jeroboamu ni ma’di solomone ‘a e`bu ide ‘bazi ri ‘i. Kinya nainga Solomone ‘a engwijo a`wi ako nasi, Jeroboamu ori o`ja opi di ‘iru, vuaru oko engwi opi suru mudri Isaraile dri ridri ‘i saa Rehobuamu ni Solomone ‘a ngwaapi dri si.
Jeroboamu ‘a ra ati rii ‘jo ani eya ani omba opi dru Isaraile ‘ba asele ni ‘i ri ani koba ‘ba anidri ri kongwi ewo Yuda dri iga kare ekelezia tro ri iga `i.
Ki, eya esu ra bajoadru ta dini ride‘jo ku. Obi ‘kajoa ngwanzi mula si rii eri alu rii oba Betele ga vua zikajo rii Dani ga oko ohwe cara ‘ba anidri rini rujoadru. Ofu atijoadru Opi dri 12:28 ojo, “Disidru opi ozi ra, oko obi kajoa ngwanzi mula si rii eri.” Alu rii oba Betele ga, vua zikajo rii Dani ga oko ohwe cara ‘ba anidri rini rujoadru, tee ‘jo idekaa dini kolu enzi unzi rere ri ‘i sa ‘i. Vuatro sa oko upe paderea laru e`ku tro hwele di ‘a dri ndrele ci.
“Ta amgbu rideka di ‘a vu ga sa Jeroboamu eda dri vule ta ana idele di iga si kuru, ra rii upe paderea ‘bacidru drile mgbimgbi ri ‘i lofo si olule kare cidru oru ri iga si; ma’di ledi ‘a ra rii, kotri ‘a, ausini kengwidru paderea kare oru ga ri ‘a alu ‘i dru” (Ofu atijoa Opi dri ‘i 13:33). Ledii kare lini mbi ri ‘a pa eture ga ri ‘i.
Draa dini sa, ‘ba lini mbi ri inika rii kaki paderea upe ‘ba cidru lekaa e`bu Rubanga dri ideka ilili dru ra ri `bati ‘i lofo si. Ma’di lini Rubanga dri ri esudi seminari ‘a ra rii mgbe a`di ‘baa ‘ba dri ndrele, Ofu nzele, ofu Rubanga dri ajile kendre Misonari ani kusa olule amba dru ra hwele ekelezi ni ‘jo tee kotiru di eyi si vua Endri si kuru sa ‘i.
Ki gba ma’di tile Endri si di kuru ri ka ‘ba dri ndre ingo ni? Jo tee ma’di ani naa upe padere dru sa, ekelezia ani upe ka na ‘i kengwi cuma ‘ba enzo nzeka ri idedi ri ‘i.
Anyiba ziniga oraki dri ta ‘a di le`jo enzo dri nidi etu pa ingo ya ‘i. Atijoa rii, Jeroboamu oba kajoangwanzi mula si dii Rubanga kare ga ana lase ‘a ovi ni etede ‘jo. Erijoadru rii, otri ‘ba cidru lekaa e`bu ideka ilili dru ra rii paderea dru. Ovi zi si, otri ‘ba nya rii engwile padera dru ‘au. Oko vua ta alua ledii o`du disi sa karide.
Erijo ndi saa Jeroboamu dri na ivu sa le`jo ehwi enzo dri di olu kaci andraga. A`i alusa ‘ba tile di eyi si vua Endri si kuru ri ‘batini engwile paderea dru ku.
Ma’di gba tete lini ikodi Rubanga dri seminari ‘a ri kengwi ma’di ‘ba dri ndredi ri ‘i vua ofu nzele wa ya? Kolu ce rii nosi tee Rubanga kupe ai kuru sa kaki Rubanga ‘a e`bu ni ide ‘i le ‘i ya? Hwa. Tete ‘ba Rubanga ‘a nile ote rii kaki ra ‘i engwile tiluza Rubanga dri ‘i dru wa rii ni. ‘Ba Rubanga ‘a nile ote rii ‘ba tile di eyi si vua Endri si ri ‘i.
Osiru bugu atijoadru Opi dri 12:25-26 vua ziniga ana joti 13 ni ga enzi Jeroboamu ‘a idele di oba angala Rubanga dri ri ode ra. Kole anyetro kpodru oni odo dii ote, vua ‘jo ma’di zi rii oni ta driaru rii anda ku, koda dri Bugu Ole ri ‘ia koko kesu dru ehwi ani anda anda.
Ziniga nyira ta ‘a di di nya e`bu idele ri ‘ia nyi Rubanga ni kajoangwa idele mula si rii ba ‘au ku ya ‘i. Nyidea di ani ‘a, saa ani keca eca ‘a, kusa iba asi tutu vu dia dri ga ri idri ausini ‘ba nya vu okoka ri koda dru dri ofu loso eyi dri Endri tro ri iga ‘a?
Ijo ‘ba nya vu oko ka rini jo a`iki Yesu nini aia ru koja ra ni ra ya? Ijo aini kaki tutu esu aia drilahwa si ni ra ya? Nyupe ‘ba rutika Endri si di kuru rii olule ‘ba dri ndrele kusa olule laki ekelezia nyidri ria dri ndreka ri ‘i lofo iko ijo draa dini nyidri rii tete dini ce ri ‘i ni ra ya? Jodini ri karuni nyi enzi alua Jeroboamu ‘a idele ri ide ‘au vua nyi alu Rubanga dri ri eku ra.
‘BA ENZO INIKA RI KA RUBANGA KAJOA NGWANZI IDELE MULA SI RI DRI RU ‘AU
O`du disi sa, ‘ba enzo kajoa ngwanzi idele mula si ri ruka au rii ekpadru. Kaki jo’a Rubanga oco tutu Solomone niru ana Rubanga ni azi elifu igwele igwe ri hweka ra si. Ofu atijoa Opi dri 3:3-5 ojo, “Vua Solomone ole Opi ni ndro, kaci ondi pamvu ana ata ni Davide dri si, ki te ra rii ana azi azika ta ngudi druwi ri tro kare oru rere ri iga si. Disidru draa opi oya Gibeoni ga ausini ani kazi dru ta na ‘a, a`dusi kare nai kare retu ri ‘i: Solomone azi azi elifu igwele igwe rii alitari na idri. Gibeoni ga si Rubanga itede ru Solomone ni iniaga orobi si; Rubanga oko ojo, ‘Nyi zi! Mahwe nyini a`du?’”
Kaki silingi unzu ‘ba aia vu ni koka ri ‘i lofo ta andrani ti rubadi ovidru “azi igwele igwe elifu Solomone ‘a azile disi.” ‘Ba lali aia vu koka di koko ka lunzu esu aia silingi ni ‘a nza. Vua ‘ba kajoa ngwanzi idele mula si ri ruka au rii kaki lunzu esu aia silingi si au, dii okolongo ‘aia sa le ekelezia mgboro ri usi ‘jo ri ‘i. Di ka ride aia ekelezia ‘a oluka ga rere si ku, ki aia lekaa ai kunzu okolongo ‘ba ‘aia vu okoka ridri si.
Kajoa ngwanzi idele mula si ri baka oru ‘ba aia vu okoka rini rule ni te ta ‘ba enzo nzeka ri ‘a dri ejile ‘ba aia vu okoka ri ni rule ausidru ai saa esu okolongo aia esule ri unzu ‘jo wa ri ‘i. Ru ‘ba Rubanga ni a`ika ra rii kole alusa lali kipa ‘ba kpe. Jo nyazi nya okolongo ni kajoa ngwanzi idele mula si ri rujo, karuni aziru Rubanga ni ku, ki zeleti ani kasi paderea enzo dia jeba ga aidii ‘ba gaka enzi unzi risi ndru Jeroboamu ani ri ‘i. Alusa ode matego unzi ‘ba enzo ladi ani ledi dri ‘ia ku.
Jodiniri kiza oko Rubanga ni azi igwele elifu Solomone ‘a hwele risi a`du si? A`dusi Solomone oni enzi anidri anangasi rii ote, vua oni kole esu ani kodra ana enzi si isa ote disidru azi azi a`i si rii au. Azi azi igwele igwe elifu rii anzo Rubanga ‘a lari dri si. Solomone azi azi elifu igwele igwe rii o`du cidru si, layu eyi dri vua Endri dri ri ‘jaka si.
Draa, kole nyeri le`jo ehwi anda ‘ba enzo inika di idri rini ausini paderea enzo di kunza dru nyi kpe.
‘BA E`BU IDEKA OTI ENDRI DRI AKO RII ‘BA ENZO INIKA RI ‘I
‘Ba enzo inika ri ka oti
Endri si ri ‘idri a`duta ‘jo?
Kaki ‘joa ai otiru di tati aia ubale risi,
orobi si, vua ta ziti drile mgbimgbi
Endri ga esi aia nile ote risi
‘Ba ziti ambgu ‘ba ziti ri inika oti Endri dri si ki aile driso ocaki rutire Endri si a`i ‘a di kuru rii amgbu. Ai ‘ba enzo inika ri ‘i. Kaki ‘joa ‘baziti rini kolea kotikiru Endri si di ki aile omaki rutile Endri si di ni kpe a`dusi oniki ta ofu loso eyi dri Endri tro ri idri ku. A`di sa tete ‘ai gu gu.
Paderea enzo ri ka ofu loso enzo dru ri nze au, kaki ofu loso eyi dri Endri tro rii ga mgbe. Kaki inia ‘ba ni kolea kojeki aia enzi ni odu cidru si leti enzi rujo risi.
Kaki ‘joa, “nyimu nyilegi be dri, anyima abiri ta le, anyazi anyi anyangasi e`bu Rubanga dri idere ga, anyilegi andeka ako, anyeri ani, anyazi okolongo nza ekelezia si ‘jo, vua kolea anyini ta anya enzi anyangasi ri idri ote.”
O`du zi si, meri ma’dizi ka ta ‘jo ana oti Endri si ri idri. Ojo orobi dri, ani ondre ani omba seria ga ki ana saa oce ani keca di, mgbe Yesu ungwe ana ru ‘i. Oko ‘ojo dii sadini ana oti Endri ‘a ridri ‘i. Ki gba lungwe di ani dii ce ri ‘i ya? Yesu ‘ojo alusa di ani ni kuru.
Yoana 3 ga, ‘ojo, “’Jo ma’di oti di eyi si vua Endri si ku ri, kohwi Opi Rubanga dri iga kpe.” Rubanga ojo tete ‘ba tile di eyi si vua Endri si rii kengwi paderea ce riidru wa rii ni. Ma’di igenidia anidri ani otiru di rii orobi si, kusa ta ata si, lini Endri dri risi, kusa nosi ilegi enzi ru ‘jo risi rii ma’di enzo ri ‘i.
O`du disi ‘ba amgbu ole le`jo Rubanga dri rusidi ra ri a`i ka ku rarii kaki lini aia dini dria vu ni oko ‘au rutika di eyi si vua Endri si ‘a kare ga ‘i. ‘Ba cidru gakaa ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si rii nzeka mgbe rii Kristo ‘ba enzo ri ‘i vua ai ‘ba enzo inika au ri ‘i.
‘BA RECOKA ECO RII KRISTO ‘BA EZE SA ‘A’A RI TRO
Ofu loso ce di ido rondile ofu loso
mbi kusa dini ziti di tro ingoni?
Saa amba Roma ni asedi ungwele Kusantino
‘a Milan Edict ni bajo kinya 313 A.D.
Yesu ‘a dra nivu risi.
Dini Kristo ‘ba dri di ori adu nga? Dini drile mgbimgbi ovi ru Presby- terian, Methodist, Baptist, Lutheran, Holiness, vua Full Gospel di `bati ido adu nga? Leco di ideru tete ate kinya 500 a`dite.
Kristo ‘ba ati rii ‘ai ‘ba andrani eze Yesu ‘a vu ni okoka ana olure driso vudri dia si ri ‘i. “Kristo ‘ba” ‘a ehwi ni “ba Kristo ‘a vu ni okoka ri ‘i.”
Kristo ‘ba ati rii ‘ba ana upele rii ‘ba ana vu okoka ana inile ri ‘bati tro. ‘Ba ana upele ra ana vu oko ka rii ata ekelezia dri ri tro okoki ofu loso ria vu ni paka kinya 313 A.D dri. Yesu ‘a dra ni vu risi.Ki tati Kusantino ni retugo ria ubale ungwele Milan Edict di ivu, Kristo ‘ba ori remuka kare aluga kafiri tro oko oca paka kinya ini oludi paka 1000 ri ‘iga.
Diivu, oca kinya 16’joa ria idore ri iga, Martin Luther onze ta driba leco dri ra, ojo, “Te ‘ba anda ri kolu a`i si rii ni.” Mgbe olu gaadru, kati kati kinya 1500 ti dri 1600 tro ri iga, ‘Ba leco ejika ovidru John Calvin ti ani kusa John Knox ti ani dii eduki ‘ba Katoli ‘a si pi. Dii ta cidru leco ‘a idele ri ‘i.
Leco dii ta tema ti rubadi ekelezia tema rii usajo kovu driso ekelezia Katoli Roma ‘a ridri rii ra ri ‘i. Ki ‘ba leco ejika dii ogaki Katoli gba ni kuru.
Ta aia urale rii ai keji dru a`i rutijo di ofu loso eyi dri Endri tro risi ‘i ku, ki ausi ai kayu ‘ai candi ogu tro ekelezi Katoli dri Roma ‘a di ‘a dri ga pi ‘i. Ekelezi Katolika Roma ‘a ridri ka leco ani di ungwe leco Protestant dri ‘i. Ehwi ani ‘ba lini nzeka ri ‘i.
Saa nasi, ekelezia Katolika dri Roma ‘a rii oba ‘ba ka dri vule je ‘je, kaki joa ‘ai ka ‘badia kaka draka ra rii zea bu ‘a jo ‘ba dii kohwe okolongo weli atedi nza rii ra ‘i. Luther oni ekelezia Katolika dri dii mbi ni ku. Rarii ole ani kimba ekelezia Katolika dri Roma ‘a dii okolongo utrare drivule si ausini ai kosi dru ‘jo retugodru ungwele Saint Peter’s Cathedral ni Roma a dii dru si.
Di oba, A`diki ‘ba oluka driso Katoli ‘a rii ndre ovi ekelezi Protestant dri o`du di ‘ia disi: ovidru batisimu hweka `baciri ni, ilegi enzi ru jo ruvidi ondi ekelezia Katolika Roma ‘a ridri ri tro ri ‘i, azi ziti ole ri ‘i, Geni baka tete ‘ba fonyi Rubanga dri ri esuka ra ri idri ndrole ‘ba engaka Seminario ga ri `bati `i vua ai baka aini engwika ‘ba ‘ba dri ndreka ri ‘i dru, Ta ziti oru rii ekelezia asele andi ri tro. ‘Ai dii kpodru ta dria dinisa oluka ekelezia Katolika Roma ‘a ri ‘bati dri ‘aa ri ‘i.
Nyido lale saa leco dri kinya eze 1500’ ni na si, Odo protestant dri olu dri tete kinya 500 danga. Kinya ani dii kinya 481 atijoadru o`du leco dri erajo ri ‘i. Nosi nyera driso Martin Luther irota ekelezia endre anidri ri tro tete kinya 481 ni kuru. Disidru Protestant olu driso ta oku ‘aia yai ninga ri iga ku. Leco Kristo ‘ba dri olu driso komu andraga. Vua kole koya andra andra.
Ki tazi alu kolea oraki uje `a ci rii. Kole aludi sa igwe dria ku tete ‘ba tile di eyi si vua Endri si ri koto opi `bu di iga ni `i. Vua anyiba onzeki ledii ‘au! Nyi ofu loso Yesu dri, ofu loso eyi dri Endri tro rii nze ‘au ya? Jo ani ani ku, ka runi nyi tiluza Rubanga dri ‘i ku. Ta ni ofu loso “ruti ‘jo di eyi si vua Endri si ri ‘i” Rubanga ole ama ‘i ‘au. Dii ta Yesu ‘a inile Nikodemu ni Yoana ana joti nza 3 niga ri ‘i.
Bugu Ole ri ojo ta tete ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si ri idri ya, ‘jo nosi ojo ta taziti ‘idri, nosi ojo ta oluka laki lofo loso nidri ya, kusa lidri ole ri idri ya? Amala di ‘isa gbadru, anisa okpo. Ki nyi ledi ide wa rii kesua oti nyi di eyi si vua Endri si kpa. Rubanga ‘a le amani rii ausini ama ‘i ofu loso ri ni ‘i.
LINI ‘BA ENZO RI DRI ‘I
Enzo rii a`di ‘i?
Ma’di ana Yesu ni a`ika ‘avu ga
sa dri oludi enzidipi ri ‘i
Ki gba Kristo ‘ba enzo dii, a`i lini mbi di dri tro ido acale vudri ‘dia ingoni?
‘Ba Isaraile dri ri oru tete Rubanga alu rii ‘au paka ofu aia ‘a ni anzu suru eri dru ‘i saa Jeroboamu dri si kendre ana rusika bugu atijoadru Opi dri ana joti nza 12-13 niga ri ani, Yesu ‘a emure driso vudri dia kuru rii, lini mbi ri odri acare ni. Vua tee o`du disi sa ‘ba lini mbi ri nzeka rii ekpadru.
Bugu Ole ri ojo ta ‘aia lini mbi enzodru ri idri Izaia ana joti nza 28 niga vua Tito 3:10-11 ga. Bugu Ole ri ojo ‘ba enzo inika rii ‘ai ‘ba Yesu ni a`ika ra ki ndi driasa enzi olu dri ‘aia asiti ga ‘aa ri ‘i. Ma’di alu alu ledi ani rii ma’di enzo inidi ri ‘i.
A`dusi kaki ini ‘a, kendre ana rusika Izaia 28:9-10 ga ri ani, “Ka ta nika ini a`di ni? Koba a`di ka le`jo di ‘a ehwi ni eri ni? ‘Ba oluka dri `ba ndrure ga ri ‘i ya? ‘Ba kole indrule ri ‘i ya?A`dusi le`jo ce dii tesa ce anda si anda si, laini si laini si, dia gaadru, naa gaadru.”
‘Ba enzo inika ri ka ta inza dria dria, laini si laini si. Dia ehwi ni a`du? Dia ehwi ni “Nyindre nyi cuwi, nyindre nyi cuwi, nyolu mi tro ‘ba jokaa ai otiru di aia a`i Yesu niru risi ‘i.”Mgbe aidri kaki ‘joa nyindre nyi cuwi ‘jo tee kolu a`du sa ‘i. Kaki ‘joa nyini eri ta ku, izeru sa ku, nyama nya uje ‘aa ni dejo ta enzodru ri ‘ia.
Ki esu koniki cuwidru a`i ce rii ‘a’a, ujaki ‘ba ‘aidru ‘jokaa ‘aia a`i oviru le`jo Rubanga dri ri tro ku rii tro ku a`du si? Ani gba ta ede ‘jo ri ‘i. Kaki ‘ai ‘ba Kristo ‘ba anda ri ‘i, ki ‘aidri alusa a`i le`jo ‘aia ungwele le`jo mbi dia mi za ‘jo iyo. Kristo ‘ba ce ri ka ‘ba enzo dia mi ni za le`jo Rubanga dri si.
O`du dii, ko-lu o`du Kristo ‘ba ce ria ‘ba tile Endri si di ri lejoadru ungwejoadru “’ba lini mbi inika” ri ‘idru ku ri ‘i a`dusi ‘aia a`i ni mgbimgbi. Ama olu gba ‘ba lini mbi ri inika ri ‘i ni ingoni jo gba ama ‘i ofu loso eyi dri Endri tro rii ni ‘i?
Jo ‘ba ‘aidru ungwele mbi na ‘bati onzeki ofu loso eyi dri Endri tro dii ni, karuni ‘ai Kristo ‘ba loku ce ri ‘i. Alua ri ani, jo tee-kole Kristo ‘ba ce ri konze ofu loso eyi dri Endri tro rii ku rii ni sa, karuni ‘ai ‘ba enzo inika ‘au ri ‘i.
Mgbimgbi Kristo ‘ba “lini ce ri dri” ri `bati dri “lini mbi ri tro” ri karuni di kaki ofu loso eyi dri Endri tro ri nze ‘au ya si vua di nosi igeniki Yesu ni ‘au ya ‘i vua di nosi dri enzi olu ‘aia asiti ga ‘aa ya kusa iyo ya ‘i.
Kaki gba olu ‘ba enzo inika ri ‘i ni ingoni ‘jo a`iki le`jo Rubanga dri rii ra ‘i vua ‘jo gba oti ‘ai di eyi si vua Endri si ‘i.
Gba batisimu Yesu dri ri a`ika ana ari kuruce ri tro ama enzi ni rujejo pelere ni enzo inika ya? Ani dii gba esi “’ba lini ce” ri inika rini ofu loso eyi dri Endri tro ri a`i le ku ni ra ya?
Dini lini Bugu Ole ridri ri ebeka ra rii amgbu ki kaki ai ungwe aiangasi Kristo ‘ba “lini ce ridri ‘i.” Ofuki ruti si eyi si vua Endri si kendre Bugu Ole ria lekaa ri ani kuru a`dusi kaki tete ana ari kuruce dri ri ini ‘au, ogaki batisimu Yesu dri (eyi dii mgbe).
Mgbimgbi ekelezia Katolika Roma ‘ba ri ‘bati dri ekelezia Protestant dri tro o`du disi rii a`du? Kendre ondi andrani ‘ba leco ejika ri ‘a reruka ejika ekelezia Katolika Roma ‘a ri iru ri ani, kendre ondi aia engaka ekelezia Katolika Roma ‘a di iti si pi aia recoka Protestant ri ani, anyiba ‘ba sa eruki ru Kristo ‘ba mi ako di tro vua paderea lini mbi inika di tro ‘i. Kole tete awi ki ama mi ni ofu loso ce ri iga, a`i ‘ba dri kolu ce, vua mgbe rere ariki ru ra ofu loso eyi dri Endri tro risi.
Ta kolea amide ausi amengwi dru
enzo ‘ba enzo nzeka ri ani ku rii a`du?
Kole amatiru di eyi si vua Endri si.
Bugu Ole ri ojo amani tete ‘ba ofu loso Yesu ‘a batisimu dri a`ika ana ari kuruce dri ri tro ri ka a`i ce ria vu ni oko rii ni. Yesu ojo le`jo ledi ani ledii Nikodemu ni Yoana 3:1-12 ga sa ra.
‘Ba le`jo mbi inika rii tesa kaki ‘ba aia vu okoka rii ini ausini kaki dru a`i ce ri ebe ra. Kaki inia ‘ba dini kolea kilegiki andeka ako vua kideki e`bu okposi. Oviru kendre jokaa ma’di mi ako rini kofe tro vi.
Ide ta ku tee nyilegi okposi ani ingoni sa ‘i, konyi ani kolu iyo ‘jo oti nyi di eyi si vua Endri si kuru ‘i. Jo ‘ojo tete ‘ba tile di eyi si vua Endri si rii anda rii ni, ‘mgbe ‘ba lini mbi inika ri ka le`jo rusidi Roma 3:10 ga jodia, “Ma’di anda rii aludi sa iyo, hwa, aludi sa iyo ni edu au.” Kaki le`jo dia joti nzago di ebu au, kaki ‘ba ‘ba a`i ‘ba di kengwi ‘ba enzo inika ri ‘i.
Ki gbadru ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i. Le`jo ehwi ledii adu rere kendre ana rerika ledi ani ku. ‘Ba enzo nzeka dii kole kolaki Bugu Ole rii ndutudru. Majugo Paulo ojo ma’dizi alusa vudri dia anda rii iyo. Ondri ka le`jo rusidi Ofu Oku ‘a jodia esu driso Yesu ‘a emure vudri ‘ba cidru ni layu hwere lari Rubanga dri risi kuru kuru rii ‘ba alu sa anda rii vudri di ‘a iyo. Ki ‘ba lari esuka Yesu si ri engwi anda rii ni.
A`diki anda ndre ra ‘jo gba olaki le`jo rusidi ledii ni ‘i.‘Ba lini mbi inika rii tesa kaki cara hwe ‘ba aia vu okoka ri ‘ba ti ni ausini kaki olu mi tro a`i mgbi ruvidi ‘ai dri tro ku ri iga ‘i. Kesua nosi ekelezia ‘aia itirile ce ri ‘ia le ‘i, kaki gaa ‘ba aia vu okoka rini ilegile karezi ga mgbe. Disidru ‘ba-aia vu okoka rii ovuki ekelezia laka a`di ofu loso eyi dri Endri tro rii nzea ri iga ku.
Kaki engwi ofu loso ce ri iru bi ako vua koba kaki ruti Endri si di kpe yai pa utraka vu ‘jo aci ‘a ri ‘i. Vua kaki evu kaki lamgba esu Rubanga dri ra. ‘Ba lini mbi ri inika rii kole kengwiki Rubanga dri.
‘Ba enzo inika dii a`di ti ‘i? Ai ‘ba layu esuka aia ofu loso eyi dri Endri tro ri a`ika kuru si ri `bati ‘i, kusa ‘ai ‘ba jokaa ai a`i Yesu ni ra ki kumbe otikiru eyi si vua Endri si di kuru ri ‘bati ‘i ku ya?
Tito 3:11 ‘ba Yesu ni a`ika ra ki driso “enzi aidri-aia ngasi ri ‘a itedele ego rii” ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i.
Kaki ‘ba aia vu oko ka ri ini ausini ovuki lemu leco ejidi laka na ‘a a`di ofu loso eyi dri Endri tro rii nze ri iga ku, kaki ‘joa ani ta unzi rere ri ‘i. Ku ri gba “’ba lini ce” ri inika rii ori ka ‘ai ko a`i zi mgbi ruvidi ‘aidri ri tro ku risi a`du si? Ori ka ‘ai ko rii nosi aisa anda ‘a oluka aidri esi iyo si. “a`dusi ta anda rii kole kolu anda, anda ri kolu anda.” ‘Ba enzo ri ‘a ta inile rii ondikusa ledi ani.
Paderea enzo ri ka ta du bugu di ‘ia gaadru, vua bugu zijo na ‘ia sa gaadru, bugu ‘ba uje ebuka ria sile ri ‘ia, bugu ciri ciri ziti ri ‘ia, kaki ko kaki emua urata aidri aiangasi ri tro kakiko kaki ba tacidru ka reri cuwi.
Kaki ‘ba aia vu okoka ri du kendre ‘ba ta nika ku ri ani disidru kaki ‘ba di ini lini ziti nya nya vudri dia risi. Ekelezia ce ri ka le`jo Rubanga dri ri nze ‘au vua koko ka ‘ba a`ikaa ra ri ini le`jo Rubanga dri si. ‘Ba kevu ekelezia ‘a rii lini esure ta vudri ri idri ku kusa lini esure olu ‘jo lidri vudri risi ‘i ku. Ra rii, kaki evu ta erire ta `bu ‘a ka reri vudri di ‘a kpe ri idri. Kaki evu le`jo Yesu dri ri erire ‘au.
‘Ba koto ‘aia ekelezia ni ‘a kendre enzi ‘ba ani ki mgbe gaadru dini kaki lea ai kengwi a`i ‘ba anda enzi ako ri ani. Ki paderea enzo di ka ‘ai ni a`duta ini? Kaki ‘joa ‘aini kole kovu ki lemu leco ejidi laka na ‘a tiluza Rubanga dri ri ‘bati ka ofu loso ce ri nze au ri iga ku. Kaki ‘ba aia vu okoka ri igoga rutijo di eyi si vua Endri si ku.
Ta ani gba lali. Kaki ‘ba aia vu okoka ri le unza wa ki kaki Rubanga le unza kpe.
Paderea enzo onzeka di
koba ‘ba aia vu okoka rii karuti
di eyi si vua Endri si wa ya?
Kpe. Tete ‘ba tile Endri si di ra ri koba
‘ba ziti isa ka ruti Endri si
di wa rii ni.
‘Ba enzo inika ri, jo gba loku loku nyi tiluza Rubanga dri ‘i, nyeri gba hwa Endri dii nyiru ku ya? Nyeda nyii dri vule. Nyimba gakaa ‘ba nya vu koka rini vule lemu leco ejidi ri iga ku ni a`dusi laka na ‘a tiluza Rubanga dri ri ‘bati ka ta driba nze ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si ri idri.
‘Ba enzo inika ri ka ‘ba aia vu okoka ri ini lini Rubanga ni jo risi a`dite, disidru jo esuki lini ziti ni, kaki lamgba esu ra. Ani gba ta ede ‘jo ri ‘i. Paderea enzo rii oniki e`bu ideka le`jo Rubanga dri rii ako cuwidru. Kaki ta nze, kaki ra hwe, vua kaki ta driba nze ondi aia ovi ‘ba ita jo nasi. ‘Ba ‘ba dri ndreka vua le`jo di nzeka le`jo Rubanga dri rii ako rii ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i vua ‘ai e`bu `ba ebule e`bu ri ‘i (Yoana 10:13).
‘Amba ‘ba dri ndreka ungwele mbi nidi ‘bati ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i a`dusi aia ovi ‘a ga esi rii oviru ‘aia ovi angwe esi ri tro kuru. ‘Ba ziti ka ekelezia ziti efuka kovu driso ekelezia ati ati ‘aa rii ra dru rii ungwe ekelezia ‘ba enzo inika ridri ‘i. Ki ekelezia ziti amgbu na ani naa oleki remuka dini ziti ri tro ku a`dusi ekelezia amgbu ziti rii ‘a lini ni ta Bugu Ole ri ‘ia rii tro mgbimgbi ani nza.
‘Ba enzo inika dii kaki ‘ba aia vu okoka rii ini kaki joa kole kesuki layu tee ai ‘aiangasi kesu dri layu ‘aia enzi ni ‘a ku ru sa ‘i. Kaki ondi enzi Jeroboamu ‘a idele ri ide ‘au.
Jo gba ma’di zi driso enzi olu asiti ‘a ru ‘aa ki komaa e`bu Rubanga dri idele, kolea koni ote ana enzi ti ole ole Rubanga dri ri tro ka remu kare alu ga kpe. Kole mgbe koni ani ma’di enzo inidi ri ‘i ni cuwidru.
Disidru, ma’di ofu nzedi kusa e`bu tro ana ekelezia ni ‘a ki oludi driso enzidipi rii, kole mgbe kera ani ma’di enzo onze di ri ‘i. Ani ma’di enzo inidi ri ‘i a`dusi oni ofu loso Kristo ‘a lari drii ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si rii ku. Jo ma’di zi ini Bugu Ole rii ‘ba enzo nzeka ridri oko ini ‘ba ziti ri isa ausi ovi alua risi, kengwi anisa ma’di enzo inidi ri ‘i.
A`diki hwe ni ana ‘oa si. ‘Ba recoka anda aia batisimu Yesu dri a`ika ana ari tro si rii kaki tete sadini ce rii hwe wa rii ni ki ‘ba oluka driso enzi ‘ba rii kaki ‘aidri olu enzi ‘ba. “Alua ri ani, hwe loso rii ka ‘oa loso rii hwe au, ki hwe unzi rii ka ‘oa unzi rii hwe ‘au” (Mateo 7:17).
PADEREA ENZO DI KA A`DUTA NZE ‘AU ‘AIA LINI NI ‘ A ‘I?
Paderea enzo di ka a`du
ta nze ‘au ‘aia lini ni‘a ‘i?
Lini Rubanga dri vudri rii ra
‘ba dri tro
Paderea enzo ri ka di `bati ndre na tro. Okposi a`dusi! Kaki asi tra okpo si ausini esudru aia enzo ni ku si a`dusi aidri a`i tau ruti ‘jo di eyi si vua Endri si rii iyo.
‘Ba enzo inika rii kaki ta du gaadru di ‘a vua gaadru na ‘a. Kaki ‘ba ziti ri unza vua kaki ‘ai ini anda ofu loso ridri nika ako.
“Anda si anda si, anda si anda si, laini si, laini si, dia gaadru na ‘a gaadru” (Izaia 28:13).
Laini si laini si, kaki joa, “Ee, le`jo di ‘a ehwi ni Giriki ‘ba tisi dini dini kusa le`jo dia ehwi ni Eberei ‘ba tisi dini dini. Vua le`jo driaru ri aci diani di ani.” Vua trosa kaki ra hwe ‘ba ni kole koniki ta le`jo ehwi lari dri ungwele ini-kusa ingwe di idri pelere kpa. Kaki joa, “Martin Luther ojo ta dii ni vua John Calvin isa ojo ta driaru ra vua John Knox ojo ta diani diani, vua amitiri ta ledii kpodru ovi aia jojoadru risi ka e`bu ide.”
Oniki ‘ai ka di ta ‘jo a`du dri ya isa ku vua oniki di ai igeni a`du ‘au ya isa ku. Ma’di a`i tro ri ka ta driba nze saa ini-dri di `bati idri-ingwe dri di tro wa. A`i ‘ba ce ri ka ‘ba tile di Endri si ri `bati ovi ‘ba tile Endri si di kuru ri tro wa. Ama dri gba ama ofu loso rutijo di eyi si vua Endri si rii nze au.
Ki ‘ba ta enzodru ri nzeka au rii kaki uzu ama tro uzu. A`i aidri rii bibi vu mudi leka itu aci au vua vu angwe ri leka iniaga au ri ani, ‘ba enzo inika ri isa aisa ai ledi ani oleki ledi isa ndro, kaki di isa igeni tro vua kaki na isa igeni tro. Oniki ta anda rii aduya ni ku. Jo paderea enzo inika ri ovuki aci ‘a, ‘ba ana vu okoka ri ‘bati isa kaki vu tati ‘a asere ga kare unzi rere ri iga. ‘Ba amgbu ziti ‘a zeleti keko aci ‘a a`dusi igeniki profetaa enzo ri ‘i.
Jodini ri ma’di nya dri ndredi rii oti di eyi si vua Endri si ya? Ka gba ofu loso rutijo di Endri si rii nze kendre ana rusika Bugu Ole ri ‘ia ri ani ya? Jo kidea, gbadru nya andra ni loso, ki jo ide ku, nyi lamgba esu ra. Jo itiru dri Endri si di kuru, nyeri ofu loso eyi dri Endri tro rini, nyila bugu ta jodi driaru ri ‘i, nyiko nyitiru Endri si di.
‘Ba enzo inika au rii oleki ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si rii ku. Kaki inia, “Yesu Kristo emu enzi cidru du re, vua oko ide gbadru ledi ‘i. Olu dri endru sa ka ama enzi ni ‘je vua kaci andraga sa jeka na tro.” Di kolu ce ni ingoni? Kaki joa ai ‘ba ce ri ‘i ki kaki aci andraga enzi ideka tro ‘i. Saa ziti si gaadru ‘ai ‘ba anda ri ‘i, saa zi andraga risi ai enzi ‘ba.
Aidri rii lini enzodru Rubanga dri ri ‘i. Ta ce ku ri ‘i. Ma’di zi draa dini anda vua enzidipi andraga rii ma’di enzo inidi ri ‘i, vua tro sa ani profeta enzo ri ‘i. Ma’di ego anidri itededi ana ngasi ri ‘bati, ma’di ani ondidi anangasi ri tro alua ri ani.
ALU RUBANGA DRI RII ‘BA ‘BA LINI ENZO DRU RI INIKA RI ‘A VU OKOKA RI IDRI
‘Ba enzo inika ri oba ‘aia
geni nzanza rii aduta dri?
E`bu dri
‘Ba enzo inika dii ‘ba anda rii ku ta aia inile rii oca aini ku. Disidru kaki baa ‘ba aia vu koka rini rutile di eyi si vua Endri si ni kpe ‘jo tee ‘ba aia vu okoka ri kevu aidri koko koziki ai ovi oti Endri si ridri idri sa ‘i. Ra rii, kaki ta driba nze ‘ba aia vu okoka rini ovi ‘baa ruti‘jo ta nyanya si ki konia sa ku di ani otiru Endri si di ya ‘i ri idri. Ta di esi sa jole ku.
Yesu ojo Yoana ana joti nza rii 3 ni ga, “Jo ma’di oti di eyi si vua Endri si ku ri, kohwi opi Rubanga dri ri iga kpe.” Ki o`du disi, ‘ba anda rii a`di ‘ai ungwe ‘ba engaka enzo inika ‘a pi ri ‘i.
Paderea enzo ri kojoa ‘ai ungwe ai aiangasi anda-ni ku a`dusi ‘ai ‘ba laru tro ri ‘i. Kaki ‘joa ‘ba aia vu okoka rini, “Ovu lemu leco ejidi ma’di le`jo nzedi ria ti ubale ta ‘jo’jo tutu ofu loso eyi dri Endri tro ri idri ri iga ku. A`dusi ‘jo itiru Endri si di, anyengwi ‘ba enzo inika ri ‘i. Ekelezia di koko ka anyi ga mgbe. Ki ‘jo ile oluka ametro, nyolu nyini enzidipi, diivu Rubanga keya ka nyi eco anda ra ‘jo saa eca ra ‘i.” Ledii ta ‘aia jole ri ‘i. Ta gba aia jole ria ehwi ni ani nya e`bu ‘i di nyitiru Endri si di ya kusa nyiti ru ku ya ‘i.
‘Ba enzo inika rii kaki inia ‘ba aia vu okoka rini, “Kole anyolu ametro, ki rutika Endri si di ni anya e`bu ‘i. Disidru, anyibi anyangasi. Anyolu anyini kendre draasa anya oluka ri ani, ‘jo saa eca ra idri evu Rubanga andra ‘i, anyiko anyi anda esu ra. Ki naivu a`du ta ka ride ni ya ni ako ani ku. Ki di le ekelezia ce ri ‘i, Disidru anyolu ametro.” Anyi tiri dii ce ‘a?
Paderea enzo ri ka ta du gaadru di ‘a vua gaadru na ‘a kaki ko kaki ba kengwi ta idele ri ‘i. Koko kengwi ‘aini anda tete ce ri ‘i. Oniki ta le`jo Rubanga dri tajodi ama ni eyi dri Endri tro rii ku.
‘Ba enzo inika rii kaki Bugu Ole ri idri aia uje ‘aiangasi ri si. Kole esu onzeki Bugu Ole ria ehwi ni ondi le`jo rusidi ‘aaru ri ani, ki aile kaki idria aia urakaa ri ani. Ledii ra ‘ba lini Rubanga dri ri hweka ri ‘a olujo nza vua dini saa olu ‘jo Kristo ‘ba lofo nza ri ‘i.
Amala dini ‘aaru a`di enzo nze au ria oluka amgbu ‘ba lini hweka Rubanga dri ri tro si, bugu ‘ba lini enzodru ri uhwe ka ri a sile riisi ekpadru. Paderea enzo ri ka ta e`du bugu zi ‘a gaadru na ‘a vua gaadru di ‘a saa aia ta nzejo risi ‘i. Ki paderea ce ri ka te Bugu Ole ri ini au a`dite.
‘Ba lini enzodru ri uhweka rii kaki okolongo unzu ‘ba aia vu okoka ridri ovi amgbu esidi ku risi. Kaki ta nya vua kaki olu vudri dia loso ki aia zeleti keko aci ‘a a`dusi omaki rutile Endri si di kuru. Dii tati aseka Rubanga ‘a ti ubale ‘aini ri ‘i.
Ido ‘jo eze sa Rubanga odri ka ai mi mi. Ki gba ‘ba le`jo tutu ruti ‘jo di eyi si vua Endri si dii gaka mgbe rii, Ka ai ze aci ‘a.
Rubanga ka lamgba hwe ‘ba enzo inika rini ra. ‘Ba enzo inika rii igeniki Rubanga ni tete aini kiza esu ‘jo disidru odriki kaki bugu gboro rii ula Bugu Ole ri ‘ia vua kaki e`bu lini Rubanga dri ri iga ri ide anini erijo eze sa au. Ki cici cici kaki ta ini ovi ‘ba dri risi, ausini ‘ba aia vu ni okoka rii kotiki ru dru Endri si di kpe.
‘Ba enzo inika rii kaki ta ‘jo nzanza rii aia e`bu nidri. Ma’di alu alu ‘ba dri ndredi ki ta nzedi ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si ri idri ku rii karuni ani Rubanga ni andra ma’di enzo inidi ri ‘i.
Kaki ta ba ‘ba aia vu okoka ri iru ti aseka ako. Kaki ‘ai ini ausini kaki vu o`du-40 ilegi iniaga ridri iga, vua ilegi vu-100 inini ri iga, ilegi be ‘a rii, abiri ‘aia tale be ri tro, lemu aia idele ekelezia si ‘jo ri ‘i, azi elifu ubi igwele igwe ri ‘i, lemu sa le lemu leco ejidi rini ri ‘i... vua tro sa kaki eno ko ci itedejoadru di ma’di alu alu ohwe okolongo ate ingopi ya ‘i. Ovi e`bu ‘aia idele ridri si, a`di ndrea ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i ni wa.
Alu Rubanga dri ri kode ‘ba ‘aia vu okoka ri idri, sa tro. Amba ‘ba dri ndreka ki ofu loso ri nzeka aini rutika Endri si di ni ako rii ‘ba ‘aia vu okoka ri tro alu Rubanga dri ri ode ‘aia dri ga ra.
‘BA ENZO INIKA RII KAKI TETE BIA UJE ‘BA ‘AIA VU OKOKA RIDRII ULA LE ‘AU
‘Ba enzo inika rii kaki tete
bia uje ‘ba ‘aia vu okoka ridrii
ukale ‘au a`du si?
A`dusi oti ‘ai Endri si di kuru kaki
‘ba dri ndre dranga tro a`du si
Endri dii aia asiti ga iyo.
Paderea enzo ri kowo o`du cidru si. Oniki ta cuwidru ovi ‘ba ungwele gaga paderea dri ndreka ri ‘bati ukunzi paderea gaga dru ri ‘bati tro ria asi ni igbwere ‘a ga ‘i, amba ra hweka rii, paderea gaga nya ri ‘bati ‘ba ta idoka ri tro. Ledii ovi ta aia idele o`du cidru si ridri ‘i.
O`du cidru si sa kaki ta ide dranga ani. “Ole vua kiza tro....” Enzi oga aia asiti ga ndru ki kolea kojoki ta ole rii au, ki o`du cidru alika risi engwiki dranga.
Ma’dizi ofu nzedi rii zi si ojo, “E`bu ideka Endri ni ‘aaru ako rii alu retugo ri ‘i.” Dia ehwi ni ‘ba enzo inika rii kaki le`jo ‘ba dri ndrejo ri ide layu esuka ako ‘i; dii lidri alu `a dere driaru ra ri ‘i. ‘Jo nyi ‘ba enzo inika dia alu ‘i, kole nyitiru di eyi si vua Endri si.
Ma’di Yesu ni a`idi ra ki rutidi driso Endri si kuru rii karuni ani ma’di enzo ini di ri ‘i. Amala kole ‘ba cidru keda dri ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si di iga. ‘Ba tete anda tile di eyi si vua Endri si rii ka ofu loso ri nze ‘ba ziti ni wa rii ni.
‘BA ENZO INIKA RI KOWO EGBWE NI ADU TRO
‘Ba enzo inika ri ka ovi ‘ba aia
vu okoka ridri ‘ete ingoni?
Saa cidru si kaki owo egbwe si, kaki joa
‘ba aia vu okoka ri koto opi bu dri iga
ra tee jo koluki enzi ‘ba sa ‘i.
Izaia 28:14-15 ojo, “Anyeri le`jo Opi dri rini, anyi ‘ba konyi ako di, ‘ba driaru Yerusaleme ‘a ri aseka ri, a`dusi anyijoa, ‘amuba tati ‘ba draka ra ri tro, vua endri ziti tro sa ama ‘i ru ra. Jo kedu ki mori ni sa kaki ali ‘aa ru si pi, ecaki amadri ku, a`dusi aba ‘ba ama olu `bazi feka aca si ri engwi enzo, vua ta enzodru dini azu ama di.’”
‘Ba jole enzo dia dii a`di ti ‘i? ‘Ai ‘ba le`jo Rubanga dri nzeka, emukaa ta aia a`ile ki mbi ‘ai na di na ri tro. Jo kona ta ana urale risi ra sa, vua ‘jo tee ta le`jo Rubanga dria jole ri kolu ingoni sa, kolea ma’di di konze Bugu Ole ria driba ni anda. Ki paderea enzo ri `bati ka Bugu Ole ria driba ni nze ovi ‘ai` ndrele kendre da risi. Dii gba ‘ba lali dri rucika ra ri `bati ‘i.
“Amuba tati ‘ba draka ra ri tro, vua endri ziti tro sa amuba tati ra. Tee ta unzi rii kideru ni sa kali ali, eya ama dri ku.”
‘Ba enzo inika ri kojoa ta unzi rii alusa ali ‘aidri si ku. Kaki ‘joa ‘bani kolea koriki ku. A`dusi rizaka aci olure tadru ri tro ka ‘ai te, ki a`di ‘joa ‘aini koriki ku, a`dusi rizaka dii aci olure tadru ri tro obaru ‘aini ku. Disidru ‘jo gba ile oluka ra nyebe ‘ba enzo nzeka dia vu ni ra.
‘Ba enzo inika ri kojoa nyini kole otiru di eyi si vua Endri si ku. Ce ku ‘a? Ku, hwa ce ku. Nyihwi opi bu dri ri ‘ia kpe jo oti nyi di eyi si vua Endri si ku ‘i.
Gba hwika opi bu dri ri iga ku ni ta anda ri ‘i ‘a? Di oviru zikaa gweka di aci olure tadru ri ‘ia ni ta anda ri ‘i ya tro vi. ‘Ba ta leka kuru ri ‘bati kojoa, a`i lazi eri ledi `bati dri ni ku ‘i. Anyiba kpodru a`iki ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si di ni ausini a`diki to opi bu dri ri iga kare alu ga.
Paderea enzo di ‘bati ka ‘ba ita, kaki ‘joa draa ‘aia Yesu ni a`ika ra si, aini olu ka enzi ‘ba isa loso ausini ‘ai kovu dru aci olure tadru ri ‘ia ku.
Yesu ni gba nyitiri nyolu enzibago sa ka nya ta ni mba ya? Enzidipi koya gba `bu ‘a ra ya? Nyilea nyimu aci olure tadru ri ‘ia ku isa waa jo tee nyolu dri enzidipi sa ‘i? Osiru Bugu Ole ri ‘ia le esu ‘jo nya ‘i Yesu ni ra kole omu aci olure tadru ri ‘ia ku, ki gba ojoru tee enzi kolu dri nyasi ‘aa sa ‘i ni ra ya?
‘Ba enzo inika ri kojoa ‘ai uba tati ‘ba udraka ra ri tro, ausini ‘ba udraka ra di evu ‘aidri di ku. Kaki inia kaki joa ma’di enzi ‘a olure driso asiti ‘a ru ‘aa di isa ka ani igoga mujo aci olure tadru ri ‘ia ku ni wa. Ki nyitiri gba ka ride ovi ani di ani ya?
‘Ba enzo inika di ka ta driba nze ‘ba cidru ni okposi, kaki ‘joa dra aci olure tadru ri tro alusa ote ‘ai ku. Paderea enzo ini ka ‘ua di ka ‘ba rutika Endri si di kuru rii upe olule paderea gaga dru, amba dru, vua ‘ba dri ndrele. Ki kpodru ta kole koni ki ote rii ‘aia zeleti keko aci olure tadru ri ‘ia ‘i a`dusi a`iki ofu loso eyi dri Endri tro dii kuru. Ta esu kolea kideki rii kole koba ki le`jo ofu loso eyi dri Endri tro di drii ‘ba ‘aia vu oko ka ria asiti ga ‘i.
‘Ba a`i ‘ba ri isa, jo tee koluki dri enzi ‘ba sa, kaki to bu ‘a wa ya? Enzidipi koya ‘bu ‘a wa ‘a? Bugu Ole ri ojo enzi ‘ba koto `bu ‘a wa ni ra ya? Kuru. Ma’di anda ri kolu enzi tro wa ya? Kpe. Dii lini enzo dru ri ‘i ai le`jo inile mbi Rubanga dri ri tro.
Bugu Ole ri ojo, “Enzi ‘a musara ni dra” (Roma 6:23). Dii cara Rubanga dri ‘i. Ka enzi ‘ba cidru ze aci olure tadru ri ‘ia. Ki ‘ba cidru tile di eyi si vua Endri si ri le a`di ‘ai ze `bu ‘a.
“Jo ta unzi ridedi ri keca ni sa kali ali, eca amadri ku, a`dusi enzo engwi draa ta ama idele ri ‘i, vua ako azu ama ta unzi di’a iti ga.” Paderea enzo rii kaki ta ujo ovi ani ledi ani kaki uraa ‘ai ovu aci olure tadru ri ‘ia ku tee ‘jo enzi kolu dri ‘aia asiti ga ‘aa sa ‘i. A`dusi aniki ‘ai lini Rubanga dri enzodru ria ogu ga, oba Rubanga ka ta zi ide ‘ai ikonyijo kpe. Igeniki ‘ai ‘a lini Rubanga dri rii ‘au aduto. Amala ‘aia lini aidri aia ngasi Rubanga dri ri igenika au le`jo Rubanga dri ri igenika ‘au `a kare ga si, engwiki ‘ba enzo inika ri ‘i vua enzi ‘ba dri baka aci olure tadru ri ‘ia ri ‘i. Ani gba kiza retu ri ‘i a`dusi ‘aia weli ni amgbu.
‘BA ENZO INIKA RIA TA LELE NDRO RII OKOLONGO
Ta paderea enzo dia urale
dria rii a`duta?
Okolongo unzuka nza ‘ba ‘aia vu oko
ka ridri ‘aia makaa wa ri ani
‘Ba enzo inika dii paderea enzo di tro ta ‘aia lele ndro rere rii okolongo. Aia urata ni tesa, “Jo ki gba ma’di di emu ma ekelezia ni ‘a ni ka okolongo hwe ingopi?” Kaki ta ura alu mudri dri ma’di dia hwele ri idri. Di oviru kajoa angwa idele mula si ri ruka tro vi. “Ayi anyiba gba molu ce, nyiba mesu okolongo nza, Opi.” Paderea enzo rii kaki inia ‘bani ilegika ovi ani ledi ani.
Kaki ‘joa, “Jo nya ‘i Yesu ni ni, nyi silingi esu ekpadru, nyolu ondo sa nyi `barangwa ti ra, vua ide cidru nya idele ri iga sa nya andra kolu loso.”
Disidru paderea enzo di unza ‘ba amgbu ‘au, disidru oko unzuki ‘ai ‘aia okolongo niga sa daku lali aidri ‘aia bale disi vua tro sa ondreru kaki vu aci olure tadru ri ‘ia. Indre dia unzi ni ingoni!
Ki ‘jo ma’di andrani ‘ba enzo inika dia unzale di eya ura ta ‘a ta zi emu ana uje ni ‘a ni, ka ‘au palanda silingi weli ana hwele lemu dru ‘ba ‘ba unzuka lunza si di ‘bati ‘a driga risi ‘i. Asi `a kaza anini anangasi okposi ana oluka lali vua ana e`bu ideka okposi ‘ba dini si ‘i.
‘Ba enzo inika dii otraki asi ra geni bajo ta ‘aia itirile dini ri iga ‘i. ‘Ba ‘aia vu okoka ri ‘bati isa otraki asi ilegi inini ri iga ra, ilegi be dri rii, lemu ti rubadi tema ri ‘i, alu mudri drii hwe ka, azi sabiti cidru ri tro ra. Ra ‘aia silingi unzu ‘jo ‘ba ‘aia vu oko ridri rii amgbu.
‘Ba aia vu okoka rii kaki e`bu ide okposi, ki driso sa enzi olu aia asiti ga ‘aa a`dusi ma’di zi eji ‘aini ofu loso eyi dri Endri tro rii kuru. Ziti ka ‘ai uzi ausi ‘aia lofo ga ‘i, ki esuki hwa a`i ani kuru. A`dusi ‘ba cidru tile di eyi si vua Endri si ku ru rii ‘ai ‘ba enzo inika ri ‘i.
ENZO ‘BA ‘BA DRI SEKA EZOJO BU ‘A RII ‘BA ‘AIA VU OKOKA RI TRO
‘Ba gba unzi ‘ba dri seka ezo ‘jo bu
‘a vu dia driga rii a`di ti ‘i?
‘Ba ‘ba dri ndreka ‘aini rutika di eyi si
vua Endri si ni ako ri ‘i
“Oh, anyi enzo ‘ba ‘ba dri seka ezojo bu ‘a di! Anyi e`bu ide anya layu ni ati!” Ovi endredi tau a`i enzo dru ridri ni kajoa ngwanzi idele mula si ri ruka Jeroboamu dri ani ‘au ‘i. Ta atijoadru ‘ba enzo inika dia idele saa Ofu Oku dri si rii kare lemu dri si ka vua ‘aa ni usuka kajoa ngwanzi idele mula si risi ‘i (bugu atijoadru Opi dri 12:25-33 ‘i).
O`du disi, kaki ekelezia nza rii usi ‘au ausini ai kunzu dru silingi ‘ba aia vu oko ka ri dri wa si. Kaki ‘joa ‘ba aia vu oko ka rini kolea koduki okolongo mori dru rii ‘ba ero ta mbaka ri dri si ausini kaki lemu silingi dri ide ekelezia lele kusiru rii usi ‘jo wa. Kaki ‘ba remuka ria bi ni inga oru kaki senia silingi trajo rii hwe kopi ‘ba lofo si. Okolongo, gelegelea, saa idele mula si rii tro koga senia di ‘ia saa ako. ‘Ba enzo inika ria e`bu ‘a ovi ni ledi ani. ‘Ba cidru engaka ekelezia ‘ba enzo inika ri dri ri ‘ia ri dri isa ledi ani.
Angwe esi kaki endre kendre nyiraa oleki ta Endri drii ra ani, ki ta ce rii oleki silingi ‘au. Ma anyini ra hwe kole anyebe ekelezia saa cidru si ta raka okolongo dri dii ra. Hwa alusa oya ekelezia ‘aaru nyesu ‘a a`di laru hwe ‘ba ta tro ri ‘bati ni ri ‘ia ku. Ta driba enzeka azi ma’di alu alu ‘a hwele ri idri cuwi ku kaki di ide rii amala ‘aia ra ni okolongo unzuka nza ‘i si.
‘Ba enzo inika dii tesa kaki le`jo ‘ba ubi jo ri jo ‘ba ‘aia vu okoka rini ‘au.
“Nyi tutu esu ra ‘jo nya ‘i Yesu ni ra ‘i.”
“Nyihwe nyi nyangasi Rubanga ‘a e`bu ni idere ga. Jo nyidea di ani ri, nyi tutu esu nza.”
“Jo nyi e`bu ide kendre amba dru, nyi tutu esu limi si a`du to.”
Disidru mgbe ‘ba aia vu okoka ri ‘ia alu alu kolea ani kolu amba dru. Ki jo tazi izuru laka ra, a`di kolea ani kide e`bu amba dru rii ni? Amala amba di isa a`di lea kohwe ki lemu silingi si rii be.
Adi ‘ai upe di oniki ta dini dri rii ingo ti ya si, kusa di ‘aia olu laki lofo rii ingoni ya si, vua kusa di kaki okolongo hwe ekelezia ni ingo ti ya? Si dii gba ce.
‘Ba enzo inika ria lini ni tesa silingi dri. Oleki ekelezia usile nza rii au. Obaki bi ‘ba ‘aia vu okoka ria vuka aci olure tadru ri ‘ia si ku okpo rii kaki okolongo hwe nza.
‘Ba enzo inika dii ‘ai ‘ba e`bu ideka mugati si ri ‘i. Kaki ‘ba aia vu okoka ri ita ru e`bu manyi manyi ridri si. Kaki e`bu ani di bati hwe ‘ba aia vu okoka ri ‘bati ni ata (Ezakiele 13:17-19). Dia ehwi ni ai umbe ka ekelezia ru limi ni rinza ‘jo ‘i. ‘Ba lini enzodru di inika dii onzeki ta driba ofu loso eyi dri Endri tro ri idri ku. Ra rii kaki ‘ai ikonyi aiangasi engwijo limi tro ‘au.
Ma’di zi driso ayadi ekelezia ‘a imba ubi ku ri isa nyesua mgbe kengwi paderea gaga ‘i dru. Ki dini ri, kesu ‘a ini ani ovi okolongo ta mba’jo vua dri ani ndrejo ri idri ca ni kpa, odri wio ani eco amba dru ‘i. Dii kpodru ovi lati lati dri drinza retu ri tro pa etudi enzi Jeroboamu dri, ana kajoa idele mula si rii bajo Rubanga dru ‘au ri iga ri ‘i.
‘Ba enzo inika dibati isa kaki kajoa ngwanzi idele mula si rii ru ‘au. Hwa obaki ‘ba ‘aia vu okoka ri otiru Endri si di ni ku. Rarii tete kaki okolongo unzu ‘ba ‘aia vu okoka ridri jokaa kaki evu kaki tutu tema ri esu ra si. Obaki bi ku jo tee ‘ba aia vu oko ka rii oze ‘ai aci ‘a sa ‘i okpo rii ovi aia ekelezia ‘a zo su ‘jo ana mbajo silingi si rii kolu okpo `i.
‘BA ENZO INIKA RII ONIKI TA ‘AIA NZELE RIA EHWI NI KU
‘Ba enzo inika ri ole jokaa “gba ledi ni” kusa “kolu ra” ni ledii aia ta izure ga si ndro a`dusi oniki ta ‘aia jole ria ehwi ni ku. ‘Aidri a`i le`jo Rubanga dri ri idri iyo disidru kaki ta ‘aia nzele ri isa igeni ra ni kpe. ‘Aia a`i oviru le`jo Rubanga dri ri ‘ia ri tro kuru. Kaki ‘joa, “Ka ru jo nani....” Ojoki anda anda vua asi cidru si ku. Oli kolu cuwi aia enzo inika ‘ba aia vu okoka rini ‘ausi le kiniki ta ku ‘i.
‘Ba enzo inika dii alusa kaki ‘ba dri du rutijo di eyi si vua Endri si ni kpe. Ra rii kaki ‘ba weli ubi rii ji aci olure tadru ri ‘ia ‘au.
‘BA ENZO INIKA DI ‘BATI KA ONDIKU SA E`BU PROFETAA ENZO RIA IDELE RI IDE ‘AU
Mgbimgbi le`jo jole enzodru
nyadru ri bati dri le`jo Endri dri
ri tro rii ingo ‘i?
Yesu ni a`ika ama oluka enzi ‘ba si vua
ama ana batisimu ni a`ika kuru si ‘i
Mateo ana joti nza 7 ojo amani ta ‘ba Yesu ni a`ika ra ki ‘aia zeleti keko aci olure tadru ri ‘ia ria dri ga. ‘Ba enzo inika rii kevu tati ‘a asere ga o`du vule nasi kaki kiza a`i Rubanga na ndra ra. Kendre ana rusika Bugu Ole ri ‘ia ra ri ani, “Jo o`du na keca ni ‘ba amgbu kojoa mani, ‘Opi, Opi, ani nga anze ta nya ru si kuru ya, adro ori unzi rii nya ru si kuru ya, amide nyuma ta ‘aujo ri tro nya ru si kuru ya?’ Ki mako majoa ‘aini kperi, ‘ani anyi ku; anyi ‘ba unzi di, konga mandra pi!’” (Mateo 7:22-23).
‘A`iki alusa Yesu oje enzi ‘ba cidru drii pelere ni kuru; vua tro sa a`iki ofu loso eyi dri Endri tro rii kuru.
Kaki cara ako ete`de au. Dia ehwi ni a`du? Ehwi ani kaki joa ‘baziti ni kole ka ‘i ki Yesu ni ki ‘aile aiangasi enzi olu dri aia asiti ga ‘aa. Nyuraa di iga dia unzi rii a`du ya ki ani dii Rubangaa andra ga enzi unzi rere ri ‘i.
‘Jo ma’di enzidipi ri onze ‘baziti ni loso Yesu ni a`ijo rii ni, sa ka aia dri ni se rutijo Endri si di ni kpe a`dusi anisa ana ngasi otiru di eyi si vua Endri si kuru. Disidru ‘ba lini enzodru ri nzeka rii ‘aidri kaki enzi ‘ba Yesu ni a`ika ra rii undru ‘au. Cara ako itedeka ni Endri ole ri iru ta enzi ri `i.
‘Ba enzo inika rii a`iki le`jo Rubanga dri rii kendre ana rusika ri ani ni kuru vua tro sa onzeki ofu loso rii kendre ana rusika ri ani ku. Ra rii ‘aidri kaki okolongo unzu ‘ba ‘aia vu okoka ridri ‘au. ‘Aia Yesu ni a`ika ‘a vu ga sa driso oluki dri enzi ‘ba. Kaki lea ‘ai kase ‘baziti rii ni ki ‘aile driso otikiru ‘aia ngasi Endri si di kuru. Ovi disi dru, Kaki cara ako etede ‘au.
‘BA ENZO INIKA RII KAKI TA ‘BA ANDA RIA IDELE RII OBI ‘AU
Ama ‘ba tile Endri si
di ri ‘bati upe ‘ba tile Endri si
di kuru rii tro ingoni?
Ama ‘ai upe ama nikaa di ‘aidri
enzi ‘aa ya kusa iyo ya si.
Alusa a`i ‘ba ofu nzeka enzo dru jokaa driso ‘ai olu enzi ‘ba rii ku. Vua oke ‘aini nya silingi isa ku. Ohwe alusa okolongo nya esule nya-dri si rii enzi ‘ba di ‘bati dri ku.
Nyi kigba okolongo nyidrii hwe enzi ‘ba cekaa ‘ai ka ofu loso ri nze ki nyi ikonyika nya enzi nia kpe di `bati ‘a dri ga a`du ni? Kesu oli ‘jo nyile nya okolongo ni hweka ekelezia ni sa, kole esu da rii nyite paka nya enzi ni kojeru kpodru pelere ofu loso eyi dri Endri tro risi kpa.
Kendre ondi ta obikaa oluka eno korega ‘aa ri ani, lidri ga sa ta obika ‘aa. Na ‘a, ovi dru, dini enzi cidru ‘ba asiti ri jedi kpe ri obika ‘aa. Nyi dini ziti ri obidi ‘au rii ndrea kusa nyinia ingoni? Ta obile obi rii ta angwe esi kendre taa loku ani ki gba loku loku ta na ‘i ku ri ‘i.
Nyura dia ‘a ni nyangasi. ‘Ba ofu loso ce ri nzeka rii a`di ti ‘i? ‘Ba ofu kusa le`jo enzodru ri nzeka ri le a`di ti ‘i? Jo dini ri a`i ce rii ingo ‘i? ‘Ba lini ce ri dri ri a`i Yesu ni ana mori layu hwejo ri tro. Enzi alu di sa ‘aia asiti ga iyo. Ki ‘ba le`jo enzodru ri inika ri ‘bati le ‘a asiti ga enzi ‘aa.
Jodiniri, ‘ba cidru a`i ‘ba le`jo enzodru di inika di ani ya? Kolu ce isa ra. Ki anyiba ongwiki dri Bugu Ole ri ‘ia. ‘Ba cidru Yesu ni a`ika ra ki dri enzi `a olure ‘aia asiti ga ‘aa rii rutika Endrisi di kuru rii ‘ai ‘ba le`jo enzodru ri inika ‘au ri `bati ‘i. Ani ta ce rere ri ‘i a`dusi ojoru tete ‘ba tile Endri si di ra rii ‘ai ‘ba anda vua ce ri ‘i rii ni. Jodini ri, ‘ba tile driso Endri si di kuru rii ‘ai ‘ba enzo inika ‘au ri ‘i. ‘Ba le`jo enzodru ri inika rii ‘ai ‘ba Yesu ni a`ika ra ki driso enzi ‘a olure ‘aia asiti ga ‘aa ri ‘bati ‘i.
‘Ba enzo inika ri ka ‘ba anda ri obi ‘au. Kaki nia gba leti zi ma’di ni engwi ‘jo enzi ako rii ana Yesu ni a`ika ‘i ni ote ki andra unzi dru enzi olu dri driasa ‘aia asiti ga ‘aa. Kaki igeni ‘a ‘ai ‘aiangasi enzi ‘ba. Ki kaki ‘joa draasa ‘ai kovu ‘aiangasi `bu ‘a wa vua kaki ‘joa dria dinisa ‘ai ka Rubanga ni ru ‘au. Ka reri kendre gba ‘ai ce ani, Ki alusa obaki ta obi le obi rii kunza ‘ba ku.
LAMGBA RUBANGA DRI RI KA ‘BA ENZO INIKA RII UTE
Ofu loso ce di ecoru
ingoni dru si?
Ecoru paderea enzo dii ‘ai ‘ba enzo inika rii
tro ‘a ofu loso ri emuka urata luna
eji di engadi ‘ba dri ri tro si.
“Disidru Opi ojo, ani Opi ta cidru dri ri ‘i, ma’di retugodru Isaraile dri ri ‘i, ‘Ah, ma e`ku eji mani mangasi, vua maba enzi kode ma o`jabazi ti idri. Ma madri ni eco nya ru ga, mako ma nyi icandi ma lekaa ri ani, vua mako ma ta cidru anyidri rii du anya asi egbwe ti tro cidru pi. Ma anya amba lali alika rii ingwi kendre aninga ati ri ani, vua ‘ba anyini asi limba uhweka rii ma ‘ai ingwi kendre aninga ati ri ani. Di ivu anyingo anyi rungwe tauni anda dri ‘i, tauni a`i tro ri ‘i.’ Zioni koko kengwi ziniga anda ga di, ana dride enzi ru ‘jo rii koko ka ruhwe anda si. Rizaka ‘ba cara dri atuka ri ‘bati dri karide enzi ‘ba tro kare alu ga, ki ‘ba Opi ni ebeka ra ri le a`di ‘ai iza ra. A`di evu a`di ‘aini drinza hwe vua a`di ‘ai ivolo hwe loso rere endredi loso anyisa anya lele ndro di andra ra; ki ori retu ri ka anyiko ra amvu anya dule diisi ‘i. A`dusi anyi evu anyi ‘e hwe bi ezo`di ezo ri ani, vua anyi ‘e amvu kendre eyi ako ri ani. Okpo anyidri kengwi a`wi ako, vua e`bu laka ri kengwi sipaki ta oko di oko ri ani; eritruwasi kaki gwe kare alu ga, vua ma’di zi alu sa izi dia wa ani iyo” (Izaia 1:24-31).
Rubanga kojoa amani ‘jo ama ‘ba a`i au, drinza retu ri keya ka ama ko ‘ba si ra. Ojo drinza retu ri keya ka ama ko ekelezia ama upele amani amangasi disi ra, drinza ani dii koko kolu kendre hwe bi ezo di mbadi amvu kendre ‘aa ru eyi iyo ‘a ridri ani.
Ojo amani paderea enzo rii ‘ba aia vu okoka ri tro ta mbi ‘aia inile ria vu okoka ‘au esu kolea ka ‘i ki Rubanga ‘au ‘a kare ga rii o`du vule risi kaki mba ra kaki ruko ci kendre sipaki ani. ‘Ai dii eritruwasi kaki gwe aci olure tadru ri ‘ia ra. ‘Ba ofu ni onzeka enzo dru rii ‘ai ‘ba enzo rii tro esuki driso layu kuru kendre enzi ‘ba ani ki ‘ba o`jabazi dru ‘ba anda rini rii Rubanga keya ka ‘aini lamgba hwe aci uluvu tro risi ra.
Ekelezia sile lini Rubanga dri si adute rii kendre ondi kendre ta angwe esi anda ri ani, ki ‘aa ni ga ta alusa iyo. Ekelezia alu alu esule zo sudi le`jo Rubanga dri ri iga ku kusa nosi ofu loso eyi dri Endri tro ri iga ku rii oviru kendre amvu ‘aaru eyi iyo ri tro.
Ka tesa hwe sa wa, ki sa kolu hwe dradi ra oa hwedi kpe ri ‘i. ‘Jo idi ‘a eyi egbwi ku alusa ka rungwe idi ni kpe.
“Okpo anyidri kengwi a`wi ako, vua e`bu laka ri kengwi sipaki ta oko di oko ri ani; eritruwasi kaki gwe kare alu ga, vua ma’di zi alu sa izi dia wa ani iyo.” ‘Ba Endri dia olure ‘aidri iyo rii kaki endre ‘baziti ni ‘ba okpo ri ani, ki Rubanga ni mi le, kaki endre ta kendre umbele aci olure tadru rini gwele ri ani.
Opi ozi, “Ma’di ta laga ute di rii, iniaga ri le ingo ni?” (Izaia 21:11) ‘Ba anda lidri olure tadru ri esuka ra rii ole konze ki ofu loso eyi dri Endri tro rii tee iniaga sa ‘i rii ni.
A`dusi Rubanga ni ingweki sitani le ini. Rubanga ka ‘ba dri se anda ga ki Sitani le ka ‘ba dri se ekelezia luzu tro ‘aaru a`di lini mbi Rubanga dri rii hwe ‘au ri iga.
Saa profeta Izaia dri na si, ‘ba cidru ‘a aini luzu retu rii tro kendre ondi o`du disi ri ani. Emuki le`jo Rubanga dri rii lini Rubanga dri rii tro vua urata ‘ba dri rii tro. Oseki ‘ba Isaraile dri ria dri ni ego lini unzi ‘ba dri disi disidru Rubanga odri wio bi ba ‘ai iga ‘i.
“Mako ma ta cidru anyidri rii du pi. Ma ‘ba le`jo alika andrani ezesa anya lofo ga ri ingwi kendre andrani ati ri ani, vua ma ‘ba asi limba uhweka anyini ri ingwi kendre andrani ana idoka ati ri ani.” Azi zi alu ‘aa Rubanga ‘a a`ile ku rii azi azile esidi ku di ‘i, dii ta anda Rubanga dri ri emuka ta ‘baa lele ri tro ‘i.
Rubanga a`i alusa azi emule emu rii ku. Kaki endre ‘ba mi kendre ta anda ri ani, ki ‘jo emukiru urata ‘ba dri luna retu tro di tro kareco Rubanga ni andra enzi retu ri ‘i vua alusa Rubanga oya aiaru ku.
Rubanga ole alusa ‘ba Isaraile ‘ba lofo enzo dii paderea enzo dii tro vua enzi ‘ba tro ku.
Jo olaki bugu Aci drii bugu Ulaka drii tro ni, a`diki ndrea ana idore ga sa Rubanga oga ‘ai kuru. Rubanga ikonyi ‘ba Isaraile dri rii ra vua oba tutu ‘aia dri ga ra. Ki dra Josua dri ri ivu, idojo ‘ba le`jo alika risi, ‘oto ‘ba Isaraile dri rii ra.
Amala, upeki aci le ‘aiangasi kendre ‘aia lekaa ri ani. Saa na si, Rubanga eze profeta Jeremia ni oko ojo Isaraile ‘ba ni kolea kaziki ‘ai Bebilonia ‘ba ni.
Jeremia oko ojo ‘ba di ni kaziki ‘ai Bebilonia ‘ba ni. Le`jo ani dia ehwi ni ka reri wa rii Endri si, kitedea pelere kolea ‘ba anda rii kojoki ‘ba le`jo mbi ledi ‘bati ‘a vu okoka au ledi ‘bati ni kolea ka ‘i ki ofu loso eyi dri Endri tro rii au.
RUBANGA UBI ‘BA ENZO NZEKA DI ‘BATI RA
Rubanga ubi ‘ba enzo nzeka
dii a`du le`jo si?
‘Aia e`bu ideka Rubanga enzo rini
ki Rubanga loku rini ku si.
Kole tiluza Rubanga dri ri ‘bati kebeki ‘ba Isaraile dri rini ra a`dusi? A`dusi ecoki ovi anda azi azi ‘jo rii ra, upeki ‘ba nya rii paderea dru ‘au, oko vua ecoki o`du azi azijo ri isa ra. Ecoki o`du enzi ebejo rii idojo o`du mudri ‘joa imba tuderijoa ridri iga cajo o`du mudi tou joadru imba aro joadru ri iga vua tro sa kaki paderea upe angwe esi suru Levi dri ri iti ku. Disi oko umbeki ovi anda rutijo Endri si di rii ci.
Rubanga ebe ‘ba le`jo enzodru ri nzeka rii ra. ‘Ba e`bu ideka kajoa ngwanzi idele mula si rii rujo Rubanga dru ‘au rii kaki engwi paderea enzo ri ‘i.
Amala, Rubanga ebe ‘ai Rubanga enzo rii rujo ku. Ru anye tro saa cidru si sa a`diki ta Rubanga ku rii ru ‘au, ku ya? Ki a`diki enzi ide o`du cidru si, ki alusa enzi amadri rii obaru enzi amani drajo riidru ni kuru amala ama oluka kiza Rubanga dri ri ‘ia si. Ki Rubanga loku ri ifuka ta Rubanga ku ri tro ni enzi rebedi kpe ri ‘i. Dii ta alua ruvidi ovi azi dri ecoka tro vua ‘ba nya ri upeka paderea dru tro vi ri ‘i.
Enzi ‘ai dia unzi ni gba ingoni! ‘Ai gba enzi dra ‘jo ri ‘i. Gba kiza ka ride ma’di ni ana Rubanga loku di ecoka kajoa ngwaa idele mula si di ‘i si ingoni! Osiru Bugu Ole ri ‘ia enzi Jeroboamu ‘a idele ri eji angala Rubanga dri rii ni.
Kendre ondi Rubanga ‘a ana angala ni itedeka Ofu Oku ‘a ri ani, draa dini sa kendre ondi alua ri ani Rubanga ka enzi ‘ba ani le ka ku rii iza ra. Rubanga ojo Isaraile ‘ba ni ani ka ‘ba dri eda ka Rubanga idele mula si kajoa ngwaa dru ri rure ga si ku rii ani ka ‘ai alu ra.
‘BA ENZO INIKA RI KA AZI CARA ‘A LELE KU RII AZI ‘AU
Ta kole esu amide amaca
e`bu idere Rubanga ni kuku rii a`du?
Kole ama enzi kojeru kpodru pelere.
‘Ba cidru opi dru rii ‘ai paderea enzo Isaraile dri dii tro ole ki Rubanga ku di oba ogaki ovi anda azi azijo rii mgbe ‘aia ‘ba ovi azi dri anda esu kole paderea cidru ka ‘i dii gaka mgbe ri upeka ‘au si ‘i.
Jeroboamu ni, opi uje anda rii ku, ka ‘ba engaka suru Levi dri ‘ia rii eco paderea dru ‘auku.
Esu tete ‘ba engaka suru Levi dri ‘ia rii kaki engwi paderea dru wa rii ni vua kaki e`bu ide kare lemu dri ri iga wa ri isa ni. Nzanza ani, esu kole ma’di padere dru rii kenga jo Aroni dri ri ‘ia. Dii cara Rubanga ‘a ti ubale ‘bo’bodru ri ‘i. Ki Jeroboamu le ka paderea upe engajo suru Levi dri ri ‘i lofo ku vua koko koba kaki azi azi kajoa idele mula si rini. Kole anyetro oniki di ‘di eji angala Rubanga dri rii ingoni ya ni ote.
O`du cidru si, ‘ba rutika Endri si di kuru ri ‘bati kareco amba ‘ba dri ndreka ri ‘i dru, amba dru, paderea gaga dru ekelezia ‘a si. Di ka cara Rubanga dri ria dri ni atu ‘au vua ka angala Rubanga dri ri eji ni. Kiza ka Rubanga ni ko azi azile cara ako risi ‘i ya? ‘Ba enzo rii kole kivoloki ‘aia kajoa ngwanzi idele mula si dii ra koko kengwiki Rubanga dri koko kotiki ru Endri si di.
Izaia 1:10-17 ojo, “Anyeri le`jo Opi dri rini, anyi amba Sodoma ni aseka ri; anyiba anya bi ni cara Rubanga dri ri iga, ‘ba Gomora dri ri: ‘Nyuhwa amgbu anya azile mani dia konyi ni a`du?’Opi ojo ta dii ni. ‘nyuhwa amgbu igwele igwe dii bilo tro osa tro vua ti tro ate mani ra. Ta ma lele rii ari ti dri, bilo dri, kusa idri dri rii ku. Jo anyevu ma andraga ni, a`di ka ta dii le anyidri anya dri ga, joti ma ‘jo lemu dri ri iga ni? Eji alusa azi ledi bati ma andraga ku; ale alusa ta anya igwele rii kuru. Imba Udi rii, Sabiti udi rii, vua lemu ungwele ri ‘ia―ma alusa enzi mi lemu ole di ‘ia kpe. Imba anyidri udi anya ti ubale itu ogboro ni dii ma endri ole ku; a`dusi kaki mani asi laza hwe ‘au, mande dria ‘ai mi ka si ra. ‘Jo anyi nzu anya dri ni oru ni sa, ma ma mi ni zu anyi dri si di;’jo anyijo ilegi nza ani ingoni sa, alusa meri ku. A`dusi anya dri oga ari si. Anyije anyi anya ngasi, anyima engwile anyangasi tau pelere; ta unzi cidru anya idele rii anyidu ma mi ga si pi. Anyebe ta unzi ri ideka ra, anyini ta loso ri ideka ‘au; anyindru tesa anda ‘au, anyihwe lija ‘ba ‘ba ti trika rini; anyikonyi ‘ba ata ako rini, vua anyikonyi awizi.’”
‘Jo gba ala le`jo dii anda anda, a`diki ndrea ‘ba amba dini dri ndreka Isaraile ‘a rii ewi ‘ai pi. Ai ewika pi ni dri si sa, oko ivolo ‘ai ra a`dusi kaki azi mbi rii azi ‘au oko kaki dri okpo eji cara Rubanga dri ri ‘iru ‘au.
A`diki ndrea alusa okoki cara Rubanga dri ria vu ni ku te ‘aia azi azire ri ‘i sa ‘i vua ‘aia le`jo Rubanga dri ria dri dure rii sa ‘i. Amba dii aziki azi Rubanga ni andra ka rula kpe sa ewi ‘ai pi oga ‘ai mgbe. Bugu Ole ri ojo ari azile rii kodi jo lemu dri ri ‘ia a`bu ani.
Ki Rubanga ondre ta ‘aia idele rii di, ojo di oviru ondi enzi vu Gomora dri ‘a idele ri tro vi. Ondre kaki azi azi ana andraga di sa, gbadru, ondreru oluki dri kaki enzi ide ‘au. Ojo disi ‘le ‘aia azi ejika ana andraga ku ni da ni. Ole alusa ‘ai ku.
Kendre ‘aia azi dii azika kajoa idele mula si ri andra ri ani, Rubanga ebe hwa alusa ‘aia enzi ni kuru.Omba hwa driale di tro di ku. Ojo ‘aini kolea kaziki azi ovi ana jole ‘aini ra risi. Jodini ku ri, da si kolea kaziki azi ku.
A`dusi ‘aia azi ni ka ruhwe Rubanga ni leti anda risi ku, diani di oba, paderea di ka enzi ide Rubanga ni andra ‘au. Kole nyini cuwidru e`bu ide ka Rubanga na ‘ndra nya enzi ni rujeka pelere kpa ni ako ni enzi drajo ri ‘i.
‘BA ENZO INIKA DII ONDI KENDRE LAPONYIA SUKURU ‘BACIRI INIKA RI ANI
‘Ba enzo dii ka a`duta ini ‘au?
Kaki lidri olujo ri ini ‘au,
kovu oti Endri si rii ra.
‘Ba enzo inika dii kaki endre angwe esi ole. ‘Jo ombaki ‘ba andra ni, kaki endre loso ndro mgbe ‘ba mgbu ka ovi ‘aia endrejo rii le ndro. Kaki reri kendre ‘ba ce ri ani. Vua saa cidru si sa kaki ta aia nzele rii iko kole ‘ba kolu loso si. Lini ani ledi ani ledii lini ovi ingoni ri ‘i? Mgbimgbi lini ‘aia hwele ri bati dri lini laponyia sukuru ‘baciri inika ri ‘a hwele ri tro rii ingo ‘i?
Ekelezia Rubanga dri rii kare ‘ba tile Endri si di ria pa emure ga alu laru hwejo Rubanga ni ri ‘i. Te ekelezia di ani dii ce rii ni. Ekelezia anda ri ini ta alusa ovi anda olu ‘jo Rubanga ni andra rii kole kolu ingoni ya nidri ku. ‘Ba lini hweka kusa ofu onzeka ekelezia ce ri ‘ia ri ‘bati ka ofu loso eyi dri Endri tro rii nze ‘au. Ide ta ku tee dri nya eri kaa kuru kolu ingoni sa ‘i, Rubanga oje nya enzi ni cidru pelere.
‘Ba ofu onzeka enzodru ri kojoa ‘ba ‘aia vu okoka rini, “Anyide di ‘i, vua anyiko anyide na ‘i,” kaki teri anzi rii ba ‘aia dri ga ‘au, ki ‘ai ‘aia ngasi osu ki alu sa dri nzirea ga ku.
Ma’di ofu loso ri nzedi enzodru rii ka drilahwa laje oru rii je ana `barangwa ni ‘au koko ka ana `barangwa di ze ta ela re kare lolu ga vu angwe ri idri. Padere gba ri ka ta ledi ide wa ni ingoni? Ka silingi na esu ingo? ‘Jo siti driaru na ani na kolu ‘aa, e`bu gba nyitiri ofu loso ri nzejo ku ya? Ma’di gba ofu loso ri nzedi ‘au rii ka mutukari laje oru rii aji ‘au wa ya? Anini engwijo ma’di laru tro Rubanga ni andra ri ‘i esu kole kaji mutukari eku tro ri ‘i ya? Ma’di ofu onzedi ‘au ki mutukari laje oru ri ajidi ‘au rii ogu. Vua dini ri ‘ba ana vu oko ka ri ‘bati le ka gba mutukari angwa tee ata di isa je kpe, gba anile anangasi ka mutukari laje oru endredi loso dii je ingoni? A`diki ‘ba ofu di onze ka enzo dru rii ni wa rii ta ‘aia idele rii ndreka si.
‘Ba ofu onzeka enzodru dii kaki silingi weli nza rii zi ‘au. Ekelezia ziti ka ‘ba ofu onzeka ‘ai dri ekelezia ‘a rii uhwe imba cidru si silingi weli ate di $10,000 ni ndedi ra risi. Dii driso tete luhwe tema ri ‘i. A`di ‘aini silingi lini dri isa uhwe, siti bugu ni rii, silingi ‘baciri-ta mbajo rii tro, vua ojo ni saa cidru si okolongo ‘aia ayajo ri isa a`di uhwea uhwe.
Ki dria dini sa, ziti amgbu ri olu dri kaki uzu oma a`di ‘ai uhwe oca ku. Kaki silingi esu imba cidru $10,000 ki draasa oluki dri kaki silingi zi ‘ai. Silingi weli $10,000 dii au-ta mba jo ya? Ma’di ofu loso rii nzedi rii kole kesu ta ana esule rii kate anini ra kendre ondi ana ofu loso eyi dri Endri tro rii nzeka ri ani.
Ma’di gba anda ofu loso rii nzedi anda si rii asi `a kolu egbwe vua ka egbwe esu Rubanga dri. Ki ‘ba ofu dii onzeka enzodru dii tesa ‘aia asiti ga egbwe iyo disidru tesa oleki ta si usuka ‘au. ‘Ba ofu onzeka ledi ani ledii sa kaki koniru kajoa ngwaa idele mula si rii ru ‘au.
Amala ekelezia Rubanga dri anda dii saa ziti si a`di ungwea Zioni ‘i. Amala ekelezia zi endredi pelere loso kendre Zioni ani ana iyo. Ekelezia Rubanga dri rii kare laka a`di ofu loso eyi dri Endri tro rii nzea ‘au ri ‘i.
Izaia 1:21 ojo, “Nyindre gba ma tauni a`i tro di engwi ganyi bate ‘a olure ga ri ‘i! Aninga anda oga ‘aaru ni; Tesa anda kolu laka ni, ki draale oga ‘ba ‘ba udika risi.” Izaia itede ekelezia Rubanga dri rii, ojo, “oga anda si.”
Adusi Rubanga ni anda vua loso. Ki ama olu ka ndi ku si, amala ama olu ka ‘baciri Adamu dri tile enzi ‘a rii si, Yesu Krsito emu vudri di ‘a ama enzi ni je re cidru pelere eyisi vua Endri si. Dii ta Rubanga ‘a olu ‘jo loso ri ‘i.
Ofu Oku ri ‘ia, ‘ba oce ‘ai koni ‘aia mori ako ni di, gbe kaki evu Rubanga ni andra azi azi re. “Kaki joa amide enzi ovi ani di ani di ani. Ama gbadru laka ego.” Disidru mgbe adi ko adi ebea ‘aini ‘aia enzi odu cidru si ri ‘ia ra, vua mori oko olu ‘aini ziniga sa lebe aia enzi dri kinya ‘a ri esu ‘jo ‘aa kinya alu ‘a vu alu odu enzi ebe ‘jo ri dri si ‘i.
Alua ri ani, Ofu Udi ri ‘ia sa, Yesu Kristo emu vu di idri di ‘a esu batisimu vua epa ru kuruce dri enzi ‘ba cidru drii ‘jejo pelere vu alu ate tri.
Ki kinya andrani ati na bati si, ‘ba cidru ko’wo vua kaki ‘aia enzi ni ru, “Rubanga ma dri, ayi nyebe mani enzi ma idele kinya ajeni ri si rii ra. Vua nyico ma ru tutu kinya udi dii si ‘au.” ‘Ba na ani na ‘bati ‘ba enzo ri ‘i.
Jodini ri, anda ruti ‘jo di eyisi vua Endri si dii ingo ri ‘i? Yesu emu vudri di ‘a ate dria ire kinya 2000 ni ra, oko oje enzi ‘ba cidru ‘a idele rii vu alu vua ate tri ledi si dru ari ama enzi cidru dri ‘a ‘bo’bo dru. Ari ama enzi cidru vu di idri ri iga eyisi vua ari si. Ki ‘jo ama lebe enzi drii zi odu cidru si, ka adu ta ‘jo?
“Nyindre gba ma tauni ‘ai tro di engwi ganyi bate ‘a olure ga ri ‘i! Ani nga anda oga ‘aa ru ni, ki draale oga ‘ba ‘ba udi ka ri si.” Ma’di ani ungwedi ana ngasi enzidipi rii karuni dri ani ma’di enzo ini di ‘au ri ‘i.
PADEREA ENZO RI KA OFU LOSO RUTI ‘JO DI EYISI VUA ENDRI SI RII NZE KPE
Rubanga ka ilegi enzi
‘ba dri ri eri ‘a?
Ku. Eri ‘ai ku adusi ‘aia enzi anzu
‘aia lofo ni Rubanga tro ra.
Rubanga ka ‘ba ani ‘ai ka ra ki driso olu ka kiza ‘aire ‘aia enzi si ga ri ungwe ‘ba ‘ba udi ka ri ‘i. Kendre ondi ‘aia kiza ‘ai ka oko ‘aia ‘ai ungwe ka enzi ‘ba ri ani, esu kaki igeni ‘a kolea Yesu kengwi koko kodra zini ga ‘aia enzi si vu erijoadru ri si di ‘a? Batisimu yesu dri rii ‘ai ana kuruce tro anda lari dri ri ‘i.
Ojoru ofu atijoa dru 1 Petro dri 3:21 ni ga, batisimu Yesu dri rii ovi ama batisimu dri ri ‘i. Yesu odra vu alu ate tri enzi ‘ba ari ‘jo ‘aia enzi ni ‘a. Oje enzi ‘ba cidru dri rii vu alu vua ate tri na ivu oko olu odu ina onzi lidri ga di. Draa dini ori dri nyare Rubanga dri ri iga.
Yesu Kristo esu batisimu vu alu vua odra kuruce dri sa vu alu ausi kari dru ama enzi cidru ‘a si ‘bo’bo dru. Esu batisimu Yoana Batisita dri ana kinya ‘a olure driso 30 ri ‘i. Odra vu alu ate tri ama ari ‘jo enzi cidru vu di idri ri iga. Dia ehwi ni lamgba ka ruhwe saa cidru si ‘i ku ‘a?
‘Jo ‘ba enzo ini ka ri kojoa dri draasa ‘ai olu enzi ‘ba, karuni kaki ani zi kolea kesi zini ga vuru di koko keparu kuruce dri di. Amala, kolea kide dii saa cidru ‘aia kiza ‘aijo ra ri si.
‘Ba cidru ofu loso eyidri Endri tro ri ‘ai ka ra rii esu ki lebe ‘aia enzi ni ‘a ‘bo’bo dru ra rii ni, vua engwiki anda, ondreru kaki to bu ‘a ra vua kaki lidri olure tadru ri isa esu ra. Ma’di ‘ba anda di esu di rii ka lari esu eyisi vua Endri si ra koko anisa kengwi ‘ba opi dri tutu ‘a rucore ruaru ra ria alu ‘i. Ma’di alu alu lari anda ri ndrudi Rubanga dri ri ka tutu Rubanga dri ri esu ra.
Anyi ba ola ki Izaia 1:18-20 ni. “‘Draa nyemu, eriru,’Opi okpo tro ri ojo ta dii ni, josa nya enzi kolu nyali ani sa, kengwi lofu ani wa; jo koka ika nga li sa, kengwi woro ani wa. ‘Jo ile ra vua nyi bi tro nyi ta eri wa nye ri, nyi vu di iga loso rii nya ra; ki ‘jo iga mgbe vua anyeji dri okpo ‘au, adi anyi re iligo si ra;’ adusi lejo dii ti Opi dri ri ojo ni.”
Rubanga kojoa amani ‘jo ama ofu loso eyidri Endri tro rii eri, ama vu di iga loso rii nya ra, ki jo aga mgbe vua ameji dri okpo ana ru ga ‘au, ka ama re iligo si ra.
Ama Rubanga ‘ojo, “Nyemu dria, eri ru. Nyemu ‘ojo ta. Anda nyi dri ri oca ku ‘a? nyi ma’di anda ri ‘i ku ‘a? Ile nyi nya ngasi ndro ‘a? Nyolu cara mudri ria vu ni oko ka si kpe ‘a? Nyi gba alusa ta cara ‘a lele nyi de rii ide kpe ‘a? Ini ote ki nyi de ‘a kpe ‘a? Jodini ri, nyemu ma dri. Josa nya enzi kolu nyali ani sa ‘i, kengwi ingwe bue lofu ani wa; Jo koka ika ngali sa, kengwi pelere woro ani wa.” Dia ehwi ni Rubanga ari enzi ‘ba anda si vua oba engwi ki anda.
Saa Rubangaa Adamu ti bi ‘jo Eva tro na si alu di sa enzi iyo. Ki Sitani oce ani keca di. Unza ‘ai oba ide ki enzi ra oba eji ki dri okpo Rubanga ni ru vu di oba ‘ba cidru engwi enzi ‘ba. Sitani oba ‘ba ni ede ‘jo ni. Andrani taa ido nga, Adamu ti Eva tro Rubanga na ndra enzi ‘ba ku. Kaki olu Rubanga ti tro amvu Edeni dri ri ‘ia. Ki oko engwi ki enzi ‘ba. Draa dini, Rubanga ka ama ungwe. Anyevu ma dri oko eri ki ru. Eri ki ru kare alu ga!
“Enzi nyide vu dri dia ate kinya si? Vua dria ica drare ku nyitiri nyi enzi ide kate ingo pi?”
“Oh, Rubanga. Enzi ide ka ku ni ta okpo rere ri ‘i. Ama alusa engwi ole enzi ako ni kpe ‘jo tee amide ingo ni sa ‘i.”
“Cuwi, ‘Jodini ri dria anini eca ‘jo ndi driaru nyide enzi ingo pi?”
“Cuwi, Opi, meraa alu sa kpe, ki enzu ka ma uje ga rii tete gaa dru. Nyera saa ‘ani? Ini ma ta ‘jo adu ta dri ya ni ote... vua saa ziti na isa ‘aa, Ini ‘ai ote...”
Rubanga koko kojoa, “Nyimu andra ga nyizu ma ni. Nyitiri ledii oko ra ‘i ‘a? Ini kovu ledii ra dru rii ingo ri bati ‘i ni ra ‘a? Ki enzi cidru nya erale wa ledii, enzi cidru nya igwele ra ledii, ‘ai enzi cidru nya emule nya idele andra ga rii tro, Aje ‘ai kpodru ‘bo’bo dru pelere. Ki te anyidri rii adite ku, ki anya ‘baciri ti drii ‘aia ‘baciri drii tro, paka ca ‘jo enzi cidru anya abi ti dri ri iga. Adusi ma Rubanga anda dri ‘i. Aje anya enzi ni cidru vu alu vua ate tri.”
Rubanga ni, enzi ‘ba cidru dri rii jedi idojo enzi Adamu dri ri si ca ‘jo ndi ma’di vudi idri ta ti ‘a asere ga ri iga rii, ani Ido ka vua Eko ka, ehwi ani taa ido jo ri ‘i vua tati ‘a eko ‘jo ri ‘i.
“Ma Aridipi vua Rubanga retu ri ‘i.”
“Ma Rubanga nyuma dri ‘i, Rubanga kiza tro ri ‘i.”
“Kiza ka ma ko ‘ba kiza le ka ri si ra, vua ma ma ti leci ni ba ‘ba ‘aidru anda ti leci leka rii tro ra.”
‘Jo azi ana kiza ni ni vua ‘jo azi driaru gbo, ama ti leci Rubanga dri ri esu ra. Ama Ata ole ani koco tutu ama ru ga kpodru si. Ole ama cidru kengwi dru anda. Ana le si vua kiza si, Ole ani keco ama cidru ana ‘baciri anda dri ‘i.
Ta Rubanga ‘a lele amide rii
adu ‘jo ati ru Endri si di ra ‘i?
Ana le ni ama nze ofu loso
rii vu ndutu dri.
Ole amengwi ingwe bue kendre lofu ani. Yesu oje enzi ‘ba cidru dri ni vu alu ate tri ana batisimu si vua ari si. ‘Jo ekelezia ka lejo enzi dri kusa lidri dri ria si usu ‘aia ‘ai ‘ba ni lofo kpe, ekelezia na ka ru ngwe ekelezia loku anda Rubanga dri ri ‘i ni kpe.
‘Ba amgbu kevu paderea dri kaki ko kaki zi ‘a, “Mide enzi ra. Draa kole mide adu? Aru enzi vua aru enzi vu ekpadru, ki hwa alu sa ma enzi onga pi ni ku ru. Ma ri ze hwa draa andra ga sa kpe. Mitiri mani olu ka ma dini si isa kpe.” ‘Jo paderea oma ani ni ‘ai anda rii hwele ana asi laza ejile diisi kpe, karuni ani ma’di enzo ini di ‘au ri ‘i. Ra rii kojoa, “ledii nya ebu ‘i. Nyimu nyini ilegi si be dri ‘au. Nyima abiri ta le dri odu-40 ‘au.”
Paderea enzo dii kusa amba dini dri ndreka enzo dii oga ki enzo si oni ki ta alusa ofu loso eyidri Endri tro ri idri ku. Oni ki di ‘aia Endri ‘a zeleti keko di aci olure tadru ri ‘ia ya kusa bu ‘a ya isa ku.
Amba na ‘ba ani naa Rubangaa andra ga anda ku. ‘Ai ‘ba mbi ri ‘i vua enzo. Angwe esi kaki endre nyiraa a`iki Yesu ni ra ani, ki ‘aia asiti olu dri oga enzi si ndru. Ojeki ru driso ‘aia enzi ni ‘a si ku ru. Disidru kaki alu di sa ofu loso eyi dri Endri tro enzi cidru ‘a rujejo dii nze kpe. Alusa oba kunza ki ‘ba ku.
Tito 3:10-11 ojo ta ‘ba enzo inika ri idri, “Anyi ga ma’di lanzu ejidi ‘ba lofo paka kate ahwa vu eri rii mgbe, anyini cuwidru ma’di ani na ani naa awi ako vua ka enzi ide ‘au, ana enzi itede ani ana-ngasi ego ni ni.” Amala ‘aidri a`iki Yesu ni ‘au ki oti Endri si rii ‘au ku si, kaki ‘ai ungwe ‘aiangasi enzi ‘ba. Ogaki vua oraki ta ofu loso eyi dri Endri tro ri idri ku, kaki ‘joa ‘ai enzi ‘ba tazi ideka kpe ra rii vuka aci olure tadru ri ‘ia ri ‘i.
‘Ai ‘ba enzo enzo inika Kristo ‘ba lofo ri ‘i. Ma’di alu alu Yesu ni a`idi ra ki driso enzi ‘a olure asitia ru ‘aa rii karuni ani ma’di enzo inidi au ri ‘i. ‘Ba enzo inika ‘au rii alusa oviki ru Rubanga tro ku. A`dusi Rubanga ni ole. Ki ‘aile ‘ai ole ku. ‘Ba cidru ofu loso eyi dri Endri tro ri a`ika rii ojeki ru ‘aia enzi ni ‘a si ndutudru pelere. Disidru ma’di Yesu ni a`idi ra ki driso olu`di enzidipi rii karuni ani ma’di enzo inidi ‘au ri ‘i. Alusa emuki ru kare aluga ‘ba ‘aidru jokaa ‘ai igeni Rubanga ni ra ki driso olu ki enzi ‘ba rii tro ku.
Anyiba ‘ba dri onzeki ofu loso rii ‘ba gbu sa eri kaa kuru ri ‘bati ni ‘ba lekaa ai ka ‘i ki oniki ‘ai kide a`du ya ‘aini a`i joadru ‘i rii tro. Anyiba ikonyi ‘ai ‘ausi ‘aisa kaki ruti dru Endri si di. Anyiba ikonyiki ‘ba mbaka leti ofu loso eyi dri Endri tro ri ‘ia rini.
Kolea onzeki ofu loso ruti ‘jo di eyi si vua Endri si dii vu ndutu dri. Amen!