- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
Due to COVID-19 and disruption to international mail service
we have temporally suspended our ‘Free Print Book service’.
In the light of this situation we are not able to mail you the books at this time.
Pray that this pandemic will end soon and the resumption of the postal service.
Pray that this pandemic will end soon and the resumption of the postal service.
Ta tajore driaru ri `i 3: Ofu loso Eyidrii Endri dri tro
[3-7] Amba Azi ole Ridri Recodi Ra Ri `i (Eberei 7:1-28 ojo)
(Eberei 7:1-28 ojo)
“Esu Melikisedeki ni opi saleme dri ‘i, vua ani ma’di ta azidi Rubanga oru ndedia ri dri ‘i, Abaramu ‘a engwire o’ja ga ana opi ndere ra rii eciki dri anetro oko oco tutu ana ru ga ra, Abaramu oko ohwe ewo mudri drii ta cidru ana esule o’ja ga ri drii Melikisedeki ni, Ru Melikisedeki dri dii atijoadru rii idri ru ‘opi anda dri ‘i,’ vua erijoa rii opi saleme dri ‘i, amala ‘opi asi egbwe dri ‘i,’ oni ata ti, endre ti tro, vua abi ti tro sa ku, vua oni ta oti driaru idri ana dra ti tro sa kuru, kendre Rubanga ‘a Ngwaapi ani, kolu ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘i dru tadru. Anyira driso ta ma’di ani dia retu ni dri, ‘jo Abaramu ni ‘abi ri ohwe ta ewo mudri drii ana esule o’jaga rii ani ni ra ri ma’di dia retu ni ingo pi. Lokudru ‘ba enga ka suru Levi dri ri ‘i lofo rii, ohwe ‘aini okpo ta ewo mudri dri ‘aia adrunzi ti ‘i lofo rii trajo, ‘ausini kaki ewo mudri dri dii tra kendre cara ‘a lekaa ri ani, na ‘i, engajo ‘aia adrunzi ti ‘i lofo si ‘i, tebe koluki ‘boronzi Abaramu dri ri ‘i sa ‘i; ki Melikisedeki ‘a suru enga suru Levi dri ri ‘ia ku ki otra ta ewo mudri dri rii Abaramu dri ra vua oco tutu sa ma’di ta Rubanga ‘a icara le ri esudi ri iru ra. Draa oniru pelere ma’di tutu codi rii onde ma’di ana tutu core driaru rii ra. ‘Ba ta azika Rubanga ni rii ‘ai ‘ba draka wa ri ‘i, ki sa oko esu ‘ai ra, ideru ma’di jole esu kolu ri si adusi ojoru Melikisedeki ni ma’di dradi ku ri ‘i. Ki Levi le, ‘ba ani dri ewo mudri dri esu ka ri tro, kaki ewo mudri dri ri uhwe Abaramu si, ojoni dru ‘i, adusi abaramu ti ka reci Melikisedeki tro ri esu Levi ni otiru driso kuru sa esu Abaramu ohwe ana kare ga. Disidru, ondiku ‘ba ta azi ‘ba paderea dru ri si (‘ba cidru esu cara ‘i), kesu suru Levi dri ‘ba ta azika Rubanga ni ri ‘a ebu kolu loso rere ri, ta ba’dia ma’di zi ta azi’di Rubanga ni upele lupe aroni dri si ku ki lupe Melikisedeki dri si rii kemu aduta ebu idere ya? ‘Jo ‘ba ta azika Rubanga ni rii eco ra, kole cara isa kecoru ra.
Opi amadri ta di jore driaru ria suru ni mgbi, suru anidri ri ‘ia eze ‘sa ma’di zi ta azidi ki’dori dri ani iyo. Oniru pelere opi amadri otiru suru Yuda dri ‘ia, Mose ojo ta suru di idri ana ta jore ‘ba ta azika Rubanga ni ri ‘idri rii kuru. Ta di itederu pelere, adusi ma’di zi ta azidi Rubanga ni upele lupe Melikisedeki, dri si ri eca ra, oba ani ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘idru ovi ‘ba dri si vua cara ‘ba dri si ku, ecoru ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘i dru okpo lidri olure tadru ri dri si. Adusi Bugu Ole ri ojo ta driaru: ‘Nyi ma’di ta azidi Rubanga ni olu’di tadru upele lupe Melikisedeki dri si ri ‘i.’ Disidru cara oku rii ebe dria ra engwi okpo ako vua ‘oe konyi -ako, adusi cara Mose dri ide ta ca ku; ovi zi si, driale igeni loso amani rizejo Rubanga ni laga ire rii ejiru ra. Ki tadii ideru alu si (suru Levi dri recoka ta azi ka Rubanga ni rii ecoru alu si ku, ki ideru alu si rii ma’di jorea laka: “Opi aluru ra eco ana ra ni ku ri ni, ‘Nyolu ma’di ta azidi Rubanga ni oludi tadru upele cara Melikisedeki dri si ri ‘i’”), disidru Yesu obaru omba gura dru cara u’di ndedia ri dri ‘i dru. Lejo zi sa ‘aa ‘ba andrani ta azika Rubanga ni ri ‘a weli Olujo amgbu rii, ‘aia udraka ebu ‘aidri ri idere ga ra ra si ovuki etro andraga ku. Ki Yesu le, kolu tadru vua ebu anidri ta azi’jo Rubanga ni ri isa ohweru ‘bazi dri ku ra rii kolu tadru. Disidru ka ‘ba cidru evu ka Rubanga dri ani si rii ari saa cidru si sa wa, adusi kolu kiza Rubanga dri ‘aile ‘aini tadru. Yesu ni amba azi ole ri dri ama lele ri ‘i, ani ole, enzi ako, andi ako, anzu ki ru enzi ‘ba tro ra, vua onde bu sa ra; ide azi kendre amba azi ole ri dri ri ‘a ide kaa odu cidru si ri ani ku, lokudru paderea na ‘bati, kaki azi azi, atijoadru rii enzi ‘aidri ‘aia ngasi ri si vua ru enzi laki dri si, ki ani gba Yesu le ide ana ani azi ‘jo ri inga ohwe azi vu alu adite ate tri. Cara Mose dri upe ‘ba enzi tro rii olule amba azi ole ri dri ‘i, ki alu eyadi cara vu ri upe Ngwaapi ni olule tadru.”
“Esu Melikisedeki ni opi saleme dri ‘i, vua ani ma’di ta azidi Rubanga oru ndedia ri dri ‘i, Abaramu ‘a engwire o’ja ga ana opi ndere ra rii eciki dri anetro oko oco tutu ana ru ga ra, Abaramu oko ohwe ewo mudri drii ta cidru ana esule o’ja ga ri drii Melikisedeki ni, Ru Melikisedeki dri dii atijoadru rii idri ru ‘opi anda dri ‘i,’ vua erijoa rii opi saleme dri ‘i, amala ‘opi asi egbwe dri ‘i,’ oni ata ti, endre ti tro, vua abi ti tro sa ku, vua oni ta oti driaru idri ana dra ti tro sa kuru, kendre Rubanga ‘a Ngwaapi ani, kolu ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘i dru tadru. Anyira driso ta ma’di ani dia retu ni dri, ‘jo Abaramu ni ‘abi ri ohwe ta ewo mudri drii ana esule o’jaga rii ani ni ra ri ma’di dia retu ni ingo pi. Lokudru ‘ba enga ka suru Levi dri ri ‘i lofo rii, ohwe ‘aini okpo ta ewo mudri dri ‘aia adrunzi ti ‘i lofo rii trajo, ‘ausini kaki ewo mudri dri dii tra kendre cara ‘a lekaa ri ani, na ‘i, engajo ‘aia adrunzi ti ‘i lofo si ‘i, tebe koluki ‘boronzi Abaramu dri ri ‘i sa ‘i; ki Melikisedeki ‘a suru enga suru Levi dri ri ‘ia ku ki otra ta ewo mudri dri rii Abaramu dri ra vua oco tutu sa ma’di ta Rubanga ‘a icara le ri esudi ri iru ra. Draa oniru pelere ma’di tutu codi rii onde ma’di ana tutu core driaru rii ra. ‘Ba ta azika Rubanga ni rii ‘ai ‘ba draka wa ri ‘i, ki sa oko esu ‘ai ra, ideru ma’di jole esu kolu ri si adusi ojoru Melikisedeki ni ma’di dradi ku ri ‘i. Ki Levi le, ‘ba ani dri ewo mudri dri esu ka ri tro, kaki ewo mudri dri ri uhwe Abaramu si, ojoni dru ‘i, adusi abaramu ti ka reci Melikisedeki tro ri esu Levi ni otiru driso kuru sa esu Abaramu ohwe ana kare ga. Disidru, ondiku ‘ba ta azi ‘ba paderea dru ri si (‘ba cidru esu cara ‘i), kesu suru Levi dri ‘ba ta azika Rubanga ni ri ‘a ebu kolu loso rere ri, ta ba’dia ma’di zi ta azi’di Rubanga ni upele lupe aroni dri si ku ki lupe Melikisedeki dri si rii kemu aduta ebu idere ya? ‘Jo ‘ba ta azika Rubanga ni rii eco ra, kole cara isa kecoru ra.
Opi amadri ta di jore driaru ria suru ni mgbi, suru anidri ri ‘ia eze ‘sa ma’di zi ta azidi ki’dori dri ani iyo. Oniru pelere opi amadri otiru suru Yuda dri ‘ia, Mose ojo ta suru di idri ana ta jore ‘ba ta azika Rubanga ni ri ‘idri rii kuru. Ta di itederu pelere, adusi ma’di zi ta azidi Rubanga ni upele lupe Melikisedeki, dri si ri eca ra, oba ani ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘idru ovi ‘ba dri si vua cara ‘ba dri si ku, ecoru ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘i dru okpo lidri olure tadru ri dri si. Adusi Bugu Ole ri ojo ta driaru: ‘Nyi ma’di ta azidi Rubanga ni olu’di tadru upele lupe Melikisedeki dri si ri ‘i.’ Disidru cara oku rii ebe dria ra engwi okpo ako vua ‘oe konyi -ako, adusi cara Mose dri ide ta ca ku; ovi zi si, driale igeni loso amani rizejo Rubanga ni laga ire rii ejiru ra. Ki tadii ideru alu si (suru Levi dri recoka ta azi ka Rubanga ni rii ecoru alu si ku, ki ideru alu si rii ma’di jorea laka: “Opi aluru ra eco ana ra ni ku ri ni, ‘Nyolu ma’di ta azidi Rubanga ni oludi tadru upele cara Melikisedeki dri si ri ‘i’”), disidru Yesu obaru omba gura dru cara u’di ndedia ri dri ‘i dru. Lejo zi sa ‘aa ‘ba andrani ta azika Rubanga ni ri ‘a weli Olujo amgbu rii, ‘aia udraka ebu ‘aidri ri idere ga ra ra si ovuki etro andraga ku. Ki Yesu le, kolu tadru vua ebu anidri ta azi’jo Rubanga ni ri isa ohweru ‘bazi dri ku ra rii kolu tadru. Disidru ka ‘ba cidru evu ka Rubanga dri ani si rii ari saa cidru si sa wa, adusi kolu kiza Rubanga dri ‘aile ‘aini tadru. Yesu ni amba azi ole ri dri ama lele ri ‘i, ani ole, enzi ako, andi ako, anzu ki ru enzi ‘ba tro ra, vua onde bu sa ra; ide azi kendre amba azi ole ri dri ri ‘a ide kaa odu cidru si ri ani ku, lokudru paderea na ‘bati, kaki azi azi, atijoadru rii enzi ‘aidri ‘aia ngasi ri si vua ru enzi laki dri si, ki ani gba Yesu le ide ana ani azi ‘jo ri inga ohwe azi vu alu adite ate tri. Cara Mose dri upe ‘ba enzi tro rii olule amba azi ole ri dri ‘i, ki alu eyadi cara vu ri upe Ngwaapi ni olule tadru.”
YESU KA EBU IDE AMBA AZI OLE RI DRI ‘I DRU BU ‘A ‘I
Adi onde ni, amba azi ole ri dri
Melikisedeki ‘i ‘a nosi amba azi ole ri dri
vu di idri upele cara Aroni dri si ri ‘i?
Amba azi ole ri dri Melikisedeki ‘i
Ofu Oku ri ‘ia, amba zi azi ole ri dri rii ‘aa ru ani adi ungwea Melikisedeki ‘i. Saa Abaramu dri na inga, Chedorlaomer ti opi ziti ri tro odu ki drilahwa limi si Sodoma ti dri Gomaora tro rii pi ta ziti ‘amgbu ‘aidri ri tro oko ovuki ‘aia le rea ga. Abaramu oko ase ana tiluza lini asikeri dri esu ka ra ri ‘bati, ndrole ‘ba tile anidri joti ga rii, oko odu ‘aia dri ni oja dire ga.
Na ‘a si, oza Chedorlaomer ‘a mi ni ra, opi Elamu dri, ri ‘bati tro ode ki re odi o’ja di ni oko ingwi ana Atari ‘a bara ni Loti ni vule ana limi ti tro bo. Abaramu ‘a dri eda re ana o’ja di edire ga si rii, Melikisedeki ni, opi Saleme dri vua amba azi ole dri Rubanga oru ndedia ri dri di, eji mugati vino tro oko oco tutu Abaramu ‘a ru ga. Abaramu oko ohwe ewo mudri dri ta cidru ana etrale oja ga ri drii ani ni (Idoka ana joti nza rii 14 ‘i).
Bugu Ole ri ‘ia, retu ma’di amba azi ole ri dri ungwele Melikisedeki ni di dri onzeru ndruwala. Amba azi ole ri dri Melikisedeki ni dii “opi asi egbwe dri ‘i,” “opi anda dri ‘i,” ata ako, endre ako, vua abi sa ako. Ido ido sa ku vua eko eko sa ku, ki ra rii eo ani Rubanga ‘a Ngwaapi ‘i, kolu amba azi ole ri dri ‘i dru ru.
Bugu Ole ri ojo amani kole amandre Yesu kristo ‘a retu ni anda anda, adusi ani amba azi ole ri dri upele ovi Melikisedeki dri si ri ‘i, ‘ausini adi ‘bia ovi amba azi ole ri dri di dri ri ovile Yesu dri Ofu Udi ‘a ri bati ‘i lofo amba azi ole ri dri Aroni dri Ofu Oku ‘a ri tro.
‘Ba cidru enga ka suru Levi dri ri ‘ia ri ‘bati kaki engwi paderea dru vua kaki ewo mudri dri rii tra ‘ba lofo si ni, ledii, ‘aia adrunzi ti ‘i lofo ‘si ‘i, ‘jo tee kolu ki ‘boronzi Abaramu dri ri ‘bati ‘i sa ‘i. Ki Abaramu le ‘a ewo mudri dri ta cidru ana ejile ri hwere Melikisedeki ni rii, Levi olu driso ana ata ti ‘i lofo.
Jodini ri amba azi ole ri bati dri Ofu Oku ‘a rii onde ki Yesu ni ra ‘a? Di ‘a driba onzeru Bugu Ole ri ‘ia ra. Jodiniri Yesu ‘a retu onde amba azi ole ri dri vu di idri ri ‘bati dri ra ‘a? Adi ka tutu co adi ni ru ni? Ma’di bugu Eberei dri ri sidi ri ojo ta di idri ta tia idore ga ra. “Draa kovu ti londi ta amgbu dri rii ra dru ta ti ana ubale ra tutu co ‘jo ri si hwa alusa eco ana ra ni ku.” Abaramu esu tutu amba azi ole ri dri Melikisedeki dri si.
‘Ai amadri ri ‘ia kole amolu adi si? Kole olu ki cara Rubanga dri ovi azi azi ‘jo kare ole lemu dri iga ovi Ofu Oku ri ‘ia ria inile ri si ‘a, nosi kole oluki Yesu ni amba azi ole ri dri engadi bu ‘a razidi ana ngasi amba azi ole ri dri ‘i dru eyisi vua Endri si rii ‘au ‘a?
Omba di ingo ri idri ya ni adiki upe ‘a ama ngasi ama ‘i, ama tutu esu ra ni wa kusa ama alu esu ‘au ni wa. Jodiniri ama olu cara Rubanga dri ri si vua ama azi azi odu cidru si ‘a, jo nosi esu kole ama du amani ama ngasi Yesu ‘a ani azi ka ana ngasi vu alu ate tri eyisi vua ari si ni ‘au? Ta ‘ai eri di ‘ia kolea nyidu alu.
Saa Ofu Oku na dri si, ‘ba Isaraile dri ri ‘bati ka suru Aroni dri ri ‘bati ndre suru Levi dri ri tro ‘au. Ki saa Ofu Udi ri dri si le, ‘jo ozi ama adi onde ni ri, adi joa nosi Yesu ‘i ‘a nosi amba azi ole ri dri upele ovi Aroni dri si ri ‘i, mgbe, lazi zi ka ako, adiki ‘aia Yesu ni retu rii ‘au. Ki ‘jo ‘ba oni ta dia anda ni ni, ‘ba ubi ku ‘a ri ka vu ani oko ‘aia ‘ai ni ‘a ni.
Bugu Ole ri ohwe amani ‘ai ce lazi dia dri ga rii ra. ‘Ojo amani Yesu ni, engadi suru mgbi ‘aa ru esu gbu sa ma’di zi omba kusa olu ta azile alitari pa kuru ni dii, odu kare amba azi ole ri dri ‘bu ‘a rii ni. “Amala ‘jo amba azi ole ri dri rii ecoru ra, kolea cara isa kecoru ra.”
Rubanga oke ‘ba Isaraile dri ri ni ana cara ni ‘aa ru 613 rii oja ta gbadru cara ana ehwele Mose dri ri ‘a dri ga. Mose ojo ‘ba di ni kolea kolu ki cara si vua tati rubadi ra ri si, oko ‘ba ‘ai ta di ide ka ra.
Rubanga oba tati ana
ubale ati ra rii vuru oko oba
vulega rii ‘au adu si?
Amla ‘ba ni awi ako olule tati
ana ubale ati na si ‘i.
Bugu Ole ri ‘ia, ‘Ba Isaraile dri rii alukiru bugu cara dri ri ‘ia olu ‘jo cara Rubanga dri ri si di oca paka Idoka ga, Efuka ga, Levitikasi ga, Ulaka ga vua Diotoronomi ga. Rubanga onze ‘aini cara ‘a driba ni cidru si ra oko kaki ‘ai ‘a “Oo” ledi le ce cara cidru ga ringwika vule ako.
Ki adiki ndrea Diotoronomi ‘a vu ga, erijo Josua si omu andra ga, ‘ba dii alusa oluki cara Rubanga dri ri si kuru. Ki idojo ‘Ba lejo alika ri si cajo paka bugu atijoadru vua erijoadru Opi dri ri iga, idoki dri okpo eji ka ‘aia amba ti ‘a ru ga, oko olu gaadru di, Ivolo ki ru Palanda oko eco ki ovi azi azijo kare ole rere ‘jo lemu dri ri iga rii ra.
Tati ‘a ekore ga oca Malachi ga, idoki nyuhwe esidi ku rii ejile azile ‘au tee Rubanga ohwe cara kole kejiki anini nyuhwa luzu ako rii ‘au ni ra sa ‘i. Ozi ki amba azi ole ri dri ni, “Ayi nyindre nya. Nya ‘i ta dii dini.” Azi azi ka cara Rubanga dri ri si ‘a kare ga, eco ki bibia drile engwi ‘aia lekaa ri ani.
‘Ba Isaraile dri rii alusa ombaki cara Rubanga dri ria ta ni anda anda ni kuru tee gba nosi vu alu saa Ofu Oku na dri ri si sa ‘i. Igweki dria ra disidru ogaki lari ovi ritede di na ‘a dii mgbe. Disidru kole Rubanga keco ovi azi azi jo rii ra. Bugu Jeremia dri iga, Rubanga ojo, “Memu ma cara udi rii ba ‘jo Isaraile dri ri tro ‘au vua ‘jo Yuda dri ri tro ‘au.”
Anyiba draa ondreki dri Jeremia 31:31-34 ni ‘au. “Majo anyini, odu emudi andraga ri si, Opi ojo, memu ma cara udi rii ba ‘jo Isaraile dri ri tro vua ‘jo Yuda dri ri tro ‘sa ‘au―di kovu cara andrani eze ma bale ‘aia ata tro ma ‘ai edu ‘jo ma dri si vu Ejito dri ri ‘ia ri si rii ra, Aia ma cara ni nyoka, vua ama ‘aia ago ‘i ri idri si sa ‘i, Opi ojo ta dii ni. Ki dii cara ma eyale ma bale ‘jo Isaraile dri ri tro odu na bati ‘a vuga ri ‘i, Opi okpo tro ri ojo ta dii ni:meya ma cara madri ri ba ‘aia uje ga,vua meya masia ‘aia asiti ga; mako molu ‘aia Rubanga’i, kaki ko kaki olu ma ‘ba ti ‘i . Ma’di zi alusa ini draa ana jirani ti di ku, ra rii ma’di alu alu kojoa ana adrunzi ti ni,‘Nyini Opi ni ‘au,’ adusi ‘ai cidru ka ma ni ra, erijo ‘aia lofo ga ciri ‘a dru ri si ca jo papa amba ri si, Opi okpo tro ri ojo ta dii ni. Amala meya ma ta cidru unzi ‘aia idele ri ebe ra, vua mera ‘aia enzi ti di ku.”
Rubanga ojo ani ka cara udi ria ti ni uba ra. Ki draa dinisa ani uba cara ti ‘ba Isaraile dri ri ni ra, ki Omaki olule cara Rubanga dri ri si kpe. Disidru, Uba ta ti ana ngasi cara udi rii bajo ‘au ‘ausini keji dru lari ana ‘ba ni.
Alukiru Rubanga ‘a andraga, “Ama tete nyi ru ‘au vua ama olu nya lejo ti nya cara tro si adite.” Rubanga ojo ‘aini, “Alusa anyidri rubanga zi kolu ma andraga iyo,” ‘ba Isaraile dri ri oko ‘ai ki, “Gbadru, aru rubanga zi kuru. Rubanga amadri rii tete nyi ‘i. rubanga zi kolu amadri ‘aa ni kpe.” Ki hwa Omaki ‘aia alu dia ta ni mba le kpe.
Ta gba okpo cara ‘a rii cara ‘ai mudri -di ‘i: “Anyidri rubanga zi kolu ma andraga iyo. Ide anyini anya ngasi ta, kusa ta zi endredi mgbi rii anyini wojo andraaru kusa ebu idele laka ni ku. Anyera odu sabiti dri ri ni ta ani mba ka ole si. Ujo ru anya Opi Rubanga drii nyadru ku. Nyiru nya ata ti nya endre tro. Odi ‘ba ku. Ide asa ku. Ogu ta ku. Oli ti ku vua onze ti enzo ku. Vua ole ta ‘bazi drii ku” (Efuka ana joti nza rii 20 ‘i).
Ta ‘ai dii kpodu si anzuru ciri ciri ewo 613 si onze ta dri ba hwirili ta kole koni ki vua kombaki ta ani ‘aia Lidri ‘a ni ru ri idri. “Ta kole ide izonzi ni ku, kusa ta kole ide ‘boronzi ni ku, kusa ta kole ide endre ri ni ri ‘i....” Cara Rubanga dri ri bati kpodru kojoa ‘aini kolea kideki ta unzi rii ku. Dii cara mudri ri ‘i ‘ai ana ta dri ba nzele ciri ciri 613 ri tro.
Ki ta dia ovi mgbi mgbi ri ‘ia cidru si sa, ‘aa ru ma’di zi aludi sa ta Angwa tileadru ana cara ni ‘a ria ta ni mbadi wa ani iyo. Disidru kolea Rubanga kura ta ‘a zi ‘ai ni lari esu ‘jo ‘aia enzi ni dri ‘a ndutudru si ‘au.
Jodiniri amba azi ole ri dri ri ecoru adu nga? Yesu emu vudri di ‘a kpa, amba azi ole ri dri ri odri reco. Yesu odu amba azi ole ri dri dii paderea ziti ri dri ovi Aroni dri ri si. Oba azi azile ‘jo ole ri ‘ia esu nile ote anda paderea engaka suru Levi dri ri ‘ia ria azile rii mara ga. Tete ani adite ka ebu amba azi ole ri dri bu ‘a ri ide ni.
Emu vu di idri, kendre ma’di engadi suru Aroni dri ri ‘ia ri ani ku, ki kendre ma’di engadi suru Yuda ni, engadi ‘jo opi Davide dri ‘ia ri ani. Azi ani ana ngasi azi dru ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si oko disidru ari enzi ‘ba cidru ‘aia enzi ni ‘a ra.
Ana ani azi ka si, Oba lejo enzi dri ri iko ka engwi amani adu rere. Oje enzi ‘ba cidru ‘a idele rii ana razi ka ana batisimu dri si vua ana ari dri si. Azi saa cidru si azi enzi ebejo oludi tadru rii ‘au.
OKO RECOKA AMBA AZI OLE RI DRI RII TRO DRU CARA ‘A SA LECO ‘AA
Cara lari dri recodi
ra rii ingo ri ‘i?
Azi vu alu Yesu Kristo
dri oludi tadru ri ‘i
Ma ozi ma lele ndro ri, amba azi ole ri dri recodi ofu Oku ‘a ri ecoru Ofu udi ‘a sa tro. Aninga saa Ofu Oku na dri si, amba azi ole ri dri enga ka suru Aroni dri ri ‘ia rii,enga ka ‘jo Levi dri ri ‘ia ri tro, kaki azi hwe enzi cidru ‘ba Isaraile dri ria idele kinya avu ka ri si ri ni rebe ‘jo. Amba azi ole ri dri ri kohwi kare Ole rere ri iga. Koya kare egbwe ‘a rire ri iga ari nyuhwa azile ri dri tro. Ki tete amba azi ole ri dri ri koya paka kateni ni ogu wa rii ni, dii kare Ole rere ri ‘i.
Ki Yesu oce ani kemu di ‘i ri, amba azi ole ri dri Aroni dri ri ifu ru ana ru ga. Yesu odu amba azi ole ri dri oludi ‘bo’bo dru rii ‘au. Oko ide ebu amba azi ole rii dru ana ani azika ana ngasi si, ‘ausini ‘ba cidru ka ka lebe esu ‘aia enzi ni ‘a ra.
Ofu Oku ri ‘ia, amba azi ole ri dri ri isa kolea atijoadru rii kora ta ana enzi ‘a rebe ka ni dri kpa ka ana dri ni ti eritruwasi monigo Angwa dri odri ko wi’o vuaru ebu ide ‘baziti ri ni ‘i. Ka ana enzi ni ifu dri ti ka azi dia dri ga si, kojoa, “Rubanga, Mide enzi ra.” Koko vuaru ka nyuhwa di di kpo ka ari ani uyi kare egbwe ‘a rire ri idri vua itiaru vu tuderi.
Kesu amba azi ole ri dri Aroni dri ri kolu ca ku kusa ndi ku, nyi sa mgbe raa ra di ‘ba kolu ndiku ani ingo ni ya ‘i. ‘Boronzi levi dri rii, oko Aroni ni ana ngasi sa tro ani ma’di enzidipi ri ‘i, disidru kolea kazi ti ago anini ana ngasi ana enzi ni rebe ‘jo ‘ba anidri jotiga ri tro.
Opi ojo Jeremia ana joti nzago rii 31 ni ga, “Ma cara ni nyo mgbu. Adusi aba cara ni anyetro ma ‘i, ki alusa ile ta ani mba ka ku. Disidru draa cara anya dri ni ce di ku rii madua pi mako ma anyini cara udi lari dri ri hwe ‘au. Draa le hwa mide anyini ebu ma cara si di ku, ra rii memu ma anyini lari hwe ofu loso eyidri Endri tro ri si.”
Rubanga oko ohwe amani ana cara udi dii ra. Saa oce ani keca di, Yesu emu vu di idri ovi ‘ba dri si, azi ani ana ngasi enzi cidru vudri ri du ‘jo oko ari ani ora kuruce dri lari hwe ‘jo ama cidru ani ‘ai ka ri ni. Odu enzi ‘bacidru ‘a idele rii ana batisimu si pi.
Cara Rubanga dri ri obaru maraga oko oba zi rii ‘au. Esu ‘ba Isaraile dri rii koluki cara Rubanga dri ri ‘a leka rii ani ri nosi kaki lari esu ra, ki Omaki alusa idele ‘a kpe. “Ta cara ‘a idele ri koba ‘ba ka ana enzi ni ni ote” (Roma 3:20).
Rubanga ole Isaraile ‘ba koni ‘ai enzi ‘ba vua cara ka ‘ai ari kpe ni ote. Ari ‘ai cara lari dri eyisi vua Endri si ri si, ki ‘aia ebu si ku. Ana le ndedia ri si, Rubanga ohwe amani cara udi amani lari esujo enzi cidru vudri ri ‘a dri ga batisimu ari tro Yesu dri ri si ri ‘i.
‘Jo nya ‘i Yesu ni nyini ana batisimu ti ana ari tro ‘a ehwini eri ka ako, ‘ai nyi dri ri bati kpodru si sa nya. ‘Jo nyide ledii ni, kolu nyini unzi rere si oza nya Yesu ni ‘i ‘jo kuru rii ra.
Rubanga ojo kole ani kuba draa cara udi ria tini anini ‘ba cidru ari ‘jo ‘aia enzi ni ‘a ‘au. Diani di oba, amesu lari cara ama ebu dri ri si ku, ki cara anda tro lari dri eyisi vua ari si ri si.
Uba ti ani ni oko lokudru tati ana ubale ra ri ideru loku ama cidru Yesu ni ‘ai ka ra ri ‘bati ni ‘i. Vua onze amani ta driba Yesu ‘a retu ni dri ra. Onze lejo driba ana retu ni dri ra obi ani obi le amba azi ole ri dri ungwele Aroni ni ofu Oku ‘a ri tro.
Ama engwi ta tema ri ‘i rii ama lari esule eyi vua ari Yesu dri ri si ri si. Nyira ta driaru. Ide ta ku ‘jo nyini ta ra kusa nyolu leidipi ‘baa ta jore loso driaru ingoni ri ‘i sa ‘i, nyolu retu nyi Yesu ni nde ra ni ingoni? Leti zi alusa idejoadru wa ani iyo. Ama tete lari esu wa rii ofu loso eyidri vua ari dri ri si, ki tati Rubanga ‘a ubale ra rii ide ka si ku. Ki amala amba azi ole ri dri ri isa ecoru ra si, cara lari dri ri isa ecoru ra.
RITEDE KA OKPO TRO RUBANGA ‘A LE
DRI ‘I
Okpo rere rii ingo ri ‘i,
Rubanga ‘a le ‘i ‘a nosi
ana cara ‘i?
Le Rubanga dri ‘i
Ama lari esu ni tete kesu ‘a ama ‘i Yesu ni kpa. Amani ‘a di Yesu ari ama ingoni ya ni ote, vua ama ni ‘a di Rubanga ‘a le amani rii ingoti ya isa ote. Jodiniri mgbi mgbi ‘ai cara ta mbaka si ri bati ‘i lofo retu Rubanga ‘a le tro ri ‘i lofo rii ingo ‘i?
‘Ba ta mbi mbi inika ‘au ri ‘bati ka konyi nza rii ‘baa lini ‘aia dini dri idri ta ‘aia nile ote ri tro ka lejo Rubanga dri ri ivu maraga. Ki ‘ai endrisi Yesu ni ru rii ‘ai kaa retu ana lari dria lejo oko vua ideru anda eyisi vua Endri si ‘i.
Endru dini sa, ‘ba amgbu ziti ri kojoa enzi ama tijo ‘autro ri Eberu ra, ra rii kolea ‘ai koru draa ‘aia enzi ‘aia idele odu cidru si rii ‘au. ‘Ba amgbu ziti ri igeni ondiku di ani disidru kaki bia olule ‘aia Lidri ni ‘a cara ti rubadi aninga Ofu –Oku ‘a ri si. Oni ki driso ta lari Yesu dri okpo tro emudi eyisi vua Endri si di idri ku.
Ofu Oku ri ‘ia, Isaraile ‘ba kolea kolu ki cara Rubanga dri ri si ‘aini lari esu jo ‘aia enzi ni ‘a si ra ‘i, ki sa hwa kaki lari esu kpe. Adusi ku Opi oni ama awi ako ti ama ca ka ku ti tro sa ote, disdru oba ana cara ni maraga. Ama alusa lari esu ama ebu si kpe. Yesu ojo ani ka amani lari hwe ana ofu loso eyidri vua Endri dri ri si. Ojo, “Ma layu hwe anyi cidru ni mangasi ma ‘i.” Rubanga ojo ta lejo dia dri ga Profeta ti si bugu Idoka dri iga.
“Boronzi izi ‘a tile ri ka nyi tu dri ‘a, nyiko nyi ‘ai ga tele ‘a” (Idoka 3:15). Adamu ti Eva tro ide enzi vua ezo ki di, uba ki ‘aia ru ni ibibi si bongu dru ‘ausini Rubanga kondre dru ‘aia enzi ni ku. Ki Rubanga ungwe ‘ai anidri oko ohwe ‘ia ni bongu idele nyuhwa eni si rii ‘au ovi ana lari dri itede ‘jo. Bugu Idoka dri ojo ta bongu drile mbgimbgi eri lari dri ria dri ga. Alu rii ide ibibi si, zikajo rii ide eni si. Dibati ‘ia nya itirile loso rii ingo ‘i? Amala, bongu idele eni si rii loso ndro rere rii ni kuri lidri nyuhwa di dri ri aziru goga hwejo ‘ba ni ana enzi ni ga.
Bongu ibibi si ri kace emira alu, ibibi di kendre ondi kendre dri driza tou tro ri ania. Disidru, bongu idele ibibi si ri su ka ‘a ehwi ni enzi ma’di zi ‘a idele ri ani ka ta loso ri ogu. Jo isu bongu idele ibibi si rii ‘au iko iri vuru, mgbesa ibibi di kusi danga danga. Andrani ma olure ga rii adri ma ibibi uso kendre asikari bongu ani mani icaka ‘jo. Ki mide ‘jo ni masu tee loso ani ingoni sa, oca diri sa ku mgbe ko zo fu fu itu ‘a ni ‘a ‘i. Alua ri ani, Ru ‘ba dri enzi tro di koba engwi ka enzi ako kengwi ta okpo rere ri ‘i.
Ki ofu loso eyidri ari tro ri le, vua batisimu Yesu dri ri bati ana dra kuruce dri rii tro ari enzi ‘ba onde ate tri isa ra ausini kaki sadini hwe retu Rubanga ‘a le dri idri. Ledii ra Rubangaa le ‘a Olujo okpo rere ana cara Rubanga dri ri ndejo ra ri ‘i.
‘BA DRAASA ‘AIA ‘AI OLU CARA RUBANGA DRI RI IDRI ‘AA RI ‘I
‘Ba lini mbi mbi ini ka ri ka
draasa bongu udi ri ide ‘aia ebu si
odu cidru si adu si?
Amala oni ki ‘aia ebu kobaa ‘aini
engwi ‘jo anda kpe ni ku.
‘Ba bongu ‘aia sule ri ide ka ibibi si ri ‘bati kolu karuni lidri mbi mbi ri si. ‘Ai ‘ba ‘ai goga ako dii kolea keco ki ‘aia bongu ni odu cidru si. Kole odu cidru ‘aia vu ‘jo ekelezi ‘a itu Rubanga cidru si ri si kosu ki bongu udi ri ‘i. “Rubanga madri, Sabiti ajeni ri si mide enzi okposi rere. Ki Opi, migeni nyari ma kuruce dri si ra. Opi, ayi nyije mani ma enzi ni nya ari kuruce dri ri si!” Kaki mgbe bongu zi udi ri eji kaki ba ‘a na ‘a. “Oh, ecu Opi ni. alleluya!”
Ki vua dini ri kolea kebeki weli bongu ziti ri dri ri ni ega. Aduta si? Adusi ‘aidri oku ri ace ra. “Rubanga madri, odu amvu ka pi ina di si mide enzi nya ru ga ra. Ayi nyebe mani ra.” Kaki joa kaki ko kaki bongu udi enzi ru ‘jo rii su di di.
Taa ido nga, bongu kolu odu ubi, ki na ivu gaadru, kaki zianiga bongu udi rii le di di odu cidru si. Kendre ondi ku ‘aia olu ka cara Rubanga dri ri si kpe ri ani, oba drinza oko ‘ai ‘aia ngasi ci. “Oh, dile ate dria tri. Opi, oh, Opi, Mide enzi ra!” Disidru kolea kide ki bongu enzi ru ‘jo ri ni. “Oh, Opi, endru le bongu ibibi si ri ide ka ni okpo.” Kaki ebu ide okposi zianiga weli ubi udi rii esu ‘jo.
Ki tesa ‘jo ma’di na ani na kungwe Opi ni ni sa, ra rii tete kaki ‘aia enzi ni ‘jo ‘au. Kaki ‘aia ti ni ci kaki ko kaki Rubanga ni ungwe, “Ru~banga!” kaki ko kaki aci bongu udi ri ide ka tro adraga odu cidru si. Jodini ri, ‘jo kande ki ni aduta ka ride ni?
Kinya ‘alu ‘a vu alu kusa eri, kaki vu abiri etare be ‘a ra. Kaki maa kaki ko kaki bongu loso okpo rere ri ide ra. “Opi, ayi nyije mani ma enzi ni pi. Ayi nyiba mengwi mani udi. Migeni nyi ‘au, Opi.” Kaki itiri ‘a ilegi ka ni da rii iniaga. Disi, itu aci kaki ovu ki mgbe ‘jo vu ido za ka ni, kaki indila hwe si ‘aia makaa wa ri ani, kusa kaki uji ecidi triko triko ri ‘ia kaki ko kaki owo Rubanga dri, Ma ‘i ra!” “♪Aru ma enzi ni ra dria nyiga ma asiti ni urata anda ri si♪” Kaki ilegi ere vua kaki uza tro tro, “Ma ‘i ra.” Diani disi kaki bongu loso rere ‘aia itiri le esu kole kolu para rii ura ‘au, ki hwa kaki ide ‘a kpe.
Oh, loso gba engajo ilegi ga be dri si rii ingoni ri ‘i! Kendre eyi ingwile ana kare ni ga di ri ani, kusa kendre eyi di di uti di hwe dri ofu tro ri ani, ‘aia endri oga egbe si vua eku ma’di oru ndedia ri dri si. Kaki ‘ai itiri pelere tau si oza endri be dri rii ra, kaki esu ‘a vu di ka ‘aia bongu loso rere vua tema di su ni.
Ki gbe emi emi ‘jo engwi ki ‘jo ‘a kusa ekelezia ‘a ni, oko ori ki ‘jo zianiga olu ka ni, bongu di kengwi andi zianiga mgbe koria usi ka.
“Ai oziti kozia, “Nyenga ingwa ya?”
“Cuwi, meya aya gaadru pi ni ra.”
“Nyendre kendre draa nya anzi anzi engwi ra ani!”
“Cuwi, oo nyi ce, ki ledii odo zi ovi mgbi ri ‘i.”
Kaki lea alusa ojo ‘aini ‘ai ka abiri ta ni ku, ra rii ‘ai dri kaki vu ekelezia ‘a vua kaki ilegi. “kole alusa asa koko ma izi alidi ri si ku. Manze alusa ti enzo ku. Male alusa ta ma wadezi ti dri rii ku. Vua male ‘ba cidru ndro.”
Ki ‘jo gba gaadru sa ondre ki izi angwaa loso rere pa ureadru rii ni, ole ole ‘aia asiti ga rii mgbe kareco ana ngasi urata unzi ri ‘i kaki joa “Nyindre gba sikati na ‘a ali ni! Sikati ‘a ‘oe ali tunduru ali tunduru! Ma pa na bati ndre zianiga sa di driadru! Oh! Ku ‘a! Oh, Opi! Mide ziniga enzi ra!”
‘Ba lini mbi ri ini ka ‘au rii kaki endre kendre ‘ba anda ri ani, ki kole nyini ote rii kolea kide ki bongu udi rii odu cidru si. Lini mbi rii ‘ai ruvidi bongu idele ibibi si ri tro vi ri ‘i, dii ‘ai mbi ri ‘i. ‘ba amgbu rii ‘ai sa kaki bia olule anda cara Rubanga dri ri si. Kaki udu ‘aia uduku si be dri ile ‘i ‘ausini ‘aia uduku kido dru reri le anda.
‘Ba lini mbi ri ini ka rii kaki mgbe sa mgba ego ego tee ‘jo oba ‘ai ilegi dri dule ekelezia ‘a ni sa ‘i. “Ata Ole Bu ‘a ri! Amide enzi sabiti amvudi pi ledi si ra. Ayi nyebe amani ra...” Mgbe kaki idoa owo ka mgbe ‘ba ziti rutraka ri isa kidoa owo ka. Kaki ta ra ‘ai dri ‘aia ngasi, “Mara odu saa saa be dri ilegire ga vua abiri ta re ga nza. Ka reri anda vua ‘ai tro.” Ki amala ana ‘ai ni mbi si, ilegi driaru ri oca sa okore ku, mgbe ma’di lejo mbi ini di ‘au dii asiti ‘a kido gale lecuma si vua enzi si.
Jo ‘ba ka bongu tema udi idele ibibi si dii su ‘au, kolu nza ni imba eri kusa na. Ki emi kusa nosi andraga, bongu di koko kengwi oku kolea kide ki zi ani ziniga ‘aini ‘aia ebu dranga dri ‘aia lidri ni ‘a dia ebu ni ide ‘jo ‘au. Dii lidri ‘ba ta lini mbi ri ini ka ri dri lekaa ‘aini lari esu ‘jo kolea ‘aia kolu cara ‘a lekaa ri ani ri ‘i. Kolea kideki bongu ibibi si rii ande ka ako.
Lini mbi rii ‘ai eleu bi dri ri ‘i. Lini mbi di kojoa nyini, “Sabiti ajeni ria ‘a ni ru nyide enzi ra, nyide kuru ‘a? Jodiniri, nyiru nya enzi ni.”
Kaki uza nya dri ga uduku ere ri si. “Nyiru nya enzi ni! Nyi le gi!”
Ma’di lini mbi ri ini di ri oni bakaa ana uduku kefu ole ni ote. “Opi! Ona ma ra. Molu cara si kuru. Amba nya cara ‘a ta ni kuru. Nyebe mani ra Opi, nyebe mani ziniga ra.”
Kaki alusa olu cara si kpe tee koma ki okposi na ingoni sa ‘i. Amala esuru kaki ta ‘jo unzi cara ni ru vua Rubanga ‘a ru ga sa tro. Kaki recu Rubanga ‘a andra ga da ku.
TA CHUDAL BAE ‘A LELE RI ‘I
Rubanga oba cara ni
mara ga adu si?
Amala konyi ani ama ari
‘jo enzi dri ‘a iyo.
Aninga yaigo angwa zi ‘aa ru ani Chudal Bae ‘i. Kinya 1950 si, oja aninga Korea dri na inga, Ma’di zi ebu ide di laki ni asikari dru ri emu ani dri oko ozi ozi ani kole kowedru kare laki dri ri ni odu sabiti dri si ‘ausini kivolodru yaigo angwaa dia ‘ai ana dini ni ga ri ni koko kengwi dru ‘ba ziti laki nya di ani. Ki yaigo Angwa dini dri di ole cara ‘aia bale ri eri ka ku. Ori ki ani, sa ziniga di yaigo Angwa di oga mgbe.
Tati ni ase ‘jo, asikari oko umbeki ani hwe ru oko kaki osu itede ani dri kaki joa. “Nya lele rii ingo ‘i, kare di we ka ‘i ‘a nosi dra ka ‘i?”
Uri ani kodu di ani ka ingo ri ide ‘au ya ni dii ri, ojo, “Da rii ma dr ka ‘i oza ma ebu ide ka odu ole rere sabiti dri ri si ni ra.”
“Idu ta nya lele rii nyi ‘i, disidru ama asiti ni egbwe idejoadru nya lekaa ri ani ‘i.”
Diiri oko ogbwi ki ani ra. Ana dra ni vu, ‘ba ekelezia dri ndre ka ri upe ki ani ana olure iyo ri isa amba ekelezia dri ndredi ria gaga ‘i dru ‘ausini ‘ai ka dru ana dra enzi ako-‘ai dini dri si ri era wa.
Ki ‘ai ana dini dri rii mbi. Esu owe kare naa ra kendre ‘ba naa lekaa ri ani oko onze ofu loso rii asikaria na ‘bati ni ku adu si? Ana dria olu ‘jo okpo ongo ana drajo ‘ausi rii adu? Rubanga ka gba ani ecu ana ebu ide ka odu sabiti dri si kuru si ra ‘a? Hwa ku.
Kole olu ki lidri endri dri si. Ta ama idele ri ‘i ku ki ama ‘ai ni okpo rere rii Rubanga ‘a andraga ‘au. Amba ekelezi dri ri ‘bati ole ki ‘ai kide itu ogboro ovidru ma’di Chudal Bae ani di si adusi kaki lea ‘ai kitede okpo ‘aia dini ‘a ce dri ri ni. Di oviru ondiku Farazei ‘ba dranga Yesu ni ede ka ri tro’.
Ta zi alu di sa ‘bani inile ‘ba lini mbi ri ini ka ‘au ri bati dri iyo. Kole oniki ta ‘ai endri si ri idri. Adiki uraa di Yesu esu batisimu vua ari ani ora di kuruce dri adu si ya ‘i, adiko adi ta ze ndru ofu loso eyidri Endri tro ri si.
Kolea esu ki ‘ai lazi ledi bati dri rii kpa, vuaru oko ica ki ofu loso rii ‘ba cidru vudri ri bati ni, ‘ausini ‘aisa kaki ruti Endri si di. Anyiba ohwe ki ama ama ngasi ebu Endri dri idere ga.
‘Jo ma’di ofu nzedi ri kojoa nyini, “Nyolu yaigo angwa Chudal Bae ni di ani. Nyi mba odu sabiti dria ta ni ole,” ledii karuni anidri ana le ni ani keji nyi odu cidru si nyemu odu sabiti dri itu Rubanga si ilegi ga ra ‘i.
Di ‘a odo zi ‘aa. Izi zi ‘aa esu kolea koya itu Rubanga cidru si ekelezia ‘a icandi amgbu ‘a si. Ana kaka-oti ga ri ‘bati Kristo ‘ba ku, disidru odri kaki bi ‘a asi cidru si ‘ausini komu dru ekelezia ‘a ku. Odri kaki ‘joa anini kole kide ebu itu Rubanga si. Ki driaru koya amvu ‘a itu azia si iniaga koko ka ebu ide imba si ‘ausini familia di ka ani igoga aludi sa mujo ekelezia ‘a itu Rubanga si ku ni kpe.
Amala, muka ekelezia ‘a ni ta okpo rere ri ‘i, ki gba muka laru hwere itu Rubanga cidru si ama ‘ai ni itede’jo ni ta anda ri ‘i ‘a? ‘Ba anda ‘ai tro rii oti ‘ai di eyisi vua Endri si. ‘Ai anda ri kido kesua ma’di otiru di kpa.
Nyi gba lari esu nya enzi ni ‘a si gba tete nya olu ka cara Rubanga dri ri si si wa ‘a? hwa kpe. Ma ‘jole anyini rii anyiga dru cara mgbe ‘i ku, ki rarii anyetro kpodru sa kendre oluka ‘ba ri ani adi ki aludi sa olu cara si kpe.
Yakobo 2:10 ojo, “Anyindre dri ‘jo ma’di omba cara cidru ‘a ta ni ra, ki oko onyo zi ‘a ‘aa ru rii ra ri karuni onyo cara dii cidru vua ide enzi ra.” Disidru kolea nyira driso ta ‘a di nyi ruti di ofu loso eyidri Endri tro diisi ingo ni ya ni dri. Diivu, nyiko nyimu ekelezia ‘aaru nyi ofu loso ri eri ra ri ‘ia. Nyolu lidri loso ri si ra ‘jo oti nyi Endri si di ra ‘i. Disidru, ‘jo Opi eya ungwe nyi ni, nyimu andraaru anzo retu ri tro.
Ikala nya saa ni mujo ekelezia enzo dru ri ‘ia ku, Vua tro sa ivolo nya okolongo ni hwele azi uhwele konyi ako ri iga ku. Paderea enzo di kobaa anyini vujo aci olure tadru ri ‘ia ku ni kpe. Ati rii kole anyeri ofu loso eyi dri Endri tro ri ‘i anyi ko anyiru di.
Nyira driso ta ra di Yesu ‘a emujo vudri dia rii adu ya ni dri. Kesu oli ama to opi bu dri ri iga cara ta mbaka si, kolea esu kemu vudri di ‘a ku. Ana emuka ni vu, amba azi ole ri dri ri ecoru ra. Lini mbi ini ka di engwi ta amvudi pi ri ‘i. Ama ani nga dri lari esure kuru rii, ara amadri ama lari esu wa rii ama cara ta mbaka si. Ki ako amesu dii aludi sa ovi ‘ai dri ‘i ku.
Yesu ari ama cidru enzi vu di idri ri iga ana le si, eyi ana batisimu dri si, ana ari si vua Endri si. Iko lejo ama lari dri rii ana batisimu Jurudano ga ri si, Ana ari kuruce dri ri si, vua ana onzi ka si.
Rubanga oba tati andrani ana ubale oku rii maraga amala ‘ai awi ako vua konyi ako. “Adusi cara ide ta ca ku; ovi zi si, driale igeni loso amani rizejo Rubanga ni laga ire ejiru ra. Ki anile ecoru ma’di ta azidi Rubanga ni ri ‘i dru alu si ku” (Eberei 7:19-20). Yesu aluru oko ari ama cidru ama enzi ni ‘a ana batisimu si vua ari si. Dra ka ta mbi ide ka ako ni ehwi ako, ra rii ‘ai ce rii ofu loso eyi dri Endri tro ri igeni ka ‘i.
Kolea ‘ai ‘ba dri ri kolu konyi tro. Ta nya itiri le nya Endri ni loso rii ingo ri ‘i? Loso rere rii aci ka ekelezia ‘a odu cidru si vua cara cidru ta mbaka ‘i ‘a, kusa nosi loso rere rii aci ka ekelezia ‘aa ru adi odu loso rutijo di eyisi vua Endri si ri nze, ‘ausini nyitiru dru Endri si di ri ‘i ‘a? ekelezia ingori ‘bati ma’di ofu loso ingo ri nzedi ri tro kaki olu nya endri ni konyi tro rii ni? Nyira driso ‘ta ‘a driaru nyiko nyupe di oludi nya endri ni loso rere rii ingo ri ‘i ya ‘i.
Rubanga ka nya endri ni ari ma’di ofu loso eyi dri Endri tro ri nzedi ri si. Kole ma’di alu alu kora ta ‘a ana endri ana ngasi ri idri ni. ‘Ai dipi anda vua ciri rii ma’di ana endri ni hwedi ana ngasi lejo Rubanga dri ri ni ri ‘i.
YESU ENGWI AMBA AZI OLE RI DRI ‘I DRU ALU SI
‘Ba enga ka suru Levi dri ri
‘ia ri’bati ka amba azi ole ria dri
ndreka ri upe alu si ‘a?
Ku. Tete Yesu ni oba amba azi ole
ri dri ‘i dru alu si rii ‘au.
Eberei 7:20-21 ojo, “Ki ecoru amba azi ole ria dri ndredi ri ‘i dru alu si ku (engwi ki ‘ba ta azi ka Rubanga ni ri ‘i dru alu si ku, ki ideru tete alu si rii ma’di ana jorea laka; ‘Opi aluru ra eco ana ra ni ku ri ‘i, ‘Ojo nyolu ma’di ta azidi Rubanga ni oludi tadru upele ovi Melikisedeki dri si ri ‘i.’)”
Vua bugu Longo dri 110:4 ojo, “Opi aluru ra eya eco alu dii alusa ku, ‘Ojo nyolu ma’di ta azidi Rubanga ni oludi tadru upele ovi Melikisedeki dri si ri ‘i.’” Opi uba ta ti ra. Uba ta ti ametro ra oko itede ta dii amani ana lejo rusidi ra ri si. “Mengwi amba ta azidi Rubanga ni oludi tadru upele cara Melikisedeki dri si ri ‘i. Melikisedeki ni opi anda dri ‘i vua amba azi ole ri dri ‘bo’bodru ri ‘i. Kole masa mengwi amba azi ole ri dri ‘bo’bo dru Melikisedeki ani ri ‘i nya lari ni ‘a ‘i.”
Yesu emu vudri di ‘a oko engwi ta ce loku cara loku ce ri dri ‘i (Eberei 7:22). Ari moni dri indri tro ria kare ga, azi ru ana ngasi ‘au ana batisimu esu ka vua ana ari ‘a raka kuruce dri ama cidru ‘a enzi ni du ‘jo si.
Aninga saa Ofu Oku ri dri si, ‘jo amba azi ole ri dri ri odra ni, ngwaapi ka kare ana ebu dri olujo amba azi ole rii dru ri du ni ‘jo kinya na oca 30 ra ‘i. Ki ‘jo anisa eya ‘oe amba ki esu driaru ‘barangwa kinya 30 rii ‘aa, koko ka okpo olujo amba azi ole ria dri ndrejo rii dru ni di hwe ana ‘bara ni.
Ki ‘ba enga ka suru amba azi ole ri dri ri ‘ia rii ekpadru. Disidru Davide eya oba cara ‘ausini ‘ai cidru engaka suru di ‘ia ‘ia rii ka ebu ide ra. Kendre ondi ku ‘boronzi Aroni dri ri ‘bati ‘a rupe ka paderea dru ri ani, okpo ohweru ‘aini ebu idejo ta azile Rubanga ni ‘ria dri ni ndrejo ra. Luka ojo, “Ki Zakaria ni, engadi suru Abijia dri iga rii.... Esu oba ani, ta azile Rubanga ni Andra kendre cara Rubanga dri ria lekaa ri ani....”
Yesu emu vu di idri oko ide ebu olujo amba azi ole ri dri ‘i dru rii ‘bo’bo dru. Emu kendre padere ta anda emudi andraga ri itededi ri idru. Iko lejo lari rutijo di eyisi vua Endri si ri dri ra.
‘Ba enga ka suru Aroni dri ri ‘ia rii awi ako vua ndi sa ku. Ki ‘jo amba azi ole ri dri ri odra ni adu ta ka ri de ni? Ana ngwaapi ka ebu olujo amba azi ole rii dru rii du ni, Ki azi ovi ledi ani ledii alusa ate lari enzi ‘ba dria lejo ni ikojo ku. ‘Ai ‘ba si rii kolu ndutudru ni kpe.
Ofu Udi ri ‘ia, Yesu emu vu di idri ra. Ki oleru kazi azi zi di ni kuru amala kolu ru. Odu ama enzi ni ‘bo’bo dru ana batisimu si pi. Azi ani ana ngasi oko odra kuruce dri ‘ausini ka lari eji ‘bacidru ani ‘ai ka ra ri ‘bati ni.
Draa, ani Lidri ori dri nyare Rubanga dri ri iga ka ta ‘jo ama cidru ri ‘a kare ga. “Ama Ata, draasa kaki olu kpodru ku, ki sa ‘ai ki ma ra. Adu ‘aia enzi ni oku ku ru ‘a?” Yesu ni amba azi ole ri dri lari ni oludi tadru ri ‘i.
Paderea amba azi ole ri dri ‘i dru vu di a dri ga rii ‘ai ndutu dru ku. ‘Jo kodra ki ni sa, ‘aia ‘baciri ka kare olujo amba azi ole ri dri ‘i dru ri du ni. Ama Opi kolu ru dru. Iko lejo tadru lari dri rii ana emuka vu di idri si, ana batisimu esu ka Yoana Batisita dri si, vua ana ari ‘a ra ka kuruce dri ama cidru ni si.
“Kare ta di bati ‘a rebere ra ri iga, azi zi enzi ebe’jo ri oleru di ku” (Eberei 10:18). Yesu ohwe amani sadini ama lari ni dri paka saa vua ti eko ‘jo ri si. Itiru gba di eyisi vua Endri si ‘a?
“Ani amba azi ole ri dri lokugo ama lelel ri ‘i, ani ole, enzi ako, andi ako, anzu ki ru enzi ‘ba tro ra, vua onde bu sa ra” (Eberei 7:26). “Ide azi kendre amba azi ole ri dri ri ‘bati ‘a ide kaa odu cidru si ri ani ku, ki lejo alu dri si, dii ovi engadi cara dri ri ‘i, upe ana Ngwaapi ni olule anda ru dru” (Eberei 7:28).
Ta ma lele majo anyini rii Yesu Kristo ni, enzi ako ri, oje ama enzi ni vu alu vua ate tri eyi ana batisimu dri si vua ana ari kuruce dri ri si. Ari ama cidru ama enzi ni ‘a cara ama ebu dri ri si ku, ra rii odu ama enzi ni cidru ‘bo’bo dru oko esu lamgba ama kare ga.
Nya ‘i ari ama cidru ana lari oludi tadru ri si ni ra ‘a? ‘jo nya ‘i ra, nyi lari esu ra. Ki ‘jo nya ‘i kuru, karuni nyini ta olu nile Yesu ‘a lari tadru ri idri ekpadru.
‘Ai loku ri kenga ofu loso eyi dri Endri tro ri iga, di etu pa na lejo rusidi ra ri iga. Yesu Kristo ni, amba azi ole ri dri bu ‘a oludi tadru ri ‘i, engwi ama Aridipi oludi tadru ri ‘i ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si.
KOLE ERI KI AMA ‘AI ‘A EHWI NI TAU PELERE
Geni ba ka
“Yesu ni ru ‘a ehwi ni adu?”
Geni baka batisimu Yesu dri ri idri
ana dra kuruce dri ri tro ‘i.
Kole oni ki di adiki geni ba Yesu ni ru ingo ni ya vua adiki di ‘ai ‘ba dri ri ba anda ni ingo ni ya ‘i. Adiki Yesu ni ‘ai anda anda ni ingo ni? Adiki di ide ofu loso Yesu ‘a batisimu dri ri ‘aika si vua ana ari kuruce dri ri ‘ai ka si.
‘Ai ce rii ebu Yesu dri ri ‘aika ‘i, ana batisimu ti ana ari tro, ta ziti amadri luna dri ri ubaka driaru ni ako. Nya ‘i dii ra ya? Ki jodiniri nya ovi endri si rii ingo ni? ‘Jodiniri nyi geni ba nya ebu nya ngasi ri idri nya mori nya ngasi ri tro ‘a?
Ma ‘i Yesu ni amvu dri saa oca para ni kuru, ki naivu micandiru lini mbi ri iga kinya 10. Ki mgbe gaadru lidri na ani na iga mande to ani da sa ku. Ale sa mera odu na ni ni ku. Ma izi ori driasa di. Oni na inga ideru mani unzi ani ingo ni ya ni ote.
Itu Rubanga si, Majo ‘a, “Lanyu, endrule anyi ba unyaru.”
“Amala endru ni itu Rubanga!”
Ki itu Rubanga si sa oje bongu kuru. Itu Rubanga zi alu si, ma pajama osi ra. Ki ojo kole mate paka itu alu si. Onze gba ta ili ri ‘i, ta ma ndrele okpo rere rii kole ama ba bi itu Rubanga ‘a ta ni mbajo anda ‘i. Ki sa okpo. Amovu itu Rubanga si ku ni amala odu sabiti dri di ‘a ta mbaka andaa olu ka okpo si. Ma draasa odu na era wa.
Ma ozi ma lele ndro ri, gba lokudru Yesu ni ‘aijo anda anda, kole ‘aiki layu amadri ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si rii ‘au. ‘Ai ce rii Yesu ‘a emu ka vudri di ‘a ru ‘badri ri si ni ‘ai ka ‘i vua ta cidru ana idele vudri di a’ ri ‘ai ka ‘i. ‘Ba anda ‘ai tro ri ‘bati ‘aiki ana lejo ni ndutudru ra.
‘Jodiniri Geni “baka Yesu ‘a ru ga ni di ‘a ehwi ni adu?” Dii batisimu Yesu dri ri ‘aika ana ari tro ‘i. Gbe adu ledi ani. Ta anyetro idele wa rii kolea ondreki ta Bugu Ole ri ‘ia oko ‘aiki ofu loso rii ledi ani. Kolea kpodru ‘aiki leti anda ri si.
“Manzo nyi ra, Opi. Draale andre karide ma mori si ku ni ra! Ta cara ‘a idele ri si koba ‘ba ka ana enzi ni ni ote (Roma 3:20). Draa kpodru meri ehwi ani ra. Ki amala ma urakaa cara ni loso si, amala ana oluka cara Rubanga dri ri ‘i si, kolea ma ma vua molu ‘au si. Abi okposi ndi driadru, ki driale andre ra kumbe mani oluka cara si ni ta loso rere ri ‘i ku. Draale andre hwa ma cara Rubanga dri ri ‘a ta ni mba kpe ni ra! Disidru, cara Rubanga dri ri si, meya mura ma asiti oga ta unzi ri si vua enzi si ni ra. Draa meya mura kumbe cara ni ohweru amani ta ni ‘jo enzi dri ni ra. Oh, manzo nyi ra, Opi. Meri nya le ‘a ehwi ni kuru disidru abi olule mori cidru si cara ta mbaka si. Di maka isa mani ta lecuma rere ri ‘i. Disidru aru ma enzi ni ‘au. Ani draale Yesu esu batisimu vua ari ani ora amani lari hwejo ni ote! Ma ‘i ra!”
Kole nya ‘i gbo vua loku loku adite. Kole nya ‘i tete lejo rusidi Bugu ole ri ‘ia ra rii ‘au. Ledii leti tete alu nyini engwi ‘jo udi oti endri dri si wa ri ‘i.
Yesu ni ‘aika ‘a ehwi ni adu? Dii ta kolea amiko saa ziti si ri ‘i ‘a? ‘Ai amadri rii dini kolea amide ebu ‘ausi ri ‘i ‘a? ‘Ba kole ‘ai kide rubanga, kaki ko kaki baa dini ‘aidri ri kaso rubanga na tro. Dini ni ta ‘baa idele ca ‘jo lidri anda lidri ma’di-anda ri dri iga ri ‘i.
Jodiniri ‘ai ni adu? Ehwi ani Rubanga ni ‘ai ka vua ani ndre ka ‘au. Kole ondreki ta lari Yesu dri ri iga vua anzoki ani tutu disi. ‘Dii ‘ai ce ri ‘i. ‘Dii mgbi mgbi ‘ai ti dri dini tro ri ‘i. ‘Jo gba nyi ta ‘ai eri ledi bati ‘a mgbi mgbi ni ovi wa, nyi dride esu 100 truwa nya ‘ai anda dia ehwi ni eri ka si.
‘Ba ta laka Rubanga dri ra ki ruti ka Endri si di kuru ri ‘bati kinia amani kole amolu Yesu ni ‘a vua amolu anda. Ma’di kolu gba ai tro tete ana oluka anda si wa ‘a? Lokudru kole amolu anda. Adi kolu lidri anda ri si oza ama tile Endri si di di dri rii ra rii ni?
Ki lejo ni kaki ta di ‘jo enzi ‘ba ni. Ma’di enzidipi ri ‘a asiti ga enzi drile mgbimgbi 12 rii ‘aa. ‘Jodini ri kolu anda ni ingo ni? Gbadru, ka ta ra di ani kide di adu ya ‘i, ki ana asiti ka aludi sa di ide kpe. ‘Jo ma’di enzidipi ri enga ekelezia ‘a si pi ani kengwi dru ma’di anda ri ‘i si, engwi ka anda ni kolu ana lidri ‘i, disidru ta dii ka ana dri se enzi ‘a.
Kolea dria eriki ama asiti ga di adiki rari cara si ya ‘i kusa di adi ki rari batisimu Yesu dri ri si ana ari kuruce dri ri si ya ‘i, kusa di ‘ai ba ka ‘ai amba azi ole ri dri bu ‘a ri dri ri idri si ya ‘i.
Kolea oniki cuwidru Yesu ni amba azi ole ri dri ‘ba ‘aikaa ra ri ni ri ‘i. Anyiba kpodru esu ki lari nikaa ote vua lari loku ri esu ka Yesu ‘a batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si si.
‘BA OTI ENDRI SI RI ESU KA RA RI BATI ORI OKO ‘AI VUA TI ‘A EKO KA SI KU
Ta ‘ba tile Endri si di rii
ori ‘a ‘ai ko ‘jo vua ti ‘a oko
ka si ku rii adu?
Amala ‘aia ‘ai ofu loso eyi dri Endri
tro ri idri oba engwi ki enzi ako.
‘Jo gbadru oti nyi Endrisi di, kole alusa ori koko nyi vu ‘a ti ‘a eko ka si ku. Kristo ‘ba amgbu Korea ‘a ri ora ri si vua ti keya eko re odu 28th imba mudri dri si, kinya 1992 si. Kaki joa odu ani dii kolu gba unzi rere ani ingo ni, kaki joa ‘i. Ki ta cidru ‘aia urale di engwi ta mbi ri ‘i. ‘Ba gbadru tile Endri si di ri kolu anda si, kaki ofu loso ri ica ndi tati ‘a asere ga. ‘Jo vu dia ti keca ana ekore ga sa, kole onzeki ofu loso eyi dri Endri tro rii ‘au.
‘Jo izidipi eya ni, arusua gbadru tile di eyisi vua Endri si ri ‘bati kaki ana dri ni ‘au anzo retu ri si, kaki jo ‘a, “Oh, draale tati ‘a aserega nyemu ra! Ma ru ni draasa ndutudru ku, ki ile ma ndro iko nyari ma enzi cidru ‘a ra. Disidru draa ma asiti ga enzi iyo. Manzo nyi ra, Opi. Nyi ma Aridipi ‘i!”
Yesu ni izidipi ni ‘ba cidru anda ri ni ri ‘i. Ladu ka kare du amala lemuruzi ka ana yaigo ni le kpa, ki ta zi si ku. Ki ani ote ziti si karide vudri di ‘a ledi ani, ki bu ‘a le, izidipi kolea di ladu di kide ru ya ni ni. Izidipi ka ladu dia ti uba ni rii ana le lari dri ri si, ki lemuruzi dri si ku. Ledii ovi ladu ‘a ride ‘jo bu ‘a ri ‘i.
Izidipi oni ta cidru ana lemuruzi ni dri rii ote. Ki amala ana lemuruzi ‘a olu ka enzidipi si, kiza oko ani ‘aisi ra oko ari ‘ai enzi cidru dri ‘a ana batisimu esu ka si vua ana ari ‘a ra ka kuruce dri si.
Ama Opi emu vudri di ‘a kendre ma’di engadi suru Aroni dri ri ‘ia ri ani ku. Eya vudri di ‘a azi vudri ri azire ‘au ku. ‘ba enga ka suru Levi dri ri ‘ia rii ekpadru, ki ‘ba enga ka suru Aroni dri ri ‘ia ri ka ebu ni ide ni.
Amala gba, ovi azi azi ‘jo Ofu Oku ‘a rii Yesu ni ana ngasi ‘i ku. Disidru, ta ru gba ri eya ‘jo vu di idri ni, aduta ka ride ana lindri lindri si ni? Oba ana lindri lindri ni maraga.
Yesu oce ani kemu vu di idri di, Azi aludi sa azi kendre Aroni ‘a ide kaa ri ani kuru. Azi ani ana ngasi ‘ba cidru ni lari hwe ‘jo ana batisimu esu ka si vua ana ari ‘a raka kuruce dri si.
Ki ‘ba ‘aidru batisimu Yesu dri ri ‘aika ra ana ari kuruce dri ri tro rii, ta ungwele lari ni dii ‘aia lejo ‘i ku. Yesu ohwe amani lebe ama enzi dri rii leti tau ku ri si ku. Adusi ide ta dii anda anda. “Ma leti, anda, vua ma lidri” (Yoana 14:6). Yesu emu vudri di ‘a oko ari ama ana batisimu si, Ana dra si, vua ana onzi ka si.
OFU OKU RII OVI YESU DRI ‘I
Ra cara zi ‘a
ruba ‘jo rii adu?
Amala cara ati rii okpo
ku vua konyi ako.
Ofu Oku rii lindri lindri Ofu Udi ri dri ‘i. ‘Jo tee Yesu kazi azi kendre amba azi ole ri ‘bati ri dri Ofu Oku ‘a ri ani kuru sa ‘i, ide ebu amba azi ole ri dri anda bu ‘a rii dru. Ki amala ‘ba vudri di ‘a rii ‘aia olu ka enzi ‘ba ndi eri ‘jo ‘ai ti ‘jo ri inga si, engwi ki enzi ‘ba, disidru kaki anda cara Rubanga dri ri si ni kpe. Disidru Rubanga uba cara udi ri ‘a ti ni ‘au.
Ama Ata ni bu ‘a ri eze ana Ngwaapi ni alu tende rii vu di idri oko ozi amasa ama kole amaba dru ama ‘ai ni ana batisimu ni dri, ana ari ni dri, vua ana onzi ka ni dri. Dii cara Rubanga dri erijoadru ri ‘i. Cara erijoadru ri kolea amani kolea amigeni ofu loso eyidri Endri tro rii ‘au.
Hwa draa Rubanga ozi ama ebu loso rii ‘au ku. Kusa ojo amani amaa lari esu ‘jo kole amolu ingoni ya ni ku. Ka saa cidru si ama zi ‘ausini ama lari ana Ngwaapi si ri igeni ‘au. Ka ama zi ‘ausini ama ana batisimu ti ‘ai ana ari kuruce dri ri tro ka ta zi ti ri vu ra. Vua kole ‘ai ki ‘oo.
Bugu Ole ri ‘ia, ‘jo Yuda dri ri odri olure paderea dru rii ni. ‘Ba cidru suru Isaraile dri ri ‘i lofo rii oti ‘ai suru Yuda dri ri ‘ia paka Solomone ni nga. Ki driso suru ‘a ranzure kuru ri isa, ‘jo Yuda dri ri oko komwi suru Lile esi ri dri rii ni paka ana nyojo kinya 586 Yesu ‘oca eyare kuku ri inga B.C. disidru, ‘ba Yuda dri ri ‘bati omba ‘ba Isaraile dri ri ‘bati ‘a kare ga. ‘Ba engaka suru Levi dri ri ‘ia ri isa ‘ai ‘ba ta azi ka Rubanga ni ri ‘i. Suru cidru engaka suru Isaraile dri rii lofo rii ‘aini cidru ta kolea kide ki rii adu ya ni ‘aa. Rubanga ojo suru Yuda dri ri ni Yesu ni ondi keya kemu ondi ovi ‘aia ta idele ri dri si vua kenga ondiku ‘aidri suru ‘a.
Oba cara dii suru Yuda dri ri tri adusi? Cara di baka oviru cara ‘baka ‘ba cidru vudri ri tro vi adusi suru Isaraile dri rii ndutudru si ombaki ‘ba cidru vudri ri ‘a kare ga ndutudru. Yesu iko lejo cara udi ri dri rii ra, dii lari ‘ba cidru dri ana batisimu si, Ana dra kuruce dri ri si, vua Ana onzika si ri ‘i.
ENZI ‘BAA IDELE RI KARUJE ENZI RUKA SI KPE
Enzi ‘baa idele ri
karuje enzi ruka si ‘a?
Ku.
Jeremia 17:1 ga osiru enzi ‘baa idele ri osiru kare eri ga. “Enzi Yuda dri ri osiru Kalamu aya si ri si;osiru kalamu mula si ri si oko obaru ‘aia asiti ga,Vua obaru ‘aia alitari ‘a dri ga.”
Enzi amadri ri osiru ama asiti ga.Ledii ta ama nijoadru ama enzi ‘ba ni ote ri ‘i. Ma’di oca driso emure Yesu ni igeni re ‘au ni kuku, konia ani ana ngasi enzidipi ni ku. Aduta si? Adusi cara Rubanga dri rii ma’di di ‘a asiti ga iyo. Disidru, ‘jo ma’di zi ‘ai Yesu ni ni, mgbe keraa Rubanga ‘a andraga ani enzidipi ni ra.
Zibati ri kevu kuraa kumbe ‘ai enzi ‘ba ni kesua kaki Yesu ni ‘ai kpa vua kamvu sa paka kinya 10 ‘aia lari Yesu ni ‘a ri ‘a vu ga kpa. “Oh, maa ma ‘i! Ma enzidipi! Aninga mura mesu lari ra, ki kumbe molu dri enzidipi!” Urata di kemu asiti ‘a ru odu alu kesu ‘a ka ani ndre ana ngasi kpa. Asiti ‘a olu egbwe rere ndi kinya mudri, ki emu ondre ta anda rii vule vule ni. Ini ra ani adu ya ni ote ‘a? Eya urata di iga rii amala draa eca ka ana enzi ana ngasi ri ndre ta unzi ana idele ri tro cara Rubanga dri si wa. Ai Yesu ni paka oca kinya 10 anini oti Endri si ri esu ka ako.
Ki amala ana enzi anidri ri inika ana asiti ga kpe si, odri olure Rubanga ‘a andra ga enzidipi ani. Ziti ri ka kinya du 5, vua ziti ri ka kinya du 10 odriko wio eca urata di iga ‘i. Ziti ri keca urata di iga kinya 30 vu, ziti keca kinya 50 vu, vua ziti ri era ta anda dii ku paka odu tati ‘a ase’jo ri iga. “Rubanga madri, Andrani cara ‘a olure ma asiti ga iyo rii ma loso ndro rere. Ma gba cuwi ani cuwidru ma cara ‘a ta ni mba anda ‘i, ki draa mura kumbe ma enzi ide odu cidru si. Kendre ondiku majugo Paulo ‘a jokaa ri ani, “Andrani cara ako esu ma lidri, Cara eca di enzi onga lidri, oba mgbesa adra ra” (Roma 7:9). Ma Kristo ni ‘aire ra isa molu dri enzidipi.
Enzi nya idele nya ngasi ri oba nyini olujo lejo Rubanga dri ri si kpe ni ni. Enzi nyidri rii osiru nya asiti ga. Ki amala Rubanga ‘a nya enzi ni sika na ‘a si, ‘jo nyilu nya dri ni ilegire ga ni, nya enzi kendre mgbe tau. “Lau retu ri ‘i! Ma enzi anya idele ri ‘i.”
“Ki adu anya enzi ni odu dria ire kinya eri ni ra. Anyi anyi itede ziniga luzu tro didi dini adusi? Ivu anyini pi ku adusi?”
“Oh, Nyasi kaza nyini ku! Osi ma nya asiti ga. Ide ta ku tee nyura ta ingoni sa ‘i, nyolu dri enzidipi.”
“Ku! Ku!”
Disidru, koria draa enzi ana idele amvudi kinya eri di ru ka. “Ayi nyebe mani ra, Opi. Draasa enzi ma idele andrani oku ri olu ka ma icandi. Aru ma enzi ni ra, Ki draasa oluki metro. Ayi nyebe mani ra, adusi mide enzi ra.”
Ki gba enzi na ‘bati konga pi enzi ru ka si wa ‘a? Amala enzi ‘ba cidru dri ri ‘a rusika ‘aia asiti ga si, ka aludi sa ri ni pi ofu loso eyidri Endri tro rii ako kpe. Adusi adi layu loku anda anda ri esu ofu loso eyidri Endri tro ri si. Adiki tete lari esu ama ‘ai ofu loso ce Yesu dri di ‘idri ri si.
MOLU ANYA ARIDIPI ‘I
Cara udi ri kole ‘a
Amolu ingo ni?
Kole igeni ki ama asiti ga ‘i vua
onzeki vu ndutu dri ‘i.
Ama Opi ni bu ‘a ri uba cara udi ri ‘a ti ni ametro ra ojo. “Mengwi anya Aridipi ‘i. Ma ba gbadru anyengwi kulala enzi cidru vu dri ‘ria dri ga eyisi vua ari si. Ma gbadru ‘ba ma igeni ka ri iru tutu co ra.”
Nya ‘i cara udi dii Rubanga tro ra ‘a? Ama lari esu ra ama enzi cidru ri ‘a dri ga ‘i vua ama ruti Endri si di ‘jo anda driaru ana cara ti ubale udi lari dri eyisi vua Endri si rii ‘ai ra ‘i.
Ama aludi sa dakitari igeni aludi sa kpe ‘jo kohwe amani erua anda anda ku ‘i. Dakitari atijoadru rii kolea kohwe erua ‘ba vu ri ni anda anda vua kole kohwe eru a anda rii ‘au. Erua ziti ri isa ‘aa, ki kolea koni gba di ani kebu ingorii ‘au ya ni ote. ‘Jo gba dakitari ija ana ma’di avu rii anda anda, eru anda vua ce ani ni lija hwedi wa ri kolu ekpadru. Ki laza ndrele mbi ri si, erua tee cidru loso na isa koba ma’di avu di kengwi unzi rere.
Alua ri ani, ‘jo nya ‘i Yesu ni ni, kole nyindre nya endri ni lejo Rubanga dri ri si.
‘Jo indre nya endri ni lejo Rubanga dri ri si, nyi mgbe ovi nya endri ‘a endre jo ri ndre ta ‘u. Dakitari endri ri ka avu ‘ba di ija rovika ako. Kaki kpo ruti endri si di.
‘Jo ijo, “Ani sa mesu layu ra ya isa ku,” karuni driso nyesu lari kuru. Ki ‘jo ma’di leidipi dru rii gbadru ma’di tiluza dru Yesu dri ri ‘i, kole koni lejo enzi dri ‘ba ana vu koka ri dri ri iko ka ni ote. Disidru, ka lejo ‘aidri ‘ai si ri iko koko ka ‘ai ji lejo endri si ri iga. Kolea koni ‘ba ana vu koka ri ndreka endri si ni ote.
Yesu emu vudri di ‘a enzi cidru vudri ri du re. Emu esu batisimu vua odra kuruce dri. Ana enzi cidru aku re rii, nyitiri ebe nyidri rii angwe ‘a? Lejo ehwi eyidri vua endri dri ri odu enzi cidru ‘ai ‘baa idele rii pi.
Ofu loso rii kendre ta ce ta ipima ‘jo ri ani. Ka ta ‘aa ri vu ta bile ra ri iga si ka ‘ai ji be dri. Ebu Yesu dru ri isa ondi ku ledi ani. Odu enzi cidru ‘ba ani igeni ka ri dri rii ofu loso eyidri endri tro ri si. Anyiba draa ondreki dri ta ofu loso eyidri Endri tro ri idri kendre ondiku ana rusika Bugu Ole ri ‘ia ri ani.
OFU LOSO DRI TI ‘JO DRI ‘A OFU OKU ‘A RI ‘I
Ovi dri ti ‘jo dri ‘a
Ofu Oku a ri ‘a ehwi ni adut?
Ana konyi ni enzi baka azi
azile enzi dujo ri idri.
Anyiba ondreki anda ofu loso layu dri ri dri rii Levitika 1:3-4 ga. “’Jo azi driaru rii azi igwele ana edule ana ti ti ‘i lofo ri ‘i, kole keji ago ki luzu ako ri ‘i;kole kazi luri si ku ki ana le ana ngasi ri si joti ‘jo lemu dri ri iga Opi na ndra.Vua kolea koko koba ana dri ni azi enzi dujo di ‘a dri ga,’ausini koko kara ‘i anini ana enzi ni dule ra.”
Lejo ehwi di kitedea amani kolea azi igwele igwe rii azi joti ‘jo lemu dri ri iga Rubanga ni andra Rubanga ni andra dri ti ka azi di ‘a dri ga si, vua azi dii kole kolu nyuhwa lidri ki luzu ako ri ‘i.
Saa aninga Ofu Oku na dri ri si, ma’di enzidipi ri ka dri ti azi enzi ebejo ri idri koko ka lebe eji anini ana enzi odu cidru si ri ‘a dri ga ‘ana ngasi dri ti ka azi di ‘a dri ga si. Koko ka azi di di kpo Opi ‘a andraga ‘i padere koko ka ari ini du kaki ko kaki ubaa alitari azi igwele igwe ri dri ri idri. Koko ka ari ebedi ri su alitari ‘a pa ni ga diivu karu’jo enzidipi esu lebe ana enzi itu ‘a ni ‘a ria dri ga ra.
Enzi itu ‘a ni ‘a ri a dri ga, ta osiru Levitikasi 16:6-10 ga, “Kole Aroni kazi monigo angwa azi enzi ebe’jo rii dru ‘au, ka di ide ani ni ana ngasi, koko ka layu eji anini ana ‘jo tro.Kole kedu idri eri koko kitede ‘ai Opi ni andra joti ‘jo lemu dri ri iga. Diivu kolea Aroni kobe agi indri eri disi:agi alu rii Opi ni vua zikajo rii indri ebele kulala rii dru. Diivu kolea Aroni koko keji indri zikajo alu Rubanga dri ria dere driaru rii,koko kazi kendre azi enzi ebejo rii dru ani. Ki indri zikajo alu ‘a dere driaru kole kolu indri kulala rii dru rii kole itede Rubanga ni andra lidri dru, anini lebe eji jo ‘ausi, vua ‘ausini adi ebe ‘a indri kulala rii dru yale hwesihwesi ‘a.” Kendre ana rujoka Bugu Ole ri ‘ia ra ri ani, indri ebele kulala ri ‘a ehwi ni “zeka angwe.” Disidru enzi kinyaa ‘a ni ‘a rii karebe odu mudri ‘joadru imba tuderi ‘joadru ri si.
Levitikasi 16:29-30 ga, osiru, “di kolu cara anyini ‘bo’bo dru ri ‘i: Imba tuderijoadru,odu mudri ‘joadru imba dri ri si, kole anyinzi anya endri ni oru, vua odu na si ide ebu ku, ‘jo tee kolu ‘ba anyi lofo ri ‘i sa ‘i amu anyi lofo ri tro cidru kide ebu ku. Adusi odu na si ‘ba ta azi ka Rubanga ni ri ‘bati ka ta anyi aku ‘jo anya enzi ni dri ‘a ri ide ra, anyi je ‘jo, ‘ausini anyengwi dru anya enzi si Opi ‘a andra ga pelere.”
Dii odu Isaraile ‘baa lebe ‘aia enzi dri kinya ‘a ri esu ‘jo ri ‘i. Di ka ride ingoni? Atijoadru rii, kole amba azi ole ri dri Aroni kolu azi ni iga ‘aa. Adi omba ‘ba Isaraile dri ri ‘a kare ga rii ni? Aroni ‘i. Rubanga oba Aroni ni ‘ba anidri ‘joti ga ri tro olu le amba azi ole ri dri rii dru.
Aroni ka azi azi ana enzi ana ngasi ri si vua enzi ‘ba anidri joti ga ri dri si. Ka monigo angwa di di kpo koko ka ari ni uyi kare egbwe ‘a rire ri iga vu tuderi. Kole ati kazi azi anini ana ngasi vua ‘ba anidri joti ga ri tro.
Laku eji ka ‘a ehwi ni enzi ma’di dri ri baka azi enzi du ‘jo ria dri ga vua bakaa azi na ni razile vua drale ma’di naa kare ga. Esu kole ma’di enzidipi rii ana ngasi kodra ni, ki ka ana enzi ni ba azi enzi ebejo di ‘a dri ga vua koko koba kodra ana kare ga.
Enzi anidri rii ‘ba anidri joti ga ri tro ri ‘a rudu ka ni vu, Ka indri zi du alu kazia Rubangaa andraga koko ka indri ebele kulala ri ze hwesihwesi ‘a ‘ba Isaraile dri rutraka na andra si.
Indri alu rii adi azia kendre azi enzi du ‘jo ri ‘i ani. Aroni ka ana dri ni ti azi enzi du ‘jo ria dri ga koko ka ta ‘jo, “O Rubanga, ‘Ba nyindri Isaraile dri ‘bati ogaki cara -mudri rii lejo ‘aa rusidi ciri ciri 613 ri tro mgbe. Isaraile ‘ba engwi enzi ‘ba. Ati draa madri ni idri di ‘a dri ga ama enzi kinyaa ‘a ni ‘a ri ni rudu ‘jo pi.”
Ka indri di ‘a gboro ni li koko kohwi kare Ole Rere jo lemu dri ri ‘ia ri iga ari ‘a tro dri ‘a. Koko ka ari di uyi kare egbwe a rire ri idri vua adraaru vu tuderi.
Kare Ole Rere ri ga oba sanduku cara dri rii ‘au. Ana ogu ni adi ungwea kare egbwe ‘a rire ga ri ‘i, ongo ‘aa ru oba oni eri cara ‘a rusire driaru rii ‘au, kudu idele mulasi ungwele manna rii, vua bongu Aroni dri idele loso ri ‘i.
Bongu Aroni dri ri itede onzi ka, oni eri cara ‘a rusire driaru ri omba ana Anda ‘a kare ga, ongo kudo mula si ungwele manna ri omba ana lejo lidri dri ria kare ga.
Bugu cara dri ri iga ogu ‘aa. Adi ari ni ‘ja kare egbwe ‘a rire ri andra vu tuderi. Kendre ondiku amba azi ole ri dri ri ‘a bongu ni ti lungu idele mulasi ri ‘a olu ka ‘aa ‘jo ka ari di uyi mgbe lungu di kowo ri ani.
Levitikasi 16:14-15 ga, osiru, “Koko ka ari monigo dri di du kuyia ana dri pidi si ewo egbwe ‘a rire ga itu ‘a efure ga esi ri iga; vua kare egbwe ‘a rire ri iga andraaru ka ari di uyi ana dripidi si vu tuderi. Diivu koko ka indri azile enzi du ‘jo di di kpo, dii ‘ba di ni ri ‘i, koko ka ari ani eji kateni ‘a ogu ga, koko ka ta ide ari na si kendre ondiku ana ide kaa ari monigo dri na si ri ani, koko ka ari di ‘ja kare egbwe ‘a rire ri idri vua andraa ru.”
Lungu di kowo saa cidru ana ari idri dri di jare ri ‘i, vua Isaraile ‘ba cidru rutraka angwe ri isa kaki uduku ani eri ote adusi lebe ‘aia enzi dri rii kole ‘ba ta azika Rubanga ni ri kide ni, uduku lungu di dri ria ehwi ni ‘aia enzi ni eberu ra ‘i. Uduku dii uduku tutu dri ‘ba cidru Isaraile dri ri ni ri ‘i.
‘Jo lungu di owo vu tuderi ni, kaki ‘joa, “Draale Mesu lebe ra. Ori odri ka ma ko enzi ma idele kinyaa ‘a ni ‘a ri si, ki draa ma ma eri mgbo.” Disidru draa ‘ba kongwi ‘aia lidri andrani ati ri iga, kaki ‘ai eri enzi dri ‘a mgbo. Di oviru ofu loso oti udi ri esu ‘jo eyisi vua Endri si ri tro vi.
‘Jo eriki ofu loso layu dri eyi dri Endri tro rii ni vua ‘jo ‘aiki ama asiti si ni vua ‘jo ojoki ama ti si ni ri, dii ta cidru ofu loso eyidri Endri tro ri ‘a jole ri ‘i. ‘Jo lungu di owo vu tuderi ni, enzi cidru Isaraile baa idele kinya ‘a rii ka ruje pelere. ‘Aia enzi ka ruje Rubanga ni andra pelere.
Oca driso indri azire Isaraile ‘ba ni ku, amba azi ole ri dri ri ka indri zikajo ri di koko ka ‘ba Isaraile dri ri te ‘autro kare angwe esi ‘jo lemu dri ri dri ri iga. ‘Jo kondreki ta oru esi ni sa, amba azi ole ri dri Aroni ka ana dri ni ti indri zikajo ria dri ga.
Levitikasi 16:21-22 ga ojoru, “Kole Aroni koti ana dri ni eritruwasi indri oludi lidri ri ‘a dri ga, koko kojo enzi cidru ‘baciri Isaraile dri ria idele rii driaru, enzi cidru ‘aia idele rii, ta unzi cidru ‘aia idele ri tro, koko koba ‘ai idri dia dri ga, koko koze indri dii hwesihwesi ‘a dri ma’di anda ri dri si. Indri di koko koya kare ‘ba ako ri iga ka ‘aia enzi ni tra ana ru ga; ma’di dii koko kole kebe idri dii kaa hwesihwesi ‘a na ‘a si ‘i.”
Amba azi ole ri dri, Aroni ka, ana dri ni ti indri zikajo ri idri (indri ebele kaa ri idri) koko ka enzi cidru ‘ba Isaraile dri ria idele kinyaa ‘a ni ‘a ri ‘jo driaru Rubanga nandra si ‘i. “O Rubanga, Isaraile ‘ba di ide enzi nya andraga ra. Aga cara mudri rii ana lejo ciri ciri 613 ri tro cidru mgbe. O Rubanga, Aba enzi cidru kinya ‘a ‘ba Isaraile dri ri ‘a idele rii indri di a dri ga.”
Kolu Jeremia 17:1’a jokaa ri ani le, ojoru ta enzi ni dii osiru kare eri ga. Alu rii Bugu Ebu dri ri ‘ia, vua zikajo rii osiru ‘aia asiti ga.
Disidru ‘ba ni lebe esu ‘jo ‘aia enzi ni ‘a wa, kole enzi ‘aia idele rii kiniru Bugu Ebu dri na ‘ia pi vuatro sa kiniru ‘aia asiti ga si pi. Odu enzi ebe ‘jo ri si, indri ni enzi sile Bugu Lambga dri ri ‘ia ri ‘i vua zikajo rii rusidi ‘aia asiti ga ri ‘i.
Rubanga ka Isaraile
‘ba ni aduta itede ovi azi azijo
Ofu Oku ‘a ri si ‘i?
Ka ‘aini itede ‘a Aridipi ni keya keya ra koko
ka enzi cidru ‘badia idele ri du vu alu
kate tri ovi esidi ca anda ri si ‘i.
Ana ana dri ni ti ka indri di ‘a dri ga si, amba azi ole ri dri ri kitede ‘a ‘ba di ni ‘aia enzi kinyaa ‘a ni ‘a rii cidru ifuru indri dia dri ga. Ki ‘jo enzi di obaru indri dia dri ga ni, ma’di anda ri ka indri di ‘ji ebele hwesihwesi ‘a ni.
Kare Palesitini dri rii vu ‘aw’i eyi ako ri ‘i i. Indri enzi ‘ba Isaraile dri ri a idele ri dudi rii karuze hwesihwesi ‘a ma`di anda ri kojia ni kojia kare laka eyi ayise tro iyo ri iga. ‘Ba komba kaki indri enzi du di dia yaka hwesihwesi ‘a ni ndre.
Kaki ko kaki ‘joa ‘aini aia ngasi, “Oli madra ra, ki indri oko odra ma kare ga ma enzi ni ti ni. Adusi enzi ‘a musara ni dra, ki indri oko odra ma kare ga ni. Manzo nyi okposi, indri di. Dra nyidri ri ‘a ehwini molu lidri ‘i.” Adi indri di ji lolu hwesihwesi ‘a naivu Isaraile ‘ba ka lebe ‘aia enzi kinyaa ‘a ni ‘a ri esu.
‘Jo enzi nya asiti ga rii oba azi enzi ebjo ri idri ni, nyengwi pelere nyi ruje pelere. Ta ani adu ‘a ru ledi ni ledi. Anda ni tesa adu rere ‘jo eriki ehwi ani ni ‘i.
Indri di koko kengwe di ana yaka ni vu ‘i. Ma’di dii indri di ebeka ni vu koko kengwi adite. Mgbe enzi cidru ‘ba Isaraile dri ri‘ bati ‘a idele kinya ‘a rii konga pi. Indri di ka icandi esu hwesihwesi ‘a na eyi ako vua ayise sa ako, koko kondra na ‘a enzi ‘ba Isaraile dri ria idele kinya ‘a ri tro ru ‘a.
Adusi enzi ‘a musara ni dra, vua anda anda Rubanga dri ri itederu ra. Rubanga ka indri di azi ‘au rii ‘ausini ‘ba Isaraile dri ‘bati kolu dru si. Enzi cidru Isaraile ‘baa idele kinya ‘a rii kpodru karuje pelere.
Kendre ondiku enzi ‘ai ledi ani ledia rebeka aninga Ofu Oku ‘a ri ani, Rubanga isa ‘a le ni alua ledi ani ‘ausini ama enzi keberu dru vu alu vua katedru tri ‘i, Ani Rubangaa le ‘i ama enzi ni rebejo kendre ondiku alua ledi ani vu alu vua kate tri ‘i. Ani tati ana ubale ra ri ‘i ‘jojo ‘a dru ani ka Aridipi eze vudri di ‘a ra keya ka ama ari ama enzi cidru ‘aa ri iga ‘bo’bo dru ‘i. Tati rubadi di emu ideru lokudru ra batisimu Yesu dri ri si.
RUTIKA DI EYISI VUA ENDRI SI OFU UDI ‘A RI ‘I
Yesu emu esu batisimu
Yoana Batisita dri adu si?
Kiko dru lejo anda anda dri ri ni ana enzi
cidru vudri rii du ka si si. Batisimu Yesu
dri Ofu Udi’a rii oviru dri ti ka dri
‘a Ofu Oku ‘a ri tro vi.
Anyi ba olaki dri Mateo 3:13-15 ni ‘au. “Yesu enga Galilea ga emu abu Jurudano ni ga batisimu kore Yoana dri. Ki Yoana ole tadii ga ka mgbe, ojo, ‘Batisimu ledi nyidri rii ma ‘i, ki nyidri iko nyemu madri ya?’ Ki Yesu ‘ai ani ojo, ‘Nyebe ta dii kolu ‘bo’bo dru dini, ama ta di ide ka dini ni ama anda Rubanga ‘a lele ri ide ‘au.’Diiri oko ‘ai ra.”
Yesu oya abu Jurudano ‘a oko esu batisimu Yoana Batisita dri di ide ka si, Iko lejo anda anda dri cidru rii ra. Esu batisimu Yoana dri. Yoana onde ‘boronzi cidru uku ‘a tile ni rii ra.
Mateo 11:11-12 ojo “Boronzi kpodru ukunzi ‘a tile ri ‘ia ma’di zi aludi sa retu si Yoana ni Batisimu hwedi ri ndedi ra ani iyo. Vua engajo odu Yoana ni Batisimu hwedi ri ‘a eyajo ri si eca ndi endru ‘ba ka opi bu dri ri afu okpo si vua ‘ba afukaa okpo si ri kipaa ni.”
Rubanga upe Yoana Batisita ni olu le dri-‘ba cidru dri rii dru ni ni vua eze ani vudri di ‘a amvu imba 6 kpa odri ko wio vuaru Kristo ni eze. Ani ma’di engadi suru Aroni ni amba azi ole ri dri ri ‘ia ri ‘i.
Yoana Batisita ojo Yesu emu ani dri di ani ojo, “Batisimu ledi nyidri rii ma ‘i, ki nyidri iko nyemu madri ya?”
“Ki ojo nyebe ta dii kolu ‘bo’bo dru dini, ama ta di ide ka dini ni ama anda Rubangaa lele ri ide ‘au.” Ana urata ni ausini ani kari enzi ‘ba ‘ausini kaki engwi ‘aia enzi ni dri ‘a kulala ‘boronzi Rubanga dri rii dru ‘i. Yesu ojo Yoana ni, “Kole iko ki lejo ofu loso rutijo di eyidri vua Endri tro ri dri ni. Disidru nyihwe mani batisimu driadru.”
Yoana oko ohwe Yesu ni batisimu ra. Ani ta anda Rubangaa lele ri ‘i Yesu ni batisimu esu ka anini enzi cidru-vudri ri du ‘jo ‘i. Amala ana batisimu esuka leti esidi ca ri si si, amesu lari ama enzi ni ‘a anda anda. Ra Yesu ‘a batisimu esu ‘jo rii ‘ausini enzi amadri rii cidru kobadru ru ruaru ‘i.
Yesu emu vudri di ‘a vua esu batisimu driso nairi ana kinyaa olure 30 ri ‘i. Dii ebu ana idele ati ri ‘i. Yesu iko lejo anda anda dri rii ana enzi cidru vudri rii du ka pi si, ledii ta ana idele ‘ba cidru ni ri ‘i.
Yesu emu vudri di ‘a oko esu batisimu ovi esidi ca ri si ‘ausini ka enzi ‘ba ayu cidru ‘aia enzi ni ‘a ra. “Ta dii” anda anda itede ‘jo ni di oko ideru odu na inga ra.
Rubanga ojo,“Dii ma Ngwaapi ni ma lele ndro ri ‘i, ma le ni kpo nyi ru” (Mateo 3:17). Yesu Kristo oni ani ka enzi cidru ‘baa idele vudri rii du pi vua ana ari kora ‘ausi kuruce dri ra ni ote, ki oko ide ta ana Ata ‘a lele rii ra, ojo, “Ma le si ku, ki nyidri kideru ni” (Mateo 26:39). Ata ‘a le enzi ‘ba cidru dri ri je ka pi ‘i ledisidru oko ohwe lari ‘ba cidru vudri ri ni ra.
Disi Yesu ni, Bara geni tro dii, eri ta ana Ata ‘a ti ubale rii ra oko esu batisimu Yoana Batisita dri.
Yoana 1:29 ga, “Obu zi Yoana ondre Yesu kemu anidri, oko ojo, ‘Dii! Biloangwa Rubanga dri enzi vudri ri dudi ri ‘i!’” Yesu odu enzi cidru vudri rii pi vua ari ani ora Gologota ga si. “Dii! Biloangwa Rubanga dri enzi vudri ri dudi ri ‘i,” Yoana Batisita ojo ta dii ni.
Nyidri enzi ‘aa ‘a nosi iyo? Nyi ma’di anda ri ‘i ‘a nosi enzidipi? Lejo anda rii Yesu odu enzi cidru vudri rii pi vua odra kuruce dri ama si ‘i.
Enzi cidru enzi ‘ba dri vudri di
‘a ri ifuru Yesu ni ru adu nga?
Yesu odu ama enzi ni cidru ana ru ga saa
Yoana Batisita ‘a anini batisimu
hwejo abu Jurudano ‘a ri si.
Ama ti ka vudri di ‘a ni vu, ama enzi ide ama kinyaa olure 1 tia lofo 10 tro ri iga ri isa ‘i. Yesu odu enzi na bati isa tro. Vua tro sa ama enzi ide ama kinyaa olure 11 ti ‘a lofo 20 tro ri iga ri ‘isa ‘i. Enzi cidru ama idele ama asiti si vua ta ama idele risi ri ‘i, odu ‘ai sa ‘ai cidru tro.
Vua tro sa ama enzi ide ama kinyaa olure 21 ti ‘a lofo 45 tro ri iga ri isa ‘i. Ki odu ledi bati isa cidru tro. Odu enzi cidru vudri rii pi vua eparu kuruce dri ‘ausi. Ama enzi ide idojo saa ama tijo risi paka ama fu udra. Ki odu enzi ledi bati kpodru si pi.
“Dii! Biloangwa Rubanga dri enzi vudri ri dudi ri ‘i!” Enzi cidru, idojo ndi ma’di ati, Adamu ni nga, ca’jo ndi ‘ba evule tile vule vudi idri tati ‘a asejo ri inga ‘jo tee kolu ki ingoni sa ‘i. Odu ‘aia enzi ni cidru si pi. Upe vua oko odu ‘ba lofo di ani ingori ‘a enzi ni ebe ‘au ya ni kuru.
Ura ana ngasi ani kole amai lofo ama ziti rii tete ‘au ni kuru. Emu vudri di ‘a ru si oko odu enzi cidru vudri rii ana ru ga vua oko eparu kuruce dri sa ‘au si. Esu lamgba ama cidru ri ‘a kare ga vua oko odu enzi cidru ama idele vudri di ‘a rii ‘bo’bo dru pi.
Ma’dizi aludi sa ru dule ana lari ni ga si pi ana iyo. “enzi cidru vudri ri ‘i” di oko enzi cidru ama idele ri isa tro. Yesu odu ‘ai cidru pi.
Ana batisimu si vua ana ari si, Oje enzi cidru vudri rii pelere. Odu ‘ai cidru ana batisimu si vua oko esu lamgba kuruce dri ama enzi si. Yesu ‘a drare driso kuruce dri kuru rii, Ojo, “Dria lejo oko ra” (Yoana 19:30), ehwi ani lari ‘ba cidru dri ria lejo eko ra.
‘Jodiniri Yesu eparu kuruce dri adu lejo si? Adusi lidri ru dri rii ari ni ‘a, vua ari di ka layu eji ma’di ‘a lidri ni ni (Levitika 17:11). Ki kole Yesu kesu batisimu adusi? Adusi ole ani kodu enzi cidru vudri rii pi.
“Ta dia vu ga, Yesu, ‘a ni kaa ta cidru ideru eko ra si, ta sile Bugu Ole ri ‘ia ri ni engwi ’jo anda, ojo, ‘Eyivi oza ma kpo!’” (Yoana 19:28). Yesu odra, oni cara cidru Rubanga dri Ofu Oku ri ‘ia ri ‘a lejo eko ra ni ote ide dii ana batisimu Jurudano ‘a ri si vua ana dra kuruce dri ri si.
Yesu oni ana ngasi lejo ama layu dri rii obaru ridele anisi ni ote disidru ojo, “Dria lejo eko ra.” Mgbe oko ikoru kuruce dri si ra. Di eco ama oba amengwi ole, dra anidri riivu onzi lidri di o`du inajoadru risi vua oko otu bu `a, dii kare ana rire Rubanga `a dri nyare ni ga ri `i.
Enzi cidru ‘a rujeka batisimu Yesu dri ri si vua ana dra kuruce dri ri si ni ofu loso oti udi ri dri eyi si vua Endri si tutu retu tro ri ‘i. Nya ‘i nyini, nyiko nyi lebe esu nya enzi si cidru ra.
Ama aludi sa lebe esu ama enzi si ama laku laka ri ‘idri ta joka ilegi ka odu cidru si si kpe. Layu ohweru tete vu alu vua ate tri batisimu Yesu dri ri si vua ana dra kuruce dri ri si. “Kare ta di bati ebere ra ri iga, azi zi enzi ti uhwe ‘jo ri oleru di ku” (Eberei 10:18).
Draa ta idele wa rii kole ‘aiki layu batisimu Yesu dri ri si vua ana dra kuruce dri ri si rii ‘au. Nya ‘i nyiko nyi lari esu ra.
Roma 5:1-2 ojo, “Draa, oba ama Rubanga andra anda rii ‘ai si, amesu egbwe Rubanga tro ama Opi Yesu Kristo si, ‘ai si eji ama kiza Rubanga dri dria ama laka ni di iga, disidru ama recu ama eku Rubanga dri ri esu ka si.”
Leti zi mgbi engwi ‘jo anda ‘ausi wa ani iyo ra rii ofu loso tutu ‘a rucore driaru ra ofu loso rutijo oti udi ri si ungwele ofu loso eyidri Endri tro rii ‘ai ka ‘i.
RA RUBANGA ‘A CARA DRI ‘I
Ama gba layu esu
cara si wa ‘a?
Kpe, amide ‘a kpe. Cara ka tete
baa ama ama enzi ni ni ku.
Eberei 10:9 ga, osiru,“Diivu oko ojo, ‘Nyindre, memu nya le ni idere ‘au, Rubanga madri.’ Odu ati rii ‘au rii ‘ausini ani kide dru vule ri ni si.” Ama aludi sa engwi ole cara si kpe. Koba tesa amolu enzi ‘ba. Rubangaa jole rii amolu cara si ‘i ku.
Roma 3:20 ojo, “Ta cara ‘a idele ri koba ‘ba ka ana enzi ni ni ote.” Rubanga ohwe ana cara Isaraile ‘ba ni rii Mose dri kinya 430 amvu kpa adusi andrani esu ati Abaramu esu tati ana ubale rii ni. Ohwe aini cara rii ‘ausini koni ki dru enzi ide ka Rubangaa andra ga ‘a ehwi ni adu ya ni ote ‘i. Adrani cara Rubanga dri ri ‘a olure iyo rii, ‘ba oni sa enzi ku. Rubanga oko ohwe amani ana cara ni rii ‘ausini amani dru-ta ungwele enzi ni dii adu ya ni ote ‘i.
Disidru konyi cara dri rii koba dru ama cidru koni Rubanga ‘a andra ga ama enzi ‘ba ni ote ‘i. Ta ‘ai dii ni ka si, oba amengwi Yesu dri ama ofu loso tutu ‘a rucore driaru ra oti udi ri hwedi eyidri vua Endri dri di igeni ka si. Ledii ra Rubanga ‘a cara hwejo amani ri ‘i.
OPI EYA TA RUBANGAA LELE RI IDERE ‘AU
Kole amide Rubanga
‘a andra ga adu?
Kole ama ‘i Rubanga ‘a layu
Yesu si ri ni.
“‘Memu nya le ni idere ‘au, Rubanga madri.’ Odu ati rii ‘au rii ‘ausini ani kide dru vulega ri ni si” (Eberei 10:9). Amala ama engwi ka enzi ako ni cara si kpe si, Rubanga ohwe amani layu ana cara si kuru, ki ra rii ana layu ndutudru ri si. Rubanga ari ama ana le si vua anda si.
“Yesu Kristo ide ta Rubanga ‘a lele ani kide rii ra vua azi ru vu alu ate tri ‘ausi eco ama ole. ‘Ba Yudei dri ta azi ka Rubanga ni rii cidru ka ebu ide odu alu alu si ka azi alu ‘a enzi dudi kpe, ri angwa di di. Ki ma’di di le, azi azi ani dri enzi ebejo rii vu alu vu ate tri ‘bo’bo dru, kendre Bugu Ole ria jokaa ri ani dria ori Rubangaa dri nyare ri iga” (Eberei 10:10-12).
Ori Rubanga dri nyare ri iga adusi ana ebu layu dri ri eka ra vua tazi sa eberu anini idele kuru. Draa esu batisimu kusa aziru ziniga di amani lari hwe ‘jo ku.
Ki draa amala enzi cidru ria rujeka pelere si, ta kolea kide rii lidri olure tadru ri hweka ‘ba cidru ‘ani ‘ai ka ra ri ni ‘i. Ubi draa ‘ba ‘aidru lari eyi dri Endri tro ri ‘ai ka ra ri ‘a adrati ni ra.
Yesu emu vudri di ‘a oko odu enzi cidru vudri rii pi vua oko odra kuruce dri, ledii ana ana ebu ni ikoka ‘i. Ki draa amala Opi ‘a ana ana lejo ni iko ka ra si, Draa ori dri nyare Rubanga dri ri iga.
Kole igeni ki ama Opi Yesu ari ama enzi cidru dri ‘a saa cidru si. Oba amengwi anda ru dru ana batisimu si vua ana ari si.
‘BA ENGWI KA OJA ‘BAZI RUBANGA DRI RI ‘I DRU RI ‘I
Rubanga ‘a oja
‘bazi ni adi ti ‘i?
‘Ba ai dru Yesu ni ‘ai ka ra ki dri so
enzi ‘a olure ‘aia asiti ga
‘aa ri ‘bati ‘i
Eberei 10:12-13 ga, Opi ojo, “Ki Yesu ni ta azidi Rubanga ni ‘di azi anidri azi enzi ti uhwejo rii vu alu adite ate tri, kendre Bugu Ole ri ‘a jokaa ri ani, ori Rubanga ‘a dri nyare ri iga, dria ka ana ‘ojabazi ni baka ana pagada ga ni ute. Azi anidri aludi ana azile disi, Eco ‘ba anidri esiki ca vua eco ‘ai ole liri.” Ojo paka aani kotea odu vulega lejo alijo ri si ani odri ta ‘jo ‘aia enzi idele ri idri ‘i.
Ki dri draasa ana ojabazi ti kojoa, “Rubanga, ayi nyebe mani ma enzi ma idele rii ra.” Sitani ti ‘ba ana vu okoka ri tro igeni ki ofu loso eyidri Endri tro rii kuru disidru kaki aci andraga ana kiza ni zi ka tro ‘i.
Disi ama Opi Rubanga ali lejo ‘aia dri ga saa disi ku. Ki kidea odu tati ‘a asejo Yesu ‘a engwijo ri si, adi ‘aia lejo ali ra vua adi ‘ai ze aci olure tadru ri ‘ia ‘bo’bo dru. Rubanga omi ‘ai draa para nainga ora risi kaki engwi anda layu esu ka si ra.
Ama Opi Yesu odu enzi cidru vu dri rii pi vua oko odra kuruce dri ama ani ‘ai ka ra ri si. Ondreru Yesu keya kengwi ziniga vu erijoadru ri si sa vu di idri di layu hwere ama cidru ani ‘ai ka ra ri ‘bati ni. “O ayi nyengwi amani eze, Opi.” Lokudru kengwi vudri di ‘a vu erijoadru risi di ‘ba ezi ako ri jire ‘ausini kaki oludru anietro opi bu dri ri ‘ia.
Opi ‘a engwi ka ani sa ‘ba cidru igeni kaa driso ‘ai olu dri enzi ‘ba ri bati ni kare kolu aludi sa opi bu dri ri iga iyo. Odu Tati ‘a Asejo ri si, adi lejo ‘aiidri ri ali ra adiko adi ‘ai be aci olure tadru ri ‘ia. Lamgba di ka ‘ba ‘aidru oti udi esule eyisi vua Endri si di ga ka mgbe ri te.
Ama Opi Yesu ka ‘ba anda ako kusa lejo mbi ri igeni ka ri ndre kendre ana ojabazi ti ‘i ani. Ledii ra lejoadru amadi oja anda ako di iru ri ‘i. Ledii ra lejoadru ama ‘i ofu loso tutu ‘a rucore driaru ra ofu loso eyidri Endri tro rii ‘au ri ‘i.
KOLE AMA ‘I OFU LOSO EYI DRI ENDRI TRO RI NI
Draa dini tazi oleru amadri
amani ama enzi ni akujo raa draa tee mori
amadri (enzi) kpodru kuhweru
ndutudru dini ra sa ‘i?
Ku, hwa tazi oleru kuru.
amani ama enzi ni akujo raa draa tee mori
amadri (enzi) kpodru kuhweru
ndutudru dini ra sa ‘i?
Ku, hwa tazi oleru kuru.
Eberei 10:15-16 ojo, “Ki Endri Ole ri isa onze amani lejo ra; ati ojo, Dii cara ma eyale ma bale ‘aietro odu na bati ‘a vuga ri ‘i, Opi okpo tro ri ojo ta dii ni: Meya ma cara madri ri su ‘aia asiti ga, vua masia ‘aia uje ga.’”
Ki ana enzi cidru ri dukaa vu ga, Ojo, “Dii cara ma eyale ma bale ‘aietro odu nabati ‘a vuga ri ‘i.” Cara dii ingo ‘i? “Meya ma cara madri ri su ‘aia asiti ga, vua meya masi ‘a ‘aia uje ga.” Andrani oku odri ki olure lidri mbi ri si bikaa cara driaru ria vu ni oko ka ‘au si, ki adiki lari esu cara si kpe.
Vule vule ni evu eraki kumbe Yesu ari ‘ba cidru ‘aia asiti ga ofu loso tutu ‘a rucore driaru ra ofu loso eyidri Endri tro di ‘aika ra rii ‘au. Ma’di alu alu batisimu Yesu dri ri ‘ai di ana ari tro ri esu layu ra.
Yesu ni Opi lari dri ‘i. “Ma’di zi alu di sa vu ndutu dri Rubanga ‘a ru ehwele ‘bani lari esu ‘jo ‘au si ani iyo” (Ebu maju ‘a idele rii 4:12). Yesu emu vudri di ‘a kendre Aridipi amadri ri ‘i ani. Ki amala ama layu esu ka ama ebu si kpe si, Yesu ari ama ra oko osi ama asiti ga ani ari ama cara ana le dri si vua cara ana lari dri si.
“‘Meya mera ‘aia enzi ti ta ‘aia idele ego ego ri tro di ku.’ Kare ta di bati ebere ra ri iga, azi enzi ti uhwejo ri oleru di ku” (Eberei 10:17-18).
Draa era cara ako ama idele rii di ku. Amala draa ana ama enzi ni du ka cidru pi si, ama ‘ai ‘ba ri ni enzi zi draa kolea kebe ru wa ani iyo. Mori amadri ri ‘a ti uhweru ndutudru disidru draa morizi rebedi ki kolea amuhwe ti ani na iyo. ‘Ba esu lari ebu Yesu ‘a idele ri si, ari ama ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si.
Draa ta kolea ide rii ‘aiki eyi ari tro Yesu dri ri ni. “Anyiko anyi ta anda ri ni ote, vua ta anda ri koba anyengwi kulala” (Yoana 8:32). Nya ‘i lari Yesu ni ‘a rii ‘au. Layu esu ka ni adu rere ‘eri se ka ni okpo ni. Draa ta kolea nyide rii nya ‘i ta cidru ‘aa rii kendre ‘aia oluka ri ani. Lari ni gba loku lejo Rubanga dri ri ‘ai ka ‘i.
Nya ‘i Yesu ni ama Aridipi ‘i (batisimu Yesu dri ri si vua ana dra kuruce dri ri si), nya ‘ia koko kolu ‘aa igeni ‘joadru draa lari ni nyaa ‘i. Nyiga urata nyidri nya ngasi rii mgbe nyiko nyigeni lari Yesu dri rii ‘au. Milegi okposi ‘ausini anyi gbadru Yesu ni igeni ‘au vua ‘ausini anyivu lidri olure tadru ri ‘ia anetro ra.
Ki ana enzi cidru ri dukaa vu ga, Ojo, “Dii cara ma eyale ma bale ‘aietro odu nabati ‘a vuga ri ‘i.” Cara dii ingo ‘i? “Meya ma cara madri ri su ‘aia asiti ga, vua meya masi ‘a ‘aia uje ga.” Andrani oku odri ki olure lidri mbi ri si bikaa cara driaru ria vu ni oko ka ‘au si, ki adiki lari esu cara si kpe.
Vule vule ni evu eraki kumbe Yesu ari ‘ba cidru ‘aia asiti ga ofu loso tutu ‘a rucore driaru ra ofu loso eyidri Endri tro di ‘aika ra rii ‘au. Ma’di alu alu batisimu Yesu dri ri ‘ai di ana ari tro ri esu layu ra.
Yesu ni Opi lari dri ‘i. “Ma’di zi alu di sa vu ndutu dri Rubanga ‘a ru ehwele ‘bani lari esu ‘jo ‘au si ani iyo” (Ebu maju ‘a idele rii 4:12). Yesu emu vudri di ‘a kendre Aridipi amadri ri ‘i ani. Ki amala ama layu esu ka ama ebu si kpe si, Yesu ari ama ra oko osi ama asiti ga ani ari ama cara ana le dri si vua cara ana lari dri si.
“‘Meya mera ‘aia enzi ti ta ‘aia idele ego ego ri tro di ku.’ Kare ta di bati ebere ra ri iga, azi enzi ti uhwejo ri oleru di ku” (Eberei 10:17-18).
Draa era cara ako ama idele rii di ku. Amala draa ana ama enzi ni du ka cidru pi si, ama ‘ai ‘ba ri ni enzi zi draa kolea kebe ru wa ani iyo. Mori amadri ri ‘a ti uhweru ndutudru disidru draa morizi rebedi ki kolea amuhwe ti ani na iyo. ‘Ba esu lari ebu Yesu ‘a idele ri si, ari ama ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si.
Draa ta kolea ide rii ‘aiki eyi ari tro Yesu dri ri ni. “Anyiko anyi ta anda ri ni ote, vua ta anda ri koba anyengwi kulala” (Yoana 8:32). Nya ‘i lari Yesu ni ‘a rii ‘au. Layu esu ka ni adu rere ‘eri se ka ni okpo ni. Draa ta kolea nyide rii nya ‘i ta cidru ‘aa rii kendre ‘aia oluka ri ani. Lari ni gba loku lejo Rubanga dri ri ‘ai ka ‘i.
Nya ‘i Yesu ni ama Aridipi ‘i (batisimu Yesu dri ri si vua ana dra kuruce dri ri si), nya ‘ia koko kolu ‘aa igeni ‘joadru draa lari ni nyaa ‘i. Nyiga urata nyidri nya ngasi rii mgbe nyiko nyigeni lari Yesu dri rii ‘au. Milegi okposi ‘ausini anyi gbadru Yesu ni igeni ‘au vua ‘ausini anyivu lidri olure tadru ri ‘ia anetro ra.
