• All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
  • Explore multilingual sermons in global languages
  • Two new revised editions in English have been released
  • Check out our website translated into 27 languages
Search
English
English

Sermons

Ũndũ wa 3 : Ũhoro Ũrĩa Mwega Wa Maĩ Na Roho

[3-5] Ũtaũri Wa Ũhoro-Ũrĩa-Mwega wa Kĩmerero wa Gũciarũo Rĩngĩ (Johana 3:1-6) 

(Johana 3:1-6) 
“NA rĩrĩ, kwarĩ mũndũ wa thiritũ ya Afarisai, wetagwo Nikodemo, na arĩ mũnene wa Ayahundi. Ũcio agĩthiĩ kwĩ Jesu ũtukũ, akĩmwĩra, ‘Rabii, nĩtũũĩ wee ũrĩ mũrutani uumĩte kwĩ Ngai; amu gũtirĩ mũndũ ũngĩhota gwĩka ciama ici wĩkaga, Ngai atarĩ nake.’ Nake Jesu agĩcokia akĩmwĩra, ‘Ndakĩra atĩrĩ, o ma, ma, Mũndũ aaga gũciarũo rĩngĩ, ndagĩhota kuona ũthamaki wa Ngai.’ Nake Nikodemo akĩmũũria atĩrĩ, ‘Mũndũ ahota atĩa gũciarũo e mũkũrũ? Aahota gũtoya nda ya nyina hingo ya kerĩ, aciarũo?’ Nake Jesu agĩcokia atĩrĩrĩ, ‘Ndakwĩra o ma, ma, Mũndũ aaga gũciarũo na maĩ o na Roho, ndangĩhota gũtonya ũthamaki-inĩ wa Ngai. Kĩrĩa gĩciarĩtwo nĩ mwĩrĩ no mwĩrĩ, no kĩrĩa gĩciarĩtwo nĩ Roho nĩ roho.’”
 

GŨCIARŨO RĨNGĨ NĨ KUUGA ATĨA KŨRINGANA NA IBUKU RĨA NGAI?
 
Thĩ ĩno-rĩ, nĩ kũrĩ na andũ aingĩ mũno mendagaa gũciarũo rĩngĩ na o gwĩtĩkia Jesu tu. Gũkĩrĩ ũguo-rĩ, nĩingũenda gũkũĩra atĩ, wa mbere gũciarũo rĩngĩ ti igũrũ ritũ, ũũ nĩ kuuga, nĩ ũndũ ũtangĩhoteka na ciĩko ciitũ ciiki. 
 
Hihi gũciarũrũo rĩngĩ nĩ gũkonainie 
na ũrĩa mũndũ araigua na mwĩrĩ 
na gũcenjia?
Aca. Gũciarũo rĩngĩ nĩ ũhoro ũkonainie gũcejia 
gwa kĩroho. Nĩ mũndũ mwĩhia agaciarũo 
rĩngĩ atarĩ na mehia.
 
Akristiano aingĩ matiũũĩ atĩ nĩ moorĩte ũhoro-inĩ ũyũ. Metĩkĩtĩtie, marĩ na ma ha ũhoro wa gũcirũo rĩngĩ. Metĩkĩtie ũguo nĩ ũndũ wa itũmi ici, hamwe na aingĩ. Amwe mageragia kũhonokio na gũaka makanitha maingĩ merũ, angĩ makerutĩra ta mĩceni kũhunjia Kristo kũrĩ andũ arĩa matakinyĩrũo nĩ kiugo Gĩake kũndũ kũraya, angĩ nao makaaga kũhikania na makahũthĩra hinya wao gwĩka ũrĩa metĩkĩtie nĩ wĩra wa Ngai. 
To ũguo tu, nĩ kũrĩ andũ aingĩ marutagaa mbeca nyingĩ kanitha-inĩ ciao, o na kana gũtheria kanitha o mũthenya. Ũguo, magaakĩrutĩra mahinda mao, na indo ciao kanitha-inĩ. Na nĩ metĩkĩtie atĩ nĩ makaheo thũmbĩ ya muoyo. Makoragwo na mwĩhoko atĩ Ngai nĩakuona kĩo kĩao, na ameetĩkĩrie maciarũo rĩngĩ.
Ũma nĩ atĩ, kũrĩ andũ aingĩ merutagĩra nĩguo maciarũo rĩngĩ. Andũ aya marĩ kũndũ kũingĩ. Marutaga wĩra na kĩo marĩ na mwĩhoko atĩ, mũthenya ũmwe Ngai nĩ akamarathima na ametĩkĩrie maciarũo rĩngĩ. Andũ ta aya ũmakoragaa thukuru-inĩ cia ũndini, ceminarĩ-inĩ, o na mathibitarĩ-inĩ. Nĩ ũndũ wa kĩeha atĩ matiũũĩ ũma wa gũciarũo rĩngĩ.
Othe meciragia o ũhoro wa mawĩra ma ciĩko cio, “ingĩĩka ũũ wega-rĩ, no njiarũo rĩngĩ.” Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, merutanagĩria na hinya wao wothe mawĩra-inĩ macio ma ciĩko ciao, marĩ na wĩtĩkio atĩ nĩ mũthingi wa gũciarũo rĩngĩ marathondeke, magĩĩciria, “O na niĩ nĩ ngaaciarũo rĩngĩ mũthenya ũmwe, o ta Mũtungatĩri Wesley!” Maagĩthoma Johana 3:8, magataũra atĩ gũtirĩ mũndũ ũngĩmenya kũrĩa irathimo cia gũciarũo rĩngĩ ciumaga, kana igathiĩ.
Ũguo, marutaga wĩra na kio marĩ na mwĩhoko atĩ, Jesu nĩagateithia maciarũo rĩngĩ mũthenya ũmwe. Kũrĩ andũ aingĩ meciragia, “ndathiĩ o na mbere kũgeria ũũ-rĩ, Jesu nĩ akahotithia gũciarũo rĩngĩ mũthenya ũmwe. Ngaciarũo rĩngĩ o na itakũmenya. Mũthenya ũmwe nĩ ngookĩra ndĩ mũciare rĩngĩ, na menye atĩ njerekeire Matuu-inĩ.” Nĩ mwĩhoko na wĩtĩkio ũtarĩ na umithio!
Tũtigĩciarũo rĩngĩ ũguo! Gũtirĩ handĩ o na ũrĩkũ tũngĩciarũo rĩngĩ na ũndũ wa kũaga kũnyua njohi, kana thigara, o na kana nĩ gũthiĩ kanitha o mũthenya wa kiumia. O ta ũrĩa Jesu ougire, no mũhaka “tũciarũo rĩngĩ na maĩ o na Roho” nĩguo tũhote gũtonya Ũthamaki-inĩ wa Ngai. Nĩ na maĩ na Roho tu, nĩcio Ngai athanĩte na no mũhaka cihingio nĩguo mũndũ aciarũo rĩngĩ.
O tiga mũndũ aciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho, maũdũ macio mangĩ ma kũĩrutanĩria gũtuĩka mũthingu mbere ya Jesu no ma tũhũ. Mũndũ ndangĩciarũo rĩngĩ na ũndũ wa maruta, ũheyani, o na kana kwĩrutĩra. Mũndũ no ecirie atĩ, tondũ no Ngai ũũĩ mũndũ ũrĩa mũciare rĩngĩ-rĩ, na nĩ ũndũ wee ndangĩmenya, kana wee nĩ mũciare rĩngĩ, kana ti mũciare.
No ũkorwo na thayu nĩ gũĩciria ũguo, no gũciarũo rĩngĩ gũtingĩhithĩka rungu rwa metha. Mũndũ no nginyagia wee mwene amenye, o na andũ arĩa angĩ maigue. 
No tũage kũũigua kĩmwĩrĩ, no no mũhaka tũigue wega biũ kĩroho. Arĩ aciare na ma nĩ arĩa metĩkĩtie gũciarũo rĩngĩ na kiugo kĩa Ngai, kiugo kĩa maĩ, thakame na Roho. No arĩa mataciarĩtwo rĩngĩ matigĩmenya o ta ũrĩa Nikodemo atamenyaga.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, no mũhaka tũigue kiugo kĩa ũhoro wa ma, ũkũũri wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake. Tũaigua na twathoma kiugo kĩa Ngai, no tuone ũhoro wa ma harĩ kĩo. Ũguo nĩ ũndũ wa bata mũno kũhingũra matũ maitũ, na gũthikĩrĩria wega. 
“Rũhuho rũhurutaga o kũrĩa rũkwenda, nawe ũkaigua rũkĩgamba, no ndũũĩ kũrĩa ruumaga na kũrĩa rũthiaga; na noguo mũndũ ũhoro wa mũndũ o wothe ũciarĩtwo nĩ Roho” (Johana 3:8).
Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũrĩa ũtarĩ mũciare rĩngĩ athoma gĩcunjĩ kĩu eciragia, “Aah! Jesu oigire ndingĩmeya rĩrĩa ndĩmũciare rĩngĩ! Gũtirĩ mũndũ ũũĩ!” meciria mau makamũhe thayu. No ũyũ ti ũhoro wa ma. No tũage kũmenya kũrĩa rũhuho rumaga kana kũrĩa rũthiaga, no Ngai nĩ oĩ maũndũ moothe.
O na arĩa aciare rĩngĩ nĩ kũrĩ amwe matamenyaga kana nĩaciare rĩngĩ kĩambĩrĩria-inĩ. Ũndũ ũũ no ũkũrĩĩkane. No thĩinĩ wa ngoro ya mũndũ ũcio kwĩna ũhoro-ũrĩa-mwega: ciugo cia ũkũũri wa ũbatithio na thakame ya Jesu.
Ũyũ nĩguo ũira wa gũciarũo rĩngĩ. Arĩa maigua ũhoro-ũrĩa-mwega na makagĩa na ũmenyo, “Oh, ndirĩ na mehia. Ũguo nĩhonokete, na ngaciarũo rĩngĩ.” Hĩndĩ ĩrĩa metĩkia na magatuĩka akũiga ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho ngoro-inĩ ciao, matuĩka athingu, na ciana cia Ngai. 
Mũndũ no orie, “Ũrĩ mũciare rĩngĩ?” na acokie, “Aca.” “Na ũrĩ mũhonoku?” “Ĩĩ, nĩetĩkĩtie atĩ nĩ honokete.” No akeehĩngĩca na ndũmĩrĩri ĩo yake, kana tiguo? Agwĩĩka ũguo nĩ tondũ eciragia atĩ, mũndũ gũciarũo rĩngĩ nĩ gũcenjia kĩmwĩrĩ.
Andũ ta acio matuaga gũciarũo rĩngĩ nĩ ũgarũrũku mũnene wa mũikarĩre. No ũma nĩ atĩ matikuũkĩirũo nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho. 
Nĩ kũrĩ andũ aingĩ matakuũkĩirũo nĩ ũtaũri wa gũciarũo rĩngĩ. Na nĩũndũ wa kĩeha mũno. To andũ arĩ matarĩ agathithi, no nĩ nginyagia atongoria a makanitha arĩ matongoragia ũtongoria wa mathaara maya. Ngoro cia arĩa tũciarĩtwo rĩngĩ cikaaraga na macakaya ma andũ aya.
Hĩndĩ ĩrĩa tũraacakaya ũguo-rĩ, nĩ ruo rũigana atĩa ũndũ ũyũ ũguithagia Jesu, Ngai witũ arĩ Igũrũ? Reke-ii tũciarũo rĩngĩ na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu, na thakame Yake Mũtharaba-inĩ.
Gũciarũo rĩngĩ na kũhonoka nĩ ũndũ ũmwe. No rĩrĩ, andũ aingĩ matiũĩ ũhoro wa ma. Gũciarũo rĩngĩ-rĩ, nĩ atĩ mehia ma ngoro ya mũndũ nĩ matheretio na wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu na igongona rĩake Mũtharaba-inĩ.
Mbere ya gũciarũo rĩngĩ, andũ makoragwo marĩ ehia, no thutha wa gũciarũo rĩngĩ, makoragwo matarĩ na mehia o na manyinyi, matarĩ ũndũ mekĩtĩ o na mũnini, magaciarũo rĩngĩ ta kĩũmbe kĩerũ. Nĩ matuĩkĩte ciana cia Ngai na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio.
Gũciarũo rĩngĩ nĩ kwĩhumba nguo cia ũbatithio wa Jesu, gũkua Gĩake Mũtharaba-inĩ, na kũriũkio hamwe nake. Ũguo nĩ kuuga atĩ, mũndũ agatuĩka mũthingu na kiugo kĩa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake.
Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ aciarũo kuuma ndaa ya nyina-rĩ, akoragwo arĩ mwĩhia. No hĩndĩ ĩrĩa aigua ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma, wa maĩ na Roho-rĩ, agaciarũo rĩngĩ na agatuĩka mũthingu. 
Naigũrũ mũndũ ũcio ndarĩ na ngũrani, no nĩ mũciare rĩngĩ na thĩinĩ, ngoro. Ũguo nĩguo gũciarũo rĩngĩ. No nĩ andũ o anini mũno mooĩ ũhoro wa ma; o na ti ũmwe harĩ ngiri ikũmi. No wĩtĩkanie na niĩ atĩ, nĩ andũ anini mooĩ ũtaũũri wa ma wa gũciarũo rĩngĩ? 
Arĩa metĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho na nĩ aciare rĩngĩ-rĩ, acio, no makũũrane mũndũ mũciare rĩngĩ na ma, na Mũkristiano wa ũndũire.
 

NĨ JESU WATHAGA RŨHUHO
 
Nũ ũngĩmenya ũrĩa 
ũhonoketio?
No ũrĩa mũciare rĩngĩ
 
“Rũhuho rũhurutaga o kũrĩa rũkwenda, nawe ũkaigua rũkĩgamba, no ndũũĩ kũrĩa ruumaga na kũrĩa rũthiaga; na noguo mũndũ ũhoro wa mũndũ o wothe ũciarĩtwo nĩ Roho.” Jesu aragia ũhoro wa andũ arĩa matarĩ aciare rĩngĩ. Arĩa aciare rĩngĩ nĩmooĩ ũhoro wa gũciarũo rĩngĩ, no Nikodemu ndamenyaga. Ngai nĩoĩ ũrĩa mũciare rĩngĩ, na o na ũrĩa mũciare rĩngĩ nĩoĩ.
No rĩrĩ, arĩa matarĩ aciare rĩngĩ, matiũĩ ũrĩa mũndũ aciaragwo rĩngĩ, o ta ũrĩa matooĩ kũrĩa rũhuho ruumaga kana kũrĩa rũthiaga.
Ũrĩ na ũmenyo wa ũhoro ũcio? Nũũ wathaga rũhuho? Nĩ Ngai. Nũũ wombire rũhuho? Nĩ Ngai Matu-inĩ. Nũũ wathaga rĩera rĩa thĩ ĩno, njĩra cia rũhuho na cia maĩ? Na akehe mĩhũmũ kũrĩ indo ciothe irĩa irĩ muoyo? Na ciugo ingĩ, nũũ wombire indo ciothe ĩrĩ muoyo gũkũ thĩ ĩno na agĩtũma ithereme? Gũtirĩ ũngĩ, tiga Jesu Kristo. Na Jesu nĩ Ngai. 
Hĩndĩ ĩrĩa tũtoĩ kiugo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, thakame na Roho-rĩ, tũtingĩciarũo rĩngĩ, na o na tũtingĩthomithia arĩa angĩ kĩroho. Jesu atwĩrire atĩ, mũndũ aga gũciarũo na maĩ na Roho, ndagĩciarũo rĩngĩ.
No mũhaka twĩtĩkie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, ũhoro-ũrĩa-mwega na ũrĩ na hinya wa gũtũma tũciarũo rĩngĩ. Roho atonyaga na agatũũra meciria-inĩ ma arĩa othe metĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
Jesu Kristo abatithirio nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na akiura thakame Mũtharaba-inĩ nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia macio. Na nĩekĩrĩte ũhonokio wa gũciarũo rĩngĩ ngoro-inĩ cia andũ othe. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega-rĩ, nĩguo Roho atonyaga ngoro-inĩ ciitũ. Ũyũ nĩguo ũhonokio wa gũciarũo rĩngĩ. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũhoro wa gũtherio mehia mothe maitũ na ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, hĩndĩ ĩo tũrĩ aciare rĩngĩ kũna. 
Thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria 1:2, nĩ kwandĩkĩtwo, “Nayo thĩ ndĩarĩ ũrĩa yatariĩ; yarĩ o ũguo ũtheri; o nakuo kũu guothe kũriku gũtarĩ gĩturi kwahumbĩtwo no nduma. Na Roho wa Ngai aatũire acuhĩrĩire kũu maĩ maarĩ.” Kwandĩkĩtwo atĩ Roho wa Ngai aatũire acuhĩrĩire kũu maĩ maarĩ. Nake Roho wa Ngai aceraga o njaa ũthiũ-inĩ wa thĩ. 
Ũguo nĩ kuuga atĩ Roho ndangĩingĩra ngoro cia ehia. Ngoro ya mũndũ ũrĩa ũtarĩ mũciare rĩngĩ ĩkoragwo ĩrĩ ndigicanu mũno, na ĩhũrĩte nduma ya mehia. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Roho wa Ngai ndangĩikara ngoro ya mũndũ ta ũcio.
Ngai agĩtũũma thĩ ũtheri wa ũhoro-ũrĩa-mwega wake, nĩguo warĩre ngoro cia andũ arĩa maarĩ na mehia. Nake Ngai akiuga, “Nĩkũgĩe ũtheri” (Kĩambĩrĩria 1:3) gũgĩkĩgĩa na ũtheri. Hĩndĩ ĩo, na no hĩndĩ ĩo, no rĩo Roho wa Ngai angĩhota gũtũũra ngoro-inĩ cia andũ othe.
Ũguo-rĩ, ngoro-inĩ cia andũ arĩa aciare rĩngĩ-rĩ, o acio othe metĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho-rĩ, Roho wa Ngai nĩkuo aikaraga. Ũcio nĩguo uge wa “gũciarwo rĩngĩ.” Nĩ maciarĩtwo rĩngĩ ngoro-inĩ ciao nĩ tondũ nĩmaiguĩte kiugo kĩa ũhonokio wa maĩ na Roho, na magetĩkia!
Mũndũ aangĩciarũo rĩngĩ atĩa? Jesu nĩ aatarĩrĩire Nikodemu, ũrĩa Mũfarisai, agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Mũndũ aaga gũciarũo na maĩ o na Roho, ndangĩhota gũtonya ũthamaki-inĩ wa Ngai.” Nake Nikodemu akĩũria atĩrĩ, “Mũndũ angĩhota atĩa gũciarũo na maĩ o na Roho? Aahota gũtonya nda ya nyina hingo ya kerĩ na acaiarũo rĩngĩ?” Gũgakĩoneka arũmagĩrĩraga kiuogo o kiugo na ndonaga ũrĩa mũndũ aangĩciarũo rĩngĩ. 
Nake Jesu akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩrĩ, “githĩ ũrĩ mũrutani, na ndũkũmenya maũndũ macio?” Nake Jesu akĩmwĩra atĩrĩ, mũndũ aaga gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho, ndangĩhota gũtonya ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ, o na kana aawone. Jesu akĩĩra Nikodemu ũma wa gũciarũo ringĩ.
Nĩ ũhoro wa ma atĩ, nĩ kũrĩ andũ aingĩ metĩkĩtie Jesu matarĩ aciare rĩngĩ. Akristiano aingĩ o ta Nikodemu, ti aciare rĩngĩ. 
Nikodemu arĩ mũtongoria wa kĩroho wa Aisiraeli hĩndĩ ĩo, ahanaga ta atongoria a kanitha ũmũthĩ ũyũ. Kwa ihinda rĩrĩ-rĩ, angĩringathio na mũtongoria wa kĩbũrũri. Na gĩthimi kĩa ũndini arĩ mũrutani, Rabii wa Ahibirania. Arĩ mũtongoria wa ndini wa Ayahundi. Arĩ mũthomi mũkinyanĩru. 
Hĩndĩ ĩo gũtiarĩ na maũndũ mambĩkĩtwo ta thukuru cia matũkũ maya tũrĩ, na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, andũ othe mathiaga hekarũ-inĩ kana thunagogu magathoma rungu rwa “athomi.” Marĩ arutani a andũ. O ta ũrĩa kũrĩ na arutani a maheeni rĩu, noguo o na hĩndĩ ĩo kwarĩ. Na marutanaga o na mataarĩ aciare rĩngĩ. 
Matukũ-inĩ maya-rĩ, kũrĩ na atongoria aingĩ andini, anene a kanitha, arutani, ahunjia, athuuri na andikoni, mataarĩ aciare rĩngĩ. Mahana o ta Nikodemu, matiũĩ ũma wa gũciarũo rĩngĩ. Aingĩ o na meciragia atĩ, no tũtonye nda cia maitũ rĩa kerĩ nĩguo tũciarũo rĩngĩ. O moĩĩ atĩ nĩaciare rĩngĩ, no matiũĩĩ maciarĩtwo rĩngĩ atĩa.
Na nĩ ũndũ wa kũrigwo kwao-rĩ, nĩ ta mũndũ mũtumumu akĩhutia njogu, kũgeria kũigua o na moko mao tu, magakĩrutana kũringana na kũigua kwa mũndũ na ũmenyeri wao. Mahunjagia maũndũ ma mabata ma thĩ makanitha-inĩ. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, andũ aingĩ ehokeku makaga gũciarũo rĩngĩ.
Gũciarũo rĩngĩ gũtirĩ ũndũ cikonaine na ciĩko ciitũ njega. Tũciaragwo rĩngĩ na wĩtĩkio wa ciugo cia maĩ, thakame na Roho iria Ngai atũheire. Nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa Ngai ũtũcenjagia kuuma andũ ehia tũgatuĩka andũ athingu. 
Jesu nĩ aririe ciugo ici, “Ndakĩmwĩra maũndũ ma gũkũ thĩ, na mwaaga gwĩtĩkia, mwetĩkia atĩa ingĩmwĩra maũndũ ma na igũrũ?” (Johana 3:12) Nĩ ũhoro wa ma andũ matietĩkirie Jesu rĩrĩa amerire ma atĩ gũtherio mehia mothe maitũ nĩ ũndũ warĩthirire na ũbatithio wake. Nĩ ũndũ ũrĩkũ metĩkirie? Matietĩkirie atĩ ũkũũri wao nĩ watuĩkĩte wakũhoteka na ũndũ wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ. Ũũ nĩguo endaga kuuga hĩndĩ ĩrĩa ougire andũ matingĩmwĩtĩkia angĩmera “maũndũ ma na igũrũ”. 
Nĩguo atherie mehia mothe maitũ-rĩ, Jesu nĩ abatithirio nĩ Johana Mũbatithania na agĩkua Mũtharaba-inĩ, na akĩriũka kuuma kũrĩ akuũ nĩguo atemee njĩra ya andũ ehia matuĩke agũciarũo rĩngĩ.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Jesu nĩatarĩirie Nikodemu ũhoro ũcio na kuorota mandĩko Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene. “Na gũtirĩ mũndũ ũrĩ aambata Igũrũ, tiga o ũrĩa waikũrũkire akiuma Igũrũ, nĩwe Mũrũ wa mũndũ, o ũrĩa ũtũũraga Igũrũ. Na ta ũrĩa Musa ahaicirie nyamũ-ya-thĩ igũrũ werũ-nĩ, noguo Mũrũ wa mũndũ e na bata ahaicio igũrũ: nĩ getha mũndũ o wothe wĩtĩkĩtie agĩe na muoyo wa tene na tene thĩine wake we” (Johana 3:13-15). Na ta ũrĩa Musa ahaicirie nyamũ-ya-thĩ igũrũ werũ-nĩ, noguo Mũrũ wa mũndũ e na bata ahaicio igũrũ: nĩ getha mũndũ o wothe wĩtĩkĩtie agĩe na muoyo wa tene na thĩine wake we.
Jesu eendaga kuuga atĩa na ciugo ici, “Na ta ũrĩa Musa ahaicirie nyamũ-ya-thĩ igũrũ werũ-nĩ, noguo Mũrũ wa mũndũ e na bata ahaicio igũrũ?” (Johana 3:14) Orotire gĩcunjĩ kĩa mandĩko Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene akĩonania ũrĩa ũbatithio wake na thakame ũkarehe ũhorohio wa mehia ma kĩrĩndĩ.
Nĩguo Jesu akue mũtharaba-inĩ, nĩguo ahaicio igũrũ, no nginya angĩambire gũthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ na kũbatithio nĩ Johana Mũbatithania. Na nĩ tondũ Jesu ndaarĩ na mehia-rĩ, ndangĩambirũo Mũtharaba-inĩ. Agĩĩkĩbatithio nĩ Johana Mũbatithania na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, akĩigĩrĩrũo na agĩtitika mehia mothe ma kĩrĩndĩ we mwene. 
No na njĩra ya gũkua mehia maitũ tu na kũrĩha thiirĩ wamo na thakame Yake tu, ahonokirie eiha othe kuumana na itua rĩa iherero. Jesu nĩatũheire ũhonokio wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
Ũguo-rĩ, arĩa metĩkĩtie Jesu ta mũhonokia wao-rĩ, nĩ mehumbĩte nguo ya ũbatithio wake, magakua nake, na nĩ maciarĩtwo rĩngĩ nake. Thutha-inĩ Nikodemu nĩamenyire ũhoro ũyũ.
 

O TA ŨRĨA MUSA AHAICIRIE NYAMŨ-YA-THĨ IGŨRŨ
 
Nĩkĩ gĩatũmire 
Jesu ambwo?
Nĩ tondũ nĩakuire mehia mothe 
maitũ na ũbatithio wake
 
Nĩũĩ rũgano rwa ũrĩa Musa ahaicirie nyamũ-ya-thĩ ya gĩcango igũrũ werũ-inĩ? Rũgano rũrũ rwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Ndari 21. Rũkouga atĩ mĩoyo ya Aisiraeli nĩ yagĩte mwĩhoko mũno makĩria thutha wa Thama ya kuuma Misiri, na nĩ ũndũ ũcio magĩcambia Ngai o hamwe na Musa.
Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Jehova nĩatũmire nyamũ-cia-thĩ kũrĩ andũ, cigatonya hema-inĩ ciao, ikamarũma magakua. Thutha wa kũrũmwo, mĩrĩ yao yambagĩrĩria kũimba, magacoka aingĩ ao magakua. 
Na rĩrĩa andũ mambĩrĩirie gũkua, nake Musa arĩ mũtongoria wao nĩahoire Ngai. “Jehova ndagũthaitha ũtũhonokie.” Nake Jehova akĩmwĩra athondeke nyamũ-ya-thĩ ya gĩcango ĩkũhenia ta mwaki na aamĩkĩre igũrũ rĩa mũtĩ wa kĩbebero. Na akĩmwĩra atĩ mũndũ arũmwo, aarora nyamũ-ĩo-ya-thĩ ya gĩcango-rĩ, nĩ aakahonoka. Nake Musa agĩĩka o ta ũrĩa erĩtwo, na akĩĩra andũ ugee wa Ngai. 
Nake mũndũ ũrĩa wetĩkia ciugo icio, aarora nyamũ-ĩo-ya-thĩ ya gĩcango akahona. O ũguo no taguo twagĩrĩrwo nĩ kũhonio nĩ ũndũ wa irũma ma ũrogi wa mũcukani. Andũ a Isiraeli nĩ maguire Musa na marora igũrũ harĩ nyamũ-ĩo-ya-thĩ ya gĩcango mũtĩ-inĩ wa kĩbebero, na nĩ ũndũ ũcio makahona.
Ũguoranĩrio wa nyoka-ĩo-ya-thĩ ya gĩcango mũtĩ-inĩ wa kĩbebero nĩ atĩ, itua rĩa icua rĩa mwaki nĩ ũndũ wa mehia mothe ma kĩrĩndĩ nĩ waigĩrĩirũ harĩ Jesu Kristo na ũbatithio Wake na gĩkuo Mũtharaba-inĩ. Aagĩkua itua rĩu we mwene nĩguo arĩhee thiirĩ wothe wa mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Ũguo nĩaarĩkirie kũrĩha ihera rĩa mehia maitũ mothe.
Jesu Kristo okire gũkũ thĩ nĩguo ahonokie andũ othe, arĩa marĩ makue nĩ ũndũ wa “ũrogi wa nyamũ-ya-thĩ,” magerio ma Shaitani. Na nĩguo ĩrĩhe thiirĩ wa mehia mothe maitũ, no nginyagia angĩabatithirio na akue Mũtharaba-inĩ mbere ya kũriũka nĩguo ahonokie arĩa mamwĩtĩkĩtirie.
O ta ũrĩa Aisiraeli Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene mahonokirio marora igũrũ harĩ nyamũ-ĩo-ya-thĩ ya gĩcango mũtĩ-inĩ wa kĩbebero, ũmũthĩ ũyũ, arĩa othe maagwĩtĩkia Jesu na metĩkie atĩ nĩarĩhĩre mehia mothe maitũ na ũbatithio Wake na thakame-rĩ, no ahonoke na aciarũo rĩngĩ.
Jesu arĩhiire thiirĩ wa mehia mothe maitũ kaimana, na ũbatithio Wake ũrĩa abatithirio nĩ Johana Mũbatithania rũũĩ-inĩ Jorodani, gĩkuo Gĩake Mũtharaba-inĩ, na kũriũka Gũake kuuma kũrĩ akuũ. Rĩu, arĩa othe mamwĩtĩkĩtie nĩ marathimagwo na ũhonokio wa thaa ciake.
“Na gũtirĩ mũndũ ũrĩ aambata Igũrũ, tiga o ũrĩa waikũrũkire akiuma Igũrũ, nĩwe Mũrũ wa mũndũ, o ũrĩa ũtũũraga Igũrũ” (Johana 3:13). Rĩrĩ ta irĩhi rĩa mehia maitũ, Jesu nĩabatithirio na akiura thakame Mũtharaba-inĩ na agĩtũhingũrĩra njĩra ya Matuu-inĩ. “Nĩ niĩ njĩra, na nĩ niĩ ũhoro-ũrĩa-wa-ma, na nĩ niĩ muoyo; gũtirĩ mũndũ ũngĩkinya gwĩ Ithe witũ, atokĩire harĩ niĩ,” Jesu akiuga thĩiĩ wa Johana 14:6. 
Na nĩ tondũ Jesu nĩ abatithirio na akĩambwo Mũtharaba-inĩ, na nĩ agĩtũhingũrĩre ihingo cia Matuu-inĩ, arĩa othe metĩkĩtie ũhonokio Wake nĩ mahonoketio. Jesu nĩ aarĩhire thiirĩ wa mehia maitũ, ũguo mũndũ ũrĩa wothe ũgwĩtĩkia ũma wa maĩ, thakame na Roho no atonye Ũthamaki-inĩ wa Matuu-inĩ.
Jesu atũhonokirie na ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho. Gũciarũo rĩngĩ kuumanaga na wĩtĩkio wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, na ũhoro wa ma atĩ, Wee nĩ Ngai.
“Na ta ũrĩa Musa ahaicirie nyamũ-ya-thĩ igũrũ werũ-nĩ, noguo Mũrũ wa mũndũ e na bata ahaicio igũrũ” (Johana 3:14). Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩĩna ũtaũri ũrĩkũũ? Nĩkĩ gĩatũmire Jesu ambwo? Hihi nĩ kũĩhia ehirie ta ithuĩ? Agĩĩte hinya ta ũrĩa ithuĩ tũtariĩ hinya? Hihi-rĩ arĩ ta ithũĩ kwaga gũkinyanĩra? Aca, Wee ndaarĩ ta ithuĩ.
Na rĩu-rĩ, nĩkĩ gĩatũmire mamwambe Mũtharaba-inĩ? Nĩguo atũhonokie na arĩĩhe thiirĩ wa mehia mothe maitũ. Abatithirio na akĩambwo nĩguo atũhonokie kuuma mehia-inĩ mothe maitũ.
Ũyũ nĩguo ũhoro wa ma wa ũhonokio, wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Jesu nĩaheete muoyo mwerũ arĩa othe megwĩtĩkia ũbatithio Wake na thakame Yake Mũtharaba-inĩ, na nĩcio ciarĩ thogora wa mehia maitũ.
 

ŨTAURI WA MAĨ NA ROHO
 
Ũtaũri wa maĩ na 
Roho nĩ ũrĩkũ?
Maĩ nĩ ũbatithio wa Jesu na 
Roho nĩ atĩ, nĩ Ngai.
 
Ibuku Rĩa Ngai rĩtwĩĩraga atĩ, rĩrĩa twetĩkia ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ-rĩ, nĩ twaciarũo rĩngĩ. Gũtuĩka ciana cia Ngai, na gũciarũo rĩngĩ, kũhotekaga o na kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩandĩke, ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ, thakame na Roho, arĩ cio ciarĩhire thogora wa mehia maitũ.
Kũringana na Ibuku Rĩa Ngai-rĩ, “maĩ” nĩ wa ũbatithio wa Jesu (1Petero 3:21), na Roho nĩ ũtaũri wa atĩ, Jesu nĩ Ngai. Na ũyũ nĩguo ũhoro wa ma wa gũciarũo rĩngĩ, na ũguo nĩ atĩ, Jesu nĩokire gũkũ thĩ na mwĩrĩ wa mũndũ nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia maitũ, na ũbatithio Wake na thakame Yake.
Athengirie mehia maitũ moothe na ũbatithio Wake, na akĩrĩĩha mũcara wa mahia na gĩkua gĩake Mũtharaba-inĩ. Na ũbatithio Wake, na thakame ĩrĩa aurire Mũtharaba-inĩ, nĩ ahonokirie arĩa othe mamwĩĩtĩkagia.
Nĩ twagĩrĩirũo nĩ kũmenya atĩ, ũbatithio wa Jesu na thakame Yake, nĩcio irũgamĩrĩire ũhonokio, na atĩ nĩcio ciatũhonokerie kuuma mehia-inĩ mothe maitũ. No andũ arĩa aciare rĩngĩ, na maĩ o na Roho tu, acio no o mangĩona na tonye Ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ. Jesu atũhonokirie na maĩ ma ũbatithio Wake, na thakame Yake na Roho. Hihi nĩ wĩtĩkĩtie ũguo?
Jesu nĩwe Mũthĩnjĩri-Ngai wa Matu-inĩ, ũrĩa wokire gũkũ thĩ nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia ma kĩrĩndĩ. Nĩ abatithirio, na akiura thakame Mũtharaba-inĩ, na akĩriũka, na nĩ ũndũ ũcio agĩtuĩka Mũhonokia wa arĩa othe mamwĩtĩkirie.
Jesu augire thĩinĩ wa Johana 10:7, “Nĩ niĩ kĩhingo kĩa ng’ondu.” Jesũ arũgamagaa Mũrango-inĩ wa matu-inĩ. Nũũ ũtũhingũragĩra mũrango? Nĩ Jesu Kristo.
Jesu ahithaga ũthio Wake kũrĩ andũ arĩa mamwĩtĩkagia matarĩ na ũma wa ũhonokio wake. Ndetĩkagĩra andũ arĩa matetĩkĩtie ũbatithio Wake, na thakame, na Roho maciarũo rĩngĩ. Ahithaga ũthio Wake kũrĩ mũndũ wothe ũtetĩkĩtie kiugo Gĩake kĩrĩa kĩandĩkĩtwo, o ũcio wagĩte gwĩtĩkĩra Ũthingu Wake, na akaaga kũmũkũrana ta Ngai.
Maandĩko ma ma nĩ atĩ, nĩokire gũkũ thĩ na mwĩrĩ, akĩbatithio, na agĩkua Mũtharaba-inĩ nĩguo arĩĩhe thiirĩ wa mehia ma kĩrĩndĩ, na atĩ nĩakuire Mũtharaba-inĩ nĩguo atuĩrwo ithenya riitũ, na atĩ nĩambirwo, na thutha wa thikũ ithatũ akĩriũka. Ũrĩa wothe wagagaa gwĩtĩkia ũhoro ũyũ wa ma-rĩ, nĩgũikio aikagio njaa nĩwe, na mũico agakua. O ta ũrĩa kwandĩkĩtwo, “mũcara wa wĩhia nĩ gĩkuũ.” (Aroma 6:23)
Arĩa metĩkĩtie ũhoro-inĩ wa irathimo cia ũkũũri wa ũbatithio wa Jesu, na thakame Yake-rĩ, acio nĩo matuĩkĩte athingu ngoro-inĩ ciao, na acio nĩo mahotithagio gũtonye Ũthamaki-inĩ wa matuu-inĩ. Ũyũ nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma wa gũciarũo rĩngĩ, ũhoro-ũrĩa-mwega ĩrĩa wokire kũrĩ ithuĩ na maĩ, na thakame na Roho. Gũciarũa rĩngĩ na maĩ na Roho nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa matu-inĩ. No aria tu metĩkĩtie ũhoro wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake mangĩciarũo rĩngĩ. Acio metĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ, na thakame na Roho, matirĩ mehia; acio nĩo maciarĩtwo rĩngĩ o ma. 
Ũmũthĩ ũyũ, o ta ũrĩa Nikodemu atamenyaga ma-rĩ, andũ aingĩ nĩ metĩkĩtie Jesu no matiũĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma. Aarĩ mũndũ wa kũheeka gĩtĩo mũno atĩa nĩ rũrĩrĩ! No nĩaiguire ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma na Jesu, na thutha wa Jesu kũũambwo, nĩwe wokire gũkua mwĩrĩ wake. Hĩndĩ ĩo Nikodemu nĩakoretwo etĩĩkĩtie biũ. 
Ũmũthĩ ũyũ-rĩ, aingĩ aitũ matiũĩ ũma wa ũhoro wa gũciarũo na maĩ na Roho wa Jesu. Na gũkĩĩrĩ ũguo-rĩ, nĩ kũrĩ andũ aingĩ mũno matetĩkagia ũhoro ũyũ wa ma rĩrĩa magĩa na mweke wa kũigua. Na ũyũ nĩ ũndũ wa kĩeha mũno. 
Jesu nĩ atũmire kũhoteke, ithuĩ ithuothe tũciarũo rĩngĩ. Nĩkĩ gĩatũmire tũciarũo rĩngĩ? Nĩ maĩ, na thakame, na Roho. Jesu athengirie mehia maitũ hĩndĩ ĩrĩa abatithirio. Agĩkua Mũtharaba-inĩ na agĩcoka akĩriũka kuuma kũrĩ akuũ.
Na nĩ aaheaga irathimo cia gũciarũo rĩngĩ arĩa othe mamwĩtĩkagia. Jesu nĩwe Mũhonokia ũrĩa ũhotithagia arĩa othe mamwĩtĩkagia gũciarũo rĩngĩ. Hoya gũtũrania na Jesu hingo ciothe, o ũcio wombire Igũrũ na thĩ, na indo ciothe.
Johana 3:16 yugĩte, “Nĩ getha mũndũ ũmwĩhokete ndakore no agĩe na muoyo wa tene na tene.” Tũciarĩtwo rĩngĩ nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia maĩ na Roho. Nĩ ũhoro ma atĩ, tũngĩĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio, wa ũbatithio na thakame ya Jesu, na atĩ Jesu nĩwe Mũhonokia, na nĩ Ngai, no tũhonokio hatarĩ nganja. 
No akorwo tũtigwĩtikia ũma ũyũ-rĩ, nĩ tũgaikio iherero-inĩ wa mwaki tene na tene. Jesu erire Nikodemu atĩrĩrĩ, “Ndakĩmwĩra maũndũ ma gũkũ thĩ, na mwaaga gwĩtĩkia, mwetĩkia atĩa ingĩmwĩra maũndũ ma Igũrũ?”
Nĩ atĩa Ngai atwĩĩkĩire? Ũhonokio wa Jesu nĩ ũtũhotithĩtie gũciarũo rĩngĩ. Jesu atũhonokirie kuumana na thĩ, mũcukani, na mehia ma kĩrĩndĩ. Nĩguo ahonokie ehia a thĩ ĩno kuuma na itua rĩa mehia, nĩ athengirie mehia maitũ mothe na ũbatithio Wake, akĩambwo Mũtharaba-inĩ na akĩriũkio kuuma kũrĩ akuũ. 
Nĩ itua riitũ, kana hihi nĩ tũgwĩtĩkia ũhonokio ũyũ, kana aca. Ũhonokio wa gũciarũo rĩngĩ umanaga na wĩtĩkio wa ũhonokio wa ũbatithio na thakame ya Jesu.
Kwĩragwo atĩ Ngai atũheete irathimo mĩhĩrĩga ĩrĩ. Na ũmwe nĩ irathimo cia andũ othe, na nĩ cio hamwe na ciũmbe ciothe, hamwe na riũa na rĩara. Mũhĩrĩga ũyũ wĩtagwo ũguo nĩ tondũ nĩ wa andũ othe gũtagũtigithũkanio kana nĩ ehia kana nĩ athingu.
Nacio irathimo cia mwanya hihi nĩcio irĩkũ? Irathimo cia mwanya nĩ gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho, iria ihonokagia ehia othe kuuma gĩkuũ-inĩ kĩa mehia mao. 
 

IRATΗIMO CIA MWANYA
 
Maĩ na Roho ciĩna 
ũtaũri ũrĩkũ?
Maĩ nĩ ũbatithio wa Jesu na 
Roho nĩ kuuga We nĩ Ngai.
 
Nĩ kwandĩtwo thĩinĩ wa Johana 3:16, “Amu Ngai, tondũ wa ũrĩa endete kĩrĩndĩ gĩa gũkũ thĩ, nĩaarutire Mũrũ wake wa mũmwe, nĩ getha mũndũ wothe ũmwĩhokete ndakore, no agĩe muoyo wa tene na tene.” Ũndũ ũyũ ũratarĩria irathimo cia mwanya cia Ngai: Jesu okire gũkũ thĩ na mwĩrĩ ta mũndũ, na agĩtheria mehia mothe maitũ na kũbatithio na kwambwo nĩ ũndũ witũ. Ici nĩ cio irathimo cia mwanya cia Ngai, na ũhoro ma, atĩ nĩ tũhonoketio kuuma mehia-inĩ mothe maitũ.
Nĩ ũhoro wa ma atĩ Jesu nĩ atũhonokirie na agĩtũcenjia kuuma andũ ehia na agĩtũtua athingu. No ũgĩe na irathimo cia mwanya cia Ngai na ũndũ o wa gwĩtĩkia ũhoro ũyũ wa ma. Inyuĩ, othe nĩ mwĩtĩkĩtie? 
Wĩtĩkio waku nĩwa tũhũ angĩkorwo nĩ ũkũrega irathimo cia mwanya cia Ngai o na ũrĩ mwĩhokeku atĩ mũtũrĩre-inĩ waku.
Nĩ hunjagia hingo ciothe, na ndirĩ ndariganĩrwo nĩ kũhunjia atĩ wĩtĩkio wa ũbatithio wa Jesu na mũtharaba noguo tu ũngĩtũma tũciarwo rĩngĩ. Ibuku o rĩothe Ibuku-inĩ Rĩa Ngai nĩ rĩguũrĩtie atĩ irathimo cia gũciarũo rĩngĩ nĩ Jesu nĩ “irathimo cia mwanya cia Ngai” ici tũraria ũhoro wa cio. Gũtirĩ kĩndũ kĩonanĩtie irathimo cia Ngai wega ta ũhonokio wa ehia na ũbatithio wa Jesu na kwambwo Mũtharaba-inĩ.
Ũbatithio wa Jesu na kwambwo Mũtharaba-inĩ nĩ cia mwanya cia Ngai. Ahunjia a mathara a thĩ ĩno gũtirĩ ũndũ mangiuga wĩgiĩ ũhoro ũyũ. Ahunjia aya maheni monekaga mehumbĩte nguo cia araika a ũtheri, maihũrĩtwo nĩ mĩtugo ya Ũkristiano na ya ũmũndũ. Ĩĩ, ũyũ nĩ ũhoro wa ma. Ciama iria maringaga na kũhonia arũaru no maũndũ ma waganu angĩkorwo matirĩ na ũndũ ũkonainie na irathimo cia mwanya cia Ngai. 
Nĩ irathimo cia mwanya cia Ngai ciatũheire ithuĩ ehia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio. Na nĩ na irathimo cia mwanya, Ngai nĩ atũhotithĩtie gũciarũo rĩngĩ. Atũtuĩte ciũmbe njerũ na ũbatithio Wake, na thakame, na gũkua na kũriũka. Agĩtũtua ciana Ciake, ciohoirũo mehia.
Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo?  ̶ Ĩĩ. ̶ Nĩ ũrathimĩtwo o ma?  ̶ Ĩĩ. ̶ Ũbatithio wa Jesu, na thakame Yake, na gũkua na kũriũka nĩcio irathimo cia mwanya iria Ngai atũheete na maĩ na Roho. Ũyũ nĩguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa irathimo cia mwanya. Mwathani agoocwo nĩ gũtũhonokia na irathimo ciake mwanya. 
Nĩ ũndũ wa kĩeha mũno atĩ Akristiano aingĩ ehokeku ũmũthĩ ũyũ matiũĩ irathimo cia mwanya cia Ngai, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatihio na thakame, wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Mageragia na ũtumumu gwetha njĩra thĩinĩ wa moorutani mao ma ũndini hamwe na mĩtugo ya ũndini. Kaĩ nĩ marigĩtwo ĩĩ! 
Ũkristiano ũkoretwo na ithuĩ ihinda iraya mũno, na nĩ ta mĩaka magana matano kuuma Ũgarũrũku ũke, no nĩ andũ aingĩ Korea na thĩ yothe matoĩ ũma wa gũciarũo rĩngĩ na irathimo cia mwanya cia Ngai.
Nĩ mwĩhoko na wĩtĩkio wakwa atĩ, Ngai nĩagũtũma mamenye ũhoro wa ma, rĩu tũrĩ mwaka ũrĩa mũico wa thĩ ũkuhĩrĩirie.
Ehia no mũhaka maciarũo rĩngĩ, na metĩkĩre ũma wa maĩ na Roho nĩguo matuĩke athingu, na matuĩke a gũtonya ũthamaki-inĩ wa Matuu-inĩ. Akristiano aingĩ nĩ marageria mũno gũciarũo rĩngĩ.
No rĩrĩ, o na megeria, matoĩ ũhoro wa ma, wa gũciarũo rĩngĩ, wĩtĩkio wao no wa tũhũ. Moigaga nĩ aciare rĩngĩ gũtonya ũthamaki-inĩ wa Matuu-inĩ, no matirĩ na ũmenyo ũkonanainie na ũma wa gũciarũo rĩngĩ.
Meciragia atĩ tondũ nĩ ehokeku mũno, na nĩ maiguaga mwaki ngoro-inĩ ciao, atĩ no maciarũo rĩngĩ. No kũgeria gũciarũo rĩngĩ kũringana na ũrĩa mũndũ araigua, kana ciĩko cia ũndini; macio merekagĩrĩria mũndũ o wĩtĩkio-inĩ ũtarĩ mũkinyanĩru.
 

KIUGO KĨA NGAI KĨRĨA GĨTŨTONGORAGIA NĨGUO TŨCIARŨO RINGI BIŨ
 
Ngũũrani ya wĩtĩkio
na ũndini nĩ kĩ?
Wĩtĩkio nĩ gwitĩkĩra ũrĩa Jesu ekire nĩguo 
atũhonokie, naguo ũndini nĩ mũndũ kwĩhoka 
meciria make na ciĩko ciake
 
Nĩ kwandĩkĩtwo wega mũno thĩinĩ wa 1 Johana 5:4-8, atĩ tũngĩĩciarũo rĩngĩ o twetĩkia maĩ, na thakame na Roho tu. Angĩkorwo nĩ tũũgũciarũo rĩngĩ, twagĩrĩirũo nĩ kũmenya atĩ, tũũngĩciarũo rĩngĩ o na kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩandĩke, kiugo kĩa ma. Nĩ twagĩrĩirwo nĩ kũmenya atĩ kuona, na methugunda, kana kwaria na thiomi, o na kana kũigua ũkĩhĩahĩa, gũtirĩ hĩndĩ o na ĩrĩkũ kũngĩtũtongoria gũciarũo rĩngĩ. 
Jesu oigire thĩinĩ wa Johana 3 atĩ, mũndũ ndangĩtonya Ũthamakini-inĩ wa Matu-inĩ o tiga aciarirũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Angĩkorwo mũndũ nĩ agũciarũo rĩngĩ, no mũhaka etĩkie Jesu kerĩ. Rĩambere, mũndũ etĩkagia Jesu na ũndini, akamenya mehia make kũringana na mathani ma Ngai. Rĩmbere rĩrĩa mũndũ etĩkagia Jesu nĩ kũringana na mathani ma Ngai, na ũmenyo wa ũrĩa mũndũ arĩ mwĩhia mũno. 
Tũtiagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia Jesu ta ũndini, ũrĩ ũmwe wa ndini nyingĩ cia thĩ ĩno. Ũkristiano to ũndini ũngĩ tu. Noyo njĩra tu, ya kuona muoyo wa tene na tene, na wĩtĩkio. 
Mũndũ o wothe ũgwĩtĩkia Jesu ta ndini-rĩ, ũcio agatigwo moko matheri. Agatigwo ngoro yake ĩrĩ na mehia, ĩhĩngĩĩcanĩte, na ĩtarĩ na kĩndũ. Hihi, ũcio nĩ ũhoro wa ma? Ndũngĩenda kũhana ta hinga cia Afarisai Ibuku-inĩ Rĩa Ngai.
Mũndũ o wothe endega gũtuĩka Mũkristiano mũciare rĩngĩ. No rĩrĩ, mũndũ angĩĩtĩkia Ũkristiano o ta ndini-rĩ, arigagĩrĩria na gũtuĩka hinga, ngoro yake ĩihũrĩte o mehia. No mũhaka tũmenye ũhoro wa ma wa gũciarũo rĩngĩ.
Mũndũ o wothe ũgwĩtĩkia Ũkristiano ta ndini atarĩ mũciare rĩngĩ-rĩ, mũico wake nĩ kũhĩngĩrĩcanwo, na kwaaga kĩndũ ngoro-inĩ yake. Mũndũ angĩtĩkia Jesu ataarĩ mũciare rĩngĩ-rĩ, wĩtĩkio wake ndũngĩkorwo ũrĩ mũkinyanĩru. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, akarigĩrĩria gũtuĩka mũndũ ũtarĩ wa ma, na akĩgeria gũtuĩka mũthingu, no nĩakaremwo ũruu mũno.
Watũũra o wĩtĩkĩtie Ũkristiano ta ndini-rĩ, ũgũtũũra ũrĩĩ o mwĩhia, ũrĩ na ũhinga, na ũtũũre ũcakayagĩra mehia maku matukũ mothe maku. Angĩkorwo nĩ ũkwenda gũkũrwo kuuma mehia-inĩ maku-rĩ, no mũhaka wĩtĩkie ũma ũrĩa mwandĩke, ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ, na thakame na Roho.
 

GŨCARIA ΗITΗO YA ŨKŨŨRI WA ŨBATITΗIO WA JESU 
 
Nĩkĩ gũtũmaga tũciarũo rĩngĩ?
Nĩ ũbatithio wa Jesu, 
gĩkuo Gĩake Mũtharaba-inĩ 
na kũriũka Gwake 
Ibuku Rĩa Ngai nĩ riugĩte atĩ, mũndũ o wothe no aciarũo rĩngĩ na kiugo kĩa Ngai, na ũndũ ũyũ-rĩ, ndũgacenjia. Rĩu reke tuone ciugo ciaririo nĩ mũtũmwo Petero thĩinĩ wa 1 Petero 3:21. “Naguo ũhoro ũcio nĩguo ngerekano ya ũrĩa na inyuĩ mũhonokagio rĩu nĩ ũhoro wa kũbatithio.”
Thĩinĩ wa Ibuku Rĩa Ngai nĩ kwandĩkĩtwo atĩ ũbatithio wa Jesu nĩyo ngerekano ya ũrĩa na inyuĩ mũhonokagio. Arĩa othe metĩkĩtie Jesu nĩ magĩrĩirũo nĩ kũmenya atĩ ti ũbatithio witũ, no nĩ ũbatithio wa Jesu. Ũbatithio wa Jesu ũheaga ehia mũtũrĩre mwerũ. Ĩtĩkia, na nĩ ũgũciarũo rĩngĩ, na ũgĩe kĩrathimo kĩa ũhonokio.
Twamenya atĩ, ũhonokio wonekaga na wĩtĩkio wa ũbatithio wa Jesu-rĩ, no tũhonokio, na tũtuĩke athingu na tũgĩe na igai rĩa muoyo wa tene o na tene. Na ciugo ingĩ nĩ atĩ, rĩrĩa twetĩkia ũma wa ũhonokio kũringana na kiugo kĩa Ngai-rĩ, mehia maitũ mothe no matherio tene o na tene. 
Gũciarũo rĩngĩ nĩ gũciarũo rĩa kerĩ. Aingĩ aitũ kaingĩ mambagĩrĩria gwĩtĩkia Jesu ta ndini, na tũgacoka gũciarũo rĩngĩ na wĩtĩkio, hĩndĩ ĩrĩa twagĩa na ũmenyo wa ũhoro wa ma. Rĩĩtwa Jesu nĩ kuuga, “nĩ ũndũ nĩwe ũkahonokia andũ ake mehia-inĩ mao” (Mathayo 1:21).
Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia Jesu, na twamenya na kinyi ũrĩa ekĩire kĩrĩndĩ gĩothe, no tũkũũrũo mehia-inĩ maitũ, na tũciarũo rĩngĩ ta andũ erũ kũna. Rĩambere, twĩkagia Jesu tarĩ ndini, twacoka twaigua na twetĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu, na thakame Yake, tũgaciarũo rĩngĩ.
Nĩ ũma ũrĩkũ ũtũmaga tũciarũo rĩngĩ? Wambere nĩ ũbatithio wa Jesu, o na thakame Yake ĩrĩa yaitĩkire Mũtharaba-inĩ, na mũico kũriũka Gwake kuuma kũrĩ akuũ. Gũciarũo rĩngĩ nĩ gwĩtĩkia Jesu arĩ Ngai witũ, na Mũhonokia. Rekeii tuone ũrĩa andũ maciaragwo rĩngĩ Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mbere. 
 

IRĨΗI RĨA MEΗIA NA KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA KĨA MBERE: KŨIGĨRĨRŨO KWA MOKO NA GŨITA TΗAKAME
 
Ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mbere-rĩ, warĩ ũrĩkũ? Wambere reke tũthome Maũndũ ma Alawii 1 tuone ũrĩa yugĩte ũhoro-inĩ wa gũciarũo rĩngĩ.
Maũndũ ma Alawii 1:1-5, “Nake Jehova agĩĩta Musa, akĩmwarĩria arĩ hema-inĩ ya gũtũnganwo, akĩmwĩra atĩrĩ. Arĩria ciana cia Isiraeli, ũciĩre ũũ: Ηĩndĩ ĩrĩa mũndũ o na ũrĩkũ wanyu egũtwarĩra Jehova kĩndũ gĩa kũmũrutĩra-rĩ, indo cianyu iria mũrutaga nĩ ũhiũ, naguo nĩ kuuga ũhiũ wa ng’ombe, na mburi. Na rĩrĩ, kĩndũ kĩrĩa mũndũ ũcio ekũruta kĩngĩkorũo nĩ kĩa ihaki rĩa njino kiumĩte rũũru-inĩ rũa ng’ombe-rĩ, akaruta kĩa njamba ĩtarĩ na kaũũgũ, amĩrutĩre mũromo-inĩ wa hema- ya gũtũnganwo, nĩ getha etĩkĩrĩke arĩ mbere ya Jehova. Nake aambe aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo ihaki rĩa njino, nayo nĩgetĩkĩrĩka nĩ ũndũ wake nĩ getha ĩmũhoroherie. Nake agathĩnjĩra ndegwa ĩo mbere ya Jehova, nao athĩnjĩri -Ngai, acio ariũ a Ηaruni, matwaratware thakame yayo, mamĩminjaminje mbarĩ ciothe igũrũ rĩa kĩgongona kĩrĩa kĩrĩ mũromo-inĩ wa hema-ya gũtũnganwo.” 
Ngai aratũĩra thĩinĩ Maũndũ ma Alawii, ũrĩa ciana cia Isiraeli ciagĩaga na ũiguano na Ngai, na ũndũ wa mũbango wa magongona. Ũyũ nĩ ũhoro wa ma ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ kũmenya na kũũnyita kũna. Na nĩ ũndũ ũcio reke tũrore wega ciugo icio.
Ngai agĩĩta Musa, akĩmwarĩria arĩ hema-inĩ ya gũtũnganwo. Warĩ ũhoro wa ũhorohio wa mehia ma ciana cia Isiraeli. Hĩndĩ ĩrĩa ciana cia Isiraeli ciahĩtagia na kũũga gwathĩkĩra mathani ma Ngai, nĩ mahotaga kũruta thĩnjo ya ihaki rĩa ũhiũ, rĩtarĩ kaũũgũ mbere ya Ngai, nĩ ũndũ wa mehia mao.
Nyamũ icio cia magongona ciamũragwo nĩ Ngai, no mũhaka cikorũo itarĩ na kaũũgũ. Ningĩ no nginyagia ingĩarutirũo ta ũrĩa Ngai athanĩte. Mũrutĩre wa igongona watariĩ ũũ. 
Mũndũ angĩehirie Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mbere, arutaga igongona mbere ya Ngai nĩguo oherũo mehia. Wambere, nyamũ ĩo ya igongona no mũhaka ĩkorũo ĩtarĩ na kaũũgũ, na mũndũ ũcio wĩhĩtie acoke aigĩrĩre moko make mũtwe-inĩ wa nyamũ ĩo ya igongona nĩguo amĩigĩrĩre mehia make harĩ mũtwe wayo.
Thutha wa gũthĩnjwo, na thakame yayo, ĩminjaminjĩrio hĩarĩ-nĩ ciothe cĩa kĩgongona, nayo ĩrĩa ĩngĩ ĩitwo thĩ. Ũyũ nĩguo warĩ mwĩkĩre wa igongona hema-inĩ theru ya gũtũnganwo, ũrĩa Ngai aheanĩte kũrĩ andũ ake ta kĩrathimo kĩa ũkũũri.
Watho na mathani ma Ngai nĩ icunjĩ 613, citarĩirie ũrĩa magĩrĩire “nĩ gwĩka” kana “kũaga gwĩka.” Ngai aheire watho na mathani make kũrĩ ciana cia Isiraeli. O na akorũo andũ nĩ moĩ atĩ watho na mathani ma Ngai nĩ mega-rĩ, matingĩahotire kũmahingia, na gĩtũmi nĩ tondũ andũ maciaragwo na mehia mĩhĩrĩga ikũmi na ĩrĩ, ĩrĩa magaire kuuma kũrĩ Adamu.
Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, makĩaga ũhoti wa gwĩka wega mbere ya Ngai. Ciana cia Isiraeli nĩ ciagire ũhoti wa gũtuĩka athingu. Ũguo matingĩahotire o tiga gũikara makĩhagia, o na makĩgeragia mũno gũkorũo matarĩ ngombo cia mehia. Nĩguo mũrigĩrĩrio wa andũ othe, tũciaragwo na gũkua tũrĩ ehia. 
No Ngai na tha ciake cia tene na tene-rĩ, nĩ aheire andũ ake njĩra cia kũruta magongona ma kũhorohia mehia mao. Agĩkĩheana mwĩkĩre wa magongona hema-inĩ theru ya gũtũnganwo, nĩguo andũ a Isiraeli, na andũ othe a thĩ makũũrũo mehia-inĩ mao. Na mũrutĩre wa magongona nĩ onanirie wendo Wake wa ũthingu kũrĩ andũ othe. Akĩonia kĩrĩndĩ njĩra ya ũhonokio.
Ngai nĩaheire andũ mũrutĩre wa magongona, na agĩcoka akĩamũũra nyũmba ya Lawii ĩtungatage ũhoro-inĩ wa magongona. Harĩ ndũrĩrĩ 12 cia ciana cia Isiraeli, no nyũmba ya Lawii ĩngĩatungatire magongona ma ciana cia Isiraeli. 
Musa na Ηaruni marĩ a nyũmƅa ya Lawii. Na Iƅuku Rĩa Ngai nĩrĩndĩkĩtwo mawatho na mĩtaratara ĩrĩa yarũmagĩrĩrũo harĩ ũruti wa magongona hema-inĩ ya theru ya gũtũnganwo, ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhorohio, na njĩra ya kũigĩrĩra moko.
Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, hĩndĩ ĩrĩa twamenya mwĩkĩre wa magongona ma Alawii, o na ithuĩ no tũciarũo rĩngĩ. Na nĩkĩo tũthomaga kiugo kĩa Ngai kĩrĩa gĩkonainie na magongona ma hema-inĩ ya theru ya gũtũnganwo. Gĩkĩ nĩkĩo gĩcunjĩ kĩrĩa kĩa ƅata mũno rĩngĩ Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mbere. Na mũico tuoka Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, tũgacemania na irathimo cia gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
 

ŨΗOROΗIO WA MEΗIA KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA GĨKŨRŨ
 
Mawega ma Ngai
nĩ marĩkũ?
Kĩhooto na Wendo
 
Ngai akĩarĩria Musa, o ũcio warĩ wa nyũmƅa ya Alawii, kuuma hema-inĩ ya gũtũnganwo, na akĩamũra Ηaruni arĩ ta mũthĩnjĩri Ngai. Ηaruni arĩ aigĩrĩre mehia ma andũ harĩ igongona rĩa mehia.
Ũũ, nĩguo Ngai erire Musa ta o ũrĩa kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ Ma Alawii 1:2, “Arĩria ciana cia Isiraeli, ũciĩre ũũ, Ηĩndĩ ĩrĩa mũndũ o na ũrĩkũ wanyu egũtwarĩra Jehova kĩndũ gĩa kũmũrutĩra-rĩ, indo cianyu iria mũrĩrutaga nĩ ũhiũ, nagũo ũguo nĩ kuuga ũhiũ wa ng’omƅe, na mƅũri.” Ηaha tũkona Ngai agĩkũrĩkithania magongona ma kũrutwo. Mũndũ o wothe angĩatuire arute horohio ya mehia make, agĩrĩirwo nĩ kũruta ndegwa o na kana mƅũri kuuma ũhiũ-inĩ wake.
Ngai na nĩamerire, “Na rĩrĩ, kĩndũ kĩrĩa mũndũ ũcio ekũruta kĩngĩkorũo nĩ kĩa ihaki rĩa njino kiumĩte rũũru-inĩ rũa ng’omƅe-rĩ, akaruta kĩa njamƅa ĩtarĩ na kaũũgũ, amĩrutĩre mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo, nĩ getha ĩtĩkĩrĩke arĩ mƅere ya Jehova” (Maũndũ Ma Alawii 1:3). 
Igongona rĩgetĩkĩrĩka nĩ Jehova ithenya-inĩ rĩa muoyo wa mũndũ ũcio wagĩrĩirũo nĩ gũkua nĩ ũndũ wa mehia make. Ciana cia Isiraeli ciagagĩrĩraga mehia macio mũtwe-inĩ wa nyamũ a njĩra kũigĩrĩra moko. Nyamũ ya igongona no mũhaka ĩrutwo nĩ mũndũ eyendeire. Rĩu reke tuone mũhari wa kana ũrĩa ugĩĩte.
“Nake aamƅe aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo ihaki rĩa njino, nayo nĩĩgetĩkĩrĩka nĩ ũndũ wake nĩ getha ĩmũhoroherie.” Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, igongona rĩtuĩke rĩa gwĩtĩkĩrĩĩka nĩ Ngai. Hĩndĩ ĩrĩ mũndũ ũcio wĩhĩtie aigĩrĩra guoko gwake mũtwe-inĩ wa nyamũ ĩo ya igongona-rĩ, mehia make magaathiĩ harĩ mũtwe wa nyamũ ĩo. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, mũndũ ũcio wĩhĩtie no mũhaka aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo ihaki mƅere ya Ngai, nĩguo amĩtĩkĩre ĩhoroherie mehia ma mũndũ ũcio.
Mũndũ ũcio ũraruta igongona acoke athĩnje nyamũ ĩo, nayo thakame ĩminjaminjĩrio hĩa cia kĩgongona na ĩrĩa ĩngĩ ĩitwo thĩ ya kĩgongona kia njino. Nĩguo mũndũ ahoroherio na ohorũo mehia, mũndũ nĩ agĩrĩirũo kũruta igongona o ta ũrĩa Ngai athanĩte.
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 1:5, “Nake agathĩnjĩra ndegwa ĩo mƅere ya Jehova, nao athĩnjĩri-Ngai acio ariũ a Ηaruni, matwaratware thakame yayo maminjamiminje mƅarĩ ciothe igũrũ rĩa kĩgongona kĩrĩa kĩrĩ mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo.” Thĩinĩ wa hema-ya-gũtũnganwo mũromo-inĩ nĩ harĩ na kĩgongona kia njino na kĩarĩ na hĩa inya, ciarĩ o kona. 
Thutha wa kũigĩrĩra moko mũtwe wa ihaki rĩu rĩa njino nĩguo arĩigĩrĩre mehia, mũndũ ũcio wĩhĩtie no mũhaka acoke athĩnje nyamũ ĩo ya igongona, na mũthĩnjĩri-Ngai aminjaminjĩrie thakame yayo hĩa-inĩ cia kĩgongona. Ηĩa-inĩ cia kĩgongona irũgamĩrĩire gũtuĩrũo gĩa cira wa mehia. Ũguo, gwĩkĩra thakame hĩa-inĩ ico nĩ kuonania atĩ, nyamũ ĩo no mũhaka ĩite thakame, nĩguo ĩrĩhe thiirĩ wa mehia handũ-inĩ ha mũndũ ũcio wĩhĩtie. Nake Ngai ona thakame hĩa-inĩ cia kĩgongona-rĩ, akahorohia mehia ma mũndũ ũcio wĩhĩtie.
Nĩkĩ gĩatũmaga gũkorũo atĩ ihaki rĩa mehia no mũhaka ĩitwo thakame? Nĩ tondũ, “nĩ gũtuĩka mũcara wa wĩhia nĩ gĩkuũ” (Aroma 6:23) na nĩ ũndũ muoyo ũrĩ thakame-inĩ. Na nĩ ũndũ ũcio nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa iƅuku rĩa Ahiƅirania, “na gũtaitĩtwo thakame-rĩ, gũtingĩrekanĩrũo mehia” (Ahiƅirania 9:22). Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, gũtaitĩtwo thakame ya igongona rĩa mehia kwahingagia rĩathani rĩa Ngai, rĩrĩa riugĩte atĩ, mũcara wa wĩhia nĩ gĩkuũ.
Ũma nĩ atĩ, thakame ĩo yagĩrĩirũo gũkorũo ĩrĩ ya mũndũ ũcio wĩhĩtie, no igongona rĩa mehia rĩgaitwo thakame nĩguo ahoroherio. Nake mũthĩnjĩri-Ngai aitĩrĩrie thakame hĩa-inĩ cia kĩgongona, na ũguo nĩ kuonania atĩ mũcara wa wĩhia nĩ gĩkuũ, na nĩ warĩhwo.
Tũngĩhoma Kũguũrĩrio 20:11-15 Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ nĩ tũkuona atĩ hĩa cia kĩgongona irũgamĩrĩire Iƅuku rĩa Itua rĩa Cira. Ũguo-rĩ, gũitĩrĩrio thakame hĩa-inĩ cia kĩgongona nĩ gwĩkĩra thakame Iƅuku-inĩ rĩa Cira. Ũguo nĩ kuonania atĩ itua rĩa cira wa mehia rĩahingirio na kũigĩrĩrũo kwa moko na thakame ya igongona rĩa mehia.
 

MEΗIA MANDĨKAGWO KŨNDŨ KWĨRĨ
 
Mƅere ya Ngai mehia mothe ma kĩrĩndĩ mandĩkagwo kũndũ kwĩrĩ. Handũ hamwe nĩ ihengere-inĩ cia ngoro, na hau hangĩ nĩ Iƅuku rĩa Cira rĩrĩa rĩhingũragĩrwo mƅere ya Ngai.
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Jeremia 17:1, “Atĩrĩrĩ, mehia ma Juda maandĩkĩtwo na karamu ga kĩgera, o na magakururũo na mũthia mũũgĩ wa kahiga karĩa getagwo arimathi; ĩĩ, ti-itherũ makururĩtwo ihengere-inĩ ciao cia ngoro, o na magakururũo hĩa-inĩ cia igongona ciao.”
Maũndũ ma Alawii 17:11, yugĩte, “Nĩ gũkorũo muoyo wa mwĩrĩ wĩ thĩinĩ wa thakame.” Thakame nĩyo muoyo wa mwĩrĩ, na mehia maitũ marĩhagwo o na thakame tu. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, thakame nĩ yaitagĩrĩrio hĩa-inĩ cia igongona. Kũringana na watho, hakuhĩ indo ciothe itheragio na thakame, na gũtaitĩtwo thakame-rĩ, gũtingĩrekanĩrũo mehia (Ahiƅirania 9:22). 
“Ningĩ nyamũ ĩo ya ihaki rĩa njino, acoke amĩrute rũũa, amĩtinangie icunjĩ. Nao ariũ a Ηaruni, mũthĩnjĩri-Ngai, maakie mwaki kĩgongona-inĩ kĩu igũrũ, macoke maare ngũ wega igũrũ rĩa mwaki ũcio, nao ariũ a Ηaruni acio athĩnjĩri-Ngai, matandaiye icunjĩ icio wega igũrũ rĩa ngũ icio, irĩ mwaki-inĩ igũrũ rĩa kĩgongona kĩu, hamwe na mũtwe na nyama cia maguta; no rĩrĩ, nyama ciayo cia nda, na mathagiro, mũruti wa igongona rĩu aamƅe acithamƅie na maĩ, nake mũthĩnjĩri-Ngai acoke acicinĩre ciothe kĩgongona-inĩ kĩu igũrũ, ituĩke ihaki rĩa njino; o ihaki rĩa gũcinwo na mwaki, rĩa gũtũma mũtararĩko ũrĩ ũnungaga wega ũiguo nĩ Jehova” (Maũndũ ma Alawii 1:6-9). 
Athĩnjĩri Ngai macooke matiinangie ihaki rĩa njino tũcunjĩ tũnini, macooke matandaiye icunjĩ icio wega igũrũ rĩa mwaki o hau kĩgongona-inĩ. Igongona rĩrĩ rĩarĩ rĩa kuonania atĩ, rĩrĩa andũ mehia mƅere ya Ngai, magĩrĩirũo nĩ gũkua na njĩra ĩo, thakame ĩitwo, na gũikio mwaki-inĩ wa iherero. No ihaki rĩa mehia nĩrio rĩakuaga itua, nĩguo andũ metherio mehia mao.
Ingongona rĩa ihaki rĩa njino rĩarĩ itua rĩa kĩhoto rĩa watho wa Ngai. Ngai nĩ aiguithanirie mathani make, watho wa ũthingu na watho wa wendo, cigĩĩtuĩka igongona rĩa ũhorohio wa kĩrĩndĩ. 
Nĩ tondũ Ngai nĩ mũthingu-rĩ, no mũhaka angĩamatuĩrĩire gũkua. No nĩ ũndũ wa ũrĩa endete andũ ake-rĩ, akĩmetĩkĩria kũigĩrĩra mehia mao harĩ igongona rĩa mehia. Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ-rĩ, nĩ ũndũ wa ũrĩa Mwathani atwendire-rĩ, nĩaƅatithirio na akĩamƅwo nĩguo atuĩke igongona riitũ ithuĩ ehia. Ũƅatithio wa Jesu na Gĩkuo gĩake Mũtharaƅa-inĩ nĩ ciatheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
 

ŨΗOROΗIO WA MEΗIA MA O MŨTΗENYA KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA GĨKŨRŨ
 
Nũũ ũrũgamĩrĩire igongona 
rĩa mehia rĩtaarĩ na kaũgũ 
Kĩrĩkanĩro-inĩ Gĩkũrũ?
Jesu Kristo
 
Reke tũthome Maũndũ ma Alawii 4:27. “Na rĩrĩ mũndũ o na ũrĩkũ wa andũ anyu arĩa angĩ angĩĩhia eke ũndũ o na ũrĩkũ wa maũndũ marĩa Jehova aathanĩte matikanekwo, hĩndĩ ĩrĩa angĩmenyithio wĩhia ũcio ehĩtie-rĩ, kĩndũ gĩake gĩa kũruta nĩ mƅũri, nayo ĩtuĩke nĩ harika ĩtarĩ na kaũũgũ, ĩrutwo nĩ ũndũ wa wĩhia ũcio ehĩtie. Nake aamƅe aigĩrĩre guoko mũtwe wa harika ĩo ĩkũrutwo igongona rĩa mehia, acoke amĩthĩnjĩre o handũ harĩa nyamũ cia ihaki rĩa njino ithĩnjagĩrũo. Nake mũthĩnjĩri-Ngai oe thakame ĩmwe yayo na kĩara gĩake, amĩĩkĩre hĩa-inĩ cia kĩgongona kĩa ihaki rĩa njino, nayo thakame ĩo ĩngĩ yothe amĩite thĩ kĩgongona-inĩ kĩu. O namo maguta mothe mayo amarute, o ta ũrĩa marutagwo thĩinĩ wa nyamũ cia magongona ma ũiguano; Nake mũthĩnjĩri-Ngai amacinĩre kĩgongona kĩu igũrũ ma gũtũma mũtararĩko ũrĩa ũnungaga wega ũiguowo nĩ Jehova; mũthĩnjĩri-Ngai akĩmũhoroherie, na nĩakoherũo” (Maũndũ ma Alawii 4:27-31). 
Rũciaro rwa Adamu, ciana cia Isiraeli, na andũ othe a thĩ maciarirũo gũkũ thĩ ĩno maihũrĩtwo nĩ mehia. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ tũkoragwo tũihũrĩtwo nĩ mehia. Gũkoragwo na mehia methemƅa yothe thĩinĩ wa ngoro cia andũ: meciria moru, ũmaraya, na ũici, na ũũragani, na ũtharia, na ũcumĩkĩri, na ũrimũ.
Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũrĩa wĩhĩtie enda kũhorohia mehia make ma o mũthenya-rĩ, no nginyagia areehe nyamũ ĩtarĩ na kaũũgũ mũromo-inĩ wa hema ya gũtũnganwo. Nake aamƅe aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo nĩguo aigĩrĩre mehia make, acoke amĩthĩnje, na anengere athĩnjĩri-Ngai thakame yayo nĩguo ĩrutĩrũo Jehova. Nake mũthĩnjĩri-Ngai arute igongona rĩu rĩngĩ nĩguo mũndũ ũcio wĩhĩtie oherwo mehia make.
Gũtarĩ na watho na mathani ma Ngai, andũ matingĩmenya atĩ nĩ mehagia. Hĩndĩ ĩrĩa twerora na watho na mathani ma Ngai-rĩ, nĩ tuonaga mehia maitũ. Mehia maitũ matituagĩrwo cira na gĩthimi giitũ, no nĩ na watho na mathani ma Ngai. 
Andũ arĩa angĩ a Isiraeli nĩ meehagia, no ti ũndũ wa kwenda, no gĩtũmi nĩ atĩ o maciarĩtwo na mehia methemƅa yothe thĩinĩ wa ngoro-inĩ cio. Mehia marĩa mũndũ ekagaa nĩ ũndũ wa ũmoocu metagwo wagarari wa watho. Mehia nĩ wagarari wa watho na maĩtia marĩa mangĩ mothe andũ mekaga. 
Andũ othe makoragwo matarĩ akinyanĩru, o ta ũrĩa andũ a Aisiraeli mataarĩ akinyanĩru, maarĩ ehia, na nĩmehagia. Wagarari wa watho o na waganu wothe cingĩonanio na njĩra ĩno. Rĩrĩa twagĩa na meciria moorũ, metagwo mehia, na rĩrĩa twameka metagwo wĩhia. Mehia ma kĩrĩndĩ nĩ maya mothe.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mƅere-rĩ, mehia maigagĩrĩrwo mũtwe-ĩnĩ wa igongona na njĩra ya kũigĩrĩrwo kwa moko. Thutha-inĩ ũcio mũndũ ũcio agakorwo atarĩ na mehia, na nĩ ũndũ ũcio ndagĩrĩirwo nĩ gũkua nĩ ũndũ wa mehia make. Mwĩkĩre wa magongona nĩ kĩruru kĩa itua rĩa Ngai rĩa kĩhooto na wendo wake.
Na nĩ ũndũ Ngai atũmƅire kuuma tĩri-inĩ, na nĩ ũndũ ũcio twarĩ o rũkũngũ kĩamƅĩrĩria-inĩ. Gũitĩrĩria thakame hĩa-inĩ cia kĩgongona, na gũita thakame ĩo ĩngĩ thĩ wa kĩgongo-rĩ, nĩ kuonania atĩ andũ a Aisiraeli nĩ marĩha mehia mao, na nĩ mathario kuuma ihengere-inĩ cia ngoro ciao. 
Mũthĩnjĩri Ngai acinĩre maguta kĩngongona-inĩ kĩa mũtararĩko mwega kũrĩ Jehova. Maguta Kĩrĩkanĩro-inĩ marũgamĩrĩire Roho Mũtheru. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩguo tũtherie mehia maitũ, no mũhaka twĩĩke ta ũrĩa Ngai amũrĩĩte. No mũhaka twĩkĩre ũndũ ũyũ ngoro-inĩ ciitũ, atĩ ũhoro wa ũhorohio wa mehia na njĩra ĩrĩa Ngai onire yagĩrĩire. 
Ngai erire ciana cia Aisiraeli atĩ igongona rĩa mehia rĩkorwo nĩ ndũrũme, thenge, kana njau. Igongona rĩa mehia Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩa Mƅere nĩ rĩacagũragwo ũguo. Njaũ nĩ nyamũ theru. Gĩtũmi kĩa nyamũ ya igongona rĩa mehia ĩkorwo ĩtarĩ na kaũũgũ nĩ kuonania atĩ, Jesu Kristo nĩ agacirũo a njĩra ya Roho Mũtheru, nĩguo atuĩke igongona rĩa mehia rĩa kĩrĩndĩ. 
Andũ a Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩa Mƅere maigagĩrĩra mehia mao harĩ mũtwe wa igongona rĩu rĩtaarĩ na kaũũgũ na kũigĩrĩra kwa moko. Nake mũthĩnjĩri-Ngai agatungata igongona nĩguo arĩhe thiirĩ wa mehia mao. Ũũ nĩguo ciana cia Aisiraeli caihorohagia mehia mao.
 

IGONGONA RĨA MŨTΗENYA WA ŨΗOROΗIO
 
Nĩkĩ gĩatũmaga andũ Aisiraeli 
marute igongona Mũthenya 
wa Ũhorohio?
Nĩ tondũ no mathiaga na mƅere na kũĩhia 
nginya gũkua. Magongona ma o mũthenya 
matingĩa matheririe mƅere ya Ngai
 
Na nĩ ũndũ magĩrĩirũo nĩ kũruta igongona o hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ehia-rĩ, warĩ ũndũ ũtangĩhoteka kũruta magongona macio mothe. Ũguo, o kahora magĩtiganĩrio. Wonekaga arĩ ũndũ ũtaarĩ na mũico wa gũtheria mehia mao o mũthenya, na makĩigua ta mangĩũtiganĩria ũruti wa igongona rĩu o rĩmwe.
O na tũngĩgeria atĩa, tũtingĩhota kũruta magongona makũigana nĩ ũndũ wa mehia maitũ. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, irĩhi rĩa ma rĩa mehia, no mũhaka rĩrutwo na kũĩyendera, thĩinĩ wa wĩtĩkio wa watho wa ũhonokio wa Ngai, ũrĩa atũhaarĩrĩrie.
Na nĩ ũndũ wa ũmoocu witũ-rĩ, ona tũngĩgeria atĩ kũiga watho wa Ngai, no kũmenya tũmenyaga ũrĩa tũtarĩ akinyanĩru na ũrĩa tũrĩ amoocu. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Ngai nĩ aheire ciana cia Aisiraeli njĩra ya gũtheria mehia ma o mwaka o ihinda o rĩmwe (Maũndũ ma Alawii 16:17-22). 
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii, “Naguo ũndũ ũyũ ũtuĩke kĩrĩra kĩa watho wa kũrũmĩrĩrũo nĩ inyuĩ tene na tene, atĩ mweri wa mũgwanja, o mũthenya wa ikũmi waguo, mwĩhingage kũrĩa irio, na mũtikanarutage wĩra o na ũrĩkũ, mũndũ ũrĩa ũciarĩirũo ƅũrũri wanyu, kana mgeni ũrĩa ũtũũranĩtie na inyuĩ; nĩ gũkorũo mũtheya ũcio nĩguo mũkahorohagĩrio, nĩguo mũthere; naho ha ũhoro wa mehia manyu mothe mũkonagwo mũrĩ atheru nĩ Jehova. Mũthenya ũcio nĩguo thaƅatũ yanyu ya kũhurũka ki, na kwĩhinga kũrĩa irio; na nĩkĩo kĩrĩra kĩa watho wa kũrũmĩrĩrũo tene na tene” (Maũndũ ma Alawii 16:29-31). 
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, andũ Aisiraeli makagĩa na thayu wa meciria o mwaka hĩndĩ ĩo mũthĩnjĩri-Ngai atungata igongona rĩa ũhorohio, mũthenya wa ikũmi, o mweri wa mũgwanja nĩ ũndũ wa mehia mothe marĩa andũ mehĩtie mwaka ũcio. Mathamƅio mehia mao, mũthenya ũcio makagĩa na thayũ wa meciria.
Mũthenya wa ikũmi, mweri wa mũgwanja Ηaruni mũthĩnjĩri-Ngai, ta mũrũgamĩrĩri wa andũ Aisiraeli othe, atungate igongona rĩa ũhorohio. Ihinda rĩu athĩnjĩri-Ngai acio angĩ matingĩatonyire hema-inĩ-ya-gũtũnganwo. Wa mƅere, Ηaruni amƅe arute igongona rĩa kwĩhoroheria hamwe na nyũmƅa yake, mƅere ya gwĩka ũguo, nĩ ũndũ wa andũ Aisiraeli, nĩ tondũ wee na nyũmƅa yake o nao nĩ mehĩtie.
Atungataga igongona rĩa andũ ũũ. “Ningĩ acoke oe thenge icio cierĩ, aciige mƅere ya Jehova o hau mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo. Nake Ηaruni acukĩre thenge icio cierĩ mĩtĩ; mĩtĩ ũmwe ũtuĩke wa Jehova, naguo ũcio ũngĩ ũtuĩke wa mƅũri ya kũrekio, ĩrĩa ĩĩtagwo ya Azazeli. Ηaruni akĩige thenge mƅere ya Jehova thenge ĩo ĩmũgũĩrĩire yacukĩrũo mĩtĩ, amĩrute ĩtuĩke igongona rĩa mehia. No rĩrĩ, thenge ĩo ĩngĩ ĩgũĩrĩirũo nĩ mũtĩ ĩtuĩke Azazeli, ĩigwo mƅere ya Jehova ĩrĩ muoyo, ĩtuwo horohio, na ĩcoke ĩrekio ĩĩthiĩre werũ-inĩ ĩtuĩke Azazeli” (Maũndũ ma Alawii 16:7-10). 
Haruni arĩkia kũruta igongona rĩa kwĩhoroheria wee mwena hamwe na andũ a nyũmƅa yake, acoke “acũkĩre thenge icio cierĩ mĩtĩ.” Mũtĩ ũmwe ũtuĩke wa Jehova, naguo ũcio ũcio ũngĩ ũtuĩke wa mƅũri ya kũrekio, ĩrĩa ĩtagwo “Azazeli.” 
Wa mƅere mƅũri ĩmwe ya icio cierĩ yarutagĩrwo Jehova. Haha, mũthĩnjĩri-Ngai akaigĩra moko make harĩ mũtwe wa thenge, ithenya-inĩ rĩa andũ, nĩguo amĩigĩrĩre mehia marĩa mahĩtĩtie kwa ihinda rĩa mwaka.
Nayo thakame ĩgatwarwo gĩikaro-inĩ gĩa tha, handũ harĩa hatheru mũno, ĩminjaminjĩrio maita mũgwanja. Andũ a Aisiraeli makoherũo mehia marĩa mehĩtie mwaka ũcio wothe. Handũ ha andũ a Aisiraeli makue nĩ ũndũ wa mehia mao-rĩ, mũthĩnjĩri-Ngai Ηaruni,aigagĩrĩraga mehia mũtwe-inĩ wa igongona rĩa mehia, na agatũma yooe itua rĩa mo. Agacoka akaruta igongona rĩa ĩo ĩngĩ ĩrĩ muoyo mƅere ya Ngai. Rĩu nĩrĩo igongona rĩrĩa rĩa rũtagĩrũo andũ.
 

IGONGONA RĨA ANDŨ
 
Arĩ mƅere ya andũ-rĩ, Ηaruni aigĩrĩre moko make harĩ thenge ĩo ya kerĩ, na oimƅũre mƅere ya Ngai. “Jehova, andũ Aisiraeli nĩ moraganĩte, nĩ matharĩtie, nĩ maiĩĩte, nĩ macumĩkĩire, nĩ mahenanĩtie….. na makainamĩrĩra mĩhianano. Makaaga kũiga thaƅatũ ĩrĩ theru, na makagweta rĩtwa rĩaku na itheru, na makoina icunjĩ ciothe cia Watho na Mathani maku.” Agacoka akeheria moko make. Ũguo mehia mothe ma kĩrĩndĩ ma mwaka mũgima makaigĩrĩrũo igingona-inĩ rĩa mehia.
Reke tũthome Maũndũ ma Alawii 16:21, “ningĩ Ηaruni aigĩrĩre moko make merĩ mũtwe wa thenge ĩo ĩrĩ muoyo, acoke oimƅũrĩre waganu wothe wa ciana cia Isiraeli hau ĩrĩ, o na ũhoro wacio wothe wa kwagarara watho, naguo ũguo nĩ ta kuuga mehia ma cio mothe, akĩmacokererie maũndũ macio o igũrũ rĩa mũtwe wayo, acoke amĩnengere mũndũ ũrĩa ũrũgamĩte ho ũrĩa ũthurĩirũo wĩra ũcio, amĩtware, akamĩrekerie werũ-inĩ ĩĩthiĩre.” Thenge ĩo ya kũrekio ĩthiĩ, yũrũre werũ-inĩ na ĩcoke ĩkue ĩrĩ na mehia ma ciana cia Isiraeli mũtwe-nĩ wayo. Thenge ĩo ya kũrekio “Azazeli” na Kĩhibirania, nĩ kuuga “kũeheria.” Ũũ nĩ kuuga atĩ igongona rĩa mehia rĩtuĩke rĩkweherio mƅere ya Jehova, handũ ha ciana cia Isiraeli.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, mehia ma ciana cia Isiraeli maigagĩrĩragwo harĩ thenge ĩo ya kũrekio na njĩra ya kũigĩrĩrwo moko nĩ Ηaruni. Na kũgerera njĩra ĩno ciana cia Isiraeli cikarekerũo mehia ma cio. Hĩndĩ ĩrĩa mona mũthĩnjĩri-Ngai aigĩrĩra moko make harĩ thenge na makona ĩgĩtwarwo werũ-inĩ, ciana ciothe cia Isiraeli iria cietĩkĩtie igongona rĩa ũhorohio, makoragwo marĩ ũma atĩ mehia mao nĩ mahorohio. Magongona mothe ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene marĩ o kĩruru kĩa “ũhoro wa gũciarũo rĩngĩ” Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ.
Kĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩkũrũ, kũigĩrĩra kwa moko na thakame ya igongona nĩcio ciarĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio wa mehia. Na ũguo noguo gwatuĩkire thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ.
 

ŨΗORO-ŨRĨA-MWEGA WA ŨKŨŨRI KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA KĨERŨ
 
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ mehia ma kĩrĩndĩ matheragio atĩa?
Nĩ kwandĩkĩtwo Mathoya 1:21-25, “Nake nĩagaciara kahĩĩ, nako nĩũgagatua JESU, nĩ ũndũ nĩwe ũkahonokia andũ ake mehia-inĩ mao. Na rĩrĩ, maũndũ macio mekirũo nĩ getha ciugo iria cioigirũo nĩ Mwathani na kanua ka mũnaƅii ikinye, rĩrĩa oigire atĩrĩ: ‘Onei mũirĩtu nĩ akagĩa ihu, na aciare kahĩĩ, Nako gatuwo Imanueli; ũguo naguo ũgĩtaũrũo, nĩ kuuga, Ngai hamwe na ithuĩ. Nake Jusufu agĩũkira toro, agĩĩka o ta ũrĩa mũraika wa Mwathani aamwathire, akĩhikia mũtumia wake, na ndaigana kũmũmenya kinya aaciare kahĩĩ; agĩgatua JESU.”
Mwathani witũ Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na rĩĩtwa Imanueli nĩguo ahonokie andũ ake mahia-inĩ mao. Na nĩ ũndũ ũcio agĩĩtwo Jesu. Jesu okire gũthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Okire na mwĩrĩ wa mũndũ nĩguo atuĩke mũhonokia wa andũ. Nĩ ahingirie ũhonokio witũ, na agĩtuohora kuuma mehia-inĩ, tene na tene. 
 

ŨΗORO-ŨRĨA-MWEGA WA GŨCIARŨO RĨNGĨ
 
Jesu atuohorire kuuma mehia-inĩ maitũ atĩa? Atuohorire na ũƅatithio Wake. Reke tuone Mathayo 3:13-17.
“Hĩndĩ ĩo Jesu nĩomire Galili, agĩthiĩ Jorodani kũrĩ Johana, akabatithio nĩwe. Nake Johana nĩendaga kũmũgiria, akĩmũũria, Niĩ-rĩ, njagĩrĩirũo nĩ kũbatithio nĩwe, nawe ũgũũka kũrĩ niĩ, atĩa? Nake Jesu akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩrĩ, Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirũo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu. Hĩndĩ ĩo akĩmwĩtĩkĩria. Nake Jesu arĩkia kũbatithio, akiumĩra o rĩmwe maĩ-inĩ, na atĩrĩrĩ, Igũrũ rĩkĩhingũka, akĩona Roho wa Ngai agĩikũrũka ta ndutura, akĩũmba igũrũ rĩake. Na atĩrĩrĩ, mũgambo ũkiuma Igũrũ, ũkiuga, ‘Ũyũ nĩwe Mũrũ wakwa nyendete mũno, nĩngenaga nĩ ũndũ wake’” (Mathayo 3:13-17).
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ-rĩ, hĩndĩ ĩrĩa Jesu akinyirie mĩaka 30, nĩathiire Jorodani kũrĩ Johana Mũƅatithania. Na nĩaƅatithirio nĩwe, na agĩthengia mehia mothe ma ehia. Na gwĩĩka ũguo, agĩkorũo ahingĩtie ũthingu wa Ngai.
 

NĨKĨ GĨATŨMIRE JESU AΒATITΗĨRIO JORODANI?
 
Nĩkĩ kĩguũranĩrio ũhoro-inĩ- 
ũrĩa-mwega?
Nĩ ũthingu wa Ngai
 
Rekeii tuone ũrĩa gwatariĩ hĩndĩ ĩrĩa mũthĩnjĩri-Ngai wa Matu-inĩ macemanirie na mũthĩnjĩri-Ngai wa kĩrĩndĩ. Haha nĩ tũkuona ũthingu wa Ngai ũrĩa waaheanire ũhorohio wa mehia mothe ma kĩrĩndĩ. 
Johana Mũƅatithania ũrĩa waƅatithirie Jesu nĩwe warĩ mũnene harĩ andũ arĩa manaciarũo nĩ andũ-a-nja. Jesu nĩarutire ũira thĩinĩ wa Mathayo 11:11, “Kũrĩ arĩa manaciarũo nĩ andũ-a-nja, gũtirĩ kwagĩa mũnene kũrĩ Johana Mũƅatithania:” O ta ũrĩa mehia maninagwo hĩndĩ ĩrĩa mũthĩnjĩri-Ngai Ηaruni aigarĩrĩra moko make harĩ mũtwe wa igongona rĩa mehia mũthenya wa ũhorohio, Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ, mehia mothe nĩ maninirũo rĩrĩa Jesu aƅatithirio nĩ Johana Mũƅatithania.
Ũhoro-Ũrĩa-Mwega wa gũciarũo rĩngĩ nĩ ũhoro mũkinyanĩru wa ũhorohio wa mehia mothe maitũ, marĩa twaneka, marĩa tũreka ũmũthĩ ũyũ, o na marĩa tũkehia thutha-inĩ. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Ũhoro-Ũrĩa-Mwega wa ũkũũri na ũƅatithio wa Jesu, nĩguo Ũhoro-Ũrĩa-Mwega Ngai athondekire wa kũhingia ũthingu Wake, na nĩguo wa kũhonokia andũ othe a thĩ. Jesu aƅatithirio na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire mũno nĩguo atherie mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
Kũhingia ‘ũthingu wothe’ nĩ kuuga atĩa? Nĩ kuuga Ngai nĩ athamƅirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na njĩrĩ ĩrĩa njagĩrĩru mũno. Jesu aƅatithirio nĩguo atherie mehia mothe ma kĩrĩndĩ. “Tondũ-rĩ, thĩinĩ waguo ũthingu wa Ngai nĩũguũrĩtio, ũrĩa ũgĩagwo na naguo nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia, na kuuma ũkoimaga o wĩtĩkio” (Aroma 1:17). 
Ũthingu wa Ngai wonanĩtio na itua rĩake rĩa gũtũma Mũrũ Wake wa mũmwe Jesu, oke gũkũ thĩ ĩno nĩguo athamƅie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na kũƅatithio nĩ Johana Mũƅatithania na gĩkuo Gĩake Mũtharaƅa-inĩ.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ-rĩ, ũthingu wa Ngai wonanĩtio na ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake. Twatuĩkire athingu nĩ tondũ Jesu nĩathengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ hakuhĩ mĩaka ngiri igĩrĩ mĩhĩtũku kũu Jorodani. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkĩra ũhonokio wa Ngai ngoro-inĩ ciitũ-rĩ, ũthingu wa Ngai nĩ ũhingagio na ma. 
“Nake Jesu akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩrĩ, Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirũo nĩ kũhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩire na ũthingu. Hĩndĩ ĩo akĩmwĩtĩkĩria. Nake Jesu arĩkia kũbatithio, akiumĩra o rĩmwe maĩ-inĩ, na atĩrĩrĩ, Igũrũ rĩkĩhingũka, akĩona Roho wa Ngai agĩikũrũka ta ndutura, akĩũmba igũrũ rĩake. Na atĩrĩrĩ, mũgambo ũkiuma Igũrũ, ũkiuga, ‘Ũyũ nĩwe Mũrũ wakwa nyendete mũno, nĩngenaga nĩ ũndũ wake’” (Mathayo 3:15-17).
Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩa mandĩko kĩratuonia atĩ, o na Ngai Wee mwene nĩarutire ũira wa ũƅatithio wa Mũrũ Wake, ũrĩa wahingirie ũthingu wothe wa ũhonokio. Atwĩĩraga atĩ, “Jesu ũcio waƅatithirio nĩ Johana Mũƅatithania, rĩu, o ma nĩ Mũrũ Wakwa.” Ngai arutire ũira atĩ Mũrũwe aƅatithirio nĩ ũndũ wa ũhorohio wa kĩrĩndĩ. Ekire ũguo nĩ geetha wĩra mũthingu wa Mũrũwe Jesu, ndũũkage kĩene.
Jesu nĩ Mũrũ wa Ngai na Mũhonokia wa ehia othe a thĩ. “Nĩngenaga nĩ ũndũ wake” Ngai akiuga. Nĩ ũhoro wa ma atĩ, Jesu athĩkĩire wendi wa Ithe agĩthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũƅatithio wake.
Kiugo ũƅatithio kĩrĩ na ũtaũri, “gũthamƅio, kũigĩrĩra, gũthika.” Na nĩ tondũ mehia mothe nĩ maigĩrĩirũo harĩ Jesu hĩndĩ ĩrĩa aƅatithirio, rĩu ũndũ ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩĩka, nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega, nĩguo tũhonokio kuuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ. 
Kũhingio kwa ũrathi wothe wa ũhonokio wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, wahingorio na ũƅatithio wa Jesu Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ. Nĩ ũndũ ũcio ũrathi wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene mũthia ũkĩgĩa na mũiru Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ. O ta ũrĩa andũ a Aisiraeli matheragio mehia rita rĩmwe harĩ o mwaka Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ mehia ma kĩrĩndĩ makĩigĩrĩrũo harĩ Jesu na akĩmatheria tene o na tene. 
Alawii 16:29 nĩ ngerekano ya Mathayo 3:15. Jesu aƅatithirio nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Nĩ ngaatho nĩ ũndũ wa ũƅatithio Wake, arĩ othe metĩkĩtie woheri Wake wa mehia wa tene na tene, nĩ mahonoketio; mehia mao mothe nĩ matheretio ihengere-inĩ cia ngoro ciao. 
Angĩkorwo ndũmenyete na ndwĩĩtĩkĩtie ngoro-inĩ yaku ũma wa ũƅatithio wa Jesu, na gĩkuũ Gĩake Mũtharaƅa-inĩ-rĩ, ndũngĩtherio mehia maku o na ũngĩikara na mũtũrĩre mwagĩrĩru atĩa. No na njĩra ya ũƅatithio wa Jesu kiugo Ngai kĩhingĩĩtio, na mehia maitũ magatherio. Ũhonokio wa ma wonekanaga na ũkũũri wa mehia maitũ mothe, na nĩ na ũƅatithio wa Jesu. 
Ũrĩ na ũhoro ũyũ meciria-inĩ, wagĩrĩirũo nĩ gwĩĩka atĩa? Nĩ ũgwĩtĩkĩra ũhonokio ũyũ ngoro-inĩ yaku? Kana aca? Gĩĩkĩ ti kiugo kĩa mũndũ, no nĩ kiugo kĩa Ngai Wee mwene. Jesu akuire Mũtharaƅa-inĩ nĩ ũndũ nĩakuĩĩte mehia maku marĩa aigĩrĩirwo rĩrĩa aƅatithirio. Ndũũgwĩtĩkania na atĩ kwamƅwo kwa Jesu kwonekanire nĩ ũndũ wa ũƅatithio Wake?
Nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Aroma 8:3-4, “Nĩ gũkorũo ũndũ ũrĩa ũtangĩahotekire nĩ watho ũcio, nĩ ũndũ wa kwagithio hinya nĩ ũhoro wa mwĩrĩ-rĩ, Ngai nĩaawĩkire nĩ kũrekia Mũrũwe o ũrĩa wake mwene, arĩ na mwĩrĩ ũhaanaine na ĩno iitũ ya wĩhia, atĩ we atuĩke thĩnjo nĩ ũndũ wa wĩhia; agĩgĩtua cira na njĩra ĩo atĩ ũhoro wa wĩhia ũtorio mĩĩrĩ-inĩ ya andũ: nĩ getha ũthingu ũrĩa mwathane watho-inĩ ũhingio thĩinĩ witũ, ithuĩ tũtatwaragana na ũhoro wa mwĩrĩ, tiga ũrĩa wa Roho.”
Nĩ tondũ ithuĩ ta ciũmƅe cia wĩra-rĩ, tũtingĩhota kũhingia watho na mathani ma Ngai nĩ ũndũ wa ũmocu wa mwĩrĩ, Jesu akuire wĩhia wothe wa mwĩrĩ na mwĩrĩ wake. Ũyũ nĩguo ũma wa ũƅatithio wa Jesu. Ũƅatithio wa Jesu nĩguo watongoririe na ũkĩamũra ũhoro wa gĩkuũ Gĩake Mũtharaƅa-inĩ. Ũyũ nĩ ũgĩĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩhumo wa Ngai.
Angĩkorũo ũretĩkĩtie o gũkua kwa Jesu Mũtharaƅa-inĩ, garũrũka na wĩtĩkĩre ngoro-inĩ yaku ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũhonokio wa ũƅatithio wa Jesu. Hĩndĩ ĩo, na no hĩndĩ ĩo tu ũngĩtuĩka mwana wa Ngai kũna. 
 

ŨΗORO-ŨRĨA-MWEGA WA KĨΗUMO
 
Ũhoro-ũrĩa-mwega wa 
kĩhumo-rĩ, nĩ ũrĩkũ?
Nĩ Ũhoro-ũrĩa-mwega 
wa maĩ na Roho
 
Ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩhumo-rĩ, nĩ ũhoro wa ũhorohio wa mehia. Ũyũ nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũƅatithio wa Jesu, gĩkuo Gĩake na kũriũka, na nĩguo Ngai atũguũrĩirie. Jesu Kristo atheririe mehia mothe o ihinda rĩmwe, hĩndĩ ĩrĩa aƅatithirio rũĩ-inĩ rwa Jorodani, ũguo akĩheana ũhonokio kũrĩ arĩa othe metĩkagia ũhoro ũyũ wa ma. Nĩ ũndũ wa wĩtĩkio witũ-rĩ, mehia mothe maitũ ma matukũ ma mũico-rĩ, nĩ matheretio.
Rĩu, mũndũ o wothe wĩtĩkĩtie ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ, nĩ ahonoketio kuuma mehia make mothe, tene o na tene. Wee nĩ wĩtĩkĩtie? Angĩkorũo wacokia “Ĩĩ, nĩ njĩtĩkĩtie,” rĩu nĩ ũgũtuĩka mũthingu o ma.
Reke tũkuhĩhie ũhoro wa maũndũ marĩa mahanĩkire thutha wa Jesu kũƅatithio. Thĩinĩ wa Johana 1:29, nĩ kwandĩkĩtwo, “Onei Gatũrũme ka Ngai, Karĩa ga Gũtwara Mehia ma Kĩrĩndĩ!” 
Johana Mũƅatithania ũrutire ũira atĩ, Jesu arĩ Gatũrũme ka Ngai, na nĩwe wathengirie mehia ma kĩrĩndĩ. Johana Mũƅatithania nĩaigĩrĩire Jesu mehia mothe ma kĩrĩndĩ rĩrĩa amũƅatithĩirie rũĩ-inĩ rwa Jorodani. Na kuongerera, nĩ tondũ Johana Mũƅatithania wee mwene nĩwe waƅatithĩirie Jesu, nĩ angĩarutire ũira, “Onei Gatũrũme ka Ngai, Karĩa ga Gũtwara Mehia ma Kĩrĩndĩ!” Jesu aƅatithirio na agĩthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na ũyũ nĩguo ũyũ nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ.
 
 
“Onei Gatũrũme ka Ngai, Karĩa ga Gũtwara Mehia ma Kĩrĩndĩ!” (Johana 1:29). Jesu agĩthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũƅatithio Wake. 
Mehia marĩa waaneka kuuma gũciarũo, o nginya ũgĩkinyia mĩaka ikũmi o na macio me hamwe na mehia ma kĩrĩndĩ. Nĩ wĩtĩkĩtie atĩ mehia macio nĩ maigĩrĩirũo harĩ Jesu?   ̶ Ĩĩ, nĩ njĩtĩkĩtie. ̶ ĩĩ maũndũ ma kũagarara watho kuuma mĩaka 11 nginya 20? Nĩ wĩtĩkĩtie atĩ o na mehia macio o na mo nĩ maigĩrĩirũo harĩ Jesu?  ̶ Ĩĩ, nĩ njĩtĩkĩtie. ̶ 
Ĩ mehia marĩa ũkeehia matukũ-inĩ ma thutha-rĩ, hihi me hamwe na mehia ma kĩrĩndĩ?  ̶ Ĩĩ, na macio me hamwe na mehia ma kĩrĩndĩ.  ̶ Na, hihi macio nĩ maigĩrĩirũo harĩ Jesu?    ̶ Ĩĩ, nĩ maigĩrĩirũo. ̶ Nĩ wĩtĩkĩtie atĩ mehia mothe maku nĩ maigĩrĩirũo harĩ? Ĩĩ, nĩnjĩtĩkĩtie. Nĩ wĩtĩkĩtie atĩ o na mehia macio o na mo nĩ maigĩrĩirũo harĩ Jesu rĩrĩa aƅatithirio?  ̶ Ĩĩ, nĩ njĩtĩkĩtie. ̶ 
Hihi nĩ ũkũũenda kũhonokio kuuma mehia-inĩ ma kĩrĩndĩ o ma? Angĩkorwo nĩ ũkũũenda, ĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ. Hĩndĩ ĩrĩa wetĩkia, we nĩ wahonokio. Nĩ wĩtĩkĩtie ũguo? Ũyũ nĩguo ũhonokio wa ma wa gũciarũo rĩngĩ. Nĩ irathimo cia Ngai kũrĩ ehia othe thĩ ĩno.
Gwĩtĩkia ũhonokio wa ma wa gũciarũo rĩngĩ thĩinĩ wa ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ, na gũcũthĩria wendo Wake, nĩkuo kũgĩa na wĩtĩkio wa ma na nĩkuo gũciarũo rĩngĩ na ma. Marũri ma gũciarũo rĩngĩ nĩ maĩ na thakame ya Jesu. No mũhaka wĩtĩkĩre ciugo cia ma iria ciandĩkĩtwo Kĩrĩkanĩro-inĩ.
 

NDINI NA WĨTĨKIO
 
Nĩ ũira ũrĩkũ ũkoragwo ngoro-inĩ 
cia arĩa aciare rĩngĩ?
Atĩ Jesu nĩatheririe mehia mothe maitũ na
ũƅatithio wake na thakame
 
Ũtaũri wa ndini nĩ gwĩtĩkia Jesu kũringana na meciria ma mũndũ, na kũregana na kiugo kĩa ũthingu kĩa Ngai. No rĩrĩ, ũhonokio wa mehia wĩ haraya na meciria ma mũndũ. Wĩtĩkio nĩ gwĩtĩkia ciugo ciothe cia Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene o na Kĩrĩa Kĩerũ, na kũregana na meciria ma ũmũndũ. Nĩ kũamũkĩra ta ũrĩa kũandĩkĩtwo Kĩrĩkanĩro-inĩ, na gwĩtĩkĩra ũhonokio wa maĩ na thakame: ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ. Mũndũ no ahonokio na kũamũkĩra ngoro-inĩ yake ũmenyo wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩhumo.
Hatarĩ na ũƅatithio wa Jesu, hatirĩ na kũnenganĩrĩria mehia maitũ, na hatarĩ na ũitĩki wa thakame, gũtirĩ kuoherũo kwa mehia. Mehia maitũ mothe maigĩrĩirũo harĩ Jesu mƅere ya athiĩ namo Mũtharaƅa-inĩ na aite thakame nĩ ũndũ witũ. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ, ũhoro-inĩ ũcio wa gũciarũo rĩngĩ na ũhoro-ũrĩa-mwega, na tũkohorwo kũna kuuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ. 
Wĩtĩkio wa ma nĩ gwĩtĩkia atĩ Jesu Kristo nĩatheririe mehia mothe maitũ kũna rĩrĩa aƅatithirio; nĩ gwĩtĩkia atĩ nĩatuĩrĩirũo nĩ ũndũ wa mehia maitũ, Mũtharaƅa-inĩ. No mũhaka twĩtĩkie ũhonokio wa ũthingu wa Ngai. Ngai nĩ ũndũ wa ũrĩa atwendire mũno ũũ atĩ, agĩtũhonokia na ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũhoro-ũyũ-ũrĩa-mwega, tũhonokagio kuuma mehia-inĩ mothe maitũ, na tũkoohorwo kuuma itua rĩa gĩkuũ, na tũgatuĩka athingu mƅere ya Ngai.
“Mwathani, nĩ njĩtĩkĩtie. Ndiagĩrĩirwo nĩ ũhonokio, no nĩ njĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũƅatithio wa Jesu, kwamƅwo Gwake na kũriũka.” Twagĩrĩirũo no gũcokeria Mwathani ngaatho, nĩ ũndũ wa kĩrathimo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ. Gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩhumo nĩguo wĩtĩkio wa ma. 
Ũma wa gũciarũ rĩngĩ nĩ ũyũ; “Gũgakĩoneka atĩ gwĩtĩkia kuumanaga na ũhoro ũrĩa ũiguĩtwo, nakuo kũigua gũũkaga nĩ ũndũ wa uuge wa Kristo” (Aroma 10:17). “Na nĩmũkamenya ũhoro-ũrĩa-wa-ma, naguo ũhoro-wa-ma ũmũũkũre ũkomƅo-inĩ” (Johana 8:32). No mũhaka tũmenye ũhoro wa ma ũrĩa ũtariĩ, na twĩtĩkie ũhoro wa maĩ, thakame, na Roho, ũhoro ũrĩa wĩkĩrĩte ũira (1 Johana 5:6). 
“Naguo ũhoro-wa-ma ũmũũkũre ũkomƅo-inĩ.” Ciugo ici nĩ cia Jesu cia ũhoro wa maĩ na thakame. Hihi nĩ ũkũũrĩtwo ũkomƅo-inĩ? Tũrĩ andũ a ũndini kana a wĩtĩkio? Jesu endaga o andũ arĩa tu, mesna wĩtĩkio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
Angĩkorwo nĩ wĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake-rĩ, wee ndũrĩ na mehia ngoro-inĩ yaku. No, angĩkorwo wĩtĩkĩtie Jesu o ta ũndũ wa ũndini-rĩ, we ũtũũraga o na mehia, na nĩ tondũ ndũrĩ na wĩtĩkio mũkinyanĩru wa ũhonokio wa Jesu. Andũ a ũndini mageragia gũkinyĩra ũkũũri wa mehia mao o hĩndĩ ĩrĩa marahoya mahoya ma mũheraa.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, andũ ta acio gũtirĩ hĩndĩ o na ĩrĩkũ mangĩhonokio kuuma mehia-inĩ mao. O na kana magũtũũra o meriraga mĩtũũrĩre-inĩ yao, ũndũ ũyũ ndũngĩthengia ũma wakuoherwo kwa mehia na ũƅatithio wa Jesu na gĩkuo gĩake Mũtharaƅa-inĩ. Rekeii tũhonokio na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa Jesu, ũrĩa watheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ, o nginya matukũ ma thutha-inĩ. 
Nĩ ngũkwĩĩra o rĩngĩ atĩ kũhera o mũthenya gũtingĩcenjia, atĩ kuoe ithenya rĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ. Akristiano othe magĩrĩirũo rĩu nĩ gwĩtĩkia kuoherũo kwa mehia na ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ.
Tũtingĩhota kũhera mehia maitũ mothe ƅiũ. Kũhera gũtarĩ gũkinyanĩru gũtingĩhota gũtongoria mũndũ mƅere Ngai, no nĩ o gũthathai athathayagia ngoro yake tu. Kũhera kũu kwa maheni nĩ umƅũũri wa mwena ũmwe, ũũ atĩ gũtirĩ hĩndĩ ũngĩrongoria wendi wa Ngai. Ũyũ ti ũndũ Ngai akoragwo etereire kuuma kũrĩ ithuĩ.
Wĩriri wa ma nĩ ũrĩkũ? Nĩ gũcokerera Ngai, gũcoka kiugo-inĩ kĩa ũhonokio wa Jesu, na gwĩtĩkia o ta ũrĩa kiugo kĩandĩkĩtwo. Ũhoro-ũrĩa-mwega ũrĩa ũtũhonokagia-rĩ, nĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũƅatithio wa Jesu, kwamƅwo Gwake, na kũriũka. Hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega na kũũrũmia, nĩguo tũcokaga tũkahonokio na tũkagĩa na muoyo wa tene na tene. 
Ũyũ nĩguo ũmenyo wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ; na nĩ gwĩtĩkia ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake na ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũthamaki wa Ngai ũrĩa ũtũhotithagia gũciarũo rĩngĩ.
Rĩrĩa Jesu atwĩrire atĩ nĩ twagĩrĩirũo nĩ gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho-rĩ, endaga kuuga atĩ nĩ twagĩrĩirũo nĩ gũciarũo rĩngĩ na gwĩtĩkia ũƅatithio Wake na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, rĩu no tũhote gũtonya na gũtũũra ũthamaki-inĩ wa Ngai. No mũhaka twĩtĩkie kiugo kĩa Ngai. Indo igĩrĩ iria ciĩkĩraga ũira wa kuoherũo mehia nĩ ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ, nĩ cio ciugo iria itũhotithagia gũciarũo rĩngĩ.
Hihi, nĩ wĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ na kuoherũo mehia? Wĩtĩkio wa ũƅatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaƅa-inĩ nĩ watũhonokirie kuuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ. No tũtuĩke a gũciarũo rĩngĩ na wĩtĩkio ũyũ. Na nĩ tondũ Jesu mehia ma ehia othe a thĩ ĩno-rĩ, hihi-rĩ, nĩ kĩ kĩngĩtũma tũage gwĩtĩkia, na tũciarũo rĩngĩ?
Arĩa metĩkĩtie maũndũ macio merĩ ma ũira witũ wa gũciarũo rĩngĩ, ũƅatithio wa Jesu kwamƅwo Gwake, nĩ maciarĩtwo rĩngĩ kũna. Nake ũrĩa wĩtĩkĩtie Mũrũ wa Ngai, eena ũira (1 Johana 5:3-10). Hĩndĩ ĩrĩa wetĩkia Jesu-rĩ, ndũagĩrĩirũo nĩ kũiga ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ, na thakame na Roho thĩ.
O ta ũrĩa mũtongoria wa ita, Naamani ethamƅire maita mũgwanja rũĩ-inĩ rwa Jorodani nĩguo ahonio mangũ (2 Athamaki 5), twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia atĩ Jesu nĩatheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ o ihinda rĩmwe rĩa kũigana rũĩ-inĩ rwa Jorodani, na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, agĩtũhe ũhonokio wa tene na tene. 
Na nĩ tondũ Jesu nĩatwendete-rĩ, no tũhonokio kuuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ, na tũgĩe na muoyo wa tene na tene, nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kuoherũo mehia. Rekeii ithuothe twĩtĩkie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ, na tũgĩe na ũhonokio wa Ngai. 
LIST Download FREE eBook & AudioBook