• All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
  • Explore multilingual sermons in global languages
  • Two new revised editions in English have been released
  • Check out our website translated into 27 languages
Search

Sermons

A konglam 3: Thlarau le Ti thawngtha bia

[3-5] Hrinthannak Thawngtha Bia Hram Sullam (Johan 3:1-6)

2021.05.04 114
Hrinthannak Thawngtha Bia Hram Sullam(Johan 3:1-6)
“Judah mi hruaitu a s mi pa pakhat a rak um i a min cu Nikodemu a si, amah cu Farasi phu chung mi a si. Zan khat cu Jesuh sin ah khan a va kal i, “Rabbi, nangmah cu Pathian thlah mi cawnpiaktu saya na si kha kan hngalh. Pathian nih a umpi hna lo ahcun, hmelchunhnak na tuah mi hi ahohmanh nih an tuah kho lai lo,” tiah a ti. Jesuh nih cun, “Biatak tein kan chimh: Ahohmanh hrinthan a si lo ahcun Pathian Pennak kha a hmu kho lai lo,” tiah a leh. Nikodemu nih cun, “Zetindah patling a si cang mi cu hrinthan cu a si khawh lai? A nu paw chung ah cun lut than in hrinthan cu a si kho bal lai lo,” tiah a leh. Jesuh nih cun, “Biatak tein kan chimh: Ahohmanh ti le thlarau in hrin a si lo ahcun Pathian Pennak chung ah cun a lut kho lai lo. Pumsa lei in ti ahcun mi cu a nu le pa chung in a chuak mi a si, sihmanhsehlaw thlarau hrin si awkah cun Thlarau in a chuak mi a si awk a si.” 
 
 

BAIBAL NING IN HRINTHANNAK SULLAM CU ZEIDAH A SI?


Vawlei cung ah Jesuh zumhnak men in hrinthan a duh mi an tampi. Asinain chimh kan duh mi cu, hrinthannak hi kanmah duh paoh in a si kho mi a si lo i kan tuahsernak theipar nih a chuahpi mi zong asi fawn lo. 

Hrinthannak hi taksa lungthawhnak le thlennak he ai pehtlai maw?
Pehtlai lo. Hrinthan cu thlarau lei thlen a si. Misual kha misual lo ah hrinthan a si.

Khrihfa tampi nih hihi an i palh mi ruahnak a si. Kan hrinthan ko tiah an i ruah. A tanglei bantuk in a cheu khat nih an i zuam. Cheu khat nih Khrihfabu tampi dirhnak in an i zuam, cheu khat nih thawngtha bia aphak lonak hmun ah missionary riantuannak in an i zuam i a cheu nih cun nupi pasal ngei loin an nun chung Pathian riantuannak in an i zuam. 
Cu lawng si rih lo. Cheu khat ve nih cun Khrihfabu ah chawva tampi an pekchanh i cheu khat nitinte biakinn phiahnak in an caan an hman ve. An caan le an ngeihchiah kha Khrihfabu ah an pek dih. Cu an tuahsernak nih nunnak suiluchin a hmuh rua lai tiah an ruah. Pathian nih kan tuahsernak a kan hngalhpiak lai i kan hrinthan ko lai tiah an ruah.
A pum ai pe tuk i hrinthan a duh tuk mi an tamtuk. Hmunkip ah hmuh khawh an si. Fak piin rian an tuan i nikhat khat cu Pathian nih kan riantuannak a kan hngalhpiak lai i kan hrinthan te ko lai tiah an ruah. Cubantuk minung hna cu riantuannak phu kip le Baibal sianginnn kip ah hmuh khawh an si. Vanchia ngai a si mi cu, hibantuk mi hna nih hrinthannak biatak sullam an hngalh lo mi hi a si. 
Zeizong vialte kha an tuahsernak in an tah i, “hihi ka tuah ahcun ka hrinthan ko lai” tiah an ruah. Cucaah an thazaang dihlak kha tuahsernak ah an hman i cu an tuahsernak cu hrinthannak hrampi a si ruah tiah an ruah, a cheu nih cun, “keimah zong Rev. John Wesley bantuk in hrinthannak ka co te ko lai” tiah an ruah. Johan 3:8 an rel tikah, ahohmanh nih hrinthannak hi khuazei in dah a rat i khuazei ah dah a kal ti kan hngal kho lo tiah an leh. 
Cucaah Jesuh nih nikhat khat cu hrinthannak a kan pek te ko lai tiah ruahchannak he rian fak piin an tuan. “Hihi ka tuah peng ahcun ni khatkhat cu Jesuh nih hrinthannak a ka pek te ko lai. Kai hngalh lo kar ah kan hrinthan te ko lai. Zing khatkhat cu hrinthan buin ka tho te lai i vancung kai ding ka si te ko lai” tiah an ruah. Cubantuk zumhnak cu thei a tlai lo mi zumhnak le ruahchannak a si.
Cubantuk lam cun zeitik hmanh ah hrinthan khawh a si lo. Kuat zuk lo le zu ding loin biakinn panh peng nak nih a kan hrinthanter kho lo. Jesuh nih a chim bantuk in vancung pennak luhnak ding ahcun “Thlarau le ti kan hrinthan” a herh. Thlarau le ti lawng hi Pathian nih hrinthannak caah a timhlamh mi lam a si. 
Ahohmanh Thlarau le ti in hrinthan a si lo ahcun ai zuamnak vialte cu pakpalawng a si dih. Ahohmanh pekchanhnak, tlawmngaihnak le pumpeknak in hrinthan khawh a si lo. Cheu khat nih cun Pathian lawng nih a hrinthan mi a hngalh khawh hna caah kannih nih cun kan hngal kho lo tiah an ti. 
Cuticun an i hnem ko nain hrinthannak cu cabuai tang ah thuh khawh pawl a si lo. Amah le mah kha a hrinthan ahcun ai hngalh ko lai i midang zong nih an theihpiak ko lai.
Taksa in hngalh khawh lo hmanh ah thlarau in kan hngalh khawh ko lai. Pathian bia, Thlarau, thisen le ti bia in hrinthannak a co mi kha a hrinthan taktak mi cu an si. Asinain a hrinthan lo mi nih cun Nikodemu bantuk in an hngal kho lai lo. 
Cucaah biatak a si mi Jesuh thisen le tipil innak in khamhnak biatak hi kan ngaih a hau. Pathian bia kan ngaih i kan cawn tik ah, a chung ah biatak kan hmuh khawh. Cucaah kan ruahnak innka on i ralring tein Pathian bia kan ngaih ding hi a biapi tuk hringhran. 
“Thli cu a duhnak paoh ah a hrang ko, a thawng cu na theih, sihmanhsehlaw, khuazei in dah a rat le khuazei ah dah a kal kha na hngal lo. Thlarau in hirn a si mi cu, cubantuk cu an si ve,” (Johan 3:8) tiah a ti. 
A hrinthan lo mi nih hi Baibal cang a rel tik ah, “Jesuh nih kan hrinthan le than lo nan i hngal kho lo a kan ti. Ahohmanh nih an hngal kho lo” tiah an ti. Cu ruahnak nih cun an hna a ngamter hna. Thli cu khuazei in dah a rat i khuazei ah dah a kal ti kan hngal lo nain Pathian nih cun a hngalh.
Hrinthannak a co mi zong nih a hramthawk ahcun an hngal tawn lo. Cucu hngalhfian khawh a si ko. Cubantuk minung hna thinlung ahcun thawngtha bia a um: Jesuh tipil innak le thisen tlanhnak thawngtha bia a um.
Mah hihi a hrinthan mi hna tehte khannak a si. Thawngtha bia a thei mi paoh nih, “keimah cu sualnak ka ngei ti lo. Khamh ka si cang i ka hrinthan cang” ti an hngalh khawh. Thlarau le ti thawngtha an thinlung ah an chiah tikah, Pathian fa mithiang ah an i cang. 
Cheu khat cu, “Na hrinthan maw?” tiah hal an tong i, “Ka hrinthan rih lo” tiah an leh tawn hna. Cutikah “Khamh na si cang maw?” an ti than hna i, “Aw, khamh ka si cang ko tiah kai ruah” tiah an leh than hna. Cubantuk cu ai kalh mi lehnak a si, a si ko lo maw? Mi pakhat nih hrinthannak a co tikah a taksa zong ai thleng lai tiah an ruah caah a si.
Cubantuk minung hna nih hrinthannak cu taksa pehtlai thliahmah te thlennak hi a si tiah an ruah. Asinain Thlarau le ti hrinthannak an fiang lo tinak a si. 
Hrinthannak sullam a fiang lo mi an tamtuk hringhran. Zaangfak tuk an si. Mi sawhsawh lawng an si lo, Khrihfabu hruaitu pipi zong nih an fiang lo. Hrinthannak a co mi hna nih kan tuarpi tuk hna.
Hibantuk in kan ruahnak a palhsual tikah Jesuh zong kan caah a lung a fak tuk ve. Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak thawngtha in kan dihlak in hrinthannak co hna u sih. 
Hrinthan le khamh co cu ai khat mi a si. Asinain mitampi nih an theithiam lo. Hrinthan ti cu Thlarau le ti thawngtha zumhnak in kan thinlung sualnak vial hnawhpiak kan si cang ti zumh kha a si. Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak zumhnak thawng in mithiang ah i can kha a si. 
Hrinthannak cohlan ahcun misualfa kan si, hrinthannak co hnu ahcun sualnak ngei lo, a hrinthan taktak mi kan si. Khamhnak thawngtha zumhnak hmang in Pathian fa kan si cang.
Hrinthan ti mi cu Jesuh tipil innak, vailam cung a thihnak le a thawhthannak angki kan i hruk ve tinak a si. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen thawng in mithiang kan si tinak a si. 
Nu pawchung in hrin kan si tikah misualfa in hrin kan si. Asinain Thlarau le ti thawngtha in hrinthannak kan co ahcun mithiang sualnak ngei lo kan si. 
A lenglei cun thlennak a um lo mi a lo nain, a chunglei in thlarau in hrinthan a si. Cucu hrinthan sullam cu a si. Asinain hi biatak a hngal mi an tlawm tuk, thong khat ah pakhat tluk lawng nih an hngalh. Hrinthannak sullam taktak a hngal mi an tlawm tuk ti na zum kho ve maw? 
Thlarau le ti thawngtha bia in hrinthannak a co mi nih cun a hrinthan mi le vawlei mi kha an thleidan khawh hna. 
 

THLITU A UKTU CU JESUH A SI

Aho nih dah khamh mi an hngalh khawh?
A hrinthan mi nih 

“Thlitu cu a duhnak paoh cu a hrang ko, a thawng cu na theih, sihmanhsehlaw khuazei in dah a rat le khuazei ah dah a kal kha na hngal lo. Thlarau hrin a si mi cu, cubantuk cu a si.” Jesuh nih a hrinthan lo mi hna kong a chim. Hrinthan mi nih cun hrinthannak kong an hngalh, asinain Nikodemu nih cun a hngal lo. Pathian a hrinthan mi cu a hngalh hna i anmah te zong in an i hngal ve.
Asinain a hrinthan lo nih cun thlitu khuazei ah dah a kal ti kan hngalh lo bantuk in a hrinthan mi kha an hngal kho ve hna lo. 
Hihi na hngalfiang kho maw? Thlitu cu aho ni dah a kalter? Aho nih dah thli a ser? Vancung Pathian nih a ser. Aho nih dah vawlei khua caan, thli le ti a uk hna? Nunnak a ngei mi vialte chung ah aho nih dah thaw apek hna? Phun dang in, hi vawlei cung nunnak a ngei mi vialte hi aho nih dah a ser hna i an sining dirhmun cio a phakter hna? Pathian tling a si mi, Jesuh Khrih nih.
Thlarau, thisen le ti thawngtha kan hngalh lo tikah hrinthannak kan co kho lo i midang zong kan cawnpiak kho hna lo. Jesuh nih ahohmanh Thlarau le ti in hrin a si lo ahcun hrinthannak a co kho lo tiah a ti. 
Hrinthannak taktak a kan petu Thlarau le ti thawngtha bia hi kan zumh a herh. Thlarau le ti khamhnak thawngtha a zum mi hna sin ah Thlarau cu aphan i an chung ah khua a sa. 
Jesuh Khrih cu vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipilnak a in i sual leiba cham ding ah vailam cung thihnak a tuar. Mi vialte thinlung ah hrinthannak thawngtha a phakter. Hi thawngtha kan zumh tikah Thlarau kha kan thlarau ah a lut. Mah hihi hrinthannak thawngtha a si. Jesuh nih tipil a innak vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti le vailam cung ah a thisen a luanter ti a zum mi paoh nih hrinthannak an co lai. 
Genesis 1:2 ah, “Vawlei cu mui zong a ngei lo, pungsan zong a ngei lo. Rilipi cu muihnak nih a khuh i ti cung ah cun Pathian thawnnak cu aa chawk” tiah a ti. Pathian thlarau cu ti cung ah aa chawk tiah a ti. Pathian thlarau cu vawlei leng ah aa chawk. 
A chim duh mi cu Thlarau cu misual hna thinlung ah lut kho lo. Hrinthannak a co lo mi hna thinlung cu rawhralnak le sual muihnak in a khat. Cucaah Pathian thlarau cu an chung ah khua a sa kho lo. 
A hnu bik ah misual mi hna thinlung ah Pathian nih a thawngtha bia a phakter. Pathian nih, “Ceunak um seh” (Genesis 1:3) tiah a ti i ceunak a hung um. Cu hnu lawng ah Pathian thlarau cu minung thinlung ah khua a sa kho. 
Cucaah Thlarau le ti in hrinthannak a co mi hna thinlung ahcun Pathian thlarau khua a sa. Mah cucu “hrinthan sullam” cu a si. An thinlung in hrinthannak an co, a ruang cu Thlarau le ti khamhnak thawngtha an zumh.
Zeitindah mi pakhat nih hrinthannak a co khawh lai? Farasi pa Nikodemu kha Jesuh nih, “ahohmanh Thlarau le ti hrin a si lo ahcun vancung pennak chung ah a lut kho lai lo” tiah a ti. Nikodemu nih, “Zeitindah thlarau le ti cun kan hrinthan khawh lai? Kan nu pawchung ah lut in hrinthan kan si kho lai maw?” tiah a ti. Nu pawchung hrinthan ah a ruah caah a sullam a hngal fiang kho lo.
Jesuh nih “Cawnpiaktu saya na si i hihi maw na hngalh khawh lo?” tiah a ti. Ahohmanh Thlarau le ti in hrinthan a si lo ahcun vancung pennak chung ah a lut kho lai lo i a hmuh zong a hmu kho lai lo tiah Jesuh nih a cawnpiak. Jesuh nih Nikodemu kha hrinthannak biatak a cawnpiak. 
Minung tampi nih hrinthannak co loin Jesuh an zumh. Nikodemu bantuk a si mi Khrihfa tampi cu an hrinthan lo. 
Nikodemu cu Israel thlarau lei hruaitu a si i tuchan Khrihfabu hruaitu bantuk hi a si ve. Phungbia cawnpiaktu, Hebru saya le Judah mi hna biaknak hruaitu a si. Cawnnak sang a ngei mi a si. 
Culio Israel chan ahcun, tuchan bantuk in sianginn thatha a um lo caah mi vialte kha cawnpiaknak inn synagogue le temple ah ‘cawnpiaknak ngai’ ding in an kal. Mi a cawnpiaktu saya an um. Tuchan bantuk in, cawnpiaktu deu zong an tampi ve. Cucaah hrinthannak co loin mipi kha an cawnpiak hna. 
Tuchan zong ah hrinthannak a co lo mi Khrihfabu hruaitu, cawnpiaktu le thawngtha chimtu an tampi. Nikodemu bantuk in hrinthannak sullam an hngal lo. Mi tampi nih hrinthan kan sinak ding ah kan nu pawchung ah luh than a hau tiah an ruah. Hrinthan kan herh ti cu an hngalh nain zeitindah hrinthan kan si lai ti kha an hngal lo.
Micaw pa nih saipi amah ruahnak in a tongh bantuk in anmah fimnak le cawnnak kha an i bochan i hrinthannak an kawl. Khrihfabu ah vawlei kong an chim. Hi ruangah zumhawktlak minung tampi an i rawk. 
Hrinthannak cu kanmah tuahsernak he pakhat hmanh ai pehtlai lo. Pathian nih akan pek mi Thlarau, thi le ti thawngtha zumhnak lawng in hrinthannak co khawh a si. Misualfa in mithiang ah a kan thlengtu cu Pathian thawngtha lawng hi a si. 
Jesuh nih “Hi vawlei cung thil kong ka chim hmanh ah nan ka zumh lo ahcun zeitindah vancung thil kong ka chim tikah nan ka zumh khawh lai?” (Johan 3:12) tiah a ti. Jesuh nih tipil ka innak in nan sualnak vialte ka tawl dih cang ti a chimh hna tikah mipi nih an zum kho lo. Zeidah an zumh lo? An khamhnak kha Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak nih a ser kho lo tiah an zumh. Cucu vancung lei thil kong ka chim ahcun zeitindah nan zumh khawh lai a ti mi cu a si. 
Kan sualnak tlanh ding ah Jesuh nih tipilnak a in, vailam cung ah a thi i hrinthan kan sinak ding ah thihnak in a thothan. 
Cucaah Jesuh nih Biakam Hlun van char in Nikodemu kha a cawnpiak. “Vancung in a rung tum mi mifapa dah ti lo cu ahohmanh vancung i a kai mi an um lo. Moses nih dar rul kha thetse ram lakah a tar bantuk khan Mi fapa zong hi tar a si ve lai. Cucaah cun amah a zum mi paoh nih zungzal nunnak an ngei lai” (Johan 3:13-15) tiah a ti. Moses nih ramcar ah dar rul a tar bantuk in Mi fapa zong hi tar a si ve lai i a zum mi paoh nih zungzal nunnak an ngeih lai.
Jesuh nih “Moses nih ramcar ah dar rul a tar bantuk in mi fapa zong tar a si ve lai?” a ti tikah zeidah a chim duh mi a si (Johan 3:14). Biakam Hlun kha a char i zeitindah amah nih tipil a innak le a thisen in khamhnak a ser lai ti kha a langhgter.
Jesuh cu vailam cung ah thlai a si, cu hlan ah vawlei sualnak kalpi ding ah tipilnak a in hmasa. Jesuh cu sualnak a ngeih lo caah vailam cung ah thlai khawh a si lo. Vailam cung thlai khawhnak ding ah Johan nih tipilnak a pek ta i vawlei sualnak kha a cung ah chuan hmasa a hau. 
Kan sualnak phurhnak le vailam cung sual leiba champiaknak thawng lawng in misual mi vialte a kan khamh khawh i sualphawtnak chung ina kan luatter khawh. Jesuh nih Thlarau le ti hrinthannak thawngtha a kan pek. 
Cucaah Jesuh nih cu ka khamhtu a si tiah a zum mi paoh nih tipil a innak le a thihnak angki an i hruk i hrinthannak an co. A hnu lawng ah Nikodemu nih a hngalhfian. 
 

DAR RUL TAR A SI BANTUK IN

Zeiruang ah dah Jesuh vailam an tah?
Tipil innak in kan sualnak vialte a lak dih caah

Moses nih ramcar ah dar rul a tarnak tuanbia hi na hngal maw? A tuanbia ah Number 21 ah hmuh khawh a si. Israel mi hna cu Izip ram saltannak in an chuah hnu ah ramcar ah an tha a ba hringhran, cucaah Pathian le Moses kha an dohkalh hna i an volhpamh hna.
Cutikah Pathian nih an lakah rul hrang a thlah hnawh hna i an cuk hna i an thi. Rul nih acuk hna i an phin dih hnu ah a cheu khat cu an thih. 
Mi an thih tikah, an hruaitu Moses cu Pathian sin ah thla a cam. “Bawipa, kan khamh ko sawh” tiah thla a cam. Pathian nih dar rul ser law thlai tuah tiah a fial. Cu dar rul a zoh mi paoh cu an nung lai tiah a ti. Pathian nih a chimh bantuk in Moses nih a tuah i mipi sin ah Pathian bia a phuan. 
Cu bia a zum mi i dar rul a zoh mi paoh nih damnak an hmuh. Cubantuk in kannih zong satan siivai chung in kan dam a herh ve. Israel mi hna nih Moses bia an ngaih i dar rul thlai mi an zoh tik ah damnak an hmuh. 
Ramcar chung ah an thlai mi dar rul nih Jesuh tipil innak in vawlei sualnak vialte a cung ah chuannak le vailam cung a thihnak a hmuhsak. Vawlei sualnak vialte kha a cung ah a khin dih i sual leiba a kan chimpiak. Cuticun sual dantatnak vialte a donghter.
Hi vawlei Satan sualphawtnak in a thi ding mi vialte khamh awk ah Jesuh Khrih cu vawlei ah a ra. Kan sual leiba champiak ding ah tipilnak a in i vailam cung a thih hnu ah a thothan, cu a zum mi paoh cu khamh an si. 
Israel mi hna dar rul a zoh mi paoh nih damnak an hmuh bantuk in Jesuh Khrih nih tipil innak in kan sualnak vialte tawl dih cang i vailam cung ah a thisen in sual leiba a cham dih cang ti a zum mi paoh nih hrinthannak le khamhnak an co lai.
Jesuh Khrih nih tipil a innak, vailam cung a thihnak le a thawhthannak nih kan sual leiba tlamtling tein a kan champiak. Atu cu, amah a zum mi poah nih zungzal thluachuahnak le khamhnak an co lai.
“Vancung in a rung tum mi Mi Fapa dah ti lo cu, ahohmanh vancung i a kai mi an um bal lo” (Johan 3:13) tiah a ti. Kan sual leiba cham ding ah Jesuh nih tipilnak a in, vailam cung ah thihnak a utar i Vancung innka a kan onpiak. “Keimah cu lam le biatak le nunnak ka si. Keimah sin in dah ti lo, ahohmanh Pa sin an phan kho lai lo” (Johan 14:6) tiah a ti. 
Vancung innka ong ding ah Jesuh nih tipilnak a in i vailam cung thihnak a tuar, cu khamhnak a zum mi paoh cu khamh an si lai. Jesuh nih kan sual leiba a cham dih cang caah Thlarau le thi le ti thawngtha a zum mi paoh cu vancung pennak chung ah an lut lai. 
Jesuh nih Thlarau le ti thawngtha in a kan khamh. Hrinthannak ti mi cu Jesuh cu Pathian a si zumhnak le thisen le tipil innak thawngtha zumhnak in a chuak mi a si. 
“Moses ni dar rul kha thetsa ramlak ah a tar bantuk khan Mi Fapa zong hi tar a si ve lai” (Johan 3:14). A sullam zeidah a si? Zeiruang ah dah Jesuh cu vailamtah a herh? Kanmah bantuk in sualnak a tuah ve maw? Kanmah bantuk in a derthawm ve maw? Kanmah bantuk tlamtling lo a si ve maw? A si lo. 
Cuti si ah zeiruangah vailam tah a herh? Kanmah khamh ding ah le kan sual leiba champiak ding caah a si. Tipil a innak le vailam cung a thihnak cu kan sualnak in tlanhnak ding caah a si. 
Mah hihi Thlarau le ti in hrinthan timi cu a si. Jesuh tipil innak le sual leiba chamnak ca vailam cung a thihnak a zum mi paoh cu nunnak thar an ngei. 
 
 

THLARAU LE TI SULLAM 


Thlarau le ti sullam cu zeidah a si?
Ti cu, tipil a innak a si i thlarau cu Pathian a sinak a si.

Baibal nih a kan chimh mi cu, Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak kan zumh ahcun hrinthannak kan co ti hi a si. Pathian fa sinak le hrinthannak cu Pathian bia ah ai tial mi Thlarau le thi le ti khamhnak thawngtha ah hram a bunh mi a si. 
Baibal ning in “ti”sullam cu Jesuh tipil innak (1 Peter 3:21) a si i “thlarau” sullam cu Jesuh Pathian a sinak kha a si. Pathian a si mi Jesuh cu minung titsa in vawlei ah a ra i kan sual leiba champiak ding ah vailam cung ah a thisen a luang ti biatak zumh kha hrinthannak cu a si. 
Tipil a innak in kan sualnak vialte a tawl dih i vailam cung a thihnak in kan sual leiba vialte a kan champiak dih. Tipil innak le thisen luannak in, amah a zum mi vialte a khamh hna. 
Jesuh tipil innak le thisen nih kan sualnak vialte in a khamh ti hi kan hngalhfian awk a si. Thlarau le ti in hrinthannak a co mi lawng vancung pennak chung ah an lut kho lai i an hmuh khawh lai. Jesuh nih tipil a innak ti, a thisen le Thlarau in a kan khamh. Cucu na zum maw? 
Jesuh cu vancung lei tlangbawi ngan vawlei sualnak vialte a man pek piak ding ah a ra mi a si. Tipilnak a in, vailam ah a thisen a luanter i thihnak in a thothan, cucu a zum mi paoh cu a khamh hna i mi khamhtu ah a hung cang. 
Johan 10:7 ah Jesuh nih, “Tuu luhnak kutka cu keimah hi ka si” tiah a ti. Jesuh cu vancung luhnak kutka ah a dir. Aho nih dah innka a kan hunpiak? Jesuh Khrih nih. 
A khamhnak biatak hngal lo in amah a au mi paoh cu hnulei a chit kanh hna. Tipil a innak, vailamcung a thihnak a zum lo mi paoh cu hrinthannak a pe hna lo. Pathian bia ai tial mi, a thianhlimnak le Pathian a sinak a zum lo mi paoh cu hnulei a chit kanh hna.
Biatak cu, Jesuh cu taksa in a ra i tipilnak a in, sual leiba champiak ding ah vailam cung ah a thi i a nithum hnu ah thihnak in a thothan ti hi a si. Hi biatak a zum lo mi paoh cu Pathian nih a hlawt hna. “Sualnak man cu thihnak a si” (Rom 6:23).
Jesuh tipil innak a zum mi, a thisen tlanhnak a zum mi le an thinlung ah sualnak a ngei lo mi paoh cu Pathian nih vancung pennak chung luhnak nawl apek hna. Mah hihi Thlarau le ti nih a chuah pi mi khamhnak thawngtha biatak cu a si. Thlarau le ti in hrinthannak co cu vancunglei in a ra mi thawngtha bia co a si. Jesuh tipil innak le thisen a zum mi lawng nih hrinthannak an co khawh. Jesuh tipil innak le thisen a zum mi lawng nih sualnak ngei lo an si i a hrinthan taktak mi an si. 
Tuchun ah, Nikodemu nih a hngalh lo bantuk in, minung tampi nih thawngtha bia sullam hngal loin Jesuh an zumh ve. Nikodemu hi zatlang bu ah miding fel taktak a si. Asinain Jesuh sin in thawngtha bia a theih i, a hnu bik Jesuh an thah tikah a ruak vuitu ah a hung cang. Hi caan ahcun Nikodemu nih Jesuh a zumh cang. 
Tuchun ni zong ah Jesuh Thlarau le ti khamhnak thawngtha a hngal lo mi kan tamtuk rih. Cun thawngtha bia theih caan tha a ngei ko nain a cohlang duh lo mi zong an tamtuk rih. Zaangfak ngaingai an si. 
Jesuh nih hrinthannak lam a kan sialpiak. Zei nih dah a kan hrinthanter? Thlarau le ti le thi nih kan hrinthanter. Jesuh nih tipil a innak ah kan sualnak vialte a tawl dih. Vailam cung ah thihnak a tuar i nithum hnu ah thihnak in a thothan.
Amah a zum mi paoh cu hrinthannak laksawng a pek hna. Jesuh nih amah a zum i hrinthannak a co mi vialte khamhtu a si. Van lei vawlei le zeizong vialte a sertu Jesuh he nan um peng khawh nakhng thlacam ve. 
Johan 3:16 ah, “Amah a zum mi paoh cu an thi ti lai lo, zungzal nunnak an ngei lai” tiah a ti. Jesuh zumhnak in zungzal nunnak kan hmuh. Thlarau le ti thawngtha zumhnak in hrinthannak kan co. Jesuh cu Pathian le khamhtu a si, tipil a innak le vailam cung a thihnak in a kan tlanh ti zumhnak thawng in hrinthannak biatak kan co. 
Hi biatak kan zumh lo a si ahcun a zungzal hell ah thlak kan si lai. Hi ruang ah Jesuh nih Nikodemu kha, “vawlei thil kong kan chimh hna i nan zumh lo ahcun zeitindah vanlei thil kong cu nan zumh khawh lai?” tiah a tinak a si. 
Pathian nih kan caah zeidah a tuah? Jesuh thawng in a tuah mi khamhnak nih hrinthannak a kan pek. Jesuh nih vawlei, Satan le sualnak in a kan khamh. Misual mi hna sual dantatnak chung in khamh awk ah, tipil innak in kan sualnak vialte a tawl dih i vailam cung a thih hnu ah thihnak in a thothan. 
Hi khamhnak zumh le zumh lo cu kanmah nawl a si cang. Hrinthannak thawngtha cu Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak in a rak chuak mi a si. 
Pathian a kan pek mi thluachuah phun hnih a um tiah ti a si tawn. A pakhat cu zapi ca thluachuahnak ti a si i, vawlei cung thil vialte le nika le thli hna an i tel. Mah hihi zapi ca thluachuahnak tiah ti a si, a ruang cu vawlei cung minung vialte, misual he sual lo he, ahomanh thleidannak ngei loin Pathian nih a kan tincoter mi thluachuahnak a si.
Cuti si ah, a hleice thluachuahnak cu zeidah a si? A hleice thluachuahnak cu kan sualnak vialte chung in a kan khamhtu Thlarau le ti khamhnak thawngtha hi a si. 
 

A HLEICE THLUACHUAHNAK

A hleice thluachuahnak cu zeidah a si?
Jesuh tipil innak, thihnak le thawhthannak in hrinthannak co

Johan 3:16 ah, “Pathian nih vawlei hi a dawt hringhran caah a fapa ngeihchun te kha a pek, cucaah amah a zum mi paoh cu an thi ti lai lo, zungzal nunnak an ngei lai” tiah a ti. Mah nih a hleice thluachuahnak a langhter: Jesuh cu hi vawlei ah taksa in a ra i tipil innak in kan sualnak vailte a lak dih hnu ah kan caah vailam cung thihnak a tuar. Kan sualnak vialte in khamh kan si cang ti biatak hi a hleice Pathian thluachuahnak a si.
Cun Jesuh nih misualfa in mithiang ah a kan khamh cang. Hi biatak zumhnak thawng in a hleice thluachuahnak na co khawh. Nan dihlak in nan zum maw? 
Na nun chung dihlak zeitluk fel le zumhawktlak hmanh in nung ko law hi biatak na zumh duh lo ahcun na zumhnak cu pakpalawng a si. 
Thawngtha bia ka chimnak paoh ah Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak lawng hi hrinthannak lam a si ti chim ka philh bal lo. Atu kan chim mi a hleice thluachuahnak hi Baibal cauk dihlak nih an chim mi biatak a si. Jesuh tipil innak le vailamtahnak nih an langhter bantuk in zei thil hmanh nih a hleice Pathian thluachuah a langhter khotu an um lo. 
Jesuh tipil innak le vailam tahnak hi a hleice Pathian thluachuahnak a si. Hi vawlei thawngtha chim deu nih cun hi kong ah zeihmanh chim ding an ngei lo. Thawngtha chim deu hna cu vancung mi bantuk in an i thuam i Khrihfa sinak kha minung ziaza hoih in an kalpi. Cucu a dik mi a si. Khuaruahharnak an tuah mi, mizaw an damter mi vialte hna cu a hleice Pathian thluachuahnak he zeihmanh pehtlaihnak a ngei lo.
A hleice Pathian thluachuahnak nih misual mi kha kan sualnak a kan ngaihthiam i Pathian he a kan remter. Pathian a hleice thluachuahnak nih hrinthannak a kan pek. Tipil a innak, a thisen, le a thawhthannak nih mithar ah a kan ser. A fa ah a kan ser i sualnak chung in a kan luatter.
Hihi na zum maw?-aw ka zumh.- Thluachuahnak nah mu taktak maw? –aw ka hmuh.- Jesuh tipil innak, thisen, thihnak le thawhthannak hi Pathian nih Thlarau le ti hmang in a kan pek mi thluachuahnak a si. Cucu a hleice Pathian thluachuahnak thawngtha a si. Pathian nih a hleice thluachuahnak in a kan khamh caah Pathian min thangthat si ko seh. 
Tuchun ah, zumhawktlak Khrihfa ai ti mi tampi nih hi a hleice Pathian thluachuahnak a si mi Thlarau le ti le thi khamhnak thawngtha a hngal lo mi an tamtuk rih mi hi zaangfak ngaingi an si. An mit cawt buin an cawnnak le an theology in lam kawl an i zuam. Zeitluk hngalhnak ngei lo mi dah an si.
Khrihfa biaknak hi kan sin aphaknak a sau tuk cang. Khrihfabu remhthannak chan in tuak ahcun kum zanga hrawng a si cang. Asinain Korea ram ah siseh, vawlei cung dihlak ah siseh, a hleice Pathian thluachuahnak a si mi in hrinthannak a co rih lo mi an tamtuk rih.
Vawlei donghnak caan ah kan dir cang caah Pathian nih a biatak hi mi vialte a hngalhter hna lai tiah ka zumh i ruahchannak ka ngei. 
Misual mi hna nih vancung pennak chung an luh khawh nakhnga le mithiang an si khawh nakhnga hi biatak hi an zumh i an cohlan a herh. Khrihfa tampi nih hrinthannak ding ah fak piin an i zuam. 
Asinain hrinthannak sullam hngal loin an i zuam ahcun an zumhnak cu pakpalawng a si. Vancung pennak luh ding ah hrinthan a herh ti cu an hngalh nain hrinthannak sullam an hngal lo. 
Zumhawktlak tein an zumh i an thinlung ah duhnak meialh a um caah kan hrinthan ko lai tiah an ruah. Asinain mah ruahnak le biaknak lei i peknak hmang in hrinthan i timhnak nih zumhnak dik lo a chuahpi. 
 
 

HRINTHANNAK AH A KAN HRUAITU PATHIAN BIA


Zumhnak le biaknak ai dannak cu zeidah a si?
Zumhnak cu Jesuh nih a kan khamh ti zumh a si i, biaknak cu mah ruahnak le tuannak i rinh a si.

1 Johan 5:4-8 ah tial bantuk in Thlarau le ti le thi zumhnak thawng in hrinthannak kan co khawh. Hrinthan kan duh ahcun Pathian bia le biatak thawng lawng in kan hrinthan kho. Chunmang, holh theih lo le mah ruahnak tehna nih a kan khamh kho lo.
Johan 3 ah Jesuh nih a ti mi cu ahohmanh Thlarau le ti in hrin a si lo ahcun vancung pennak chungah a lut kho lai lo tiah a ti. Mi pakhat nih hrinthan a duh ahcun Jesuh voi hnih a zumh a herh. A voi khatnak ah biaknak phung sawhsawh in Jesuh kan zumh i nawlbia ruang ah sual kan i hmu. A voikhatnak mi pakhat nih Jesuh a zumhank cu nawlbia thawng in a si i hi ahhin zeitluk misual dah ka si ti kha ai hngal. 
Vawlei cung biaknak phung pakhat sawhsaw bantuk in Jesuh hi kan zumh ding a si lo. Khrihfa sinak hi biaknak a si lo. Zumhnak lawnglawng in zungzal nunnak co khawh a si. 
Biaknak phung sawhsawh in Jesuh a zum mi cu kutro in a dih te lai. Thinlung sualnak khat buin le ngaihchiatnak in a dong lai. Cucu biatak a si? Baibal ah kan hmuh mi Farasi pawl bantuk cun kan caan kan donghter ding a si lo. 
Ahopaoh nih hrinthan mi Khrihfa si kan duh dih. Asinain Khrihfa sinak hi biaknak pakhat bantuk in kan zumh ahcun a thinlung ah sualnak ngei buin le Farasi pawl bantuk in a dong ko lai. Hrinthannak biatak kan hngalhfian ding a si.
Hrinthannak ngei loin Khrihfa sinak kha biaknak pakhat bantuk in ai tlaih mi hna cu thinlung retheihnak le muihnak in an dong te lai. Mi pakhat Jesuh a zumh i a hrinthan tung lo ahcun zumhnak dik lo a si. Mizapi hmai ah hrinthan mi bantuk in a um tung i khur thuk ah tla mi bantuk a si. 
Khrihfa sinak hi biaknak pakhat bantuk in na zumh chung paoh cu, misual, chungthulengnal le sualnak in na dong peng ko lai. Na sualnak in luat na duh ahcun Thlarau, thisen le ti khamhnak thawngtha ai tial mi vialte na zumh a herh.
 
 

JESUH TIPIL INNAK IN KHAMHNAK BIATHLI HMUH


Zei nih dah a kan hrinthanter?
Jesuh tipil innak, thihnak le thawhthannak nih 

Baibal nih a kan chimh mi cu, aho paoh zeitik hmanh ah ai thleng bal lo mi Pathian bia hmang in kan hrinthan kho ti hi a si. Lamkaltu Peter bia hi zoh tuah hna u sih. “Cucu atu i nanmah an khamhtu hna tipil innak a rak sawhtu hi a si” (1 Peter 3:21).
Baibal ah, Jesuh tipil innak hi kan khamhnak hmanthlak a si tiah a lang. Jesuh a zum mi paoh nih kanmah tipil innak si loin Jesuh tipil innak kan hngalhfian a hau. Jesuh tipil innak nih misual mi kha nunnak thar a kan pek. Cucu zum law, hrinthannak le khamhnak thluachuah na co lai. 
Khamhnak cu Jesuh tipil innak thawng in kan co ti hngalhfiannak nih a kan khamh khawh i mithiang mi sinak le zungzal nunnak a kan pek khawh. Phundang in cun, Pathian bia ning tein kan zumh ahcun a zungzal ca in kan sualnak in thianh kan si lai. 
Hrinthan ti cu a voi hnihnak hrin tinak a si. Kan zapi ti awk in Jesuh nih biaknak phung sawhsawh in kan rak zumh cio i hrinthannak kan co cu biatak kan hngalh hnu ah a si. Jesuh min sullam cu, “ami hna an sualnak a khamhtu hna” (Matthai 1:21) tinak a si. 
Jesuh kan zumh i minung caah zeidah a tuah ti kan hngalhfian tikah kan sualnak in kan luat i mithar ah ser kan si. A voikhatnak ahcun Jesuh kha biaknak phung in kan zumh i a hnu ah Thlarau le ti thawngtha kan theihnak nih hrinthannak a kan pek.
Hrinthannak a kan petu biaktak cu zeidah a si? A pakhatnak ah Jesuh tipil innak, a pahnihnak ah vailam cung a thisen le a donghnak ah thihnak in a thawhthannak an si. Hrinthan ti mi cu Jesuh cu Pathian a si ti zumh le kan khamhtu a si ti zumh kha a si. Biakam Hlun minung hna zeitindah hrinthannak an co ti zoh tuah hna u sih. 
 
 

BIAKAM HLUN AH SUAL LEIBA CHAMNAK: KUT CUNG CHUAN LE THISEN THAWINAK 


Biakam Hlun ah hrinthannak thawngtha cu zeidah a si? A pakhatnak ah, Leviticus 1 nak rel hna u sihlaw hrinthannak kong zeidah a chim ti zoh tuah hna u sih. 
Leviticus 1:1-5 ah, “Bawipa nih Moses cu a kawh i tonnak thlam chung in a chawnh i hi bang in a ti: Israel mi hna sin ahcun chim law, annih sinah: Nannih laksah ahohmanh nih Bawipa sin pekchanhnak nan tuah tikah satil pekchanhnak cu cawrun chung in siseh, tuurun chung in siseh, nan rak put lai, tiah chim hna. A pekchanhnak cu cawrun chung in khangh thawinak a si ahcun, a tum do a tla mi kha pek a si lai, Bawipa hmai ah amah cu cohlan a si nakhnga tonnak thlam innka ah cun a pek lai, amah nih khangh thawinak sa a lu cung ah cun a kut a chiah lai i amah caah remnak tuahnak caah cohlanpiak a si lai. Cun Bawipa hmai ah cawtum kha a thah lai i Aaron fapa hna, tlangbawi hna nih khan, sat hi cu an pek lai i, tonnak thlam innka i a um mi biaktheng kha a velchum in an theh lai” tiah a ti. 
Pathian nih zeitindah Israel mi he raithawinak phung in an i pumpkhat khawh ning a si lai ti kha Leviticus ah a chimh hna. Mahi biatak hi kan hngalh i kan fian ding ah a biapi tuk. Cucaah tlamtling deuh in zoh tuah hna u sih.
Pathian nih Moses kha a kawh i puanthlam hmai ah bia a ruah. A ruah mi kong cu Israel mi hna sual thawinak kong a si. Israel mi hna nih Pathian nawlbia ning in sualnak an tuah tikah dotla saram thawinak hmang in an sualnak kha Pathian sin ah ngaihthiamnak an hal khawh. 
Hi sual thawinak kong cu Pathian nih a fial mi hna bantuk in dotla saram a si lai. Cun Pathian nih zulh ding phungphai a pek mi hna ning tein an tuah lai. Raithawinak tuah ningcang cu a tanglei bantuk in a si lai. 
Biakam Hlun ah mi pakhat nih sualnak a tuah tikah, a sual tlanhnak caah Pathian sin ah raithawinak a tuah lai. Apakhatnak ah raithawi ding mi saram dotla mi a si lai, cun sualnak a tuahtu nih a lu cung ah a kut a chuan lai i a sualnak vialte cu saram cung ah chuan a si lai.
An thah dih hnu ah a thisen cu biaktheng ki pali ah le apawngkam hrawng ah theh a si lai. Mah hihi Pathian nih a mi hna thluachuahnak hmuhnak le tlanhnak caah a pek mi hna raithawinak phungphai an zulh ding mi cu a si. 
Pathian nawlbia cu a dih lak ah 613 ah a um i ‘tuah u’ ti mi le ‘tuah hlah u’ ti mi lawng te a si. Pathian nih cu a nawlbia cu a mi Israelmi a pek hna. Israel mi nih Pathian nawlbia cu a dik ti an hngalh ko nain Adam sualnak i bawm in sualnak phun hlei hnih he hrin mi an si ve caah an zul kho lo. 
Cucaah Pathian hmai ah ding tein an nung kho lo. Israel mi hna Pathian hmai ah mithiang an si kho lo. Sualnak tuah lo an i zuam nain an tuah mi cu sualnak lawngte a si. Minung vialte cu sual he hrin i sual he a thi ding lawngte kan si. 
Asinain Pathian nih a zaangfahnak a ngan mi ruang ah an sualnak ngaihthiamnak caah raithawinak phunglam a serpiak hna. Israel mi hna le vawlei mi vialte nih an sualnak caah sual thawinak an tuah khawh nakhnga a thiang hlim mi puanthlam a pek hna. Raithawinak phunglam in a dawtnak lianngan a langhter. Vawlei ah a khamhnak hmanthlak a langhter. 
Pathian nih a mi hna cu raithawinak phunglam a pek hna i Levi hrinsor kha riantuantu ah a thim hna. Israel phun 12 lakah Levi hrinsor lawng kha Bawipa nih raithawinak ca riantuantu ah a thim hna. 
Moses le Aaron cu Levi hrinsor an si. Baibal nih a thiang mi puanthlam ah raithawinak tuah ningcang kong ah phungphai a pek mi hna cu kut cung chuan hi a si. 
Cucaah Levi hrinsor hna nih an tuah mi raithawinak phunglam kan hngalhfian tikah kanmah zong hrinthannak kan co kho. Hi ruangah a thiang mi puanthlam he pehtlai in Pathian bia kan cawn a herhnak a si. Mah hihi Biakam Hlun ah a biapi bik mi pakhat a si. A donghnak i Biakam Thar kan phak tikah Thlarau le ti hrinthannak thawngtha thluachuah kan co. 
 

BIAKAM HLUN I SUAL THAWINAK 

Pathian sinak cu zeidah an si? 
Dawtnak le dinfelnak 

Levi hrinsor a si mi Moses cu Pathian nih a thiang mi puanthlam ah a kawh i a upa Aaron kha tlangbawi ngan caah chiti thuh a si. Israel mi vialte sualnak cu tlangbawi ngan Aaron nih thawinak saram cung ah a chuan lai. 
Levi 1:2 ah ai tial bantuk in, mah hihi Pathian nih Moses sin ah a chim mi cu a si, “Israel mi hna sin ah chim law, annih sinah: nannih lakah ahohmanh nih Bawipa sin pekchanhnak nan tuah tikah satil pekchanhnak cu cawrun chung in siseh, tuurun chung in siseh, nan rak put lai” a ti hna. Hika zawn ah Pathian nih thawinak phunglam a serpiak hna. Israel mi pakhat khat nih sualnak a tuah tikah sual thawinak caah caw siseh tuu siseh a rak put lai. 
Cun Pathian nih, “A pekchanhnak cu cawrun chung in khangh thawinak a si ahcun a tum do a tla mi kha pek a si lai, Bawipa hmai ah amah cu cohlan a si nakhnga tonnak thlam innka ahcun a pek lai” (Leviticus 1:3) tiah a ti. 
A sualnak ruang ah a thi ding mi pa aiawh ah Pathian nih raithawinak an tuah mi kha a cohlan. Israel mi hna nih an sualnak kha thawinak saram cung ah an chuan dih. Thawinak saram cu sualnak a tuahtu duhnak in pek a si lai. Atu cu caang 4 nak nih zeidah a chim ti zoh tuah hna u sih. 
“Amah nih khangh thawinak sa a lu cung ahcun a kut a chiah lai i amah caah remnak tuahnak caah cohlan piak a si lai” tiah a ti. Cuticun raithawinak an tuah mi cu Pathian nih a cohlan. Sualnak a tuahtu nih thawinak saram cung ah a kut a chuan tikah a sualnak vialte cu saram cung ah a phan. Cucaah sualnak a tuahtu nih Pathian hmai ah saram cung ah a kut a chuan i a sualnak kha ngaihthiam a si.
Sualnak a tuahtu nih thawinak saram cu a thah i a thisen cu biaktheng ki pali ah le pawngkam hrawng ah a theh dih. Mi pakhat nih a sualnak ngaihthiamnak a sinak ding ahcun Pathian nih a pek mi hna phung ning tein raithawinak a tuah a herh.
Leviticus 1:5 ah, “Cun Bawipa hmai ah cawtum kha a thah lai i, Aaron fapa hna, tlangbawi hna nih khan, sathi cu an pek lai i, tonnak thlam innka i a um mi biaktheng kha a velchum in an theh lai” tiah a ti. Tonnak puanthlam innka luhnak ah thawinak biaktheng kil li ngei a um.
A sualnak ngaihthiamnak caah alu cung ah a kut a chuan dih in, thawinak saram kha a thah i tlangbawi nih a thisen cun biaktheng kil li ah a theh. Biaktheng kil li nih sual biaceihnak a hmuhsak. Biaktheng kil li cung ah thisen thehnak nih misual aiawh ah saram nih a thisen in sual biaceihnak a tuarpiak cang ti kha a hmuhsak. Pathian nih biaktheng kil li ah theh mi thisen a hmuh tikah a sualnak kha a hnawhpiak. 
Zeiruang ah dah sual thawinak ah thisen luanter a herh? A ruang ah “sualnak man thihnak” (Rom 6:23) le nunnak cu thisen a um caah a si. Hi ruang ah Hebru ah, “sualnak hi thisen luanh lawnglawng in ngaihthiam a si” (Hebru 9:22) tiah a ti. Sual thawinak ah thisen luanhnak nih Pathian nawlbia a tlamtlinter i sualnak man cu thihnak a si ti mi leiba a champiak. 
Thisen cu sualnak a tuahtu sin in a luang ding a si nain sual thawinak saram nih a aiawh caah amah thisen luang loin saram thisen tu a luang. Tlangbawi nih saram thisen cu a lak i biaktheng kil li cung ah a theh i sualman thihnak leiba cu hnawhpiak a si. 
Biakam Thar i Biathlam 20:11-15 kan rel ahcun, ki nih biaceihnak a hmuhsak ti kha kan hmuh lai. Cucaah ki cung ah thisen neh cu biaceihnak cauk ah thisen tinak a si. Thawinak saram cung kut chuannak nih sual biaceihnak chung in a luatter cang tikha tehte a khaan mi cu a si. 
 

SUALNAK HI HMUN HNIH AH TIAL A SI

Pathian hmai ah minung sualnak vialte hi hmun hnih ah tial a si. Pakhatnak cu an thinlung catlap ah a si i a pahnihnak cu Pathian hmai biaceihnak cauk ah tial a si.
Jeremiah 17:1 ah, “Judah sualnak cu thir cafung in tial a si, an lungthin lungtlap cung ah cun daimon zum in khenh a si i an biaktheng ki hna ahcun anmah sual phawtu ding ah suai an si” tiah a ti. 
Leviticus 17:11 ah, “Zeitintiah titsa nunnak cu thi chung ah a um” tiah a ti. Titsa nunnak cu thi a si caah kan sualnak cu thisen lawng nih a airawlh khawh. Cucaah biaktheng kil li ah thisen theh a si. Nawlbia ning ahcun zeizong vialte hi thisen he ai pehtlai dih i thisen luanh loin sual ngaihthiam zong a um lo (Hebru 9:22). 
“Cun khangh thawinak sa cu a phaw a hawh lai i a can cikcek lai, cun tlawngbawi Aaron fapa hna nih cun biaktheng cung ahcun mei an kau lai i a ningcang tein mei cung ah cun thing an chiah lai, cun Aaron fapa hna tlangbawi hna nih cun biaktheng cung mei cung thing cung ah cun sazam hna cu, a lu le thau cu a ningcang tein an chiah hna lai, sihmanhsehlaw a chungril hna le a ke hna cu ti in an tawl hna lai. Cun tlangbawi nih a dihlak in khangh thawinak caah biaktheng cung ah a khangh hna lai, mei in thawinak, Bawipa ca rimthaw a si lai” (Leveticus 1:6-9). 
Tlangbawi nih thawinak sa cu a zam tete a can cikcek hna hnu ah biaktheng cung ah a chiah hna. A langhter mi hmanthlak cu sualnak a tuahtu hna cu thah an si lai i hell ah khangh an si lai tinak a si. Asinain cu biaceihnak cu saram nih a tuarpiak hna i sualnak a tuahtu cu a sual ngaihthiam a si.
Sual thawinak cu a ding mi Pathian nih sualnak dan a tatnak kong a si. Minung vialte ca thawinak tuahnak ah Pathian nih a dinfelnak le a dawtnak kha hmun khat te ah a langhter.
Pathian cu a ding mi a si caah, sualnak cu bia a ceih i a thah a herh. Asinain a mi kha a dawt hna caah an sualnak cu sual thawinak saram cung ah a chuanpiak hna. Biakam Thar ahcun kan Bawipa nih a kan dawt tuk caah kan sualnak tawlpiaknak ding caah tipilnak a in i vailam cung ah kan sualnak caah a kan thihpiak. Jesuh tipil innak le vailam nih kan sualnak vialte a hnawh dih. 
 

BIAKAM HLUN AH NITINTE SUALNAK CA THAWINAK 

Biakam Hlun dotla raithawinak nih ahodah a hmuhsak?
Jesuh Khrih

Leviticus 4:27, “Zaran chung in pakhatkhat nih Bawipa nih tuah lo awk i nawlpek mi thil pakhatkhat tuah in, hngalh lo i sualnak a tuah i a mawh a si ahcun, sualnak a tuah mi kha a hngalh tikah aa thawinak caah meheh pakhat, a nu dotla, a tuah mi sualnak caah cun a rak put lai. Cun sual thawinak lu cung ah cun a kut a chuan lai i sual thawinak cu khangh thawinak hmun ah khan a thah lai. Cun tlangbawi nih a thi cu tlawmpal in a kutdong in a lak lai i khangh thawinak biaktheng ki ah khan a thuh hna lai i a taang mi a thi bu biaktheng hram ahcun a thlet lai. Cun a thau vialte cu daihnak thawinak chung in a thau lak a si bang khan a lak dih lai i tlangbawi nih biaktheng cung ah Bawipa ca i rimthaw ah a khangh lai, cun tlangbawi nih a caah remnak a tuahpiak lai i ngaithiam a si lai” (Leviticus 4:27-31).
Adam cithlah a si mi, Israel mi vialte le vawlei mi vialte cu hi vawlei ah sualnak khat he hrin kan si. Cucaah kan thinlung cu sualnak in a khat. Kan thinlung chung ah sualnak phun kip a khat: ruahnak tha lo, nulepa sualnak, lainawnnak, firnak, hnachuahnak le hruhnak tehna in a khat. 
Sualnak a tuahtu nih nikhat chung a sualnak ca thawinak tuah a duh tikah puanthlam hmai ah dotla thawinak saram a rak put lai. Cun saram cung ah a kut a chuan lai i a sualnak a chuan lai, cu hnu ah a thisen kha Pathian thawi awk ah tlangbawi sinah a pek lai. Cun tlangbawi nih raithawinak cu a tuahpiak lai i misual mi pa sualnak cu ngaihthiam a si lai. 
Pathian nawlpeknak le nawlbia um lo cun, minung nih sual kan tuah maw tuah lo ti zong an hngal kho lai lo. Pathian nawlbia hmang in kanmah le mah kan i zoh tikah, kan sualnak kan hmuh. Kan sualnak cu kanmah duhnak in biaceih a si lo, Pathian nawlbia ning in biaceih a si. 
Israel mi zapi zaran nih sualnak an tuahnak a ruang cu an duh caah si loin sualnak phun kip he hrin an si caah a si. A derthawmnak ruang ah a tuah mi sualnak kha nawlbuar kan ti. Sualnak ah minung vialte nawlbuarnak le palhnak ai tel dih. 
Minung vialte hi a tlamtling lo mi lawngte kan si. Israel mi zong a tling lo mi an si ve bantuk in, misualfa le sualnak a tuah peng mi an si ve. Kan sualnak le nawlbuarnak vialte hi a tanglei bantuk in langhter khawh a si. Kan ruahnak ah ruahnak tha lo a um tikah cucu sual a si, tuahsernak in kan langhter tikah nawlbuar a si. Hi a pahnih in vawlei sualnak ai tel mi a si. 
Biakam Hlun ahcun an sualnak kha sual thawinak saram cung ah an chuan. Cu hnu ah sualnak tuahtu cu sualnak loin a um i sual thawinak tuah a herh ti lo. Hi raithawinak hi Pathian dinfelnak biaceihnak le dawtnak a langhtertu hmanthlak a si. 
Pathian nih tlak in a kan ser caah kan hramthawk tein leitlak men kan si. Biaktheng kil li ah thisen theh le a velchum ah thisen thehnak nih Israel mi hna sualnak vialte cu a man pek a si cang i an sual leiba hnawhpiak an si cang ti a langhter. 
Tlangbawi nih rimhmui thawinak caah Bawipa hmai ah a thau pawl kha a khangh hna. Baibal ah thau nih a langhter mi cu Thiang Thlarau a si. Cucaah, kan sualnak thawinak caah Pathian duh ning lam in kan tuah a herh. Pathian nih tuah u a ti ning tein kan thinlung dihlak in kan tuah a herh. 
Pathian nih Israel mi a ti mi hna cu thawinak ca saram cu, tuu, meheh asiloah cawtum a si lai tiah a ti hna. Biakam Hlun raithawinak cu Pathian thim mi saram theng a si a herh. Cawfa cu saram thiang a si. Dotla saram a si a herhnak cu minung vialte caah sual thawinak caah thah ding mi Thiang Thlarau in pawi a simi sualnak ngei lo, Jesuh hmanthlak a si caah a si. 
Biakam Hlun minung hna nih cun an sualnak kha dotla saram cung ah an kut chuan nakin an rak khin dih. Tlangbawi nih an sual hnawhpiaknak caah raithawinak a tuahpiak hna. Cucu Israel mi hna nih sual thawinak an tuah ning a si.
 
 

REMDAIHNAK NI CA SUAL THAWINAK TUAH NINGCANG 


Zeiruang ah dah Israel mi hna nih remdaihnak ni ah thawinak tuah a herh?
An thih tiang sualnak an tuah ruang ah, nitinte sual thawinak nih a zat lo caah.

Sualnak an tuah fate sual thawinak tuah peng a hauh caah an sualnak hnawhpiak cawk le sual thawinak tuah cawk a si lo. Cucaah duhsah tein an daithlang. Nitinte an sualnak ca sual thawinak tuah hi a si khawh cawk lo caah an phung le lam kha an zul cawk lo.
Zeitluk fak an i zuam zong ah an sualnak ca thawinak an tuah cawk lo. Cucaah kan sualnak leiba champiaknak cu Pathian nih a kan pek mi thawngtha bia kan thinlung dihlak in zumh kha a si. 
Kan derthawmnak ruang ah, zeitluk fak hmanh in i zuam ko u sihlaw kan tuah khawh mi nawlbia thawng in kan sualnak hngalh lawng hi a si ko. Cucaah Pathian nih kum khat chung an sualnak ca sual thawinak tuahnak nawl apek hna (Leviticus 16:17-22).
Leviticus ah, “Cun mah hihi nannih nan phung zungzal a si lai, thla sarih thla a ni hra ni ah nan i temhinter lai i nanmah mi hrimhrim nih siseh, khual nan sin i a um mi nih siseh, rian nan tuan lai lo, zeitintiah hi ni ah hin nannih caah, nannih cu thianh awkah, remnak ser a si lai, nan sualank vialte in Bawipa hmai ah nan thiang lai. Nannih caah dinh zirziarnak Sabbath a si lai i nannih nih nan i temhinter lai, zungzal ca phung a si” (Leviticus 16:29-31). 
A thla sarih thla a ni hra ni i Israel mi vialte kum khat chung an sualnak ca tlangbawi ngan nih sual thawinak a tuahpiak hna tikah lungdaih hnangamnak an hmuh. An sualnak tawlpiak an si cang caah cu ni remdaihnak ni ahcun hnangamnak in an khat.
A thla sarih thla a nihra ni i tlangbawi ngan Aaron nih Israel mi vialt aiawh in remdaihnak ni ah sual thawinak a tuahpiak hna. Hi caan ah tlangbawi dang hna nih puanthlam chung luhnak nawl an ngei lo. A pakhatnak bik ah Aaron nih Israel mi ca sualthawinak a tuahpiak hlan hna ah amah le a innchungkhar ca sual thawinak a tuah hmasa, zeicahtiah amah le a innchungkhar sualnak an tuah ve caah. 
Mi vialte caah thawinak cu hibantuk in a tuah. “Cu hnu ahcun meheh pahnih kha a lak hna lai i Bawipa hmai ah tonnak thlam innka ah cun a chiah hna lai, Aaron nih meheh pahnih hna cung ah cun camcawh fung a khiah lai, camcawh fung pakhat cu Bawipa caah,a dang pakhat cu Azazel caah. Cun Aaron nih Bawipa ca camcawh fung a tlaknak meheh cu a lak lai i sual thawinak ah a thawi lai, sihmanhsehlaw Azazel ca camcawh fung a tlaknak meheh cu a cung ah remnak ser awkah a nung in Bawipa hmai ah chuahpi a si lai, ramlak ah Azazel sinah hei thlah a si nakhnga” (Leviticus 16:7-10). 
Aaron nih amah le a innchungkhar ca thawinak a tuah dik tikah “meheh pahnih cung ah camcawh fung a thlak.” Camcawh fung pakhat cu Bawipa caah a si i a dang pakhat cu thlah dingmi meheh, Azazel caah a si. 
A pakhatnak meheh cu Bawipa caah pekchanh a si. Tlangbawi ngan nih Israel mi hna kum khat chung an sualnak vialte kha anmah aiawh in thawinak saram cung ah a kut a chuan i a khinpiak hna. 
A thisen kha hmun thiang bik chung ah zaangfahnak thutdan ah voi sarih a theh. Cuticun Israel mi hna nih kum khat chung sualnak vialte cu ngaihthiam a si. Israel mi hna nih an sual ruang ah thi loin tlangbawi ngan nih thawinak saram cung kut cung chuanpiaknak thawng in an sualnak cu ngaihthiam an si. Cu hnu ah meheh nung mi kha raithawinak a pek chanh than. Hi raithawinak zong hi mipi caah pekchanh a si. 
 

MIPI CAAH 

Mipa hmai ah Aaron nih meheh cung ah a kut a chuan i Pathian hmai ah sualphuannak a tuah. “Bawipa, na mi Israel mi hna nih lai kan nawng, nulepa sualnak kan tuah,, kan fir, mi kan hnahchuah, mi kan hlenthawi i siasal hmai ah kan kun. Sabbath ni kan ul lo, na min ningcang loin kan hman i nawl kan buar” tiah a phuan dih. Cu hnu ah a kut kha a lak than. Cutikah Israel mi hna kum khat chung an sualnak cu meheh cung ah chuan dih a si. 
Leviticus 16:21 rel tuah hna u sih, “Aaron nih a kut pahnih in meheh nung lu cung ah cun a chuan lai i Israel mi that lonak vialte, an phungbuarnak vialte, an sualnak vialte cu a cung ah cun a chiah hna lai, mi pakhat timhcia in a um nih khan ramlak ah a hruai lai” tiah a ti. Meheh cu ramlak ah a vai lai i a donghnak ah Israel mi hna sualnak a lu cung phurtu in a thi beh. “Azazel ca meheh” ti Hebru holh sullam cu “leng ah chuah” tinak a si. A sullam cu Israel mi hna sualnak vialte cu meheh cung ah chuan in Bawipa hmai in thawl a si tinak a si. 
Cucaah Israel mi vialte sualnak cu Aaron nih meheh cung kut cung chuannak in ngaihthiam an si. Hitihin Israel mi hna cu an sualnak in ngaihthiam an si. Tlangbawi Aaron nih meheh cung ah a kut a chuan an hmuh tikah le timh cia tein a um pakhat nih mehe cu ramlak ah a hruai an hmuh tik ah Israel mi hna nih kan sualnak vialte ngaihthiam kan si cang ti kha fiang tein an hngalh. Hi vialte hi Biakam Thar i “hrinthannak” hmanthlak lawngte an si.
Biakam Hlun ahcun kut cung chuan le thisen luanh hi an sual tlanhnak thawngtha a si. Cucu Biakam Thar zong ah a si ve. 
 

BIAKAM THAR TLANHNAK THAWNGTHA 

Biakam Thar ah zeitindah sualnak vialte hnawhpiak kan si? 
Matthai 1:21-25 rel hna u sih, “Fapa a hrin lai i a min ah Jesuh na sak lai, zeicahtiah a mi kha an sualnak chung in a khamh hna lai, tiah a ti. Bawipa nih profet ka in, ngaknu cu fa a pawi lai i fapa a hrin lai i a min cu Emmanuel a si lai, tiah a chim mi a tlin nakhnga caah, hi thil vialte an hung pum hi a si. (Emmanuel ti cu Pathian kan sin ah a um tinak a si.) Cucaah Josef cu hun i hlauh tikah Bawipa vancung mi nih a chimh mi kha a tuah i Mary kha a thit. Sihmanhsehlaw fa a hrin hlantiang, nu le va an si lo. Fapa a hrin mi cu Jesuh tiah Josef nih a sak.” 
Kan Bawipa Jesuh Khrih cu hi vawlei mi vialte an sualnak khamh ding ah Emmanuel ti min bunh in a ra. Cucaah Jesuh tiah min sak a si. Jesuh cu vawlei sualnak lakpiak ding ah a ra. Minung khamhtu si ding ah minung titsa in a ra. Minung khamhnak kha a tlamtlinter i sualnak chung in a kan luatter. 
 
 

HRINTHANNAK THAWNGTHA 


Jesuh nih zeitindah sualnak chung in a kan luatter? Tipil a innak in a kan luatter. Zoh tuah hna u sih, Matthai 3:13-13. 
“Cu caan ahcun Jesuh cu Galilee ram in Jordan tiva ah khan Johan sin i tipil in awkah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nihg cun a rak al i, keimah pei nangmah nih tipil pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat, tiah a rak ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko seh, tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna a tla ve. Tipilnak a in dih cangka cun Jesuh cu ti chnung cun a chuak. Van kha aa hung i Pathian Thlarau cu thuro bantuk in a rung zuan i a cung i aa fut kha a hmuh. Cun vancung in aw pakhat a rung thang i, amah hi ka dawt mi ka Fapa a si, amah cung hin ka lung a tling tiah a ti” (Matthai 3:13-17). 
Biakam Thar ah, Jesuh cu kum 30 a tlin tikah Jordan tiva ah tipil petu Johan sinah a ra. Vawlei sualnak kalpi awk ah Johan nih tipilnak a rak pek. Cuti tuahnak in Pathian duhnak kha a tlinter. 
 
 

ZEIRUANG AH DAH JORDAN TIVA AH TIPILNAK A IN?


Thawngtha bia ah zeidah a lang?
Pathian duhnak 

Vancung lei tlangbawi ngan nih vawlei lei tlangbawi hnu bik a tonnak kong zoh tuah hna u sih. Kan sualnak vialte tawlpiak dingah Jesuh tipil a innak ah Pathian duhnak a tlinnak kan hmuh. 
Jesuh tipilnak a petu, tipil petu Johan hi nuhrin vialte lak ah lianngan bik a si. Jesuh nih Matthai 11:11 ah, “Nu chung i a chuak mi lakah vawlei cung ah hin Johan tluk in a ngan mi ahohmanh an um lo” tiah a ti. Remdaihnak ni ah tlangbawi ngan Aaron nih meheh cung ah a kut chuannak in Israel mi vialte an sualnak ngaihthiam an si bantuk in, Biakam Thar ahcun Johan nih Jesuh tipil apeknak hmangin vawlei sualnak vialte cu hnawhpiak kan si ve. 
Hrinthannak thawngtha nih cun a luancia sualnak, atu caan sualnak le hmailei sualnak vialte a kan hnawhpiak dih. Cucaah Jesuh tipil innak in khamhnak thawngtha cu vancung lei in a ra mi thawngtha, kan sualnak vialte a kan tawlpiaktu thawngtha a si. Kan sualnak vialte tawlpiak ding ah Jesuh cu Pathian duhnak in tipilnak pek a si. 
“Pathian duhnak tlinter” ti cu zei sullam dah a si? A sullam cu Pathian nih amah le sining tein vawlei sualnak vialte a tawl dih tinak a si. Minung vialte sualnak tawlpiak ding ah Jesuh nih tipilnak a in. “Pathian he i remnak cu a hramthawk in a dongh tiang zumhnak thawng lawng in a si” (Rom 1:17) tiah a ti. 
Jesuh nih vawlei sualnak vialte tawl ding ah tipil a innak le vailam cung a thihnak in Pathain nih a duhnak cu a tlinter.
Biakam Thar ahcun Pathian duhnak cu a fapa Jesuh tipil innak le thisen ah a lang. Mithiang kan sinak cu Jesuh nih a luancia kum thong hnih reng lo ah vawlei sualnak vialte a lakpiak ah khan a si. Kan thinlung ah Pathian khamhnak kan co tikah Pathian duhnak cu a tling.
Matthai 3:15-17 ah, “Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko seh, tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna a tla ve. Tipilnak a in dih cangka cun Jesuh cu ti chnung cun a chuak. Van kha aa hung i Pathian Thlarau cu thuro bantuk in a rung zuan i a cung i aa fut kha a hmuh. Cun vancung in aw pakhat a rung thang i, amah hi ka dawt mi ka Fapa a si, amah cung hin ka lung a tling tiah a ti.”
Pathian hrimhrim nih Jesuh tipil innak in kan sualnak vialte a hnawh dih cang ti kha tehte a khaan. A kan ti mi cu, “Johan nih tipilnak a pek mi Jesuh kha, ka Fapa a si” tiah a ti. Pathian nih ka Fapa cu nan sualnak ngaihthiamnak caah tipilnak a ing tiah a ti. Hiti a tuahnak a ruang cu, a Fapa riantuannak cu pakpalawng a si nakhnga lo caah a si. 
Jesuh cu Pathian fapa le vawlei misual vialte khamhtu a si. Pathian nih “acung ah ka lung a tling” tiah a ti. Jesuh nih a Pa duhnak kha a zulh i vawlei sualnak vialte kha tipil innak a tawl dih. 
Tipil in sullam cu “tawl, chanh, phum” tinak a si. Kan sualnak vialte cu Jesuh nih tipil a innak in a tawl dih cang caah kan tuah ding mi cu khamhank thawngtha zumhnak i sualnak chung in khamhnak kan co ding lawng kha a si. 
Biakam Hlun nih a phuan mi khamhnak thawngtha cu Biakam Thar ah Jesuh nih tipil a innak in a tlinter. Cucaah Biakam Hlun profet biaphuan tlinnak cu Biakam Thar hi a si. Biakam Hlun Israel mi hna nih kum khat chung an sualnak kha remdaihnak ni ngaihthiam an si bantuk in Biakam Thar ah vawlei sualnak vialte cu Jesuh nih tipil a innak in a kan hnawhpiak dih ve. 
Levitucus 16:29 hi Matthai 3:15 i a hmanthlak a si. Jesuh cu vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipilnak pek a si. Jesuh tipil innak cu lawm ko u sih, zungzal ngaihthiamnak thawngtha a zum mi paoh khamh an si i an thinlung sualnak vialte cu hnawhpiak an si. 
Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak na thinlung in na zumh lo ahcun zeitluk thianghlim hmanh in nung ko law na sualnak cu hnawhpiak na si bal lai lo. Jesuh tipil innak thawng in Pathian bia a tling i kan sualnak vialte hnawhpiak kan si. A dik mi khamhnak cu Jesuh tipil innak thawng in hmuh khawh a si. 
Cuti a si ah zeitindah na tuah lai? Khamhnak cu na thinlung in na cohlang lai maw? Mah hihi minung bia a si lo, Pathian bia a si. Jesuh vailam cung a thihnak cu tipil innak in vawlei sualnak a cung ah a chuan caah a si. Jesuh vailam cung thihnak cu tipil a innak ruang ah a si ko tiah na lung tling ve maw?
Rom 8:3-4 ah, “Minung kan sining kha a der ruang i Nawlbia nih a tuah khawh lo mi kha Pathian nih a tuah. Minung kan sining chung i a um mi sualnak cu Pathian nih a fapa a run thlahnak thawng khan sualnak a phawt cang. Sualnak teinak ding caah cun minung kan sining a sual mi bantuk sining he hin a ra. Pathian nih hihi zecahdah a tuah ti ahcun, minung kan sining zulh in siloin Thlarau hruainak zulh in a nung mi kan nunning ah hin Nawlbia cu tuah u, tiah a ti mi vialte ah khan a lung awih a si nakhnga caah a si.” 
Kan derthawm ruang ah Pathian nawlbia kan zul kho lo i Jesuh nih kan sualnak vialte amah cung chuannak in a kan lakpiak dih. Mah hihi Jesuh tipil a innak biatak a si. Jesuh tipil innak nih a thihnak ding a hmuhsak. Mah hihi Pathian fimnak le khamhnak a si. 
Na thinlung in Jesuh vailam cung thihnak na rak zumh peng a si ahcun na thinlung thleng law tipil a innak kha zum ve cang. Cu hnu lawng ah Pathian fa na si kho lai.
 

THAWNGTHA BIA HRAM 

Thawngtha bia hram cu zeidah a si?
Thlarau le ti thawngtha 

Thawngtha bia hram cu sual tlanhnak thawngtha a si. Jesuh tipil innak, thihnak le thawhthannak Pathian kan sin ah a phuan mi thawngtha a si. Jesuh nih tipil innak in vawlei sualnak vialte kha a tawl dih i cu biatak a zum mi paoh cu a khamh hna. Hmalei kan sualnak vialte zong a tawl dih cang. 
Atu cu Jesuh tipil innak le thisen a zum mi paoh cu an sualnak in a zungzal in ngaihthiam an si. Cucu na zum maw? “Ka zumh” ti na leh ahcun mithiang na si lai. 
Jesuh nih tipilnak a in dih ah a cang mi hi a tawinak in zoh tuah hna u sih. Johan 1:29 ah, “Zohhmanh u, Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah a ti. 
Tipil petu Johan nih Jesuh cu Pathian tuufa vawlei sualnak vialte a kalpitu tiah tehte a khaan. Jordan tiva tipil a innak ah Johan nih vawlei sualnak vialte cu Jesuh cung ah a chuan. Johan amah hrimhrim nih Jesuh tipilnak a peknak caah, “Zohhmanh u. Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah tehte a khaan khawhnak a si. Jesuh nih tipilnak a in i vawlei sualnak vialte a kalpi ti hi hrinthannak thawngtha a si. 

98ecd92a-de83-4143-adc4-790f1d9d86a4

“Zohhmanh u. Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi.” Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte a kalpi. 
Na chuahka in kum hra na si tiang na tuah mi sualnak vialte vawlei sualnak ah ai tel. Cu sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si dih cang ti na zum maw? – aw ka zumh-. Cu ti si ah kum 11 in kum 20 tiang na sualnak teh? Cu sualnak vialte zong Jesuh cung ah chuan a si dih cang tiah na zum maw? –aw ka zumh. 
Hmailei ah na tuah lai mi sualnak teh vawlei sualnak ah ai tel tiah na zum maw? aw ka zumh. Cu vialte cu Jesuh cung ah chuan a si tiah na zum maw? Aw ka zumh. Na sualnak vialte Jesuh cung ah chuan a si dih tiah na zum taktak maw? Aw ka zumh ko. Vawlei sualnak vialte Jesuh tipil innak in a cung ah chuan a si dih ti teh na zum taktak maw? Aw ka zumh. 
Vawlei sualnak vialte in khamh na duh taktak maw? Na duh ahcun, Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak thawngtha zum. Cucu na zumh ahcun khamh na si. Cucu na zum maw? Mah hihi hrinthannak thawngtha biatak cu a si. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen hi thawngtha hmasa, hrinthannak thawngtha cu a si. Mah hihi misual vialte ca Pathian thluachuahnak sunglawi a si. 
Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen zumhnak thawng in hrinthannak le khamhank dik tak kan co. Hrinthan hmelchunhnak cu ti le thisen hi a si. Baibal ah ai tial mi Pathian na cohlan a herh. 
 

BIAKNAK LE ZUMHNAK 

Hrinthan mi thinlung ah zeibantuk tehte dah a um?
Jesuh tipil innak le thisen nih sualnak vialte a hnawh dih cang

Biaknak sullam cu mah ruahnak in Jesuh zumh i Pathian bia hlawt kha a si. Asinain sualnak chung khamhnak cu mah ruahnak sawhsawh in a si lo. Zumhnak cu Biakam Hlun le Biakam Thar Pathian bia zumh i mah ruahnak hlawt a si. Baibal kha ai tial ning tein lak i Jesuh tipil innak le thisen zumh kha a si. Thawngtha bia hrampi kan thinlung dihlak in zumhnak thawng lawng in hrinthannak kan co khawh. 
Jesuh tipil innak um lo cun kan sualnak chuannak a um lo i vailam cung thihnak um lo cun sual ngaihthiamnak a um kho lo. Kan sualnak vialte Jesuh nih vailam cung a kalpi hlan ah tipil innak in a cung ah chuan ta a si. Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak kan zumh tikah vawlei sualnak vialte chung in tlanh le khamh kan si. 
A dikmi zumhnak cu Jesuh nih tipil a innak kan sualnak vialte a kan thianhpaik i vailam cung ah kan sualnak caah dantatnak a tuar dih cang ti zumh kha a si. A dingfel mi Pathian khamhnak kan zumh a herh. Pathian nih a kan dawt tuk caah a fapa tipil innak le thihnak in a kan khamh. Hi thawngtha kan zumh tikah kan sualnak vialte chung in khamh kan si i Pathian hmai ah biaceihnak in kan luat. 
“Bawipa, ka zumh cang. Na khamhnak cotlak ka si lo nain Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak cu ka zumh cang.” Hrinthannak thawngtha kan co mi ruang ah Pathian sin ah lawmh bia kan chim ding a si. Thawngtha bia hrampi a si mi zumhnak cu hrinthannak a si. 
Hrinthannak ti mi cu sullam cu, “Cucaah zumhnak cu bia theihnak thawng khan a um i bia cu Khrih kong chimnak thawng khan a um” (Rom 10:17). “Biatak cu nan hngalh lai i biatak nih cun an luatter hna lai” (Johan 8:32). Biatak kha a sining tein kan hngalh i tehte a khaangtu Thlarau le ti le thi kha kan zumh a hau (1 Johan 5:5-8). 
“Biatak nih an luatter lai.” Mah hihi thisen le ti kong ah Jesuh bia a si. Na luat cang maw? Biaknak minung maw kan si zumhnak minung? Thlarau le ti in hrinthannak co lawng hi Jesuh nih a duh mi a si. 
Jesuh tipil innak le thisen na zumh ahcun sualnak ngei lo na si cang. Asinain biaknak ruang sawhsawh ah Jesuh na zumh a si ahcun, khamhnak tlamtling na ngeih rih lo caah sualnak chung ah na nung peng rih tinak a si. Biaknak minung nih cun nitinte sualchirnak thlacamnak tuahnak in khamhnak hmuh an i zuam.
Cubantuk minung hna cu an sualnak chung in tlamtling tein khamh an si bal lo. An chung dihlak sual chirnak an ngeih ko zong ah, Jesuh tipil innak le thisen dah lo nih cun sual ngaihthiamnak a pek kho hna lo. Cucaah kan sualnak vialte a tawl dih tu Jesuh tipil innak hmang in khamhnak co cio ko u sih. 
Ka nolh than rih lai, nitinte sualchirnak thlacamnak nih hrinthannak a kan pe kho hrimhrim lo. Hrinthannak thawngtha bia lawng nih sual ngaihthiamnak a pek khawh. 
Kan sualnak hi tlamtling tein kan i chir kho lo. Ngaihchihnak deu nih Pathian sin ah a kan hruai lo i kan thlarau a thah lehlam. Ngaihchihnak deu nih Pathian duhnak a tlinter bal lo. Cubantuk cu Pathian nih kan sin in hmuh a duh mi a si lo. 
A dik mi ngaihchihnak cu zeidah a si? Pathian sin kir a si. Jesuh khamhnak thawngtha ah kir than i Pathian bia zumh kha a si. A khamhtu thawngtha cu Jesuh tipil innak, vailam cung thihnak le thawhthannak hi a si. Hi thawngtha bia hi tlamtling tein kan zumh tikah khamh kan si i zungzal nunnak kan ngei. 
Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak thawngtha lawng nih hrinthannak a kan pek i vancung pennak chung ah kan luhter. 
Jesuh nih thlarau le ti in nan hrinthan a herh a kan ti tik ah, a chim duh mi cu tipil a innak le vailam cung a thisen zumh kha a si. Cu hnu lawng ah Pathian pennak chung ah kan lut kho lai i khua kan sa kho lai. A bia kan zumh a herh. Kan sual ngaihthiamnak caah tehte a khangtu pahnih cu Jesuh tipil innak le thisen hi an si. 
Hrinthannak thawngtha le sual ngaihthiamnak thawngtha na zum maw? Jesuh tipil innak le thisen zumhnak vawlei sualnak vialte chung in a kan khamh. Hi bantuk zumhnak hrinthannak co khawh a si. Baibal nih Jesuh nih vawlei sualnak vialte in a kan khamh tiah a kan cawnpiak bantuk in zeiruang ah kan zumh in hrinthannak kan co lo lo?
Sual ngaihthiamnak ca tehte akhangtu Jesuh tipil innak le thise a zum mi paoh cu a hrinthan taktak mi an si. Pathian Fapa a zum mi nih an chung ah tehte an ngei (1 Johan 5:3-10). Jesuh na zumh tikah Thlarau le ti le thi thawngtha hi na hrelh ding a si lo. 
Ralbawi Naaman nih a thinghmui thiannak ding ah Jordan tiva ah voi sarih ai hnim bantuk in (2 Siangpahrang 5), Jesuh nih Jordan tiva ah tipil a innak in kan sualnak vialte voi khat ca zalak in a kan tawlpiak i zungzal khamhnak a kan pek ti hi kan zumh ding a si. 
Jesuh nih a kan dawt caah vawlei sualnak vialte chung in khamh kan si i sual ngaithiamnak cu a zungzal ca in pek kan si. Hrinthannak thawngtha hi kan dihlak in zum hna u sihlaw Pathian khamhnak co cio hna u sih.