- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
A konglam 6: Kal sual
[6-1] Minung Cu Sual In Hrin A Si (Marka 7:20-23)
(Marka 7:20-23)
Cun aa thawh than i, “Minung a thurhnawmhtertu cu a chung in a chuak mi hi an si. Zeicahtiah thatlonak ziaza a tuahtertu ruahnak tha lo kha a chunglei in a lung chung in a chuak mi an si: nu le pa sualnak te hna, mi thah tehna, va cung pa duh tehna, hakkauh tehna, that lonak a phunphu tuah tehna, lihchim tehna, zuanzam tehna, mi hnachuah tehna, mi congoih tehna, lungpuam tehna, ningcang lo khuasak tehna-hi thil tha lo vialte hi minung chunglei in a chuak mi an si i minung a thurtertu cu hi hna hi an si,” tiah a ti.
Cun aa thawh than i, “Minung a thurhnawmhtertu cu a chung in a chuak mi hi an si. Zeicahtiah thatlonak ziaza a tuahtertu ruahnak tha lo kha a chunglei in a lung chung in a chuak mi an si: nu le pa sualnak te hna, mi thah tehna, va cung pa duh tehna, hakkauh tehna, that lonak a phunphu tuah tehna, lihchim tehna, zuanzam tehna, mi hnachuah tehna, mi congoih tehna, lungpuam tehna, ningcang lo khuasak tehna-hi thil tha lo vialte hi minung chunglei in a chuak mi an si i minung a thurtertu cu hi hna hi an si,” tiah a ti.
Minung Cu Amah Ruahnak Tang Ah A Um I A Vaivuan
Ahodah khamh a si hnga?
Misual bik ka si ko tiah
aa hngal mi.
A pakhatnak ah biahal kan duh hna. Nangmah le nangmah zeitindah nai hmuh? Ka tha ko tiah maw nai ruah ka tha lo tiah? Zeitindah na ruah?
Mi vialte hi anmah le khuaruahnak tang cio ah a nung. Na ruah bantuk na rak sual lo kho men asiloah na rak tha lo kho men.
Cuti a si ah, aho hi dah zumhnak lei ah a tha deuh hnga tiah na ruah? Ka tha ko tiah ai hmu mi maw ka tha lo tiah ai hmu mi?
A hnu deuh minung hi a si lai. Biahalnak in ka peh rih lai. Sualnak tampi a tuah mi maw tlawmte a tuah mi dah khawmhnak a co deuh hnga? Sualnak rel cawk lo ka tuah tiah ai phuang mi kha khamhnak a co lai zeicahtiah misualfa ka si ti ai hngalhfian caah. Cubantuk minung nih cun Jesuh nih a rak timhlamhpiak mi khamhnak bia kha a cohlan khawh lai.
Kanmah le mah fiang te kan i zoh tik ah sualnak tamtuk a nei mi kan si kha a lang. Minung hi zeidah a si? Minung hi ‘sualnak hram a thawktu’ men a si. Isaiah 59 nih minung thinlung chung ah sualnak tamtuk a um ti kha a kan chimh. Cucaah minung cu sualnak tamtuk a nei mi kan si. Minung hi sualnak tamtuk a nei mi kan si ka ti tikah a lungtling lo mi zong nan um ko lai. Asinai minung cu ‘sualnak hramthawktu’ kan si ti hi a dik mi a si. Kanmah le mah fiang te kan i zoh tik ah misual kan si kha a lang ko. A dingfel mi nih cun hihi an hmuh khawh ko lai.
Asinain mi tampi hi mah hihi an cohlang kho lo. Misual ah an i ruah lo caah hnangam tein khua an sa ko. Thiltha lo tuahtu kan si caah, kan pawngkam zong thiltha loin kan khahter. Minung tampi nih sualnak tuah hi ningzak ah an rel ti lo.
Asinain an chiatha thleidannak nih cun a hngalh ko. Mizeipaoh nih chiatha thleidannak, “hihi a dik/dik lo, ningzak thil a si” ti chimtu kan ngei dih. Adam le Evi nih thingthei an ei hnu ah an ning a zak i thinkung phen ah an i thup. Tuchan zong ah minung tampi cu sualnak an tuah mi kha an nunphung tang ah an thuh pi ve. Pathian dantatnak in luatnak ding caah an sualnak kha thuhnawh an timh peng.
Minung cu anmah ruahnak lila nih a hlen hna. Midang nakin ka tha deuh tiah an i ruah. Cucaah thawngpang tha lo an theih tik ah, “zeitindah hi bantuk thil tha lo hi an tuah ngam?” tiah an au. Hi mipa nih hi thil hi zeitindah a tuah ngam? Hi fapa nih hi thil hi zeitindah a tuah ngam? Anmah nih cu bantuk thil cu kan tuah lai lo tiah an ruah.
Hawi dawt hna, mah le mah i hngalh hi a har ko. Kanmah le mah fiang te hngalh khawhnak ding ah sual ngaihthiamnak kan co hmasa a hau. Kan minung sinak fiannak ding ah caan tampi lak a hau tawn i mi cheu khat nih cun an thih ni tiang an fiang kho lo.
Nangmah le Mah I Hngal
Mah le mah ai hngal
lomi zeitindah an nun?
An sualnak thuh in chungthulengnal
in an nung.
A caan ahcun mah le mah ai hngal taktak lo mi minung kha kan ton tawn hna. Socrates nih “nangmah le mah i hngal” tiah a ti. Azei sihmanh ah, mi tam u nih cun kan thinlung ah zeidah a um ti kha kan hngal lo: lainawn duhnak, fir duhnak, mi thil hngarnak, thatlonak, hlenthawinak le thil tha lo tuahnak tehna an si kho.
Mah le mah ai hngal fiang lo mi hna hmur ahcun rul sivai a um nain thatnak kha an i chimter. A ruang cu sual in hrin ka si i sualnak hi ka hrial kho lo ti kha an hngal lo.
Hi vawlei ah an sinak dik tak ai hngal lo mi minung tampi an um. Anmah le mah kha an i hleng i an nun caan an hmang. Anmah le mah an i hlennak ruang ah hell ram lei kan kal ti kha an hngal lo.
Minung Nih An Nunnak Dihlak Ah Sualnak A Thlawhthlau Peng
Zeiruang ah
dah hell an an kal?
Anmah le mah an i hngalh
lo ruang ah.
Marka 7:21-23 zoh ta hna u sih. “Minung a thurhnawmhtertu cu a chung in a chuak mi hi an si. Zeicahtiah thatlonak ziaza a tuahtertu ruahnak tha lo kha a chunglei in a lung chung in a chuak mi an si: nu le pa sualnak te hna, mi thah tehna, va cung pa duh tehna, hakkauh tehna, that lonak a phunphu tuah tehna, lihchim tehna, zuanzam tehna, mi hnachuah tehna, mi congoih tehna, lungpuam tehna, ningcang lo khuasak tehna-hi thil tha lo vialte hi minung chunglei in a chuak mi an si i minung a thurtertu cu hi hna hi an si.” tiah a ti. Minung cu nupaw chung in pawi a si in sualnak in a khat cang.
Minung thinlung hi thlalang hrai ti hnawm in a khat tiah ruat tuah u sih, ti hnawm cu kan sualnak hi a si. Cubantuk in minung cu hnulei hmailei ah hnin lengmang u sihlaw zeidah a cang hnga? Ti hnawn (Sualnak) cu a tlawt dih ko lai. Minung cu kan i thawnnak paoh ah sualnak kan thlau ta lengmang.
Sualnak in a khat mi nangmah le keimah zong hibantuk in kan nung ve. Kan kalnak paoh ah sualnak kan thlauta lengmang. Kan nunnak dihlak hi sualnak in a khat zeicahtiah sualnak tamtuk a ngei mi kan si.
A buaithlak ngai mi cu, sualnak tamtuk kan ngei asiloah sual ci kan ngei ti kan hngalh lo mi hi a si. Kan chuahni in sualnak tamtuk le sualci ai chuahpi mi kan si.
Sualnak tamtuk kan i chuahpi mi kha tlawttlau ding in timhcia tein in an um. Minung nih kan chuahka in sual in kan chuak ti hi an zum kho lo. Minung dang nih sualnak chung ah an kan hruai chom mi a si caah kan sual lo tiah an i ruah peng.
Sualnak an tuah caan zong ah, an sualnak tawlpiaknak caah a herh mi cu sualnak hrimhrim hi a cauk chung in hnawh a hau tiah an ruah. Sualnak an tuah paoh ah thian an i cheh i an ti mi cu, mah hihi kanmah palh a si lo tiah an ti. Kanmah le mah thian kan i cheh cang caah sualnak thlawhthlau zong a poi ti lo tinak a si maw? Sualnak hi atuletu thian i cheh lengmang a hau hnga.
Thlalang hrai ah sualnak a khah tik ahcun a tle lengmang ko lai. A lenglei zeitluk hnawh zong ah sullam ngei lo a si. Kan tuahsernak in zeitluk hmanh in a lenglei cu hnawh tim ko usih law thlalang hrai ah sualnak a khah peng ko ahcun sullam ngei lo a si ko.
Sualnak tamtuk he hrin kan si caah zeitluk hmanh in kan sualnak thuhnawh tim u sih law kan thinlung cu a lawng kho hlei lo. Cucaah nun chung sualnak kan tuah peng.
Mi pakhat nih sualnak tamtuk he hrin ka si ti a hngalh lo tik ah a sualnak kha thuhnawh a tim peng. Sualnak cu mi kip thinlung chung ah a um mi a si caah zeitluk hmanh in a lenglei hnawh tim ko usih law a tlau hlei lo. Kan sualnak fate kan hnawh tik ah puan fate kan hman, tam deuh kan hnawh tik ah puancia le taval kan hman, kan hnawh lengmang ahcun a tlau te ko lai tiah ruah nain hrai chung in a rak luang lengmagn ko.
Cucu zeican dah a rauh hnga tiah na ruah? Kan thih ni tiang a rau lai. Minung hi a thih ni tiang a sual. Hi ruang ah Jesuh cu kan khamhtu ah kan zumh a hau. Khamh kan sinak ding ah kanmah le mah kan i hngalhfian hmasa a hau.
Ahodah Jesuh
dawtnak a co kho?
Sualnak tamtuk ka tuah tiah
ai phuang mi.
Minung pahnih kha thlalang hrai pahnih sualnak ti he a khat mi in tahchunh tuah hna u sih. An hrai hnih ning tein sualnak in an khat. Pakhat nih amah le mah ai zoh a ti mi cu, “Oh! Keimah cu ka sual tuk hringhran” tiah a ti. A lung a dong i bawmtu a kawl.
Pakhat ve nih cun misual ah ai hmu lo. Sualnak tamtuk ka ngei ti kha a hmuh khawh lo caah ka sual lo tiah a ti. A nun chung dihlak a sualnak hnawh khaw ai tim. Khat lei kam a hnawh i khat lei kam zong a hnawh than. Khat lei khat lei kha rianrang tein hnawh khawh ai zuam lengmang.
Sualnak tuah lo ding in nun ai zuam mi tampi an um. Nain an thinlung ah sualnak a um caah, zeihmanh thatnak a chuahpi lo. An i ralrinnak vancung a phakter hlei hna lo. Hell ram leitu a phakter hna.
Hawi dawt hna, ralrinnak nih hin hell ram ah a kan hruai deuh tawn. Hihi kan thinlung ah kan chiah peng a hau. Minung hi ai ralrin tikah, an sualnak cu a lenglei ah tlawt lo ding in an thuhnawh khawh men nain misualfa an si thiamthiam.
Minung thinlung chung ah zeidah a um? Sualnak maw? Ziaza thatlonak maw? Sual ruahnak maw? Fir duhnak maw? Thatlonak maw? Asi! Cu vialte cu an um dih.
Sualnak hi aho cawnpiak hau loin a thiam mi kan si, cucaah kan tuah khawh mi cu sualnak tamtuk a ngei mi ka si ti phuan lawng hi a si ko.
Kan no li ahcun a lang tuk lo men lai. Kan upat tik ah teh zeitindah a um hnga? Sianglairun kan cawn tikah, College kan cawn tik ah, kan vun hngalh mi cu kan thinlung hi sualnak in a khat tihi a si. Cucu a dik ko lo maw? Fiang te chim ko ahcun, kan sualnak hi thuhnawh khaw a si lo. A si ko lo maw? Kan sualnak cu kan hnawh lengmang ko lai. Cun kan i “hihi cu ka rak tuah ding a si lo” kan ti. Asinain kan i thleng kho taktak fawn lo. Cucu zeiruang ah dah a si? A ruang cu kan dihlak in sual in hrin kan si caah a si.
Kan i ralrinnak thawng in kan thiang hlei lo. Sualnak tamtuk he hrin kan si i tlanh a hau mi kan si ti hi kan hngalh awk a si. Jesuh nih a timhlamh mi khamhnak a zum mi misualfa lawng nih khamhnak taktak an co lai.
Sualnak tamtuk ka tuah lo tiah a ti mi cu Jesuh a zum rih lo mi an si caah hell ah an kal ko lai. Kan dihlak tein sualnak tamtuk he hrin kan si ti hi kan i hngalh hrimhrim ding a si.
Mi pakhat nih “sualnak tamtuk ka tuah lo, ka tuah mi sualnak tlawmte hi tlanh khawh a si ahcun a hnu ahcun ka luat ve cang ko lai” tiah a ruah khawh men. Asinain cucu a dik mi a si lo.
Tlanh khawh mi minung cu sualnak tamtuk ka ngei ti ai hngal mi kha an si. Jesuh nih Joran tiva tipil a innak in ka sualnak vialte a lak dih cang i vailam cung ah a man a pek dih cang ti zumh kha khamhnak cu a si.
Khamh kan si zong si lo zong ah, kanmah le ruahnak cio in kan nung. Sualnak tamtuk a ngei mi kan si. Cucu kan sinak cu a si. Jesuh nih ka sualnak vialte a kalpi dih cang ti zumh lawng ah khamh kan si lai.
Pathian Nih ‘Sualnak Tlawmte Lawng’ Ngei Mi A Tlang Hna Lo
Ahodah Bawipa
a hleng mi cu a si?
Nitin sualnak caah Bawipa
ngaihtiam a hal mi
Pathian nih sualnak tlawmte lawng a ngei mi a tlanh hna lo. “Pathian sualnak tlawmte ka ngei” tiah a ti mi cu Pathian nih a mitser zong in a zoh hna lo. “Bawipa sualnak tamtuk ka ngei, hell kal ding ka si, ka zaangfah ko” a ti mi lawng Bawipa nih a zaangfahnak a coter hna. “Bawipa nangmah nih na khamh lawng ah khamh ka si lai, ka sualnak a tamtuk caah sual ngaihthiamnak caah thla ka cam kho ti lo, nitinte ka sual peng ko, Bawipa ka khamh sawh” a timi kha Bawipa nih a khamh hna.
Pathian ai bochan taktak mi lawng kha Pathian nih a khamh hna. Keimah zong nih nitinte sual ngaihthiamnak caah thla ka rak cam nain ka luat kho taktak lo. Cucaah ka khuk kai bil i Pathian sin ah thla ka cam mi cu, “Bawipa ka zaangfah law ka sualnak hi ka lakpiak ko” ti a si. Hibantuk in thla a cam mi cu khamh an si lai. Pathian khamhnak le Johan nih Jordan tiva ah Jesuh tipil a peknak a zum mi an si. Anmah cu khamh an si lai.
Sualnak hrampi ka si ti le sualnak tamtuk ka ngei ti ai hngal mi lawng Pathian nih a khamh hna. “Sualnak hite lawng ka tuah, Bawipa hi sualnak fate hi ka ngaithiam ko” a ti mi misualfa an si peng rih caah Pathian nih a khamh kho hna lo. Sualnak tamtuk ka ngei ko tiah Bawipa hmai ah ai phuang mi lawng Pathian nih a khamh khawh hna.
Isaiah 59:1-2 ah, “Bawipa cu nanmah khamh awk ah a kut a tawi lo, bawmhnak nan hal mi theihnak caah a hna a chet lo. An theih hna lo cu nan sualnak ruang ah a si. Biak nan timh tikah amah sin phanh an dawntu hna cu nan sualnak kha a si” tiah a ti.
Sualnak tamtuk he hrin kan si caah Pathian nih zaangfahnak mit in a kan zoh kho lo. Ngaihthiam kan halnak aw a kan leh lo hi a kut a tawi caah a si lo, a hna a cheh ca zong ah a si lo.
Pathian nih “nan sualnak nih keimah he an thenter hna, nan thatlonak nih ka hmai an thuhkanh hna, cucaah nan thlacamnak ka thei lo” tiah a ti. Kan thinlung ah sualnak tamtuk a um caah, vancung innka kaupi ai on ko zong ah kan phan kho lo.
Kan sualnak a tamtuk mi ruang ah atuletu ngaihthiam hal in thla kan cam ahcun Pathian nih a fapa kha atuletu a thah than a hau hnga. Cucu Pathian nih tuah a duh lo. Ka fapa kha nan sualnak vialte tlanhtu ding ah ka thlah cang tiah a ti. Zeitindah Jesuh nih na sualnak a tlanh ti kha hngalfiang law cu biatak cu cohlang ko. Cun Thlarau le ti khamhnak thawngtha bia kha zum law khamh na si lai. Cucu Pathian nih a ser thil vialte cung ah a pek khawh mi dawtnak cu a si.
Hihi a kan chimh mi cu a si. “Ka fapa kha zum law sual ngaihthiam na si cang nak kha cohlang. Keimah Pathian nih ka fapa ngeihchun nan sualnak tlanh ding ah ka thlah cang, ka fapa cu zum law khamh na si lai” tiah a ti.
Sualnak tamtuk ka ngei ti a hngal lo mi nih an sualnak tlawmte ca lawng ah ngaihthiam hal in thla an cam. An sualnak lianngan tukmi hngal lo in Pathian hmai ah an kal i hitihin thla an cam, “hi ka sualnak fate ka ngaithiam law, sualnak ka tuah than ti lai lo” tiah an ti.
Cubantuk thlacamnak cun Bawipa kha an hlen. Sualnak hi voi khat lawng kan tuah lo, kan thih ni tiang kan tuah. Sualnak tuah kan ngol khawh lo caah le kan taksa duhnak lawng kan tuah peng caah kan thih ni tiang sual ngaihthiamnak ca thla kan cam a hau tinak a si hnga.
Sualnak fate kan tuah mi ngaihthiam kan si ruang ah sualnak vialte kha a tlau dih lo, zeicahtiah cun nitinte sualnak tamtuk kan tuah lengmang. Cucaah sualnak kan teinak khawhnak lam pakhat lawng a si mi cu Jesuh cung ah chuan dih kha a si.
Minung sinak hi zeidah a si?
Sualnak tamtuk ngeih
Baibal nih minung kan sualnak cu hitihin a langhter: “Lih nan chim, nan puar i lai nan nawn. Biaceihnak hmun ah nan kal, sihmanhsehlaw ahohmanh bia hman a chim mi nan um lo. Nan bia tei khawhnak caah lih kha nan i bochan. Midang harnak peknak caah khua nan khan i cucu nan tlinter taktak. That lonak khua nan khan mi cu a sivai a thawng mi rul ti bantuk in tihnung a si. Pum khat kha khuai hmanh ah a dang pakhat a hung chuak than ko. Sihmanhsehlaw cubantu nan khuakhannak nih cun zeihmanh an thathnem hna lai lo, sawmpalak bu in tah mi puan santlailo bantuk men a si ko lai. That lonak pakhat tuah ding kha khua nan khan zungzal i cu nan khan tuah mi kha a ngan in nan ngang kho lo. A sual lo mi thah kha nan i thlachiat bal lo. Nan phaknak kip ah rawhralnak le that lonak kha nan chiah tak i nanmah nan um paoh cun ahohmanh himbawm in khua a sa mi an um bal lo. Nan tuah mi thil paohpaoh hi a ding lo mi an si dih. Nan zulh mi lam kha lam ding lo a si i cu lam i a kal mi paoh cu a himbawm mi ahohmanh an um lo” (Isaiah 59:3-8) tiah a ti.
Minung kut dong cu thatlonak in nih a hnawmh i an nun chung sualnak an tuah. An tuah mi vialte hi thatlonak a si. Cun kan lei nih “lih a chim.” Kan kaa chung in a chuak mi vialte hi lih an si dih.
“Lih a chim tik ah a tuah tawn zungzal mi kha a si ko” (Johan 8:44) tiah a ti. A hrinthan lo mi hna nih an ti tawn mi cu, “biatak kan chimh…kan chimh mi hi a taktak a si…” tihi a si. Asinain an chim mi vialte cu lih lawngte a si. Ai tial bantuk te khan a si taktak ko, “Lih a chim tik ah a tuah tawn mi kha a si ko.”
Minung nih zeihmah lo bia kha an zumh i lih an chim. Minung nih thatlonak kha an pawi i sualnak kha an hrin. Rulci kha an pawi i maimawmh baw in inn an ser. “A ti a ei mi cu an thi i an chung in rul a keuh.” Nan chung ah rulci a um tiah a ti. Nan chung ah thatlonak a um.. Hi ruang ah Thlarau le ti thawngtha bia in khamh kan herhnak cu a si.
Pathian kong chim kai thawk paoh ah mi cheu nih an ka ti tawn mi cu, “Oh, ka hawi, Pathian kong ka chim hlah. Thil pakhat khat tuah kai timh paoh ah, ka chung in sualnak a chuak lengmang, tilet a tho. Hmun kip ah sualnak ti a tlawt peng. Zeihmanh ka tuah kho lo. Sualnak tamtuk ka ngei. Ruahchannak ka ngei ti lo. Cucaah a thianghlim tuk mi Pathian kong ka chim hlah” tiah an ti.
Hibantuk minung nih cun sualnak tamtuk ka ngei ti kha an hngalh nain Pathian nih a kan khamh cang ti kha an hngal lo. Sualnak tamtuk ka ngei ti ai hngal mi lawng khamh an si lai.
A ngaingai ti ahcun kan dihlak in cubantuk cu kan si. Kan kalnak kip ah sualnak kan thlau ta peng. Cu chung in khamh kan si khawhnak ding lam cu Pathian thawnnak lawng in a si. Sualnak tamtuk a ngei mi kan si caah kan chung in sualnak a luang. Cucu khuaruahhar a si ko lo maw? Kalnak kip ah sualnak a thlauta lengmang mi kha Jesuh Khrih nih a kan khamh. Jesuh cu kanmah tlanh ding ah a ra.
Na sualnak vialte an hnawhpiak dih cang. Sualnak tamtuk ka ngei ti kha phuang law khamhnak co ve cang.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
