• All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
  • Explore multilingual sermons in global languages
  • Two new revised editions in English have been released
  • Check out our website translated into 27 languages
Search

Sermons

Ta tajore driaru ri `i 8: Endri Ole ri `i

[8-11] Bajoadru anya lidri ni gajo Endri Ole ri si (Efeso 5:6-18 ojo)

(Efeso 5:6-18 ojo)
“Anyi ba ‘bazi kunza anyi lejo lali dri si alusa ku, ‘adusi dii ta angala Rubanga dri ‘a emu’jo ‘ba ani ruka ku ri dri ri ‘i. Emuru ‘ba di ani di tro ku. Anyi anya ngasi andrani olure vumudi ‘a, dria anya engwika laki Opi dri ‘i si anyi ingwe ‘a. Disidru kole anyolu ondo ‘ba ingwe ‘a ri ani (ta ingwea idele ri karundre loso si, oluka anda si, vua lejo lolu ri ideka si), anyibi ta Opi ni anzo hwe’di ‘au ri inile. Emuru ‘ba ta ideka konyi ako ri tro ku ‘adusi ‘ai ‘ba oluka vumudi ‘a ri ‘i, ra rii anyeji ‘ai vu ingwe ga. Ta ‘ai ‘a idele mugu mugu dru rii, ta joka driaru ni drinza. Jo ta cidru eji angwe ingwe ‘a ni, ‘ai ‘a ovi loku rii ka ritede pelere, disidru ta cidru ru ete’de di ra rii kengwi ingwe. Disidru ojoru: ‘Ma’di odu kodi ri, nyipi mi, nyonzi dra ‘a si, vua Kristo ka nyini ingwe hwe ra.’ Anyiba bi lidri anya olujo ri si, olu ‘ba lali ri ani ku, ki ‘ba ciri ri ani, kare anya esule ri si, anyide ta loso, ‘adusi o’du dii o’du unzi ri ‘i. Disidru olu lali ku, ra rii anyibi ta Opi ‘a lele anyide ri nile. Andro ira si ku, adusi ka anya lidri ni ivolo ra, ra rii anyi ga Endri Ole ri si.”

Kole amide aduta
‘au amani lidri ga’di Endri Ole
ri si ndru ri esujo ‘au ‘i?
Kole ama ga ama ama ngasi mgbe, amadu
kuruce amadri ri ni, ama ga urata amadri
unzi ri ni, amahwe ama ama
ngasi ofu loso ri ica’jo.

Amala ma’di ni “olujo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si,” kole amahwe ama ama ngasi ofu loso rii nzere ga. Olu’jo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, kole ati amesu tutu badia Endri Ole ri kolu ama asiti gar ii kpa. Amani laku Endri Ole ri dri ri esu’jo kolea ‘ai amadri ri ‘a ovi kolu ledi ani, ledii, kolea duba amigeni ofu loso eyidri vua Endri dri Rubanga ‘a ehwele amani rii ‘au. Ama ‘ai di ani di esuka si, ama tutu badia Endri Ole ri kolu ama asiti ga ri esu ra. 
Ki gba ‘ba laku Endri Ole ri dri ri esuka ra ri ‘bati oleki lidri ga’di Endri Ole ri si ndru rii ra ‘a? Oo gbadru oleki ra. Ki draa aduta oba ‘ai zitiri ni olujo lidri ovi ani ledisi kpe ni ni? Ra ani amala ‘ai ‘a lidri ‘ai ‘a ngasi rii atu lejo Rubanga dri ‘ai ‘a lidri ni ‘a ri ‘a dri ni ra, ehwi ani kaki aci anietro kpe. Ki amani olujo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, kole amani vua amigeni lejo Rubanga dri rii ‘au. Atijoadru rii, anyiba ondreki dri ta Bugu Ole ri ‘ia nijoadru di ‘ai ovi amani olujo rii kole kolu ingoni ya ‘i. 
 

Ra ‘baziti ri ‘a olujo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si kpe rii adu?

Atijoadru rii, ama joa amala kaki ‘ai ga ‘ai ‘a ngasi kpe si. Bugu Ole ri ojo amani tete ‘ba ‘ai gaka ‘ai ‘a ngasi mgbe ri ‘bati kaki aci Opi ti tro kare aluga wa rii ni. Ki amala lidri ga’di Endri Ole risi ndru ri esukaa oluka ma’di ni ana mori ana ngasi ri si okpo si, kole ma’di alu alu koni ta ovi Endri Ole ri ‘a laku hwejo ri idri ote ‘ai ni ‘ai gajo ‘ai ‘a ngasi ‘i. Amala tee ‘ba laku Endri Ole ri dri ri esuka ra ri ‘bati isa, ‘aini ‘ia ga ka ‘ai ‘a ngasi mgbe ni okpo jo oraki ta konyi Opi Rubanga dri ri dri idri ku ‘i. Ledisidru lidri ga’di Endri si ndru ri esu’jo, kole ideki ebu ofu loso eyidri ri drii ofu loso Endri dri ri tro ‘au. Jo tee di ani ku ri ama ama ga ama ngasi kpe vua ama olu tiluza anda dri ri ‘bati ani kpe. 
Mateo 16:24-26 ojo, “Diiri Yesu ojo ‘ba ana vu koko ri ‘bati ni, ‘Jo ma’di ole ma vu ni koka, konga aniru ra, ko’du ana kuruce ni, keko ma vu ni. A’dusi jo ma’di ole ana lidri ni arika, ka ana lidri ni igwe ra, ambisi jo ma’di igwe ana lidri ma si, kemu ka ana lidri ni ari ra. Jo ma’di dri ta vudri di ‘a rii kpodru ‘aa ki ivolo ana lidri ni ra ri, dride ‘aa ya? Lokudru dride iyo. Ma’di ka ana lidri ni ofu wa rii ta ingoni ri si?’”
Ta badia ‘a ba tile Endri si di ri ‘bati isa ‘a olujo lidri ga’di Endri si ndru rin si kpe rii adusiku kaki vico aia ngasi ‘aia ru dri ri ‘a vu ni oko ‘au. Ki tee ‘ba laku Endri Ole ri dri ri esuka ra ri ‘bati isa jo kaki olu ovi vico ‘aia ru dri ri dri si kaki hwa ta Endri ‘a lele ri ‘a vu ni oko kpe. Ta ru ‘a lele rii amgbu ‘aa kole ama ga mgbe kpa adriko wio ta Endri ‘a lele ri ide. Adusi Opi ojo, “Jo ma’di ole ma vu ekoka konga aniru ra, kedu ana kuruce ni koko keko ma vu ni.”
Ta uraka ru si ni dra, kit a uraka Endri si ni lidri vua egbwe. ‘Ba lekaa ‘ai kaci Endri Ole ri tro alu ri ‘bati kolea duba kogaki lidri vua vico ‘ai ‘a ru dri ri ‘a vu ni oko ‘au ni mgbe. Ki tete ‘ba ai ‘a lidri ni azika azi oludi tadru ri ‘i dru ri ‘bati klu lidri ga’di Endri Ole ri si dru ri si wa rii ni. Dii anda ta driba nze’di ovi gajo Endri Ole ri si ri idri ri ‘i. 
Nya lele nyoko vu ani rii ingo ri ‘i, Opi ‘i ya jo nosi vu di ‘i? Nya uperea nya ngasi ga, nyupe lidri ga’di Endri Ole ri si ndru rii ‘au ya jo nosi nupe lidri nya ru dri rii ‘au. Ki jo gabaile oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si, ra ani nyaa ‘i. Rubanga ari ama enzi cidru ‘a ra oko ohwe laku Endri Ole ri dri rii amani dride dru ‘au. Ki oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si ni ebu nyidri ri ‘i. Ovi zi si, lidri ga’di Endri Ole ri si ndru rii lidri Rubanga ‘a bale anya upele vua anya idele anya ani leka si ri ‘i. Ga ka Endri Ole ri si ndru kenga ondiku ‘ai ‘ba ofu loso eyidri ri ‘aika ofu loso Endri dri ri tro ra ri ‘bati ‘a le ni ga. 
 

Kole nyini ta nya lele rii ote nyini olu’jo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si wa ‘i

Ki jo ile oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si ni ra, Rubanga isa ka ‘ai ‘a ra. Ka nyi ikonyi vua ka tutu co nya ru ga ra. Ki jo ile ku, kole mgbe orata lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri idri ku. 
Nyi tete laku Endri Ole ri dri ri esu wa rii nya geni baka ofu loso eyidri ri idri ofu loso Endri dri ri tro si ki hwa alusa karide nya le si ku. Ki olujo vua gajo lidri Endri Ole ri dri si kenga ondikusa ta nya lele ri iga. 
Disidru, jo ile oluka lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, ati nyindre ta nya lele rii kpa nyiko nyizi Rubanga ni ta nya lele ri si. Ki jo gaba la eoluka lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, gbadru Rubanga ka tutu co ama ru ga ra, vua ka ta ama lele ri ide ra. Ki amani ta ama lele ri esu’jo kole ati ama ga ta ama ru ‘a lele rii kpa. 
Erijoadru rii, olujo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, kole odu ki ama kuruce ama ngasi rii ‘au. Kole duba oluki vua aciki Rubanga ‘a le ni ‘a si tee saa unzi ri si sa ‘i. Dii ehwi lejo jole kole anyolu anda vua lidri gadi Endri Ole ri si ri ‘a ehwi ‘i. 
Inajoadru rii, Opi ojo, “Jo ma’di ole ma vu ni koka, konga aniru ra, ko’du ana kuruce ni, keko ma vu ni. A’dusi jo ma’di ole ana lidri ni arika, ka ana lidri ni igwe ra, ambisi jo ma’di igwe ana lidri ma si, kemu ka ana lidri ni ari ra. Jo ma’di dri ta vudri di ‘a rii kpodru ‘aa ki ivolo ana lidri ni ra ri, dride ‘aa ya? Lokudru dride iyo. Ma’di ka ana lidri ni ofu wa rii ta ingoni ri si?” Di ‘a ehwini oluka Opi tro ana vu ni oko ka si ni ta ruledi dria dini sa lidri amadri ri iga ra ri ‘i. Gbadru, jo ama ana vu ni oko ‘au, ama endri ti ama ru tro ka ilonyi esu ra ki jo amebe ana vu ni oko ka ni ra ako amaci ovi ama ru ‘a lele ri si, ru amadri ri ‘bati endri amadri ri tro kodra ra. 
Ki gba ta ama Endri Ole ri igenijo ku rii aduta? Ra anai adusi ku aga urata ama dri rii kuru, adi di ungwe ta ama ru ‘a lele ri ‘i. Ki jo ama Yesu ‘a vu ni oko ‘au ri, Endri ka ama ru iti ga esi ri ni mori hwe ra koko ama dri ni se driluci retu rii ako. 
Efeso 5:11-13 ojo, “Emuru ‘ba ta ideka konyi ako ri tro ku ‘adusi ‘ai ‘ba oluka vumudi ‘a ri ‘i, ra rii anyeji ‘ai vu ingwe ga. Ta ‘ai ‘a idele mugu mugu dru rii, ta joka driaru ni drinza. Jo ta cidru eji angwe ingwe ‘a ni, ‘ai ‘a ovi loku rii ka ritede pelere, disidru ta cidru ru ete’de di ra rii kengwi ingwe.” Kole Kristo ‘ba kemuru ‘ba ta ideka konyi ako ri ‘bati tro kare aluga ku. Kuri jo asu ama ama ngasi ta vumudi ‘a idele ri ‘a vu ni okore ga, Rubanga kojoa amani kolea ameji ta vumudi ‘a idele ledii ingwe ga. Kolea duba ebeki ama ebu vumudi dri ledi ni, adusi ta joka ta cidru ‘ai a idele mugu mugu dru ri idri ni drinza. Ki jo ta cidru eji ingwe ga ni ri ingwe koba ‘ai ‘a ovi endrejo karitede tau. 
Adi dri okpo ‘aa rii ta cidru drinza dri driba nzele di ite’de jo tau ‘aa rii ni? Jo zibati ri kolu nya, amvonzi ti ‘i, adrunzi ti ‘i, kusa jo tiluza Rubanga dri ri ‘bati kete ta ledii tau rii vu ingwe ga ni ‘i, kole nyisa nya ngasi nyete ta dii vu ingwe ga tau. Adusi ojoru ta cidru ejile ingwe ga rii ‘ai ‘a ovi endrejo ri ka rite’de tau. Disidru kolea duba ‘aiki ta unzi ama idele ri ni amni engwijo ama ngasi anda ‘i,vua amani ta konyi ako vumudi dri ri ete’dejo tau kolea duba Endri Ole ri kodu ama dri ni kusa amba amadri ri ‘bati ‘a dri ni ni. 
Vu di idri, ta cidru etede le tau ra rii keko ondiku kendre lija hweka ‘aini na ani, vu Rubanga dri di iga le, ta cidru ru etede di andi rii jo eji vu ingwe ga ni ‘ai ‘a ovi endrejo ri karitede tau, adusi ta te ritede di tau wa rii ta ingwe ‘a ri ‘i. Ki draa ezesa ama ta anda ri ide ka kpe si, oba amide enzi drile vudri di ‘a ekpadru. Amala, jo esu ama ba ingwe lejo Rubanga dri ri dri rii ama dri ga ni, ama mgbe ta enzi ni di ni ote vuasa tro ama ama ego ni ‘ai ra. Ki jo ideru ledi ani ni ri keya koba ama anzo hwe Rubanga ni weli ako.
Amala Yesu ‘a ama enzi ti duka ama dri unzi ti tro cidru pi si, anda anda Rubanga dri ri ‘a lejo eko ana batisimu esuka Abu Jurudano ‘a si, draa ovi ama dri rii ingwe Rubanga dri ri si ka ritede ana anda anda si wa. Enzi weli bilioni ‘baa idele rii cidru ifuru o’du Yoana batisimu hwejo Yesu ni ri si Yesu ni ru. Adusi Yesu ni Biloangwa Rubanga dri enzi vudri ri du’di ri ‘i, odra kuruce dri lamgba esu’jo ama enzi si, dra vu oko onzi ziniga lidri di. Yesu ebe cidru unzi ‘baa idele vudri di ‘a rii ra ojo, “Dria lejo eko ra” (Yoana 19:30), ‘di oba ‘ba cidru esu lari ra. Amengwi enzi ako rii ama ta Yesu Kristo ‘a idele amani ri ‘ai ka si. Ki amala enzi amadri rii cidru ana rebeka ra si, ama dria engwi ziniga oru di vua ama Rubanga ‘a vu ni oko anda si ni wa. 
 

Rubanga ojo saa disi amide ta loso ri ‘i

Paulo ojo amani jo ale oluka lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si, kolea amide ta loso ri ‘i. Efeso 5:16-17 ga ojo, “Kare anya esule ri si, anyide ta loso a’dusi o’du dii o’du unzi ri ‘i. Disidru olu lali ku, ra rii anyibi ta Opi ‘a lele anyide ri inile.” Ki jo oleki oluka lidri gadi endri Ole ri si ndru ri si, kole ideki ta loso rii ‘au vua oluki lali ku. Kole obiki ta Opi ‘a lele ini rii ‘adu ya ni nile oko ideki. Kole obiki ovile ama ngasi di loso rere rii ingo ri ‘i ya ‘i: da rii lidri ‘ai tro ama ru ni dri ‘i ya jo niso lidri geni nza tro Rubanga ni dri ri ‘i. 
Ama oti Endri si ri esuka ‘a vu ga, mgbe Endri Ole ri kemu koko kolu ama asiti ga. Adusi jo amesu laku Endri Ole ri dri rii ni, ehwi ani Amba amadri rii Opi ‘i vua ani ama Amba ‘i. Ani tete ama Aridipi ‘i disidru kolea ‘aiki ani olule ama Rubanga ‘i dru. Adusi ani Amba amadri ri ‘i. Ani Amba ma bi di ri ‘i, ebe enzi ma idele rii cidru ra vu oco tutu ma ru ga ra. Ani Opi driaru okpo ma lidri ni dri ma dra tro ‘aa ri ‘i, driaru okpo mani tutu hwejo alu tro sa ‘aa. Kole ‘aiki Opi ni ana ngasi Amba vua Rubanga disidru kole oruki ani ama lidri ‘a ‘a ni ru. 
Anyiba ondreki dri ta rusidi Filipo ‘ba 2:5-11 ga ri ni “Ra anyidri koviru ra Kristo Yesu dri tro vi, Ana, lidri ni Rubanga dri ‘i, ki orata ‘ai ‘a ruvika Rubanga tro vi ni afure ga ku, e’be eku ani dri engwi, kendre opigo ani, ecoru ‘ba. Ite’deru ‘ba ani, o’ba ani epe olu laru tro dra kuruce dri ri ‘aire ga sa ‘i. Lejo disi Rubanga inga ani oru ohwe anini ru ruzi cidru nde’di ra ri ‘i, ‘ausini ta cidru ‘bu ‘a rii vu dri rii vua vu iti ri tro cidru kowoki dru laru tro ru Yesu dri si, vua ‘ba cidru kojodru Yesu Kristo ni Opi eku Rubanga Ata dri ‘i ni.” 
Paulo ojo, “kole urata di kolu anya asiti ga ‘aa.” Ojo dii asiti Yesu Kristo ni lejo ri `i. Lejo Paulo `a jole rii “urata” ni kole kolu Yesu dri `i, adusi ani Rubanga ni ta bidi `i emu vudri di `a lari hwere `ba cidru ni `aia enzi si Ata `a le si. Opi ni ana ngasi emu vudri di `a vua odu enzi cidru vudri di `a rii batisimu ana esule Yoana dri ri si. Ki ana drare kuruce dri si rii, enzi cidru vudri ri isa odra anietro. Ki diivu si sa onzi lidri di o`du inajoadru risi `i di oba Yesu engwi ama Aridipi `i.
Ra Yesu Kristo ni, Ta cidru bi di ri ‘a, emujo vudri di ‘a rii, emu amani lari hwere. Ite’de ana le ama ru ga rii ana batisimu si vua ana ari kuruce dri ri si. Ta cidru bile bi ri ‘bati kolea kanzokiru ana le ite’dele ama cidru ni ana ani isika ana ngasi vuru si tee ana olure ta bidi ‘i ri idri sa ‘i ri si ‘i. Ledii ra lejoadru kole ‘ba cidru bile bi ri ‘bati dubasi ka ‘i ki ani ‘ai ‘a Aridipi loku rii dru ri ‘i. Oba amajoa ani tete amba ta bidi rii adite ku ki ani amba ama anda anda dri ri ‘i dru sa tro. 
Ama, ‘ba Rubanga ni igeni ka ra ri ‘bati amesu laku Endri Ole ri dri rii ra, kole duba igeniki Rubanga ni Amba loku ri ‘i amani ‘i vua kole duba le Yesu Kristo dri ri kolu ama asiti ga ‘aa. Kolea duba ‘ai ama dri ri kolu ‘aa vua kole oniki ote amba amadri rii ama amangasi ku ki Yesu Kristo ‘i, ani ma’di ta cidru bidi ri ‘i vua ma’di ama ari’di enzi dri ‘a ri ‘i. Vua kole amadri ‘ai kolu ‘aa kole igeniki ani Amba ‘badia ama olu lidri udi tutu sir ii dru rii dru ‘au adusiku ide ta cidru amani vua ka ebu anidri ri isa ide amani. 
Draa dinisa ‘baziti amgbu ‘aa oleki hwa alusa ‘ai ‘a rutika di ‘a vu ga amba di hweka ‘baziti dri ni ku. Draa dinisa ‘ba laku Endri Ole ri dri ri esuka ra ki jokaa ‘ai ‘a ngasi dria dini sa ‘ai amba ‘ai ‘a lidri dri ri ‘i rii ekpadru. Lidri gadi Endri Ole ri si ndru rii ani lidri Rubanga ‘a vu ni okojo ri ‘i. Lidri ani di ani dii hwa alusa ka resu o’du alu kpe ki karesu wa rii kesua ama Yesu ni igeni amani Amba dru ma’di ama bi di rii dru ta cidru vudri rii tro kpa. Kole duba amadri ‘ai kolu ‘aa amani Yesu ni igenijo ama Opi ‘i dru ni wa ‘i, ani ama Amba ‘i vua Rubanga ‘i, ohwe amani lari ama enzi ni dri ‘a si ra vua ohwe amani lidri olure tadru rii Opi Bu dri ri ‘ia ra. 
Kolea duba lejo anda dri ri kolu ama asiti ga ‘aa. Adusi o’du disi sa ‘ba amgbu ziti ri olu dri amba ‘ai ‘a lidri ‘ai ‘a ngasi ri dri ‘i. Kaki okpo lase tro ‘ai ‘a lidri ni ‘a ri ide ni. Ki draa dii saa amba ‘a recojo ri ‘i. Amengwi draa ‘ba Rubanga nika ote ri ‘bati ‘i, disidru draa Amba amadri loso rii Opi ‘i. 
Ama cidru ‘a asiti ga enzi ‘aa disi kole sa esu amavu aci olure tadru ri ‘ia dii ta unzi amai dele ri kobaa ‘i. Ki amevu amesu Rubanga ni ama ‘ai ofu loso eyidri vua Endri dri ri idri ri si ra. Rubanga ‘a ra eyajo vudri di ‘a rii ana ama leka ndro si, odu enzi cidru vudri rii pi ana batisimu esuka Yoana dri si vua ana draka kuruce dri si di oba engwi ama Aridipi ni gba ri ‘i. Ki draa ama geni Rubanga ni ru ri si, amesu layu ama enzi cidru ri ‘ia si ra. Ovi zi si, amesu laku Endri Ole ri dri rii ra. 
Bugu Ole ri ojo, “Jo ma’di dri Endri Kristo dri iyo, ana dipi ni Kristo ‘i ku” (Roma 8:9). Jo amesu layu driaru rii ni, nai, laku Endri Ole ri dri ri ‘i, koba amengwi ‘baciri Rubanga dri ri ‘bati ‘i. Endri Ole rii kemu amadri kendre Rubanga ani koko koba amaci anda anda Rubanga dri ri ‘ia si cara Endri Ole ri dri si. Ki olujo disi, kole duba ebeki ta cidru ama ehwi erile ama ngasi ku rii ra. Jo amesu Yesu ni ra vua ohwe amani layu ni, kole obaki kengwi ama Amba ni adute ri ‘i.
 

Kole ohweki komwi ama asiti ga rii Yesu kase ni

Hwa alusa ama aci Opi ti tro kare aluga kpe jo ara ama amangasi amba ama lidri dri ri ‘i ‘i. Adusi jo Rubanga kohwe amani cara ebu idejo ani ni ri, ama joa “Iye” saa ikala ka ako gba jo ama amba ama lidri dri rii ku ‘i. Kurisi, kolea ojoki “Ma di ide nyini ma ‘i adusi?” Ma’di alu alu olu’di dri amba ana lidri dri ‘i ri ka ta Rubanga ‘a lele kide ri ga mgbe, kaki raa, ‘‘kolea Rubanga kozi ma kiza si ka ‘i ma dede ni mani ta ana lele ri ide jo ‘au ‘i.” Ma’di ani ledi ani ledi ni, ra Rubanga ‘a hwele rii konyi ako disi koba oba sa bi laka ku kolu laka kendre teri anzi ri ani. 
Amala amani gajo lidri Endri Ole ri dri ri si ndru, kolea duba amoko cara cidru ana bale amani ri ‘a vu ni. Kole hwa alusa oluki ti kendre jile elile ri ani ku, ki raa kole aziki ama ama ngasi Rubanga ‘a vu ni okojo. Kole amoko Rubanga ‘a vu ni ‘au, vua amoko ama Aridipi ‘a vu ni ‘au, adusiku ka ama dri ni du leti anda ri si. Rubanga ni ana ngasi Opi, oco tutu ama ru ga lari anidri ri si ra. Adusi jo ama ebu ide anini kendre ani ama Amba ‘i ani vua ama cara driaru ri ‘a ta ni mba, gbadru Endri Ole ri ka amani laku hwe ra. Jo opi nyidri ri ‘ia nya familia ‘a ti ‘a alu isa operu olule amba dru ni kuru ra rii odu obaki opi ga Yesu ni ‘au nya lidri kofu eko nyolu lidri asi engwe dri si nyi tete esu egbwe tro nya lidri ni ‘a ra. 
Nyi eno ndre kendre ma’di ibo jidi eri okpo tro ri ani jo ma’di anda ri oba Yesu omba ana laga ga amba dru ci ‘i. Ki jo tee kendre nyiraa ama leco ama lidri ni ga ri ide vua ama ebu Opi dri ri ide ani sa, ani gbadru ama Opi Yesu Kristo ‘i ka ama dri ni se ni vua oko sa ama dri ni asele ni. Ma’di ama lidri ‘a dri ni ndre’di rii Rubanga ni olu’di tadru ri ‘i. Ohwe amani lari ni. Ohwe amani goga Sitani ‘a dri ga ni, ka ama ase ni vua anini okpo ama lidri ni dri ‘aa. 
Ki draa ana engwika Amba amadri ri ‘i si, ka ta ama lidri ni ‘a ri ‘a dri ni ndre vua ka tutu co ama ru ga wa. Ki jo ani ani ama Amba ‘i ni ku, hwa alusa ide ana ebu lele ani kide lidri amdri ri ‘ia rii ku. Ki ana oluka Rubanga ndi ri ‘i si, hwa alusa uri ama ‘ausini ameri dru ta ana lele ri ni si ku. Tee jo kolu Rubanga oru ndedi’a ri ‘i sa, hwa alusa ide tazi amani ku kesu ama ama azi ebu ana lele ri idere ga kpa vua kole ama ba kengwi Amba ama lidri dri ‘i oko oziki ani ta cidru ama lele ri si. 
 

Ta cidru si anyi zi ani ‘au

Ta cidru anya lele ri si anyizi ani ‘au ‘ausini ta cidru ehwi erile ku ana ti ubale ama lidri ni ‘a rii kide dru ‘ai. Anyide ebu anini vua anya ‘i ani Amba ama lidri dri ri ‘i ni. Ki amala ama ta anda ri ideka kpe si, kolea ta cidru ama lele rii oziki anidri vua oba kide ta cidru ama lele rii ni. Kole obaki familia amadri rii, oluka amadri o’du cidru si ri ‘bati tro cidru ana ru ga, di koba ama cirri engadi Rubanga dri ri esu ra vua koba ama olu ana lekaa ri ani, olujo ‘baba icandi cidru ta mbare ga ‘ai si vua oluka o’du cidru mori ‘ai dri Rubanga ‘a ehwele amani ri si.
Di koba lejo cidru unzi joisi ama ta urare driaru ri ‘bati kengwi lejo ama Amba ‘a draa ta urare driaru ni ri ‘i, di ‘a ehwi ni jo gba ama Yesu ni Rubanga oru ndedia ri ‘a vu ni oko ‘au, ka ta cidru ama lele ri ide ra. Koba oluka lidri gadi Endri Ole ri ndru ri si ni kengwi amani adu rere vua koba ama olu lidri egbwe dri oludi ani ‘a ri si. Ama oluka Kristo ‘ba si, kole owoki aja si Rubanga ‘a andraga, oruki ani vua ideki ebu anini kendre ani ama Amba ‘i ani. 
Draa anyiba ondreki dri di ta ojoru Filipi ‘ba 3:3 ga ovi badia ama olu lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri idri ingoni ya ‘i. “Ki amale ama ‘ba ru olika anda ri ‘ba ‘i, a’dusi ama Rubanga ru Endri ani dri si, vua ama asi karanzo lidri amadri iga Yesu Kristo ni ru, ama ‘i lejo ru dri ku.” Ta jole ru lika dri di ‘a dii ma’di Rubanga ni laru hwe’di Endri si ri ‘i, ma’di ranzo’di Kristo Yesu si ri ‘i, dii ma’di vico ru dri ‘a vu ni okodi ku ri ‘i.
Oluka lidri rulijo ra ri dri si ‘a ehwini enzi ama asiti ga ri duka pi vua bakaa Yesu Kristo ‘a ru ga ‘i, ani ma’di batisimu esu’di Yoana dri ri ‘i. ‘Ba Endri Ole ri ‘a asele ni ri ‘bati ‘a lidri ni kolu ondiku ovi Endri Ole ri ‘a lele ri si. Kaki ebu ide Rubanga ni kaki ranzo Yesu Kristo ni ‘a kaki joa, “Yesu oba mani olujo lidri anda dri disi ni. Oba mengwi anda vua oco tutu ma ru ga ra. Ohwe mani kiza cidru ruledi mani ana ebu ni idejo rii ra.” Disi kole duba amolu di ani. Dii lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri ‘i. Paulo ojo, “Disidru, ta anyi ‘a nyale rii vua anyia mvule rii, ta cidru anyi ‘a idele ri tro, anyide ‘ai eku Rubanga dri ri si” (ofu atijoadru Korinto ‘ba ni rii 10:31).
Filipo ‘ba 3:13-14 ga ojoru, “Ma’drunzi, ara mesu dride ni kuru; ki ra rii ta ma idele rii di ‘i, ta vulega ri igweka mabi dru dride andraga rii esule, disidru malu okposi angua ti asire ga ondo dride esujo ta dii lungwe Rubanga dri Yesu Kristo si lidri ‘bu ‘a ri iga ri ‘i.” Rubanga ojo amani kolea amigwe ta andrani eze ati ama lidri ga na ‘bati dri ‘a ra, ra rii amavu andraga ta udi ri ‘bati iga. Kolea ocaki andraga ta ama lele ri iga. Kolu ta tee unzi amai dele ri ‘i nosi ta unzi ama idele ri ‘i sa ‘i, kole ebeki ta cidru ama ogu ga rii ra vua odi ki oja fejo ta loso andraga ri iga vua paka esuki ta ama lele rii tro. Ta di ‘bati ka resu wa rii ama ta ana lele ri ‘a vu ni oko ka ‘au vua ama Yesu Kristo ni igenika si. 
Amebe ta anda rii lolu, disidru jo ameba lejo anda dri rii lolu ni ra mgbe sa vico ama ru dri si ama ezo ra. Amala ama ta ndreka Rubanga dri vua amadri ‘ai ‘a oluka ‘aa si, ama awi ako amadri ri ‘bati ebe enzi amadri ri tro ra. Adusi Yesu Kristo oce ani kesu batisimu Yoana dri di vua oce ani kodra kuruce dri di, enzi ama idele rii cidru ifuru ana ru ga. Engwi ama Aridipi ‘i dru ana onzika si di, ohwe amani lidri udi rii ra anzo retu ama geni ana ru ga ri si. Disidru, kole duba ogaki ta cidru unzi ama lidri ni ‘a ri ‘bati mgbe ndrole dii ta andrani eze ama ebele vule ga ri ‘is, ovuki andraga ta mbadi ama andraga ri tro oko ikoki lejo laka ri ni ta ama lele laka ri esuka si. 
 

Bajoadru anya lidri ni gajo Endri Ole ri si

Kole ovuki ta andraga ri iga oko ondreki ta mbadi ama andraga rii ‘au ideki loso lekaa amesu ta cidru amai dele ri iga loso si ‘i. Ma urata ni kolea duba nyingwe ta cidru andrani ati rii dri ‘a ra nyigwe ‘ai emiemi jo kaki nyini teri anzi ri inyai inyai ‘i. Ta amai dele ama awi ako si kpe ani ekpadru, ki ledii lejo nza vua anzi rii ku adusiku ta okpo rere rii di ama ta andraga ri ide ingoni ya ‘i. Ki amala ta andraga ri ‘a oluka okpo rere si, Kole opi ama asiti ga rii ohweki Yesu Kristo dri ‘ai si oko obaki kase ama ni. Kole obaki kodu ra di ama evu ama olu andraga ingoni ya ni ni oko ideki ta cidru anzo hwe’di ani ni rii ‘au.
 

Kole oluki andrani maju ‘a oluka ri ani

Ama olu lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si wa ni kesu ‘a tete ama mba ‘ai ‘a okpo ama lebe ama enzi dri ri esuka si kpa. Dii lejo okpo rere ri ‘i. Anyiba ondreki dri ofu erijoadru Timoteo ‘a sile 2:1-10 ni ojoru, ‘‘Ma ngwapi ni ma lele ndro ri, nyesu okpo enga’di kiza Kristo Yesu dri ri ni, nyimba okpo kiza Kristo Yesu dri ni a’i. Nyeri ta cidru ma inile sadinia amgbu lofo rii ra, nyi hwe lini dii ‘ba nya igenile wa ri ni ausini ai sa kiniki dru ‘ba ziti ni sa wa . Nyimba icandi nya esule risi okpo kendre asikari loso Kristo Yesu dri ri ani. O’ja ga asikarigo alusa remudi ‘ba nya ri ‘a lidri tro ani iyo, kole kolu ma’di ani badi asikari dru ri ‘a ‘asi ni igbwe ‘di ri ‘i. Ovidru nyira dri ma’di ava’di ri ka cara cidru lele ri ‘a vu ni oko kpa, odri dride esu. Ziniga ma’di ebu ide’di amvu ‘a okposi ri kolu ma’di ta esu’di ati ri ‘i. Nyira ta ma jole ri ‘a ‘a ni di, Opi keya ka nyini leti nijoadru rii ite’de cidru ra. Nyera Ofu Lofo ama nzele Yesu Kristo, onzi draga ra, ana abi ni Davide ‘i ri ni, ma icandi mi mangasi nza rii lejo disi, jo umbe ma mgbirila si ma’di enzi tro ri ani sa, kaki Rubanga ‘a lejo le umbe kpe. Ki ma ta di mi cidru ‘ba upele ri ‘baa lejo si, ‘ausini kesukidru lari emu’di eku olure tadru ri tro ru Yesu Kristo dri si.”
Kendre ondiku Paulo ‘a jokaa Timoteo ni ri ani, Endri Ole ei isa kojoa amani, “Nyesu okpo enga’di kiza Kristo Yesu dri ri ni,’’ ‘nyimba okpo kiza Kristo Yesu dri ni a’i.’ ‘‘Nyeri ta cidru ma inile sadinia amgbu lofo rii ra, nyi hwe lini dii ‘ba nya igenile wa ri ni ausini ai sa kiniki dru ‘ba ziti ni sa wa.’’ Nyimba icandi nya esule risi okpo kendre asikari loso Kristo Yesu dri ri ani.” Mbaka okpo ana kiza si ni di ‘a di ‘a ehwi ni kolea amimba ‘ai amadri rii ama geni baka ofu loso eyidri ri idri ofu loso Endri dri ri tro ‘i ojoru kole amigeni ani ‘au vua amenzu ani ru. Yesu Kristo emu vudri di ‘a oko ‘ai enzi cidru vudri rii ana batisimu si, vua oko odra kuruce dri, onzi lidri ana dra nivu si di di oba engwi ama Aridipi ‘i. Di ‘a ehwini kole amolu kiza Rubanga dri ri si okpo vua amanzoru kiza anidri ri si. Rubanga ohwe amani lari ra disi kole hwe dii ‘aiki geni retu ri si kendre ondiku Rubanga ‘a ehwekaa amani ri ani. Dii lari esule lebe enzi dri esuka si ri ‘i. Anini ta idele ilegi ilegile inini enzi rujo ri tro iyo vua hwa alusa anini ta idele olongo hwele ekelezia usijo ri tro iyo. Ta ani di ka ta unzi ri ide ka loso ri nde ovi lari esu’jo ri iga ra. 
Lari amadri esule lebe enzi dri ri si ri ‘a ehwi ni Yesu Kristo ‘i, hwa tai dele ri si ku, adusi Yesu esu batisimu anini ama enzi ni du jo, oko odra kuruce dri disi ebe enzi cidru ama idele rii ra. Ana ta onzi jo lidri di rii lari hwejo amani ama enzi si. Leiba cidru esu lebe aia enzi dri rii ‘ai ‘a ofu loso pelere di igenika si, kendre ondiku ‘ba ebu driaru ri ideka ri ani. Ma’di alu alu Yesu Kristo ni igeni di di ani ri ka lebe enzi dri ri esu ana asiti ga ra. Kiza lari dri ri si ama cidru ka anda esu ra vua ama olu ‘ai okpo anda ri si. 
Jo ale oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si, kolea duba ‘ai amadri ri komba okpo ofu loso eyidri ri idri ofu loso Endri dri ri tro kpa. Kare ziti lidri amadri ri ‘ia ama itirile kendre ama ase ‘a kpe rii ekpadru, disidru ta ama idele rii mgbe waiako kehwi ama ru ga ni. Ledii ta lejoadru ‘ausi amolu kiza lari dri ri si okpo ri ‘i. Jo saa cidru si ta ama male kpe ri ite’deru ni, kole mgbe eraki mbaka ama ‘ai ni dri okpo ojoki amani ama ngasi, “Rubanga ohwe mani lari ofu loso eyidri vua Endri dri ri si. Yesu ebe enzi cidru ma idele rii eyisi vua Endri si.” Amengwi anda rii ama ofu loso ani di igenika si adusi ohwe amani mori ana amani laku Endri Ole ri dri ri hweka si ra. Amesu lari enzi cidru ama idele ri ‘ia si ra ako ama ofu loso eyidri ri igenika ofu loso Endri dri ri tro si amengwi okpo. ‘Ai amadri ri oba amengwi ‘ba tutu esuka ra ri ‘bati ‘i.
Paulo ojo, “Ta anyi ‘a nyale rii vua anyia mvule rii, ta cidru anyi ‘a idele ri tro, anyide ‘ai eku Rubanga dri ri si” (ofu atijoadru Korinto ‘ba ni rii 10:31). Dii gba okpo rere. Di ‘a ehwini kole amahwe olu amadri rii Rubanga dri ‘i. “Ta cidru anya nyale vua anya mvule rii.” Onyaki, vua omvuki mbajo okpo Opi ‘a ebu ni ga. Kole onyaki ta ama ru ni olujo loso rii ‘au anini bajoadru amani ofu loso ri nzejo.
“O’ja ga asikarigo alusa remu’di ‘ba nya ri ‘a lidri tro ni iyo, kole kolu ma’di ani badi asikari dru ri ‘a asiti ni igbwe di ri ‘i” (ofu erijoadru Timoteo ‘a sile rii 2:4). Kolea duba nyini ofu loso ri nzejo nyolu lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si. Ama olu lidri loso ri si ra jo ale oluka lidri badia ama ofu loso ri nze ri si ni ra ‘i. ‘Ba cidru oluka lidri ovi di ani disi rii karuni kaki olu lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si. Kole ama alu alu kobi olule lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si. Kolea azi cidru, anya esule ebu okpo ri ideka si ri ‘bati, anyebu ‘ai ofu loso ri nzejo.
Jo ile oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si ni ra, kolea ati anyihwe anyi anya ngasi Opi ‘a ebu ni idere ga, anyolu tesa ana ebu ni ga, anyebu okolongo anyidri rii ofu loso ri ica’jo anyiko anyamu asi egbwe anyidri rii anzo anyidri ri tro Rubanga ti tro kare alu ga. Ki jo oleki oluka lidri ovi di ani disi ni ra, kole tesa oluki ‘ai ‘a vua ombaki okpo ofu loso rii icare ga. 
Ki ‘baziti rii amgbu aa oji draa saa para ni ra sa ‘ai olure ‘ai ‘a lidri ‘ai ‘a ngasi ri si.Osiki abi oko kaki oce ‘aidri ri ica ‘ai ‘a ngasi ‘ai ‘a oluka amba ‘ai ‘a lidri dri ‘ai ‘a ngasi rii si. Amala, draa kole amolu Rubanga ti tro kare aluga. Kole amadu Rubanga kendre ama amba adute rii dru ‘ua. Opi ojo, “O’ja ga asikarigo alusa remu’di ‘ba nya ri ‘a lidri tro ni iyo, kole kolu ma’di ani badi asikari dru ri ‘a asiti ni igbwe di ri ‘i.”
Oluka lidri asikarigo loso ri dri si ni oluka ovi cara vu okoka si ri si ‘i. Rubanga iko lejo amadri rii ana ngasi, eji ama olujo ana anda si kendre ana asikarigo loso ri ‘bati ani. Ojo amani ati kole ama ndru Opi Rubanga dri rii ana anda anda tro ‘au (Mateo 6:33).
Tazi hwa alusa lejo Rubanga dri ri iga mbi ani iyo. Ki jo ama ana vu ni oko ri, ama ana lejo ‘a gaka ama asiti ga ni esu ra. Kole ati rii nyera kole nyesu laku Endri Ole ri dri rii nya asiti ga kpa. Ma’di laku endri Ole ri dri rii ana asiti ga iyo rii hwa alusa ka komwi ana asiti ga ri hwe Rubanga ‘a dri ga kpe. Amala, ki ma’di laku Endri Ole ri dri ri esu’di ra rii ka komwi ana asiti ga ri hwe Rubanga dri koko koga gbadru Endri Ole ri si ndru koko ka ofu loso ri nze asiti egbwe si.
Laku Endri Ole ri dri ri kemu kengwi gba nyini ce jo nyeya nyigeni vua nya ‘i ofu loso eyidri vua Endri dri dii ni ‘i. Jo ile oluka lidri ga’di Endri Ole ri si ndru ri si vua ile tutu esuka nya lidri ni ‘a, kole duba nyide ebu Rubanga ni kendre ani nya Opi ‘i ani, vua tesa nyolu Opi driaru ri ‘a loso si. Gba lokudru koba Endri Ole ri ka nyini laku hwe ra nya asiti koko kengwi anda nyiko nyolu lidri andra loso dri ri si nyiko nyi tutu engwijo ‘barangwa Rubanga dri rii dru ri esu ra nyengwi ma’di ya’di Opi Rubanga dri ri iga ri ‘i. 
Anze ofu loso anda rii ‘ba lari esuka ra ri ‘bati ni ajo ‘aini kolea duba kesuki laku Endri Ole ri dri ri ni vua dini ridejo kolea duba kigeniki Opi ni ‘au ‘ai ‘a ani igenika koba kaki lidri olujo lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si ri esu ra. Anze ta driba lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri idri ra vua anze ta dri ba di lidri di ani di ‘a ta karumba ingoni ya ni dri sa ta ra. Vua anze anyini ta driba ra ajo nyini kole ‘ai si anyihwe komwi anya asiti ga rii Opi dri vua anyide ebu cidru anini ai si kendre anya makaa wa ri ani, tesa anyibi olule lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si.
Ziniga di, ma’di zi laku Endri Ole ri dri ri esudi ra ri ni, ana rutika Endri si di itede lejo ta cidru dri ri eko ra ‘i ku. Kolea duba ma’di ani di ani di kaci gaka Endri Ole ri si tro andra ga. Kole gbadru oniki ote Endri amadri ri ‘bati ru amadri ri tro ka tutu esu wa ni kolea duba amolu lidri ani ledi ani ledi si.
Lidri ovi ani di ani di olu hwa ma’di zi ‘a konyi si ku. Ki karide ni kesu ‘a ama Opi ni ‘ai amani Amba dru vua ama ani ba kare oru rere ri iga ama asiti ga kpa. Rubanga ari ama ra vua ohwe amani draa dinisa lidri gadi Endri Ole ri si ndru rii ra, dii lidri ebu idejo ofu loso ri nzeka si ri ‘i. Ohwe amani ana ebu ti amba laka ri tro ‘ausini ama lidri ni gajo lidri Endri Ole ri dri si.
Kole nyihwe nyi nya ngasi anini vua nyolu anini. Nyide abu anini nya ofu loso pelere di nzeka si. Jo nyide di ani ri gbadru nya asiti koga Endri Ole ri si ra, asiti egbwe kiza retu ri tro kodi nya asiti ga ra. O’du ana engwijo ri si, nyi gbadru ana tutu ni esu ra, lecuma retu ri tro nyimba Rubanga ni andra nyiko nyi ana dride ni esu ra. Ru nyetro kole duba ‘aiki lidri gadi Endri Ole ri si ndru rii ‘au. Kolea obiki olule lidri di ani disi ‘ai si. Dii ondiku ovi olujo lidri gadi Endri Ole ri si ri ata ni mbajo ri ‘i.
Iko komwi nya asiti ga nyangasi rii ci ni nyolu dru lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si ‘i ya? Mitiri da rii kole nyiba Opi kodu kare oru rere nya asiti ga rii ni. Nyile nya ngasi oluka lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si. Adusi dii ta ana idele ri ‘a ehwi ‘i ole ani koco tutu nya ru ga ‘ausi nyolu dru lidri gadi Endri Ole ri si ndru ri si.