(Ahibirania 7:1-28)
“Tondũ ũcio rĩrĩ, ũcio Melikisedeki aarĩ mũthamaki wa Salemu na mũthĩnjĩri-Ngai, o Ngai-ũrĩa-wĩ-Igũrũ mũno. Nĩwe watũngire Iburahimu akĩinũka, arĩkia kũũraga athamaki arĩa, na akĩmũrathima. Ningĩ nĩwe wagaĩirũo nĩ Iburahimu gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa indo ciothe. Nake wa mbere-rĩ, rĩĩtwa rĩake rĩataũrũo, nĩwe mũthamaki wa ũthingu, na wa kerĩ-rĩ, nĩwe mũthamaki wa Salemu, ũguo nĩ ta kuuga mũthamaki wa thayu. Ndarĩ na ithe kana nyina, kana kĩruka gĩake, na ndarĩ na kĩambĩrĩria kĩa matukũ make kana kĩrĩkĩro kĩa muoyo wake, no ahaananĩtio na Mũrũ wa Ngai. Ũcio-rĩ aikaraga e mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene. Rĩi-rĩ, ta cũrania ũrĩa mũndũ ũcio aarĩ mũnene, o ũcio wagaĩirũo nĩ mũtiga-irĩ Iburahimu gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa indo iria njega aatahĩte. Na rĩrĩ, andũ a rũciaro rũa Lawii, arĩa matuagwo a wĩra wa gũthĩnjĩra Ngai, me na rĩathani maathĩtwo kũringana na watho, atĩ metagie andũ a kĩrĩndĩ gĩcunjĩ gĩa ikũmi, o arĩa marĩ a ithe ũmwe nao, o na gwatuĩka atĩ andũ acio nĩmoimĩte o mũthimo-inĩ wa Iburahimu. No rĩrĩ, mũndũ ũcio atoimĩte rũrĩra-inĩ rũu rũao, nĩaarutĩirũo nĩ Iburahimu gĩcunjĩ gĩa ikũmi, ningĩ akĩmũrathima o we ũcio werĩirũo ciĩranĩro. Ĩndĩ-rĩ, hatirĩ nganja atĩ nĩ ũrĩa mũnyinyi ũrathimagwo nĩ ũrĩa mũnene. Na ha ũhoro wa Alawii-rĩ, nĩ andũ a gũkua marutagĩrũo gĩcunjĩ gĩa ikũmi; no ha ũhoro wa mũndũ ũcio-rĩ, kĩrutagĩrũo ũrĩa woimbũrĩirũo ũhoro wake atĩ atũũraga o muoyo. Ũguo no ta kuuga atĩrĩ, atĩ o nake Lawii, ũcio ũrutagĩrũo gĩcunjĩ kĩu gĩa ikũmi-rĩ, we mwene nĩarutire gĩcunjĩ kĩu na njĩra ya Iburahimu; tondũ aarĩ o mĩthimo-inĩ wa ithe hĩndĩ ĩrĩa Melikisedeki aamũtũngire, Rĩu-rĩ, ũhoro ũrĩa mũkinyanĩru kũna ũngĩakionekire na njĩra ya athĩnjĩri-Ngai arĩa a mũhĩrĩga wa Lawii-rĩ, (nĩ ũndũ kĩrĩndĩ kĩareheirũo watho na njĩra ĩo), kaĩ gwakĩrĩ na bata ũngĩ ũrĩkũ atĩ gũũkĩre mũthĩnjĩri-Ngai ũngĩ wa irũngo rĩa Melikisedeki, na ndatuĩke wa irũngo rĩ Haruni? Nĩ ũndũ-rĩ, irũngo rĩrĩa rĩa athĩnjĩri-Ngai rĩngĩgarũrũo, no mũhaka watho naguo ũgarũrũo. Tondũ mũndũ ũrĩa maũndũ macio meranĩtwo nĩ ũndũ wake oimanĩte na mũhĩrĩga ũngĩ, ũrĩa gũtarĩ mũndũ waguo ũrĩ aatungata Ngai kĩgongona-inĩ. Amu ũhoro ũyũ nĩ muumĩru, atĩ Mwathani witũ oimĩte mũhĩrĩga-inĩ wa Juda; na ha ũhoro wa mũhĩrĩga ũcio-rĩ, Musa ndaigana kwaria ũhoro o na ũrĩkũ wa atĩ andũ aguo matuĩke athĩnjĩri-Ngai. Naguo ũhoro ũcio tũkwaragia watuĩka muumĩru o makĩria, kũngĩũkĩra mũthĩnjĩri-Ngai ũngĩ ũhaanaine na Melikisedeki, na ndatuwo mũthĩnjĩri-Ngai kũringana na watho wa kĩĩmwĩrĩ-rĩ, no kũringana na hinya ũrĩa umanaga na muoyo ũrĩa ũtangĩninĩka. Nĩ ũndũ nĩkuumbũrĩtwo ũhoro wake atĩrĩ: ‘Wee wĩ mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene, O ta ũrĩa Melikisedeki aatariĩ.’ Na rĩrĩ, hau nĩ ha gũtharia watho ũrĩa wa mbere tondũ wa ũrĩa wagĩte hinya na ũkaaga bata, (tondũ watho ndũigana gũtũma ũndũ o na ũrĩkũ ũtuĩke mũkinyanĩru), na ithenya rĩaguo gũkarehwo kĩĩrĩgĩrĩro kĩega makĩria, arĩ kĩo tũkuhagĩrĩria Ngai na ũndũ wakĩo. Naguo ũndũ ũcio ndwekirũo hatarĩ mwĩhĩtwa. Andũ acio a mbere nĩmatuagwo athĩnjĩri-Ngai hatarĩ na mmwĩhĩtwa, no mũndũ ũyũ aatuirũo mũthĩnjĩri na mwĩhĩtwa wehĩtirũo nĩ ũrĩa wamwĩrire atĩrĩ: ‘Mwathani nĩehĩtĩte na ndangĩĩricũkwo, Akoiga, Wee wĩ mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene. Ũguo noguo Jesu atuĩkire mũrũgamĩrĩrie wa kĩrĩkanĩro kĩega kũrĩ kĩrĩa gĩa tene. Ningĩ andũ acio a mbere nĩ aingĩ ao maatuagwo athĩnjĩri-Ngai, tondũ nĩmaagiragio gũtũũra wĩra-inĩ ũcio nĩ ũndũ wa gũkua: ĩndĩ we-rĩ, nĩ ũndũ wa ũrĩa atũũraga muoyo nginya tene, aikaraga arĩ mũthĩnjĩri-Ngai atarĩ hingo agatigĩra mra mũndũ ũngĩ wĩra ũcio. Ningĩ nĩ ũndũ wa ũguo, nĩahotaga kũhonokia kũna kũna andũ makuhagĩrĩria Ngai mathiĩrĩire harĩ we, kuona atĩ atũũraga muoyo hĩndĩ ciothe nĩguo amahoyagĩre. Tondũ rĩrĩ, nĩkwaagĩrĩĩre tũgĩe na mũthĩnjĩri-Ngai mũnene ta ũcio, mũtheru ũtarĩ na ũũru, ũũgũ, na mwamũre kũrĩ ehia, o na agatũũgĩrio o igũrũ rĩa matu-inĩ. Ndarĩ na bata kũruta magongona o mũthenya o mũthenya ta athĩnjĩri-Ngai-anene acio angĩ, rĩa mbere nĩ ũndũ wa mehia make mwene, na thutha ũcio nĩ ũndũ wa mehia ma kĩrĩndĩ, tondũ nĩekire ũguo o ihinda rĩmwe rĩa kũigana, rĩrĩa erutire we mwene. Tondũ watho-rĩ, nĩũtuaga andũ matarĩ hinya athĩnjĩri-Ngai-anene: ĩndĩ kiugo kĩrĩa kĩa mwĩhĩtwa, ũcio wokire thutha wa watho-rĩ, nĩgĩtuĩte Mũriũ mũthĩnjĩri-Ngai-mũnene, o we ũtuĩtwo mwagĩrĩru kũna o nginya tene na tene.”
JESU ATUNGATIRE ŨTHĨNJĨRI-NGAI WA MATU-INĨ
Nũũ mũnene, mũthĩnjĩri-Ngai
Melikisedeki kana nĩ mũthĩnjĩri-Ngai
wa mĩhĩrĩga wa Haruni?
Mũthĩnjĩri-Ngai Melikisedeki
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-Kĩrĩa-Gĩa-Tene, nĩ kwarĩ na mũthĩnjĩri-Ngai wetagwo Melikisedeki. Hĩndĩ ya Iburahimu-rĩ, Kedorilaomeri na athamaki arĩa marĩ mwena wake, nĩ matahire indo ciothe cia andũ a Sodomu na Gomora. Iburahimu nĩaumagarire na andũ ake arĩa megithĩtio mbaara na matharaita, akĩmatongoria mbaara-inĩ kũrũa na Kedorilaomeri na athamaki arĩa marĩ mwena wake.
Na arĩkia kũhoota Kedorilaomeri mũthamaki wa Elamu, na athamaki arĩa marĩ mwena wake, na agĩcokia mũndũ ũcio wa mũrũ wa nyina na indo ciake. Na thutha wa Iburahimu gũcoka kuuma mbaara-inĩ na thũ ciake, Melikisedeki, Mũthamaki wa Salemu na mũthĩnjĩri-Ngai Mũrungu Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno, akĩruta mũgate na ndibei na akĩrathima Iburahimu. Nake Iburahimu akĩmũgaĩra gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa indo ciothe cia ndaho (Kĩambĩrĩria mũrango 14).
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-rĩ, ũnene wa Melikisedeki mũthĩnjĩri-Ngai Mũrungu Ũrĩa-wĩ-Igũrũ-Mũno na athĩnjĩri-Ngai a kĩruka gĩake nĩwonanĩtio wega mũno. Mũthĩnjĩri-Ngai Melikisedeki arĩ “mũthamaki wa thayũ,” “mũthamaki wa ũthingu,” ndarĩ ithe kana nyina, kana kĩruka gĩake. Na ndarĩ na kĩambĩrĩria kĩa matukũ make kana kĩrĩkĩro kĩa muoyo wake, no ahaananĩtio na Mũrũ wa Ngai, na aikaraga e mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene.
Kĩrĩkanĩro kĩratwĩra twĩcũranie wega ũhoro-inĩ wa ũrĩa Jesu Kristo aarĩ mũnene, tũkĩringithania na ũthĩnjĩri-Ngai wa jesu wa Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ na ũrĩa wa mũthĩnjĩri-Ngai Haruni wa Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene.
Na rĩrĩ, rũciaro rwa Lawii nĩo matuagwo athĩnjĩri-Ngai na magetia gĩcunjĩ gĩa ikũmi kuuma kũrĩ andũ, o arĩa marĩ a ithe ũmwe nao, o na akorwo marĩ a rũciaro rwa Iburahimu. Na hĩndĩ ĩrĩa Iburahimu aaheire mũthĩnjĩri-Ngai Melikisedeki gĩcunjĩ gĩa ikũmi-rĩ, Lawii arĩ o mĩthimo-inĩ ya ithe.
Athĩnjĩri-Ngai a Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, hihi marĩ anene gũkĩra Jesu? Nĩ gũtaarĩirũo Kĩrĩkanĩro-inĩ. Hihi Jesu nĩ mũnene kũrĩ athĩnjĩri-Ngai a gũkũ thĩ? Nũũ wagĩrĩirũo kũrathimwo nĩ ũrĩa ũngĩ? Mwandĩkii wa Ahibirania nĩarĩtie ũhoro ũyũ kuuma o kĩambĩrĩria. “Hatirĩ ganja atĩ nĩ ũrĩa mũnyinyi ũrathimagwo nĩ ũrĩa mũnene.” Iburahimu nĩ aarathirwo kũgerera mũthĩnjĩri-Ngai Melikisedeki.
Twagĩrĩirũo nĩ gũtũũra atĩ mũtũrĩre-inĩ wa wĩtĩkio? Hihi twagĩrĩirũo nĩ kwĩhoka mathani ma Ngai na ũruti wa magongona ma hema ya gũtũnganwo Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, kana twagĩrĩirũo nĩ kwĩhoka Jesu Kristo ũrĩa wokire kũrĩ ithuĩ ta mũthĩnjĩri-Ngai wa matu-inĩ na igongona Rĩake rĩa maĩ na Roho?
Kũringana na ũtaũri ũrĩa tũgũthuura, no tũraathimwo kana tũtuĩrũo itua rĩa nginya tene. Hihi tũikaraga kũringana na kiugo kĩa Ngai na kũrutaga magongona o mũthenya, kana tũtuĩte itua rĩa gwĩtĩkia ũhonokio ũrĩa Jesu atũheete na kwĩruta we mwene o ihinda rĩmwe rĩa kũigana nginya tene na maĩ na thakame? No mũhaka tũthure ũndũ ũmwe wa maya merĩ.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene andũ a Isireali maikaraga macũthĩrĩirie kĩruka kĩa Haruni na Lawii. Matukũ-inĩ maya ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ-rĩ, tũngĩũrio nũ mũnene, Jesu kana athĩnjĩri a kĩruka kĩa Haruni, hatarĩ kĩũria-rĩ, tũngĩcokia Jesu nĩwe mũnene. Na o na andũ moĩ ũguo wega mũno, no andũ anini marũmagĩrĩra ũndũ ũyũ na wĩtĩkio.
Kĩrĩkanĩro nĩ gĩtũtaarĩirie wega mũno kĩũria gĩkĩ. Gĩgatwĩra atĩ Jesu, ũrĩa wa rũrĩrĩ rwa mwanya, na gũtarĩ o na ũmwe ũrĩ watungata kĩgongoona-inĩ, oire ũthĩnjĩri-Ngai wa matu-inĩ. “Nĩ ũndũ-rĩ, irũngo rĩrĩa rĩa athĩnjĩri-Ngai rĩngĩgarũrũo, no mũhaka watho naguo ũgarũrũo.”
Ngai aheire andũ a Isireali mathani na icunjĩ 613 watho wa Musa mũtambũrũkie. Musa erire andũ a Isiraeli maikarage kũringana na Watho na mathani, na andũ magĩĩtĩkĩra gwĩka ũguo.
Nĩkĩĩ gĩatũmire Ngai eherie kĩrĩkanĩro
kĩambere na athondeke gĩa kerĩ
Nĩ tondũ wa ũmocu wa mũndũ, na ndangĩahotire
kũiga kĩrĩkanĩro kĩa mbere
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-rĩ, andũ a Isiraeli nĩ mehĩtire gũtũũra kũringana na mathani ma Ngai thĩinĩ wa marĩa marĩ mabuku-inĩ ma mbere matano ma Kĩrĩkanĩro: Kĩambĩrĩria, Thama, Maũndũ ma Alawii, Ndari na Gũcokerithia Maathani. Ngai agĩkĩanĩrĩra maathani kũrĩ o, na magĩĩtĩkia ‘Ĩĩ’ harĩ o rĩathani matakũhinda.
No rĩrĩ, nĩ tũroona thutha wa Gũcokerithia Maathani, kuuma Joshua gũthiĩ na mbere-rĩ, matiacokire gũikara kũringana na maathani ma Ngai. Kuuma Atiirĩrĩri Bũrũri gũthiĩ 1 Athamaki na 2 Athamaki-rĩ, nĩ maambĩrĩirie kũmenereria atongoria ao, na thutha-inĩ magĩthũũka makĩria ũũ atĩ o na mũrutĩre wa magongona nĩ macenjirie thĩinĩ wa hema ya gũtũnganwo.
Na mũico thĩinĩ wa Malaki, nĩ marehaga nyamũ iria citagĩrĩire kũrutwo o na Ngai athanĩte ũhoro wa kũruta nyamũ iria itaarĩ na kaũgũ. Meeraga athĩnjĩri-Ngai, “Wenda mĩmunia. Wenda ĩkĩkĩra ĩno tu.” Handũ ha kũruta magongona kũringana na rĩathani rĩa Ngai-rĩ, nĩ kũmacenjia mamacenjirie na hinya.
Andũ a Isiraeli matiahingirie maathani ma Ngai o na-rĩ, hĩndĩ ya Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene. Nĩ mariganĩirũo na magĩtiganĩria ũhonokio ũrĩa waguũranĩrio na mũbango wa magongona. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Ngai no nginya angĩacenjirie ũhoro wa kũruta magongona. Thĩinĩ wa Ibuku rĩa Jeremia Ngai ekuuga ũũ, “Ngarĩkanĩra kĩrĩkanĩro kĩerũ na nyũmba ya Isiraeli, o na nyũmba ya Juda.”
Reke tũrore Jeremia 31:31-34. “Jehova ekuuga ũũ:Atĩrĩrĩ, matukũ nĩmagoka marĩa ngarĩkanĩra kĩrĩkanĩro kĩerũ na nyũmba ya Isiraeli, o na nyũmba ya Juda. Nakio kĩrĩkanĩro kĩu gĩtigatuĩka ta kĩrĩa ndarĩkanĩire na maithe mao hĩndĩ ĩrĩa ndamanyitire na guoko ngĩmaruta bũrũri wa Misiri; nĩ ũndũ matiigana kũrũmia kĩrĩkanĩro kĩu twarĩkanĩire nao, o na harĩa ndatuĩkĩte ta ndĩ mũthuri wao; ũguo nĩguo Jehova ekuuga. No rĩrĩ, Jehova ekuuga atĩrĩ, atĩ gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkĩnĩro kĩrĩa ngarĩkanĩra na nyũmba ya Isiraeli matukũ macio maathira; nĩ gwĩkĩra ngekĩra watho wakwa ngoro-inĩ ciao thĩinĩ, o na ndĩwandĩke meciria-inĩ mao; na nduĩke Ngai wao, nao matuĩke andũ akwa. Nao matigacoka kũrutana mũndũ na mũndũ ũrĩa ũngĩ, o na kana mũndũ arute mũrũ wa ithe, akĩmwĩra atĩrĩ, Umĩrania ngoro na Jehova; nĩ gũkorwo andũ othe nĩmagakorũo ma’menyete, kuuma o ũrĩa mũnyinyi mũno wao gwata ũrĩa mũnene makĩria; ũguo nĩguo Jehova ekuuga; nĩ ũndũ nĩngamohera waganu wao, o na mehia mao ndigacoka kũmaririkana o rĩ, o rĩ.”
Ngai nĩ ougire atĩ nĩagathondeka kĩrĩkanĩro kĩerũ. We nĩarĩkĩĩtie gũthondaka kĩrĩkanĩro na nyumba ya Isiraeli, no nĩ maremetwo nĩ gũikara ta ũrĩa kiugo kĩa Ngai kĩougĩte. Na nĩ ũndũ ũcio, nĩabangire gũthondeka kĩrĩkanĩro kĩerũ na andũ Ake.
Nĩ mehĩtĩte mbere ya Ngai, “We no Wee tũrĩinamagĩrĩra tu na nĩtũgũtũria Kiugo Gĩaku o na maathani Maku.” Ngai nĩ ameerĩte, “Ndũkanagĩe na ngai ĩngĩ tiga Niĩ,” nao andũ a nyũmba ya Iisraeli makiuga, “Ĩĩ, tũtikainamĩrĩra ngai ĩngĩ. We nowe Ngai itũ tu. Na gũtingĩgĩa ngai ĩngĩ kũrĩ ithuĩ.” No rĩrĩ, nĩ maremirũo nĩ kũiga mĩĩtwa ĩo yao.
Na gatũũrũ ka Watho nĩ maathani Ikũmi: “Ndũkanagĩe na ngai ingĩ tiga Niĩ. Ndũkanethondekere mũcongo kana mwacũhie, kana mũhiano wa kĩĩndũ o gĩothe na ũũinamĩrĩre o na kana ũcitungatĩre. Ririkanaga mũthenya wa thabatũ ũwamũrage. Ndũkanagwete rĩĩtwa rĩa Jehova Ngai waku na itherũ. Tĩa thoguo na nyũkwa. Ndũkanoragane. Ndũkanatharanie. Ndũkanaiye. Ndũkanaigĩrĩre mũndũ ũrĩa ũngĩ kĩgenyo. Ndũkanacumĩkĩre nyũmba ya mũndũ ũrĩ ũngĩ” (Thama mũrango wa 20).
Na nĩ ũgayũkanĩtio icunjĩ 613 iria ciagĩrĩirũo nĩ kũhingio mũtũrĩre-inĩ wao. “ũrĩa ũtagĩrĩirũo nĩgwĩka aarĩ, na ũrĩa ũtagĩrĩirũo nĩ gwĩka ariũ, na ũrĩa ũtagĩrĩirũo nĩ gwĩka mũtumia wa kũrera mwana wene….” Watho wa Ngai wameerĩte meke maũndũ marĩa mega na matigeke maũndũ marĩa mooru. Maya nĩ maathani Ikũmi na icunjĩ 613 icanjĩ cia watho.
No rĩrĩ, kũrĩ andũ othe-rĩ, gũtirĩ mũndũ o na ũmwe ũngĩhoota kũhingia icunjĩ ciothe cia Watho Wake. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, Ngai nĩ atuire njĩra ĩngĩ yao nĩguo mahonokio kuuma mehia-inguo mahonokio kuuma mehia-inĩ mao mothe.
Ũthĩnjĩri-Ngai wacenjirie-rĩ? Thutha Jesu gũũka thĩ ĩno-rĩ, ũthĩnjĩri-Ngai nĩ wacenjirie. Jesu nĩ aiyũkirie ũthĩnjĩri-Ngai kuuma kũrĩ athĩnjĩri-Ngai othe a nyũmba ya Haruni. Akĩeheria magongona ma hema ya gũtũnganwo marĩa magĩrĩire kũrutagwo nĩ athĩnjĩri-Ngai a mũhĩrĩga wa Lawii. We wiki nĩwe watungatire ũthĩnjĩri-Ngai wa matu-inĩ.
Okire gũkũ thĩ, ti ta mũhĩrĩga wa Haruni, no arĩ wa mũhĩrĩga wa Juda, nyũmba ya athamaki. Akĩruta ta igongona We mwene na ũbatithio Wake na thakame Yake Mũtharaba-inĩ na akĩhonokia andũ othe kuuma mehia-inĩ mao.
Na ũndũ wa kwĩruta we mwene, nĩ atũmire kũhoteke kũrĩ ithuĩ kũhoota ũhoro wa thĩna wa mehia. Atheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ na igongona rĩa ũbatithio Wake na thakame. Arutire rĩa nginya tene igongona rĩmwe rĩa mehia mothe.
HAMWE NA KŨRARŨRWO KWA ŨTHĨNJĨRI-NGAI-RĨ NĨ KWARĨ NA ŨHORO WA KŨGARŨRŨO KWA WATHO
Watho ũhonokio ũrĩa
wagarũrirũo nĩ ũrĩkũ?
Igongona rĩa nginya tene rĩa
Jesu Kristo
Arata akwa, ũthĩnjĩri-Ngai wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene nĩ wagarũrirũo Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ. Hĩndĩ ya matukũ ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, mũthĩnjĩri-Ngai wa mũhĩrĩga wa Haruni, wa nyũmba ya Lawii, nĩ arutaga igongona rĩa gũtheria mehia ma Aisiraeli ma mwaka ũrĩa mũhĩtũku. Mũthĩnjĩri-Ngai nĩ aingĩraga Handũ Hau Hatheru. Athiaga mbere ya gĩikaro-gĩa-tha na thakame ya nyamũ ĩo ya ĩrarutwo igongona. No mũthĩnjĩri-Ngai wiki tu watonyaga Handũ Hau Hatheru, mbere ya taama.
No thutha wa Jesu gũkaa, ũthĩnjĩri-Ngai wa Haruni nĩ aũneirũo. Jesu oire ũthĩnjĩri-Ngai wa nginya tene. Nĩatuungatĩire ũthĩnjĩri-Ngai wa nginya tene na kwĩruta ta igongona we mwene, nĩguo kĩrĩndĩ gĩothe kĩhonoke kuuma mehia-inĩ mothe mao.
Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, mũthĩnjĩri-Ngai no mũhaka angĩambire gũtheria mehia make na kũigĩrĩra moko make harĩ ndegwa mbere ya gũtungatĩra andũ ake. Aigagĩrĩraga mehia make na njĩra ya kũigĩrĩra moko, na kuuga, “Ngai, nĩ njĩhĩtie.” Agacoka akooraga nyamũ na akaminjaminjĩria thakame yayo harĩ gĩikaro gĩa than a mbere ya kĩo maita mũgwanja.
Angĩkorwo mũthĩnjĩri-Ngai Haruni we mwene ndarĩ mũkinyanĩru-rĩ, no ũgĩcirie andũ ũmocu wao watariĩ atĩa. Mũrũ wa Lawii, mũthĩnjĩri-Ngai Haruni arĩ mwĩhia, ũũ atĩ ambaga kũruta ndegwa nĩguo atherie mehia make na ma andũ a nyũmba.
Nake Mwathani akiuuga thĩinĩ wa Jeremia 31, “Nĩ nguna kĩrĩkanĩro. Ndarĩkanĩire na inyuĩ kĩrĩkanĩro, no mũtigana kũhingia. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩ ngweheria kĩrĩkanĩro kĩu gĩtangĩamũtheririe na ndĩmũhe kĩrĩkanĩro kĩerũ kĩa ũhonokio. Ndigacoka kũmũhonokia na maathani Makwa, no nĩ kũmũhe ũhonokio wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.”
Ngai nĩatũheire kĩrĩkanĩro kĩerũ. Na hĩndĩ ĩrĩa ihinda rĩakinyire, Jesu agĩũka gũkũ thĩ ĩno ahana mũndũ, na akĩruta nĩguo athengie mehia ma kĩrĩndĩ na agĩita thakame Mũtharaba-inĩ nĩguo atũhonokie ithuĩ tũmwĩtĩkĩtie. Aathengirie mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio Wake.
Watho wa Ngai nĩ wagarũrirũo na ũngĩ ũkĩigwo. Andũ a Isiraeli nĩ mangĩahonokirio korwo nĩ mangĩahingirie watho wa Ngai, no nĩ maremirũo nĩ gwĩka ũguo. “Nĩ gũkorwo watho nĩ gũtũma ũtũmaga andũ mamenye o wega atĩ nĩmehagia” (Aroma 3:20).
Ngai endaga andũ a Isiraeli mamenye atĩ nĩmehagia na watho Ndũngĩa hotire kũmahonokia. Amahonokirie na watho wa ũhonokio wa maĩ na Roho, na tin a ciĩko ciao. Na wendo Wake ũtarĩ gĩthimi, Ngai nĩ atũheire kĩrĩkanĩro kĩerũ kĩrĩa nĩ na kĩo tũngĩhonokio kuuma mehia mothe ma kĩrĩndĩ na ũbatithio na thakame ya Jesu.
Angĩkorwo wĩtĩkĩtie Jesu ũtarĩ na ũmenyo wa uge wa ũbatithio Wake na thakame, wĩtĩkio waku wothe no wa tũhũ. Na hĩndĩ ĩrĩa wĩkĩte ũguo ũkoragwo wagĩtwo nĩ thayu o na gũkĩra hĩndĩ ĩrĩa ũtetĩkĩtie Jesu o na hanini.
Ngai akiuuga atĩ no nginya angĩathondekire kĩrĩkanĩro kĩerũ nĩguo ahonokie kĩrĩndĩ kuuma mehia-inĩ mao. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, rĩu nĩ tũhonoketio, na ti ũndũ wa ciĩko ciitũ cia watho, no nĩ watho wa ũthingu wa ũhonokio wa maĩ na thakame.
Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro Gĩake gĩa tene na tene na nĩahingirie kũrĩ ithuĩ twĩtĩkĩtie Jesu. Na agĩtwĩra ũhoro wa ũnene wa Jesu. Atwĩrire ũrĩa arĩ mũnene ũkĩmũringithania na athĩnjĩri wa kĩruka kĩa Haruni Kĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩkũrũ.
Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩa nginya tene na nĩahingirie kĩrĩkanĩro gĩake nĩ ũndũ wa ithuĩ tũgwĩtĩkia Jesu. Wenda cũrania ũndũ ũyũ wega mũno. Gũtakũmakania ũrĩa mũhunjia waku arĩ mũthomu na mwaria wega, angĩkorwo arĩ mũnene kũrĩ Jesu atĩa? Gũtingĩhoteka. Tũngĩĩhonokio o na ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na thakame tu, no ti na gwathĩkĩra maathani ma Ngai, o na-rĩ. Nĩ tondũ ũthĩnjĩri-Ngai nĩ wagarũrirũo, watho wa ũhonoki o naguo nĩ wagarũrirũo.
ŨNENE WA WENDO WA NGAI
Nĩkĩĩ kĩnene, nĩ wendo wa Ngai
kana nĩ watho wa Ngai?
Nĩ wendo wa Ngai
Tũngĩĩhonoka o rĩrĩa twetĩkia Jesu. Na kũmenya ũrĩa Jesu atũhonoketie-rĩ, nĩ wendo mũnene atĩa Ngai atwendete naguo. Ngũrani ĩkĩrĩha, harĩ wĩtĩkio wa maathani na wĩtĩkio wa ũnene wa wendo wa Ngai?
Arĩa marũmagĩrĩra watho makoragwo mekĩrĩire mũno harĩ morutani ma ndini ciao na maũndũ marĩa mũndũ onete gũkĩĩra kiugo kĩa Ngai. No rĩrĩ, wĩtĩkio wa kĩroho wa ma na mũkinyanĩru thĩinĩ wa Jesu ũkagaa na gwĩtĩkia ũnene wa ũhonokio ũrĩa ũhingĩtio na maĩ na Roho.
O na ũmũthĩ ũyũ, andũ aingĩ mougaga atĩ mehia ma kĩmerera nĩ moheirwo, no nĩ atĩ no mũhaka merire o mũthenya nĩ ũndũ wa mehia mao ma o mũthenya. Ũndũ ũyũ nĩguo andũ aingĩ metĩkĩtie na mageragia gũikara mĩtũrĩre-inĩ yao kũringana na maathani ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene. O matirĩĩ mamenya ũnene wa ũhonokio wa Jesu ũrĩa wokire na maĩ na Roho.
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, andũ a Isiraeli no mũhaka mangĩaikarire kũringana na watho wa Ngai nĩguo mahonokio, no matirĩ hĩndĩ mangĩahonokirio. Na tondũ Mwathani nĩoĩ ũmocu witũ na akamenya atĩ tũtirĩ akinyanĩru-rĩ, nĩ agarũrire maathani Make. Tũtihonokagio na ciĩko ciitũ cirĩĩ ciiki. Jesu nĩ augire atĩ nĩ agatũhonokia na ũhoro-ũrĩa-mwega wake wa maĩ na Roho. Akiuuga, “Nĩ ngamũhonokia inyuothe kuuma mehia-inĩ manyu Niĩ mwene.” Ngai nĩ aarathire ũguo thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria.
“Mbeũ yake nĩĩgakũgũtha mũtwe, nawe nĩũkamĩgũtha ndiira ya kũgũrũ” (Kĩambĩrĩria 3:15). Thutha wa Adamu na Hawa kwĩhia na kũgua-rĩ, nĩ mathondekire nguo cia mathangũ ma mũkũyũ nĩguo mahithe mehia mao mbere ya Ngai. No Ngai nĩ aametire na akĩmathondekera nguo ya rũa ta rũũri rwa ũhonokio. Kĩambĩrĩria-inĩ nĩ kwarĩtio ũhoro wa mĩthemba ĩrĩ ya nguo cia ũhonokio. Ĩmwe yaarĩ ya mathangũ ma mũkũyũ, na ĩo ĩngĩ yathondeketwo na rũa. Nĩ ĩrĩkũ ũgwĩciria nĩo njega? Gũtikĩrĩ na hitho atĩ, nguo cia rũa nĩ njega mũno nĩ tondũ muoyo wa nyamũ nĩ warutirũo nĩguo ũgitĩĩre mũndũ.
Nguo ya mathangũ ĩhohaaga o na rua. O ta ũrĩa ũũĩ, ithangũ rĩa mũkũyũ rĩhaana guoko kũrĩ na Ciara. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, gwĩkĩra nguo ya mathangũ nĩ kuuga nĩ kũhitha mehia ma mũndũ na ciĩko njega. Ũngĩĩkĩra nguo ya mathangũ ma mũkũyũ na ũikare thĩ-rĩ, mathangũ macio matingĩikara matatarũkĩta icunjĩ. Nĩ ndathondekagaa nguo cia igera cia mathangũ ma ndũma ngĩthaaka ta mũthigari rĩrĩa ndarĩ mwana. Na o na ndageria kwĩmenyerera atĩa ndĩmekĩrĩte, no nginya mangĩakorirwo matarũkĩte gũgĩkinya hũa-inĩ. O ta ũguo-rĩ, mwĩrĩ wa mũndũ wa kuunĩka o na rua-rĩ, ũtũmagaa ũhoro wa gũtherio ũremee kũna.
No ũhonokio wa maĩ, na thakame, ũbatithio wa Jesu na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ ciahonokirie aingĩ mũno makĩria, nĩguo kũruta ũira wa ũnene wa wendo wa Ngai. Ũguo nĩguo wendo wa Ngai ũrĩ mũnene gũkĩra watho Ngai.
ARĨA O MARĨ NA WĨTĨKIO WA WATHO WA NGAI
Nĩkĩ gĩtũmagaa arũmĩrĩri a
watho mathondeke nguo njerũ cia
ciĩko ciao o mũthenya?
Nĩ tondũ matimenyetee atĩ cĩĩko
ciao itingĩmatua athingu.
Arĩa mathondekagaa nguo ciao na mathangũ ma mũkũyũ maraikara mũtũrĩre wa watho. Etĩki aya matongoretio ũũru-rĩ, no mũhaka macenjie nguo ciao kaingĩ. No mũhaka mathondeke nguo njerũ o mũthenya wa Kiumia hĩndĩ ĩrĩa mathiĩ kanitha. “Ngai, nĩ njĩhĩtie mũno kiumia kĩu gĩathira. No Mwathani nĩ njĩtĩkĩtie nĩ ũhonoketie Mũtharaba-inĩ. Mwathani, na kwenda gwaku thambia mehia makwa na thakame Yaku Mũtharaba-inĩ!” Magatuma nguo njerũ hau na hau. “Oo Mwathani agoocwo. Hallelujah!”
No thutha wa ihinda inini, magathondeka nguo ĩngĩ mainũka mũciĩ. Nĩkĩ? Nĩ tondũ iria ngũrũ nĩ itarũkire. “Mwathani wakwa, nĩ njĩhĩtie rĩngĩ thikũ icio ithatũ hĩtũku. Na kwenda gwaku njohera.” Magathondeka na makehumba nguo njerũ cia kwĩrira rĩngĩ na rĩngĩ.
Kĩambĩrĩria-inĩ-rĩ, nguo icio no cikare thikũ cigana ũna, no thutha wa kahinda kanini-rĩ, igakorwo ire nda gũcenjio o mũthenya. Na tondũ matingĩhota gũikara ta ũrĩa watho wa Ngai ugĩte-rĩ, magagĩkorwo marĩ na thoni. “Oo, ũndũ ũyũ nĩ wa kũigwithĩa mũndũ thoni. Mwathani, oi, Mwathani, nĩ ndehia o rĩngĩ!” Na magagĩthondeka nguo njerũ wa wĩriri. “Oo Mwathani, nĩ ũndũ mũritũ gũthondeka nguo ya mathangũ makũyũ ũmũthĩ.” Marutagaa wĩra na hinya nĩguo matume nguo njerũ.
Hĩndĩ o yothe rĩrĩa andũ acio magwĩta Mwathani, nĩ ũndũ wa kuumbũra mehia mao. Merũmaga kĩni na mageta Ngai, “Nga~i” na magaikara o magĩthondekaga nguo njerũ o mũthenya. Na rĩu-rĩ, gũthiaga atĩa manoga nĩ ũndũ ũyũ?
Riita rĩmwe na merĩ, mathiaga kĩrĩma-inĩ kwĩhinga. Makageria na magathondeka nguo ndiitũ na ĩrĩa ĩtagũthira na ihenya. “Mwathani, wenda theria mehia makwa. Wenda njerũhia rĩngĩ. Nĩ ngwĩtĩĩtie, Mwathani.” Meciragia nĩ wega kũhoya ũtukũ. Magakĩhurũka mũthenya, na o hĩndĩ kwagĩa na ndumaa, magacuha mĩtĩ-inĩ na hinya wao wothe, o na kana magathiĩ miungu-inĩ ĩrĩa ĩrĩ na nduma na makarĩra Ngai. “Mwathani nĩ gwĩtĩkĩtie!” “♪nĩ ndahera na ngoro yakwa ĩihũrĩtwo nĩ meciria ma kĩeha♪” Makahoya manĩrĩire na makouga, “nĩ njĩtĩkĩtie.” Na nĩ ũcio-rĩ, magagĩthondeka nguo ya mwenya ũrĩa makoragwo marĩ na mwĩhoka atĩ nĩ ĩgũikara ihinda iraihu, no itikaraga.
Nĩ ũndũ ũtũmaga mũndũ aigue arĩ na hinya atĩa rĩrĩa araikũrũka kuuma kĩrĩma-inĩ kũhoya! Ta kaheho ga kũnyotora, ka mbura ya kĩmera ĩkiurĩra mĩtĩ na mahua, muoyo yao ĩkaihũrwo nĩ thayu na wega wa Mwene hinya wothe. Makĩigua marĩ atheru kũrĩ roho wa kĩrĩma, makoonana na thĩ mehumbĩte nguo yao njerũ ya mwanya.
No thutha wa gũcooka kwao mũciĩ na kanitha, na mambĩrĩria gũikara rĩngĩ, nguo icio ciao ikagĩa gĩko na ikambĩrĩria gũtarũka.
Arata ao makoria, “Ũrarĩ kũũ?”
“Nĩ ndĩraumagarĩĩte hanini.”
“Ũroneka ũgũithĩtie ũritũ!”
“Ĩĩ, nĩguo, no rũu nĩ rũgano rũngĩ.”
Matiumbũraga atĩ nĩ kwĩhinga marahingĩte, no gũthiĩ mathiga kanitha na makahoya. “Niĩ ndĩrĩ hĩndĩ ĩngĩ ngacoka kwĩrirĩria atumia. Ndikahenania rĩngĩ. Ndirĩ hĩndĩ ngerirĩria nyambũ mũndũ ũrĩa tũrigainie nake. Ndĩkoragwo nyendete andũ othe.”
No hĩndĩ ĩrĩa moona mũthaka ũrĩ na nyondo nene na magũrũ maceke-rĩ, ũthingu ũrĩa ũrĩ ngoro-inĩ ciao ũcenjagia hau hau na ũgatuĩka o merirĩria matheri. “Roraa ũrĩa thikati ĩo ĩrĩ nguhĩ! Thikati irathiĩ o na mbere gũkorwo irĩ nguhĩ! No nginya nyonee magũrũ macio rĩngĩ! Aha! Aca, Mwathani! Nĩ ndehia rĩngĩ!”
Arĩa marũmagĩra watho monekagaa marĩ na ũngai, no ũrĩa wagĩrĩirũo nĩ kũmenya nĩ atĩ mathondekaga nguo njerũ o mũthenya. Ũrũmĩrĩri wa watho nĩ wĩtĩkio wa nguo cia mathangũ ma mũkũyũ, wĩtĩkio mũũru. Andũ aingĩ mageragia mũno gũikara na ũngai kũringana na watho wa Ngai. Mararamaga na hinya wothe wa mahũri mao marĩ irĩma-inĩ, nĩguo mũgambo wao ũgambe ta wĩna ũngai.
Arĩa marũmagĩra watho mougaga ũndũ wagũkenania mũno rĩrĩa maratongoria mĩcamanio ya mahoya kanitha-inĩ. “Baba Mũtheru wa Matu-inĩ! Nĩ twĩhĩtie kiumia kĩu gĩathirera. Wenda tũrekere…” Makambĩrĩria kũrĩra, nao arũmĩrĩri arĩa angĩ makarũmĩrĩra. Magagĩciria, “no nginya nĩ aikarĩte irĩma-inĩ mũno akĩhoya na ehingĩte. Araiguĩka arĩ na ũngai mũno na ahũrĩtwo nĩ wĩhokeku.” No tondũ wĩtĩkio wake nĩ wa kũrũmĩri watho-rĩ, o na atanarĩkia mahoya-rĩ, mũrũmĩrĩri ũcio wa watho agakĩihũrwo nĩ mwĩgaatho na mehia.
Hĩndĩ ĩrĩa andũ mathondekagaa nguo njerũ cia mwanya cia mathangũ ma mũkũyũ-rĩ, no cikare ta kwa ihinda rĩa mĩeri ĩrĩ kana ĩtatũ. No thutha ũcio-rĩ, nguo icio igatuĩka nguo thũku mũno na magakorwo atĩ no nginya mathondeke ingĩ njerũ na nĩguo mahoote gũthiĩ na mbere na mũtũrĩre wao wa ũhingaa. Ũyũ nĩguo mũtũũrĩre wa andũ arĩa marũmagĩra watho arĩa mageragio gũikara ta ũrĩa watho ugĩĩte nĩguo mahonokio. No mũhaka maikare o magĩthondekaga nguo njerũ kuma mathangũ ma mũkũyũ.
Ũrũmĩrĩri wa watho nĩ wĩtĩkio wa mathangũ ma mũkũyũ. Arũmĩrĩri a watho makwĩĩraga, “Nĩ mwĩhĩtie kiumia kĩuu kĩhĩtũku, kana tiguo? Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, wĩrire.” Magakwanĩrĩra na mũgambo mũnene. “Wĩrire! Hoyaa!”
Mũrũmĩri wa watho nĩoĩ wagwĩka nĩguo mũgambo wake ũgwĩke ũrĩ na ũthingu. “Mwathani! Nĩ ndaheera. Ndikarĩĩte ta ũrĩa watho ugĩĩte. Nĩ nemeetwo nĩ kũiga maathani Maku. Njohera Mwathani, njohera o hĩndĩ ĩngĩ tu.”
Gũtiirĩ hĩndĩ mangĩikara ta ũrĩa Watho ugĩĩte o na akorwo nĩ mageragia na kwĩrutĩra kũnene mũno gwĩĩka ũguo. Ũhoro wa ma nĩ atĩ ũrĩa mareka nĩ kũng’etera watho wa Ngai na Ngai We mwene. O nĩ gũkorwo makoragwo mang’eetete mbere ya Ngai.
ARĨA MAHANA TA CHUDAL BAE
Nĩkĩ gĩtũmire Ngai
eherie Watho?
Nĩ tondũ ndũngĩahũthĩkirie
gũtũhonokia mehia-inĩ.
Nĩ kwarĩ na mwanake ũmwe wetagwo Chudal Bae. Mwaka-inĩ wa 1950 hĩndĩ ya mbaara ya Korea-rĩ, thigari cia communist nĩ ciokire na ikĩmwatha ahaate yadinĩ mũthenya wa Thabatũ, makĩenda kũmũiya mũrũgamo-inĩ wake ũrĩa ũtenyenyekaga ũndini-inĩ na mamũtue mũrũmĩrĩri wa communist. No mwaname ũyũ nĩaregire gwathĩkĩra watho wao. Nĩ mamũhinyĩrĩire, no mwanake ũcio akĩrega o rĩngĩ.
Rĩa mũico, thigari icio nĩ ciamuohereire mũtĩ-inĩ na ikĩmuoroteria mũcinga. “Nĩ atĩa ũkweenda, kũhata yadi-inĩ kana kũragwo?”
Na rĩrĩa mahinyĩrĩire atue itua, akiuga, “Nĩ kaba ngue gũkĩra nduute wĩra thabatũ theru.”
“Nĩwe wethurĩra, na ithũĩ twĩna gĩkeno tũgĩtĩkĩra gwĩka wendi waku.”
Nao makĩmũratha agĩĩkua. Na thutha ũcio atongoria a kanitha makĩmwamũra atuĩke mũndikoni mũtigairĩ nĩguo maririkanage wĩtĩkio wake wa ũndini ũtangĩnyenyeka.
O na akorwo arĩ na wendi wa hinya-rĩ, wĩtĩkio wake wa ũndini nĩ watongoretio ũũru. Nĩkĩ gĩatũmire age kũhaata yadi-inĩ na ahunjĩrie thigari icio ũhoro-ũrĩa-mwega? Nĩkĩ gĩatũmire atuĩke mbũra matũ ũguo na akue nĩ ũndũ ũcio? Hihi Ngai no amwambararie nĩ ũndũ wa kũaga kũruta wĩra Thabatũ? Aca.
Nĩ twagĩrĩirũo nĩ gũikara mũikarĩre wa kĩroho. Ti ciĩko ciitũ ciĩna bata mbere ya Ngai, no arĩ na bata wĩtĩkio witũ. Atongoria a kanitha mendaga gũkũngũĩra andũ ta Chudal Bae nĩguo monania ũnene na wagĩrĩru wa ndini yao. No ta hinga cia Afarisai arĩa makaragia Jesu.
Gũtirĩ ũndũ tũngĩruta naguo kuuma kũrĩ arũmĩrĩri a watho. Twagĩrĩirũo nĩ kwĩruta ũhoro wĩtĩkio wa kĩroho. Nĩ twagĩrĩirũo nĩ gwĩcũrania nĩkĩ gĩatũmire Jesu abatithio na aite thakame Mũtharaba-inĩ, na tũtuĩrie kĩhumo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
Na mbere nĩ twagĩrĩirũo nĩ kũgeria gũcokia ciũria icio, na tũcooke tũgerie kũheana ũhoro-ũrĩa-mwega kũrĩ andũ othe a thĩ, nĩguo maciarũo rĩngĩ. Twagĩrĩirũo nĩ kwĩamũrĩra mĩtũũrĩre itũ harĩ mawĩra wa kĩroho.
Mũhunjia ũrakwĩra, “Tuĩka ta Chudal Bae. Menyerera Thabatũ theru,” arageria ũkoragwo ũgĩũka kanitha o mũthenya wa kiumia.
Haha hena rũgano rĩngĩ rwa gũtũma ũthererwo wega. Nĩ kwarĩ na mũtumia ũmwe ũrĩa no nginya angĩagereire maritũ nĩguo athiĩ kanitha mĩthenya ya kiumia. Aciari a mũthuri wake matiarĩ Akristiano, na nĩ mageragia mũno kũmũgira gũthiĩ kanitha. Mamwĩraga arute wĩra mũthenya wa kiumia. No mũtumia ũcio athiaga mũgũnda mĩthenya ya Juma ũtukũ na akaruta wĩra na ũtheri wa mweri nĩguo andũ a nyũmba yake matikone ũndũ wa kũmũgiria ndagathie kanitha mũthenya wa kiumia.
Na nĩ ũndũ wa bata gũthiĩ kanitha o mũthenya wa kiumia, no nĩ kũiganĩte o gũũka o kiumia gũthathaia Ngai o kunania ũrĩa tũrĩ ehokeku? Andũ arĩa ehokeku nĩ arĩa maciarĩtwo rĩngĩ na maĩ na Roho. Wĩtĩkio wa ma wambagĩria hĩndĩ ĩrĩa mũndũ aciarũo rĩngĩ.
No ũhonokio kuuma mehia-inĩ maku nĩ ũndũ wa gũikara kũringana na watho wa Ngai? Aca. Ti gũkwĩra ndĩrakwĩĩra ũteyanĩrie Watho, no rĩrĩ, ithuothe nĩtũĩ atĩ nĩ ũndũ ũtangĩhoteka nĩ mũndũ kũhingia icunjĩ ciothe cia Watho.
Jakubu 2:20 yugĩte, “Nĩ ũndũ mũndũ o wothe angĩkorũo arũmagia watho wothe, no akahĩngwo nĩ kaũndũ kamwe kaguo, mũndũ ũcio aatuĩka ta mũndũ ũhingũrĩte mĩhingo yaguo yothe.” Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, wambere amba wĩcirie ũrĩa ũngĩciarũo rĩngĩ na ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho. Ũcoke ũthiĩ kanitha-inĩ kũrĩa ũngĩigua ũhoro-ũrĩa-mwega. Rĩu hĩndĩ ĩo thutha wa gũciarũo rĩngĩ no ũikare mũtũrĩre wa mũndũ mwĩhokeku. Na rĩrĩa Mwathani agagwĩta Gwake-rĩ, nĩ ũgathiĩ ũrĩ na gĩkeno mbere Yake.
Ndũgate mahinda maku ũgĩthiĩ kanitha ũtarĩ na ũhoro wa ma, na ndũgateyange mbeca ciaku ũkĩruta matega ũtongoretio ũũru. Ahunjia mataarĩ a ũhoro ũrĩa wa matingĩgiria ũthiĩ iherero rĩa mwaki. Ũndũ wa mbere nĩ kũigua ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho na ũcoke ũciarũo rĩngĩ.
Wĩcirie ũhoro wa kĩrĩa gĩatũmire Jesu oke gũkũ thĩ ĩno. Angĩkorũo nĩ tũngĩahotire gũtonya ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ na ũndũ wa kũhingia uge wa Watho-rĩ, Jesu ndangĩatindire agĩũka gũkũ thĩ ĩno. No thutha Wake gũka-rĩ, ũthĩnjĩri-Ngai ũkĩgarũrũo. Ũrũmĩrĩri wa watho ũgĩtuĩka ũndũ mũhĩtũke nĩ ihinda. Tũtananoka tweciragia atĩ tũngĩhonokio nĩ ũndũ wa kũhingia maũndũ ma Watho. No ũndũ ũyũ ti rũri rwa atĩ mũndũ arĩ na wĩtĩkio wa ma.
Jesu atũhonokirie kuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ na wendo Wake, na maĩ ma ũbatithio Wake, thakame Yake, na Roho Mũtheru. Ahingirie ũhonokio witũ na ũbatithio Wake rũĩ-inĩ rwa Jorodani, thakame Yake Mũtharaba-inĩ, na kũriũka Gwake.
Ngai eheririe mĩbango ĩo ya tene nĩ tondũ yarĩ na ũmocu na kwaga kwagĩrĩra. “(Tondũ watho ndũigana gũtũma ũndũ o na ũrĩkũ ũtuĩke mũkinyanĩru), na ithenya rĩaguo gũkarehwo kĩĩrĩgĩrĩro kĩega makĩria, arĩ kĩo tũkuhagĩrĩria Ngai na ũndũ wakĩo. Naguo ũndũ ũcio ndwekirũo hatarĩ mwĩhĩtwa” (Ahibirania 7:19-20). Jesu nĩ oire mwĩhĩtwa na agĩtũhonokia kuma mehia-inĩ mothe maitũ na ũbatithio Wake na thakame. Mũndũ kũragwo nĩ ũndũ ũrũmĩrĩri wa watho nĩ gĩkuũ gĩa tũhũ, na wĩtĩkio ũrĩa wa ma nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
No mũhaka tũgĩe na wĩtĩkio wĩna ũmithio. Ũgwĩciria nĩ ũndũ ũrĩkũ mwega na muoyo waku? Hihi no akorũo arĩ wega gũthia kanitha o hĩndĩ na gũtũũra na watho, kana nĩ kaba gũthiĩ kanitha wa Ngai kũrĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho ũrahunjio, nĩguo ũciarũo rĩngĩ? Nĩ kanitha ũrĩkũ, na nĩ mũhunjia ũrĩkũ ũngĩkorũo na ũmithio muoyo-inĩ waku? Wĩcirie ũhoro ũcio, na ũthure ũndũ ũrĩa ũngĩkorũo ĩrĩ mwega na muoyo waku.
Ngai ahonokagia muoyo waku na mũhunjia ũrĩa ũrĩ na kiugo kĩa ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho. Mũndũ o wothe no mũhaka eĩhokere muoyo wake kĩũmbe. Mwĩtĩkia mũgĩĩ kũna nxĩ ũrĩa wĩhokagĩra muoyo wake harĩ kiugo kĩa Ngai.
JESU ATUĨKIRE MŨTHĨNJĨRI NA MWĨHĨTWA
Hihi mũhĩrĩga wa Lawii nĩ
watuwagwo athĩnjĩri na mwĩhĩtwa?
Aca. No Jesu wiki tu watuirũo
mũthĩnjĩri na mwĩhĩtwa.
Ahibirania 7:20-21 yugĩte, “Naguo ũndũ ũcio ndwekirũo hatarĩ mwĩhĩtwa. Andũ acio a mbere nĩmatuagwo athĩnjĩri-Ngai hatarĩ na mwĩhĩtwa, no mũndũ ũyũ aatuirũo mũthĩnjĩri na mwĩhĩtwa wehĩtirũo nĩ ũrĩa wamwĩrire atĩrĩ: ‘Mwathani nĩehĩtĩte na ndangĩĩricũkwo, Akoiga, Wee wĩ mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene.’”
Na Thaburi 110:4 yugĩte, “Jehova nĩehĩtĩte, na ndangĩĩricũkwo, akoiga, Wee wĩ mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene, o ta ũrĩa Melikisedeki aatariĩ.” Mwathani nĩehĩtĩte. Wee nĩarĩkanĩire na ithuĩ na agĩtuonia na Kiugo kĩrĩa kĩandĩke. “Nĩ ngatuĩka mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene ta ũrĩa Melikisedeki atariĩ. Melikisedeki nĩ mũthamaki wa ũthingu, mũthamaki wa thayu na mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene. Nĩ ngatuĩka mũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene ta ũrĩa Melikisedeki atariĩ nĩguo ndĩmũhonokie.”
Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na agĩtuĩka mũrũgamĩrĩri wa kĩrĩkanĩro kĩega kũrĩ kĩrĩa gĩa tene (Ahibirania 7:22). Handũ-inĩ ha thakame ya ngombe na mbũri, nĩ erutire We mwene ta igongona na kũbatithio na akiura thakame Mũtharaba-inĩ nĩguo atherie mehia mothe maitũ. Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, mũthĩnjĩri-Ngai akua, mũriũ wake nĩwe watuĩkaga mũthĩnjĩri-Ngai akinyia mĩaka 30. Na rĩrĩa akũra, na mũriũ wake akinyia mĩaka 30, akamũtigĩra ũthĩnjĩri-Ngai.
Nĩ kwarĩ na mĩhĩrĩga mĩingĩ ya athĩnjĩri-Ngai. Na nĩ ũndũ ũcio Daudi agĩthondeka mũbango ũrĩa warĩ wakũrũmĩrĩrũo, na nĩ naguo warutagwo mũthĩnjĩri na rita rĩake. O ta ũguo mũhĩrĩga wa Haruni watuwagwo athĩnjĩri-Ngai, arĩ kĩhooto na wĩra wao gũtungata ũthĩnjĩri-Ngai. Luka yugĩte, “Zakaria, warĩ wa ituanĩra rĩrĩa rĩa Abia….. nĩakorirũo akĩruta wĩra wa mũthĩnjĩri-Ngai hĩndĩ ya ituanĩra rĩake yakinya….”
Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na akĩoya ũhoro wa gũtungata ũthĩnjĩri-Ngai o nginya tene. Agĩtuĩka mũthĩnjĩri-Ngai wa maũndũ marĩa mega magooka. Akĩhingia ũhonokio wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
Athĩnjĩri-Ngai a mũhĩrĩga wa Haruni marĩ na wathe na matiarĩ akinyanĩru nĩ ũndũ wa mwĩrĩ. Gwathiaga atĩa hĩndĩ ĩrĩa mũthĩnjĩri-Ngai akua? Mũriũ wake nĩwe waiyakagia ũthĩnjĩri-Ngai, no o na kũrĩ ũguo, magongona macio matiaiganĩte gũkinyanĩria kĩrĩndĩ ũhonokio. Wĩtĩkio wa kũgera harĩ mũndũ ndũrĩ hĩndĩ ũngĩkorũo ũrĩ wa ma na mũkinyanĩru.
Hĩndĩ ya Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ, Jesu nĩ okire gũkũ thĩ ĩno. No ndabataire arutage magongona o hĩndĩ, nĩ tondũ We atũũraga tene na tene. Athengirie mehia maitũ nginya tene na ũbatithio Wake. Akĩĩruta na akĩambwo Mũtharaba-inĩ nĩguo ohorithie arĩa mamwĩtĩkĩtie kuma mehia-inĩ kuna.
Rĩu, akarĩte gũoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai, agĩtũrutĩra ũira. “Baba, no makorũo matarĩ akinyanĩru, no nĩ manjĩtĩkĩtie. No anga itagĩthengirie mehia mao mothe ihinda iraihu ihĩtũku?” Jesu nĩwe mũthĩnjĩri-Ngai wa ũhonokio witũ nginya tene.
Athĩnjĩri-Ngai a gũkũ thĩ matiarĩ akinyanĩru. Na Makua arĩũ ao nĩo mathiaga na mbere na ũtungata wa ũthĩnjĩri-Ngai. Mwathani witũ atũũraga tene na tene. Nĩ ahingirie ũhonokio witũ wa tene na tene na ũndũ wa gũka gũkũ thĩ ĩno, na kũbatithio nĩ Johana Mũbatithania, na akiura thakame Mũtharaba-inĩ nĩ ũndũ wa mehia mothe maitũ.
“Na rĩrĩ, macio maarĩkia kũrekanĩrũo, gũtingĩcoka kũrutwo ihaki rĩa mehia” (Ahibirania 10:18). Jesu araruta ũira wa ũhonokio witũ nginya mũico wa mahinda. Hihi nĩ ũciarĩtwo rĩngĩ na maĩ na Roho?
“Tondũ rĩrĩ, nĩkwaagĩrĩĩre tũgĩe na mũthĩnjĩri-Ngai mũnene ta ũcio, mũtheru ũtarĩ na ũũru, ũũgũ, na mwamũre kũrĩ ehia, o na agatũũgĩrio o igũrũ rĩa matu-inĩ” (Ahibirania 7:26). “Tondũ watho-rĩ, nĩũtuaga andũ matarĩ hinya athĩnjĩri-Ngai-anene: ĩndĩ kiugo kĩrĩa kĩa mwĩhĩtwa, ũcio wokire thutha wa watho-rĩ, nĩgĩtuĩte Mũriũ mũthĩnjĩri-Ngai-mũnene, o we ũtuĩtwo mwagĩrĩru kũna o nginya tene na tene” (Ahibirania 7:28).
Ũrĩa ingĩenda gũkũĩra nĩ atĩ Jesu Kristo, ũcio ũtarĩ kameni, nĩ atheririe mehia maitũ o ihinda rĩmwe rĩa kũigana nginya tene na maĩ ma ũbatithio Wake na thakame Yake Mũtharaba-inĩ. Atũhonokirie kuma mehia-inĩ mothe maitũ na ti na ciĩko cia watho, no nĩ gũthengia athengirie mothe maitũ na agĩtuĩrũo nĩ ũndũ wa mo nginya tene.
Hihi nĩ wĩtĩkĩtie atĩ nĩ atũhonokirie kuma mehia-inĩ mothe maitũ na ũhonokio wa tene na tene. Akorũo nĩ wĩtĩkĩtie-rĩ, wĩ mũhonoku. Na akorũo ndwĩtĩkĩtie-rĩ, no mũhaka ũthome ũhoro wa ũhonokio wa tene na tene wa Jesu.
Wĩtĩkio wa ma ũmaga ũhoro-inĩ-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho, ũrĩa ũrĩ na mũthingi mũrũmu mandĩko-inĩ. Jesu Kristo, mũthĩnjĩri-Ngai wa matu-inĩ nginya tene na tene, nĩ atuĩkire mũhonokia witũ wa tene na tene na ũbatithio Wake na thakame Mũtharaba-inĩ.
NO MŨHAKA TŨGĨE NA ŨMENYO MŨKINYANĨRU WA WĨTĨKIO WITŨ
Gwĩtĩkia Jesu nĩ kuuga atĩa?
Nĩ gwĩtĩkia ũbatithio wa Jesu na thakame
Yake Mũtharaba-inĩ.
No mũhaka twĩcirie ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia Jesu na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire na wĩtĩkio witũ ũrũngare. Nĩ atĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia Jesu na njĩra ĩrĩa njega na ngagĩrĩru? No kũhoteke na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ.
Wĩtĩkio ũrĩa mwega nĩ wa gwĩtĩkia wĩra ũrĩa Jesu arutire, na ũbatithio Wake na thakame, tũtakuongerera meciria maitũ mahĩtanu. Nĩ wĩtĩkĩtie atĩ ũyũ nĩguo ũhoro wa ma? Ũhana atĩa mwena wa kĩroho? Hihi nĩ wĩhokaga mũno ciĩko ciaku na kwĩrutanĩria?
Ti ihinda inini rĩhĩtũku kuma ndambĩrĩria gwĩtĩkia Jesu, no nĩ ndathĩnĩkĩte ta mĩaka 10 nĩ ũndũ wa kũrũmĩrĩra watho. Na nĩ ndacokire ngĩnoga nĩ mũtũrĩre ũcio. Ndiendaga o na kũririkana hĩndĩ ĩo. Mũtumia wakwa akarĩte haha. Na nĩ oĩ ũrĩa maũndũ marĩ mooru kũrĩ ithuĩ.
Mũthemya wa Kiumia nĩ ingĩerire mũtumia wakwa, “Mwendwa, reke twĩkenie ũmũthĩ.”
“No nĩ Kiumia ũmũthĩ!”
O na ndathambagia nguo mũthenya wa Kiumia. Mũthenya ũmwe wa Kiumia nguo yakwa nĩ yatarũkire. No anjĩririe njeterere o nginya mũthenya wa Mwambĩrĩrio. O na ũma nĩ atĩ, niĩ o na niĩ ndekĩrĩire mũno ũhoro wa kũmenyerera Thabatũ wega. No warĩ ũndũ mũritũ mũno. Gũtirĩ hĩndĩ twahurũka mũthenya wa Kiumia, nĩ tondũ warĩ ũndũ mũritũ mũno kũhingia ũge wa Thabatũ ũrĩa kwagĩrĩire. No ndirikanaga hĩndĩ ĩo.
Arata akwa, gwĩtĩkia Jesu na ma, no mũhaka twĩtĩkie ũhoro wa ũhorohio wa mehia maitũ na ũbatithio wa Jesu na thakame Mũtharaba-inĩ. Wĩtĩkio wa ma nĩ gwĩtĩkia ũngai na ũmũndũ wa Jesu na maũndũ marĩa mothe ekire gũkũ thĩ ĩno. Etĩkia arĩa ehokeku metĩkagia Ciugo Ciake ciothe.
“Gwĩtĩkia Jesu” nĩ kuga atĩa? Nĩ gwĩtĩkia ũbatithio wa Jesu na thakame Yake. Nĩ harĩ ũndũ ũngĩ wa hinya na mũhũthũ kũrĩ ũndũ ũyũ. Ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩka nĩ kũrora Kĩrĩkanĩro-inĩ na twĩtĩkie ũhoro-ũrĩa-mwega. Ithuothe twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire.
“Thengio Mwathani. Nĩ ndona atĩ ti ũhoro wa kwĩrutanĩria gwakwa! Nĩ gũkorũo Watho no gũtũma ũtũmaga andũ mamenye o wega atĩ nĩmehagia (Aroma 3:20). Rĩu nĩmenyete ũguo. Ndeciragia atĩ tondũ Watho nĩ mwega, tondũ marĩ maathani ma Ngai, na nĩ ũndũ njagĩrĩirũo nĩ kũgeria kũmahingia. Nĩ ndageririe mũno nginyagia rĩu, no nĩ ndahĩtĩtie nĩ gwĩciria atĩ no hingie Watho. Rĩu nĩ njũĩ atĩ ndũrĩ hĩndĩ ũngĩhingia maathani ma Ngai! Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, watho wa Ngai nĩũtũmĩte menye atĩ ngoro yakwa ĩihũrĩte meciria mooru na mehia ma o mũthenya. Rĩu nĩ menyete atĩ Watho wa Ngai nĩ wagũtũma tũmenye atĩ no twĩhagia. Oh, thengio, Mwathani. Ndiamenyete Wendi Waku na nĩ ndageragia mũno kũhingia Watho. Ũhoro wa nĩ atĩ warĩ mũng’eto o na kũgeria kũhingia watho. Nĩ ndeerira. Nĩ njũĩ atĩ Jesu abatithirio na akiura thakame nĩguo honokio! Nĩ njĩtĩtie!”
No mũhaka ũkorũo na ũma na ũtheru. Wagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia kiugo gĩa Kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩandĩkĩtwo. Tondũ ĩo nayo njĩra ĩrĩa tũngĩciarũo rĩngĩ kũna.
Gwĩtĩkia Jesu nĩ atĩa? Hihi nĩ ũndũ twaagĩrĩirũo nĩ kũhingia kwa ihinda? Hihi wĩtĩkio witũ nĩ atĩ ũrutĩĩre wĩra?andũ methondekeire ngai, na magathondeka ndini cia ngai icio. Ndini nĩ ũndũ ũtũmaga andũ marute wĩra nĩguo mahingie ũndũ mũna; na kwĩrirĩrĩria mũno na kwĩrutanĩria gũkinyĩra wega wa mũndũ.
Naguo wĩtĩkio nĩkĩ? Nĩ gwĩtĩkia Ngai na kũmũcũthĩrĩrio o We wiki. Tũcũthagĩrĩria ũhonokio wa Jesu na tũkamũcokeria ngatho nĩ ũndũ wa kĩrathimo gĩkĩĩ. Ũyũ nĩguo wĩtĩkio wa ma. Na ĩno nĩyo ngũrani ya wĩtĩkio na ũndini. Hĩndĩ ĩrĩa wamenya ngũrani ya maũndũ maya merĩ, na hĩndĩ ĩo no ũnyite 100 kwa 100 harĩ ũhoro waku wa kũmenya wĩtĩkio.
Arutani a ndini aria matarĩ aciare rĩngĩ matwĩĩraga atĩ twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia Jesu na tũikare na mĩikarĩre mĩega. Mũndũ no atuĩke mwĩhokeku nĩ ũndũ wa gũikara na mũikarĩre mwega? Ĩĩ no mũhaka tũtuĩke ega. Nũ ũikaraga mũtũũrĩre mwega gũkĩra ithuĩ tũciarĩtwo rĩngĩ?
No ũndũ ũrĩa ũrĩho nĩ atĩ meraga ũndũ ũyũ kũrĩ ehia. Kwĩna mehia mĩthemba 12 thĩinĩ wa mũndũ wothe mwĩhia. Na angĩikara wega atĩa? Ũma nĩ atĩ, meciria-inĩ make nĩoĩ ũrĩa kwagĩrĩirũo nĩ gwĩĩkũo, no ngoro ndĩngĩhota. Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũcio mwĩhia ouma njaa ya kanitha, ũhoro wa gũikara wega ũtuĩkaga ng’ano, no maũndũ marĩa aciarirũo namo makamũtongoria mehia-inĩ.
Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, no nginya tũtue itua ngoro-inĩ ciitũ, kana tũgũikaga kũringana na Watho, kana tũkũhonokio na gwĩtĩkia ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ, na gwĩtĩkia mũthĩnjĩri-Ngai wa ũthamaki wa Matu-inĩ, ũcio wa nginya tene.
Ririkana atĩ Jesu nĩwe Mũthĩnjĩri-Ngai wa ma wa aria metĩkĩtie. Rekei tũhonokio ithuothe na ũndũ wa kũmenya na gwĩtĩkia ũhonokio wa ma wa ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ.
ANDŨ ARĨA ACIARE RĨNGĨ MAATIRĨ GUOYA WA MŨICO WA THĨ
Nĩkĩ gĩtũmaga aria aciare rĩngĩ maage
guoya wa mũico wa thĩ?
Nĩ tondũ wĩtĩkio wao thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-
mwega wa maĩ na Roho nĩ ũmohorete
kuma mehia-inĩ
Hĩndĩ ĩrĩa wĩ mũciare rĩngĩ na maĩ na Roho o ma, ndũagĩrĩirũo nĩ gũkorũo na guoya nĩ ũndũ wa thĩ gũthira. Akristiano aingĩ Korea nĩ maigĩte atĩ thĩ nĩ ĩgũthira mweri 28/10/1992. Mouga ũgakorũo ũrĩ mũthenya wa mbugĩrĩrio na kũmakania. No ũrĩa wothe mougaga wacokire gũtuĩka o maheni. Andũ arĩa aciare rĩngĩ na ma nĩ maikaraga wega, makĩhunjagia ũhoro-ũrĩa-mwega o nginya mũico. O rĩrĩa thĩ ĩno ĩgathira, ũrĩa ithuĩ twagĩrĩirũo nĩ gwĩka no kũhunjia ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
Hĩndĩ ĩrĩa Mũhikania o agooka-rĩ, ahiki aria aciare rĩngĩ na ma na maĩ na Roho nĩ makamũtũnga na gĩkeno kĩnene, makiugaga, “Oh, mũico wa ũhoro nĩ woka! Mwarĩ wakwa ndũũrĩ wakinyanĩra o narĩ, no nĩ wanyendire na ũkĩhonokia kuma mehia-inĩ makwa mothe. Nĩ ũndũ ũcio, niĩ ndirĩĩ na mehia ngoro-inĩ yakwa. Nĩ thengio Mwathani. Ũrĩ Mũhonokia wakwa!”
Jesu nĩwe mũhikania wa kĩroho wa andũ aria athingu othe. Ũhiki wĩkagwo nĩ tondũ mũhikania nĩ endete mũhiki, no ti ũguo ũngĩ. Nĩ njũĩĩ nĩ gũthiaga ũguo gũkũ thĩ, no tiguo gũthiaga Matu-inĩ, no nĩ mũhikania ũtuaga itua kana nĩ gũkũhikanio. Nĩ mũhikania Jesu ũthuraga kũhikania kũringana na wendo wake na ũhonokio ũrĩa aheanaga, gũtakũrũmbũyanio na ahiki. Ũũ nĩguo ũhiki wa Matu-inĩ wĩkagwo.
Mũhikania nĩoĩ wega ũhoro wa ahiki. Nĩ tondũ ahiki ake endeete marĩ ehia mũno, na nĩ amaiguĩrĩire than a akĩmahonokia kuma mehia-inĩ mothe na kũbatithio na kuura thakame Mũtharaba-inĩ.
Mwathani witũ Jesu ndokire thĩ arĩ wa mũhĩrĩga wa Haruni. We ndokire gũkũ thĩ ĩno kũruta magongona ma thĩ. Kwarĩ na Alawii aingĩ , a mũhĩrĩga wa Haruni, a kũruta wĩra.
Ũhoro wa nĩ atĩ, kĩndũ kĩnene magongona-inĩ ma Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene nĩ Jesu We mwene. Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, kĩndĩ kĩrĩa kĩo gĩoka gũkũ-rĩ, nĩkĩ gĩkũhanĩ kũrĩ kĩruru? Kĩruru nĩ kweherio kĩeheririo.
Hĩndĩ ĩrĩa Jesu okire gũkũ thĩ-rĩ, We ndaigana kũruta magongona ta marĩa Haruni arutaga. Erutire We mwene na kũbatithio na agĩita thakame nĩguo ahonokie ehia. Ahingirie ũhonokio Mũtharaba-inĩ.
Kũrĩ aria metĩkĩie ũbatithio wa Jesu na thakame Yake Mũtharaba-inĩ, ũhonokio ũkaga hatarĩ nan ganja. Jesu ndatherie mehia na njĩra ĩtaarĩ na ũtheri. Ekire ũndũ ũronekana. “Niĩ nĩ njĩra, na nĩ niĩ ũhoro-ũrĩa-wa ma na nĩ niĩ muoyo” (Johana 14:6). Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na agĩtũhonokia na ũbatithio Wake, gĩkuũ Gĩake na kũriũka Gwake.
KĨRĨKANĨRO KĨRĨA GĨA TENE NĨ MŨHANO WA JESU
Nĩkĩ kĩarĩ gĩtũmi gĩa gũthondekwo
gwa kĩrĩkanĩro kĩngĩ?
Nĩ tondũ kĩrĩkanĩro kĩa mbere nĩ kĩagĩte
hinya na gĩkaaga bata.
Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, nĩ kĩruru gĩa Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Kĩerũ. O na akorũo Jesu ndarutire magongona ta marĩa marutagwo nĩ athĩnjĩri-Ngai a Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, We nĩatungatire ũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mwega makĩria, ũthĩnjĩri-Ngai wa matu-inĩ wa nginya tene. Na nĩ tondũ andũ maciaragwo thĩ ĩno marĩ ehia kuuma gũciarũo-rĩ, matuĩkaga ehia, na matingĩtuĩka athingu na watho wa Ngai. Na nũndũ ũcio-rĩ, Ngai nĩ athondekire kĩrĩkanĩro kĩngĩ.
Ithe witũ wa Matu-inĩ nĩ atũmire Mũrũ Wake wa mũmwe gũkũ thĩ, na nĩ ũndũ agatwĩĩra twĩtĩkie ũbatithio Wake, thakame Yake na kũriũka Gwake. Gĩkĩ nĩkio kĩrĩkanĩro kĩa Ngai gĩa kerĩ. Kĩrĩkanĩro gĩkĩ gĩa kerĩ kabatarania twĩtĩkie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho.
Mwathani ndaratwĩĩra twĩĩke ciĩko njega rĩu. Ndaratwĩĩra ũrĩa tũgũikara nĩguo tũhonokio. We aratwĩĩra o twĩtĩkie ũhonokio thĩinĩ wa Mũrũwe. Aratwĩĩra twĩtĩkie ũbatithio Wake na thakame Yake Mũtharaba-inĩ igũrũ rĩa maũndũ marĩa mangĩ. Na no mũhaka tuuge ĩĩ.
Thĩinĩ wa Kĩrĩkanĩro-rĩ, nyũmba ya Juda nĩo marĩ na ũthamaki. Athamaki othe a Isiraeli maciaragwo nyũmba-inĩ ya Juda ngĩnyagia hĩndĩ ya Mũthamaki Suleimani. Ona thutha wa kũgayũkana kwa ũthamaki, nyumba ya Juda nĩ yatũũririe ũnene wa Ũthamaki wa Itherero, o nginya rĩrĩa wahagũkire 586 B.C. Na njĩra ĩno-rĩ, andũ a Juda marũũgamĩrĩire Isiraeli. Mũhĩrĩga wa Lawii nĩguo warĩ wa athĩnjĩri-Ngai. O mũhĩrĩga warĩ na wĩra waguo. Ngai nĩ erĩire mũhĩrĩga wa Juda atĩ Jesu nĩakouma harĩ ruo.
Nĩkĩ gĩatũmire Ngai arĩkanĩre kĩrĩkanĩro gĩkĩ na mũhĩrĩga wa Juda? Gũkorũo na kĩrĩkanĩro gĩkĩ warĩ ũndũ ũmwe na gũkorũo na kĩrĩkanĩro na andũ othe a thĩ, nĩ tondũ andũ a Isiraeli marũgamĩrĩire andũ a thĩ. Jesu nĩahingirie ũhoro wa kĩrĩkanĩro kĩerũ na ũbatithio Wake, na gĩkuũ Gĩake Mũthaba-inĩ, na kũriũka Gwake.
MEHIA MA KĨRĨNDĨ MATINGĨTHERIO NA KWĨRIRA
Mehia ma mũndũ no
matherio na kwĩrira hihi?
Aca.
Thĩinĩ wa Jeremia 17:1, nĩ kwandĩkĩtwo atĩ mehia ma mũndũ wothe mandĩkagwo kũndũ kwĩrĩ. “Atĩrĩrĩ, mehia ma Juda maandĩkĩtwo na karamu ga kĩgera, o na magakururũo na mũthia mũũgĩ wa kahiga karĩa getagwo arimathi; ĩĩ, ti-itherũ makururĩtwo ihengere-inĩ ciao cia ngoro, o na magakururũo hĩa-inĩ cia igongona ciao.”
Mehia maitũ mandĩkagwo ihengere-inĩ cia ngoro ciitũ. Ũguo nĩguo tũmenyaga atĩ tũrĩ ehia. Mbere ya mũndũ etĩkĩtie Jesu-rĩ, ndakoragwo ũũĩ atĩ nĩ mwĩhia. Nĩkĩ? Nĩ tondũ watho wa Ngai ndũkoragwo ngoro-inĩ yake. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, hĩndĩ ĩrĩa mũndũ etĩkia Jesu-rĩ, nĩrĩo amenyaga atĩ nĩ mwĩhia mbere ya Ngai.
Andũ amwe mamenyaga atĩ nĩ ehia o thutha wa mĩaka 10 kuuma metĩkia Jesu. “Oh, mwendwa! Ndĩ mwĩhia! Ndeciragia ndĩ mũhonku, no ndĩ o mwĩhia!” Ũmenyo ũyũ ũkagaa mũthenya ũmwe, rĩrĩa twemenya ũrĩa tũkoragũo tũhana na ma. Marĩ na gĩkeno mũno kwa ihinda rĩa mĩaka 10, no o rĩmwe makamenya ma. Nĩũĩĩ nĩkĩ? Ũmenyo ũyũ ũkagaa nĩ tondũ rĩa mũico ũhoro wa ma wa mehia mao nginyagia ma o mũthenya nĩ matuĩkaga makuonanio nĩ watho wa Ngai. Mũndũ ta ũcio akoragwo etĩkĩtie Jesu mĩaka 10 atarĩ mũciare rĩngĩ.
Na tondũ mũndũ mwĩhia ndangĩhota gũtheria mehia ma ngoro yake-rĩ, atũũragaa arĩ o mwĩhia mbere ya Ngai. Andũ amwe maikaraga mĩaka 5, aria angĩ 10 ũmenyo ũyũ ũngĩgoka. Amwe maikaraga mĩaka 30, arĩangĩ 50, na amwe matimenyaga o nginya mũico. “Ngai mwende, ndarĩ mwega mbere ya maathani mooke meciria-inĩ makwa. Ndiarĩ na nganja atĩ nĩ ndahingagia Watho wega, no rĩu nĩ menyete atĩ niĩ nĩ njĩhagia o mũthenya. O ta ũrĩa mũtũmwo Paulo ougire, “Kwĩ hingo niĩ ndarĩ muoyo, itanamenya watho, no rĩrĩa rĩathani rĩokire, ũhoro ũcio wa wĩhia ũkĩriũka, na niĩ-rĩ, hĩndĩ ĩo nĩ gũkua ndakuire” (Aroma 7:9). Ndĩ mwĩhia o na akorũo nĩ njĩtĩkĩtie Jesu.”
Nĩ mehia maku magiragia ũikare kũringana na kiugo kĩa Ngai. Mehia maku nĩ mandĩkĩtwo ngoro-inĩ yaku. Na tondũ Ngai nĩandĩkaga mehia maku hau-rĩ, hĩndĩ ĩrĩa wainamia mũtwe waku nĩguo ũhoe, mehia maku mothe magakiumĩra. “Magegania! Niĩ nĩ rĩhia rĩrĩa ũrehirie.”
“No nĩ ndagũtheretie mĩaka 2 mehĩtũku. Nĩ kĩratũma wĩyonanie rĩngĩ rĩu o rĩmwe? Nĩkĩ kĩgirĩtie ũthiĩ biũ?”
“Oh, ndũgathũke! Nyandĩkĩtwo ihengere-inĩ cia ngoro yaku. O na wĩcirie atĩa ũrĩ o mwĩhia.”
“Aca! Aca!”
Na nĩ ũndũ ũcio, mũndũ ũcio akerira rĩngĩ nĩ ũndũ wa rĩhia ekire mĩaka 2 mĩthiru. “Wenda njohera, Mwathani. No ndĩrathĩĩnio nĩ mehia ndekire tene. Nĩ ndarirĩte mehia makwa, no marĩ o haha na niĩ. Wenda njohera, tondũ nĩ njĩhĩtie.”
No mehia macio nĩ mathiraga na ũhoro wa kwĩrira? Nĩ tondũ mehia ma andũ mandĩkĩtwo ihengere-inĩ cia ngoro ciao-rĩ, matingĩtherio hatarĩ ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho. No na ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho tu kuoherũo kwa ma kwa mehia kũngĩonekana kũna. Tũngĩhonokio o na wĩtĩkio witũ thĩinĩ wa ũhoro-ũrĩa-mwega wa ma, na nĩguo wa Jesu.
NIĨ NĨ NGATUĨKA MŨHONOKIA WAKU
Nĩ atĩa twagĩrĩirũo nĩ kwamũkĩra
kĩrĩkanĩro kĩerũ?
No mũhaka twĩtĩkie na ngoro ciitũ
na tũkĩhunjie thĩ yothe.
Mwathani witũ wa Matu-inĩ nĩathondekeire kĩrĩkanĩro kĩerũ. “Niĩ nĩ ngatuĩka Mũhonokia waku. Na nguohore kaimana kuma mehia-inĩ mothe ma kĩrĩndĩ na maĩ na thakame. Na nĩ ngũrathima arĩa othe makũnjĩtĩkia.”
Hihi nĩ wĩtĩkĩtie kĩrĩkanĩro gĩkĩ kĩerũ kĩa Ngai? No tũhonokio kuma mehia-inĩ maitũ ithuothe na tũciarũo rĩngĩ hĩndĩ ĩrĩa twetĩkia ũma wa kĩrĩkanĩro Gĩake, hamwe na ũhonokio Wake wa maĩ na thakame.
Tũtiĩhookaga ndagĩtarĩ angĩaga gũtũthima wega. Ndagĩtarĩ agĩrĩirũo nĩ kwamba gũthima mũrwaru wake wega, acoke amwandĩkĩre ndawa iria ciagĩrĩire. Nĩ kũrĩ mĩthemba mĩingĩ ya ndawa, no ndagĩtarĩ no mũhaka amenye wega iria akũhũthĩra. Hĩndĩ ĩrĩa ndagĩtarĩ athima mũrwaru wake wega-rĩ, kwĩna ndawa nyingĩ cikoragwo kuo ciakũhonia mũndũ. No gĩthimĩ kĩngĩkorũo gĩtarĩ kĩega-rĩ, ndawa icio ciothe no gũthũkĩra ingĩthũkĩra mũrwaru mũno.
O ta ũguo-rĩ, hĩndĩ ĩrĩa wetĩkia Jesu, no mũhaka ũthime ũrĩa roho waku ũtariĩ kũringana na kiugo kĩa Ngai. Hĩndĩ ĩrĩa wathima roho waku na kiugo kĩa Ngai, nĩ ũkuona wega ũrĩa roho waku ũhaana. Ndagĩtarĩ wa maroho no ahonie arwaru othe atagũthurania. Othe no maciarũo rĩngĩ.
Angĩkorũo ũrouga, “niĩ ndiũĩ kana nĩ ndakũũrirũo,” nĩ kuuga atĩ we ndũhonokete. Angĩkorũo mũtungatĩri nũrutwo wa ma wa Jesu-rĩ, no ahoote gũtoria thĩĩna wa mehia wa arũmĩrĩri ake. Na nĩ ũndũ ũcio-rĩ, no agĩthiĩ na mbere na gũtoria thĩĩna wa wĩtĩkio na amatongorie kĩroho. No mũhaka akorũo akĩona wega ũrĩa arũmĩri ake matariĩ kĩroho.
Jesu nĩ okire gũkũ thĩ ĩno, nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Okire na akĩbatithio na agĩkua Mũtharaba-inĩ. Hĩndĩ ĩrĩa atheririe mehia mothe-rĩ, hihi mehia maku nĩatigirie? Kiugo kĩa maĩ na Roho gũtheragia mehia ma etĩkia othe.
Ũhoro-ũrĩa-mwega nĩ ta rabuta ĩrĩ na hinya mũno. Ĩmomoraga manyũmba ma ngoroba ndaihu o hamwe na irĩma. Wĩra wa Jesu ũhaana o ũguo. Atheragia mehia ma arĩa mamweĩtĩkagia na ũhoro-ũrĩa-mwega Wake wa maĩ na Roho. Rekei rĩu tũrore ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho o ta ũrĩa wonanĩtio Kĩrĩkanĩro-inĩ.
ŨHORO-ŨRĨA-MWEGA WA KŨIHĨRĨRA MOKO KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA GĨA TENE
Moko maigagĩrĩrũo nĩkĩ Kĩrĩkanĩro-inĩ
Kĩrĩa Gĩa Tene?
Nĩ ũndũ wa kũigĩrĩra mehia harĩ
igongona rĩa mehia
Reke tuone ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũkũũri thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 1:3-4, “na rĩrĩ, kĩndũ kĩrĩa mũndũ ũcio ekũruta kĩngĩkorũo nĩ kĩa ihaki rĩa njino kiumĩte rũũru-inĩ rũa ng’ombe, ekaruta kĩa njamba ĩtarĩ kaũũgũ, amĩrute mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo, nĩ getha etĩkĩrĩke arĩ mbere ya Jehova. Nake aambe aigĩrĩre guoko gwake mũtwe wa nyamũ ĩkũrutwo ihaki rĩa njino, nayo nĩĩgetĩkĩrĩka nĩ ũndũ wake nĩ getha ĩmũhoroherie.”
Gĩcunjĩ gĩkĩ kĩa mandĩko kĩratwĩĩra atĩ ihaki rĩa njino rĩa gĩrĩirũo nĩ kũrutĩrũo mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo mbere ya Jehova na kũigĩrĩra moko mũtwe-inĩ wa nyamũ ĩo ĩkũrutwo ihaki na yagĩrirũo ĩkorũo ĩrĩ muoyo na ĩtarĩ kaũũgũ.
Hĩndĩ ya Kĩrĩkanĩro Kĩrĩa Gĩa Tene-rĩ, mũndũ ehia aigagĩrĩraga moko make harĩ nyamũ ihaki, nĩguo ĩmũhoroherie mehia make ma o mũthenya. Nake agathĩnjĩra nyamũ ĩo ya ihaki rĩa mehia mbere ya Jehova, nake mũthĩnjĩri-Ngai akooya thakame ĩmwe na akaminjamijĩria hĩa-inĩ cia kĩgongona kĩrĩa kĩrĩ mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo. Na acoke aite thakame ĩo ĩngĩ gĩtina-inĩ gĩa kĩgongona kĩu, nake mũndũ ũcio wĩhĩtie akarekerũo mehia ma mũthenya ũcio.
Na nĩ ũndũ wa mehia ma mwaka mũgima-rĩ, nĩ kwandĩkĩtwo thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 16:6-10, “Nake Haruni agĩtware ndegwa ya igongona rĩa mehia, o ro ĩo ĩmũkoniĩ we mwene, ehoroherie we mwene, o na andũ a nyũmba yake. Ningĩ acoke oe thenge icio cierĩ, aciige mbere ya Jehova o hau mũromo-inĩ wa hema-ya-gũtũnganwo. Nake Haruni acukĩre thenge icio cierĩ mĩtĩ, mũtĩ ũmwe ũtuĩke wa Jehova, naguo ũcio ũngĩ ũtuĩke wa mbũri ya kũrekio, ĩrĩa ĩtagwo Azazeli. Haruni akĩige thenge ĩo ya Jehova thenge ĩo ĩmũgũĩrĩire yacukĩrũo mĩtĩ, amĩrute ĩtuĩke igongona rĩa mehia. Na rĩrĩ, thenge ĩo ĩngĩ ĩgũĩrĩirũo nĩ mũtĩ ĩtuĩke Azazeli, ĩigwo mbere ya Jehova ĩrĩ muoyo, ĩtuwo horohio, na ĩcoke ĩrekio ĩthiĩre werũ-inĩ ĩtuĩke ya Azazeli.” Ta ũrĩa hatarĩirũo Kĩrĩkanĩro-inĩ, mbũri ya kũrekio nĩ kuuga “kweheria.” Nĩ ũndũ ũcio, mehia ma o mwaka mahorohagio mũthenya wa ikũmi wa mũeri wa mũgwanja.
Thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 16:29-30, nĩ kwandĩkĩtwo, “Naguo ũndũ ũyũ ũtuĩke kĩrĩra kĩa watho wa kũrũmĩrĩrũo nĩ inyuĩ tene na tene, atĩ mwerĩ wa mũgwanja, o mũthenya wa ikũmi waguo, mwĩhinge kũrĩa irio, na mũtikanarutage wĩra o na ũrĩkũ, mũndũ ũrĩa ũciarĩirũo bũrũri wanyu, kana mũgeni ũrĩa ũtũranĩtie na inyuĩ; nĩ gũkorũo mũthenya ũcio nĩguo mũkahorohagĩrio, nĩguo mũthere; naho ha ũhoro wa mehia manyu mũkonagwo mũrĩ atheru nĩ Jehova.”
Ũyũ warĩ mũthenya ũrĩa andũ a Isiraeli mahorohagĩrio mehia mao ma mwaka. Ũndũ ũyũ wekagwo atĩa? Haruni ũcio mũthĩnjĩri-Ngai ambe arehe nyamũ cia igongona. Nũ warũgamagĩrĩra andũ a Isiraeli? Nĩ Haruni. Nĩ Ngai wabangĩte Haruni na mũhĩrĩga wake matuĩke athĩnjĩri-Ngai.
Haruni arutaga ndegwe ehoroherie we mwene na andũ a nyũmba yake. Oragaga ndegwa na akaminjaminjĩria thakame yayo gĩturwa-inĩ gĩa tha maita mũgwanja. Mbere ambe ehoroherie hamwe na andũ a nyũmba yake.
Kũhorohia nĩ kuuga, kũigĩrĩra mehia ma mũndũ harĩ igongona rĩa mehia, na igongona rĩa mehia rĩkoragwo handũ ha mũndũ. Mũndũ ũcio mwĩhia nĩwe wagĩrĩirũo nĩ gũkua, no ahorohie mehia make na mũmaigĩrĩra harĩ igongona na akareke ĩkue handũ hake.
Thutha wa kũhorohia mehai make na ma andũ a nyũmba yake-rĩ, agacoka akaruta thenge ĩo ya Jehova na ĩo ĩgatwarũo werũ-inĩ andũ a Isiraeli makĩonaga.
Thenge ĩmwe yarutagwo ta igongona rĩa mehia. Haruni akaigĩrĩra moko make mũtwe-inĩ wa igongona rĩu rĩa na akoumbũra, “O Jehova, andũ Aku a Isiraeli nĩ mounĩte Maathani Maku ikũmi na icunjĩ 613 cia Watho Waku. Ndaigĩrĩra moko makwa thenge-inĩ nĩguo yoe mehia maitũ ma mwaka wothe.”
Agacoka agatinia thenge ĩo mũmero na agatonya handũ Harĩa Hatheru Mũno hema-inĩ-ya-gũtũnganwo. Agacoka akaminjĩria thakame ĩmwe igũrũ rĩa gĩikaro gĩa tha na mbere yakĩo maita mũgwanja.
Thĩinĩ wa handũ Harĩa Hatheru Mũno harĩ na Ithandũkũ rĩa Ũira. Ngunĩko yarĩo ĩtagwo gĩikaro-gĩa-tha, na thaĩinĩ kwarĩ na mahiga merĩ ma kĩrĩkanĩro, nyũngũ ya thahabu ya maana na rũthanju rwa Haruni rũrĩa rwathundũkire.
Rũthanju rwa Haruni rũrũgamĩrĩire kũriũka, na ihengere cia mahiga merĩ ma kĩrĩkanĩro nĩ Kĩhooto Gĩake na nyũngũ ya thahabu ya maana nĩ kiugo Gĩake kĩa Muoyo.
Nĩ kũrĩ na ngunĩko ya ithandũkũ rĩa kĩrĩkanĩro. Thakame yaminjagĩrio gĩikaro-inĩ-gĩa-tha maita mũgwanja. Na nĩ kwarĩ na ngengere cia thahabu ciacunjurĩte runo-inĩ rwa nguo ya mũthĩnjĩri-Ngai, na nĩ ciagambaga aminjia thakame.
Thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 16:14-15, nĩ kwandĩkĩtwo, “Ningĩ acoke oe thakame ĩmwe ya ndegwa ĩo amĩminjaminje na kĩara gĩake igũrũ rĩa gĩikaro-gĩa-tha mwena wa irathĩro; naho hau thĩ mbere ya gĩikaro-gĩa-tha aminjaminje thakame ĩo maita mũgwanja na kĩara gĩake. Ningĩ acoke athĩnje thenge ya igongona rĩa mehia, o ĩo ĩkoniĩ andũ acio aingĩ, nayo thakame yayo amĩtware na thĩinĩ wa gĩtama kĩu gĩa kũhakania, agĩĩke thakame ĩo yayo o ta ũrĩa ekire thakame ya ndegwa, akĩmĩminjaminje igũrũ rĩa gĩikaro-gĩa-tha, o na mbere ya gĩikaro-gĩa-tha hau thĩ.”
Ngengere ciagambaga o hĩndĩ akĩminjaminja thakame ĩo ya thenge, na andũ othe a Isiraeli arĩa makoragwo macemanĩtie hau nja makaigua mũgambo. Na tondũ ũhorohio wa mehia mao no mũhaka ũngĩkirũo nĩ mũthĩnjĩri-Ngai, mũgambo wa ngengere wougaga atĩ mehia mao nĩ moherũo. Naguo warĩ mũgambo wa kĩrathimo kũrĩ andũ othe a Isiraeli.
Hĩndĩ ĩrĩa ngengere ciagamba maita mũgwanja, andũ mougaga, “Rĩu nĩ ndaũrũo. Ndũrĩĩte na kĩmako kĩa mehia ma mwaka mũgima, no rĩu ndĩraigua ndĩmuohore.” Na andũ magacoka mĩciĩ yao makĩigua mohoretwo kumana na ũcuke. Mũgambo wa ngengere icio cia hĩndĩ ĩo-rĩ, nĩ ũndũ ũmwe na ũhoro ũrĩa mwega wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
Hĩndĩ ĩrĩa twaigua ũhoro-ũrĩa-mwega wa ũkũũri wa maĩ na Roho na twetĩkia na ngoro ciitũ, na tũombũra na tũnua twitũ-rĩ, ũguo noguo ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho ũtariĩ tu. Hĩndĩ ĩrĩa ngengere yagambaga maita mũgwanja-rĩ, mehia mothe ma mwaka mũgima ma ciana cia Isiraeli magatherio. Mehia mao matheragio mbere ya Ngai.
Thutha wa kũruta thenge nĩ ũndũ wa ciana cia Isiraeli-rĩ, mũthĩnjĩri-Ngai oyaga thenge ĩo ĩngĩ na agathiĩ nayo kũrĩ andũ arĩa makoragwo metereire nja wa hema-ya-gũtũnganwo. Na makĩonaga, mũthĩnjĩri-Ngai akaigĩrĩra moko make mũtwe-inĩ wa thenge ĩo.
Thĩinĩ wa Maũndũ ma Alawii 16:21-22, “Ningĩ Haruni aigĩrĩre moko make merĩ mũtwe wa thenge ĩo ĩrĩ muoyo, acoke oimbũrĩre waganu wothe wa ciana cia Isiraeli hau ĩrĩ, o na ũhoro wacio wa kũagarara watho, naguo ũguo nĩ ta kuuga mehia ma cio mothe, akamĩcokereria maũndũ macio o igũrũ wa mũtwe wayo, acoke amĩnengere mũndũ ũrĩa ũrũgamĩte ho ũrĩa ũthurĩirũo wĩra ũcio, amĩtware, akamĩrekerie werũ-inĩ ĩthiĩre; nayo thenge ĩo ĩkuue waganu wacio wathe ĩũtware kũndũ kũrĩa gũtatũũragwo nĩ andũ; nake mũndũ ũcio akĩrekie thenge ĩo kũu werũ-inĩ ĩthiĩre.”
Mũthĩnjĩri-Ngai, nĩwe Haruni, nĩ aigĩrĩire moko make mũtwe wa thenge ĩo ĩngĩ (Azazel) na akoumbũra mehia mothe ma mwaka maciana cia Isiraeli mbere ya Ngai. “Jehova, a Isiraeli nĩ mehĩtie mbere Yaku. Nĩ tuunĩte Maathani Maku ikũmi na icunjĩ 613 cia Watho Waku. Jehova, nĩ ndaigĩrĩra mehia mothe ma mwaka ma Isiraeli haha mũtwe-inĩ wa thenge ĩno.”
Kũringana Jeremia 17:1, mehia mandĩkagwo kũndũ kwerĩ. Hamwe Ibuku rĩa Ciĩko, na harĩa hangĩ nĩ ihengere-inĩ cia ngoro ciao.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, angĩkorũo andũ nĩmagũtheria mehia mao-rĩ, mehia mao no nginyagia matherio Ibuku-inĩ rĩa Ciĩko na ihengere-inĩ cia ngoro ciao. Hĩndĩ ĩo ya Mũthenya wa Ũhorohio, thenge ĩmwe yarĩ ya mehia ma Ibuku rĩa Ciira na ĩo ĩngĩ ya mehia marĩa mandĩkĩtwo ihenger-inĩ cia ngoro ciao.
Nĩkĩ Ngai onirie ciana cia Isiraeli na ũhoro
wa magongona ma Kĩrĩkanĩro
Kĩrĩa Gĩa Tene?
Atĩ Mũhonokia nĩ agooka na atherie mehia
mothe mao o ihinda rĩmwe rĩkũigana nginya
tena na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire mũno
Na kũigĩrĩra moko harĩ mũtwe wa thenge-rĩ, mũthĩnjĩri-Ngai onagia andũ atĩ mehia mao ma mwaka nĩ maigĩrĩrũo harĩ thenge. Hĩndĩ mehia maigĩrĩrũo harĩ thenge, nĩ kwarĩ mũndũ wamũrĩtwo, akamĩoya, akamĩtongoria werũ-inĩ ĩthiĩre.
Bũrũri wa Palestine ũrĩ kũndũ werũ-inĩ. Thenge ĩo ya kuwaga mehia mothe ma mwaka ma ciana cia Isiraeli yatongoragio nĩ mũndũ ũrĩa wamũrĩirũo wĩra ũcio werũ-inĩ kũrĩa gũtarĩ na nyeki o na kana maĩ.
Magakiuga, “nĩ ingiakua, no thenge nĩ yakua nĩ ũndũ wa mehia makwa. Mũcara wa wĩhia nĩ gĩkuũ, no thenge nĩ yakua handũ hakwa. Nĩ thengio thenge. Gĩkuũ gĩku nĩ kuuga niĩ rĩu nĩ ngũtũũra.” Thenge ĩo ĩgatongorio kũndũ kũnene werũ-inĩ nacio ciana cia Isiraeli ikoherũo mehia ma mwaka.
Hĩndĩ ĩrĩa mehia ma ngoro maigĩrĩrũo harĩ igongona rĩa mehia-rĩ, wĩ mũtheru. Nĩ ũndũ mũhũthũ ũguo. Ũhoro wa ma ũkoragwo ũrĩ mũhũthũ hĩndĩ ĩrĩa twaũmenya.
Thenge ĩo nayo ĩkairĩria ngiki-inĩ. Mũndũ ũrĩa ũmanayo agacoka arĩ wiki thutha wa kũmĩrekia. Mehia mothe ma ciana cia Isiraeli magathiĩ nayo. Thenge ĩkorũũra werũ-inĩ gũtarĩ maĩ kana nyeki, na thutha-inĩ ĩgakua na mehia ma ciana cia Isiraeli ma mwaka.
Mũcara wa wĩhia nĩ gĩkũo, nakĩo Kĩhooto kĩa Ngai gĩkahingio. Ngai arutaga igongona rĩa thenge nĩguo ciana cia Isiraeli citũũre. Mehia mothe ma ciana cia Isiraeli ma mwaka magatherio kũna.
O ta ũrĩa mehia ma o mũthenya na mehia ma mwaka mohanagĩrũo ũguo-rĩ, Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene, kĩarĩ kĩrĩkanĩro kĩa Ngai atĩ mehia maitũ nĩ makoherũ o ro ũguo, o ihinda rĩmwe rĩa kũigana nginya tene. Kĩarĩ kĩrĩkanĩro Gĩake atĩ nĩ agatũma Mesia oke atũhonokie kuma mehia-inĩ mothe maitũ. Kĩrĩkanĩro nĩ kĩahingirio na ũbatithio wa Jesu.
GŨCIARŨO RĨNGĨ NA MAĨ NA ROHO KĨRĨKANĨRO-INĨ KĨRĨA KĨERŨ
Nĩkĩ gĩatũmire Jesu abatithio nĩ
Johana Mũbatithania?
Nĩguo ahingie maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio
na ũthingu na gũthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
Ũbatithio wa Jesu Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Kĩerũ na
nĩ kuo kũigĩrĩra kwa moko Kĩrĩkanĩro-inĩ
Kĩrĩa Gĩa Tene.
Reke tũthome Mathayo 3:13-15. “Hĩndĩ ĩo Jesu nĩoimire Galili, agĩthiĩ Jorodani kũrĩ Johana, akabatithio nĩwe. Nake Johana nĩendaga kũmũgiria, akĩmũũria, Niĩ-rĩ nĩnjagĩrĩirũo nĩ kũbatithio nĩwe, nawe ũgũũka kũrĩ niĩ atĩa? Nake Jesu akĩmũcokeria akĩmwĩra atĩrĩ, Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirũo nĩ kũhingĩa maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu. Hĩndĩ ĩo akĩmwĩtĩkĩria.”
Jesu nĩathire Jorodani na akĩbatithio nĩ Johana Mũbatithania na gwĩĩka ũguo, Akĩhingia maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu. Abatithirio nĩ Johana. Johana nĩwe warĩ mũnene kũrĩ arĩa othe manaciarũo nĩ andũ-a-nja.
Mathayo 11:11-12 yugĩte, “Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, atĩ, Kũrĩ arĩa maanaciarũo nĩ andũ-a-nja, gũtirĩ kwagĩa mũnene kũrĩ Johana Mũbatithania: no rĩrĩ, ũrĩa wĩ mũnyinyi ũthamaki-inĩ wa Igũrũ nĩ mũnene kũrĩ we. Na gwata matukũ ma Johana Mũbatithania nginya rĩu, ũthamaki wa Igũrũ nĩũgiginyanagĩrũo, na arĩa agiginyani nĩo mawĩgwatagĩra na hinya.”
Johana Mũbatithania athuurĩtwa nĩ Ngai nĩguo arũgamĩrĩre kĩrĩndĩ na agĩtũũmwo meri 6 mbere ya Kristo. Arĩ wa mũhĩrĩga wa Haruni na mũthĩnjĩri-Ngai wa mũico.
Johana Mũbatithania erire Jesu hĩndĩ ĩrĩa okire kũrĩ we, “Niĩ-rĩ nĩnjagĩrĩirũo nĩ kũbatithio nĩwe, nawe ũgũũka kũrĩ niĩ atĩa?”
“Njĩtĩkĩria rĩu, tondũ ũguo nĩguo twagĩrĩirũo nĩ kũhingĩa maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu.” Gĩtũmi Gĩake oke nĩguo ohere kĩrĩndĩ kuma mehia, nĩguo matuĩke ciana cai Ngai. Jesu erire Johana, “No mũhaka tũhingie ũhoro-ũrĩa-mwega wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Nĩ ũndũ ũcio Batithia rĩu.”
Johana akĩbatithia Jesu. Nĩ kwagĩrĩire Jesu abatithio, nĩguo athengie mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Na tondũ nĩ abatithirio na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire makĩria-rĩ, nĩ twahonokirio wega biũ kuma mehia-inĩ maitũ mothe. Jesu abatithiro nĩguo mehia mothe maigĩrũo harĩ We.
Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na akĩbatithio rĩrĩa akinyirie mĩaka 30. Nĩguo warĩ ũtungata Wake wa mbere. Jesu ahingirie maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩrio na ũthingu na gũtheria mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na nĩ ũndũ ũcio agĩtheria andũ othe.
Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na akĩbatithio na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire mũno nĩguo atũhonokie kuma mehia-inĩ mothe maitũ. “Tondũ ũguo” maũndũ mothe marĩa merekanĩrĩirio na ũthingu makĩhingio.
Ngai akiuga, “Ũyũ nĩwe Mũrũ wakwa nyendete mũno, nĩngenaga nĩ ũndũ wake” (Mathayo 3:17). Jesu Kristo nĩoĩ atĩ nĩagakua mehia mothe ma kĩrĩndĩ na oure thakame nginya gũkua Mũtharaba-inĩ, no agĩathĩkĩra Wendi wa Ithe, akiuga, “Ĩndĩ ti ũrĩa ngwenda niĩ, no nĩ ũrĩa ũkwenda wee” (Mathayo 26:39). Wendi wa Ithe warĩ gũtheria mehia mothe ma kĩrĩndĩ na nĩ ũndũ ũcio ahe andũ othe a thĩ ũhonokio.
Na nĩ ũndũ ũcio Jesu, Mũrũwe mwathĩki, agĩathĩkĩĩra Wendi wa Ithe na akĩbatithio nĩ Johana Mũbatithania.
Thĩinĩ wa Johana 1:29, “Mũthenya ũyũũngĩ akĩona Jesu agĩũka arorete kũrĩ we, akiuga atĩrĩ, Onei Gatũrũme ka Ngai, karĩa ga gũtũara mehia ma kĩrĩndĩ!” Johana Mũbatithania akĩruta ũira.
Wĩna mehia kana ndũrĩ? Ũrĩ mũndũ mũthingu na ũrĩ mwĩhia? Ũhoro wa ma nĩ atĩ, Jesu nĩ athengirie mehia ma kĩrĩndĩ na akĩambwo Mũtharaba-inĩ nĩ ũndũ witũ ithuothe.
Nĩ-rĩ mehia mothe ma kĩrĩndĩ
maigĩrĩirũo harĩ Jesu?
Jesu athengirie mehia maitũ rĩrĩa abatithĩirio
Jorodani nĩ Johana Mũbatithania
Thutha wa gũciarũo gũkũ thĩ ĩno, nĩ twĩhagia kuma ũkũrũ wa 1 nginya 10. Jesu nĩ athengirie mehia macio mothe. O na nĩ twĩhagia ũkũrũ wa 11 nginya 20. Mehia marĩa mothe twĩhagia na ngoro na ciĩko, nĩ athengirie mothe.
O na no twĩhagia gatagatĩ-inĩ ka ũkũrũ wa mĩaka 21 nginya 45. Na o na macio nĩ amathengirie o na mo. Athengirie na agĩkua mehia mothe ma kĩrĩndĩ na akĩambwo Mũtharaba-inĩ. Twĩhagia kuma mũthenya ũrĩa twaciarirũo o nginya mũthenya ũrĩa tũgakua. No nĩ athengirie mothe.
“Onei Gatũrũme ka Ngai, karĩa ga gũtũara mehia ma kĩrĩndĩ!” Mehia mothe kuuma mũndũ wa mbere Adamu, o nginya mũndũ wa mũico gũkũ thĩ ̶ o rĩrĩa mũico ũgakinya ̶ Akuire mehia macio mothe. Ndoire na gũthuura atĩ nĩ mehia maũ agũũthengie.
We ndatuire itua rĩa kwenda o andũ amwe. Okire na mwĩrĩ, na agĩthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ, na agĩtuĩrũo Mũtharaba-inĩ. Akĩamũkĩra itua rĩa cira, nĩ ũndũ witũ ithuothe, na agĩtheria mehia mothe ma kĩrĩndĩ, tene o na tene.
Gũtirĩ mũndũ wathuurirũo, akĩeherio harĩ ũhonokio Wake. “Mehia mothe ma kĩrĩndĩ” nĩ hamwe mehia mothe maitũ. Jesu athengirie mothe.
Na ũbatithio Wake na thakame, atheririe mehia mothe ma kĩrĩndĩ. Akĩmakua na ũbatithio Wake na agĩtuĩrũo Mũtharaba-inĩ nĩ ũndũ wa mehia maitũ. Na mbere ya akuĩte Mũtharaba-inĩ, akiuga, “Ũhoro nĩwarĩka” (Johana 19:30), na nĩ kuuga atĩ ũhonokio wa kĩrĩndĩ nĩwarĩka.
Jesus ambirwo Mũtharaba-inĩ nĩkĩ? Nĩ tondũ muoyo wa mwĩrĩ ũkoragwo thakame-inĩ, na thakame nĩyo ĩhorohagĩria muoyo wa mũndũ (Maũndũ ma Alawii 17:11). Nĩkĩ gĩatũmire atĩ Jesu no nginya abatithio? Nĩ tondũ nĩ endagaa gũthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ.
“Rĩrĩ rĩngĩ, aamenya atĩ rĩu maũndũ mothe nĩ marĩku, nĩ getha ũhoro ũrĩa mwandĩke ũrĩke gwĩkĩka, Jesu akiuga atĩrĩ, Nĩ’nyotiĩ!” Jesu akuire, oĩ atĩ, kĩrĩkanĩro kĩa Ngai kĩrĩa kĩrĩ Kĩrĩkanĩro-inĩ Kĩrĩa Gĩa Tene nĩ kĩahingio na ũbatithio Wake rũĩ-inĩ rwa Jorodani, na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ.
Jesu nĩoĩ atĩ ũkũũri nĩ ahingirie na akiuga, “Ũhoro nĩwarĩka” agĩkua Mũtharaba-inĩ. Agĩtĩtheria, na thutha wa thikũ ithatũ akĩriũka na akĩhaica Igũrũ, na rĩu aikaire guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai.
Gũtherio kwa mehia mothe na ũbatithio wa Jesu, na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ nĩkĩo kĩrathimo gĩa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Ĩtĩkia na nĩ ũkuoherũo mehia maku mothe.
Tũtingĩtheria mehia maitũ na mahoya ma kwĩrira o mũthenya. Ũkũũri nĩ ũheanĩtwo o ihinda rĩmwe rĩa kũigana na njĩra tu ya ũbatithio wa Jesu na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ. “Na rĩrĩ, macio marĩkia kũrekanĩrũo, gũtingĩcoka kũrutwo ihaki rĩa mehia” (Ahibirania 10:18).
Rĩu ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩka nĩ gwĩtĩkia ũkũũri wa ũbatithio wa Jesu na kwambwo Gwake. Ĩtĩkia na nĩ ũkũhonokio.
Aroma 5:1-2 yugĩte, “Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, kuona atĩ nĩtũtuĩtwo athingu nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia-rĩ, nĩtũikarage o tũiguaine na Ngai nĩ ũndũ wa kũiguithanio nake nĩ Mwathani witũ Jesu Kristo, o ũcio ningĩ watũmire twĩtĩkĩrio tũkinye Wega-inĩ wa Ngai, o harĩa tũrũngiĩ rĩu, na njĩra ĩo ya wĩtĩkio; na nĩtũkĩĩrahagĩre wĩrĩgĩrĩro ũrĩa twĩ naguo wa gũgakinyĩra riri wa Ngai.”
Gũtirĩ na njĩra ĩngĩ tũngĩtuo athingu, o tiga gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩrathimoo wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
WĨRA WA WATHO WA NGAI
Hihi no tũtherio na ũndũ
wa Watho?
Aca, tũtingĩtherio. Watho nĩ gũtũma
ũtũmaga tũmenye atĩ nĩ twĩhagia.
Thĩinĩ wa Ahibirania 10:9, nĩ kwandĩkĩtwo, “Agacoka akoiga, Atĩrĩ, ndĩ gũũka o ũrĩa wee wendaga. Nĩ kweheria ekweheria ũhoro ũcio wa mbere, nĩ getha arũmie ũcio wa kerĩ.” Tũtingĩtherio na ũhoro wa Watho. No gũtũtua ũtũtua ehia. Ngai ndathondekire Watho tũwathĩkagĩre.
Aroma 3:20 yugĩte, “nĩ gũkorũo watho no gũtũma ũtũmaga andũ mamenye o wega atĩ nĩmehagia.” Ngai aheire ciana cia Isirseli watho kũgera Musa, thutha wa mĩaka 430 kuma Iburahimu aheo Kĩrĩkanĩro. Ameheire Watho nĩguo mamenye kwĩhia nĩ atĩa mbere ya Ngai. Hatarĩ Watho wa Ngai andũ matingĩmenya atĩ nĩmehagia. Ngai atũheire Watho nĩguo tũmenye ũhoro wa mehia.
Ũguo wĩra wa Watho no gũtũma tũmenye atĩ tũrĩ ehia mbere ya Ngai. Twagĩa na ũmenyo ũyũ, twagĩrĩirũo nĩ gũthiĩ kũrĩ Jesu na gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩrathimo wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Gĩkĩ nĩkĩo gĩtũmi kĩa Ngai gũtũhe Watho.
MWATHANI OKIRE GWĨĨKA WENDI WA NGAI
Nĩkĩ twagĩrĩrũo nĩ gwĩĩka
mbere ya Ngai?
No mũhaka twĩtĩkie ũkũũri wa
Ngai thĩinĩ wa Jesu.
“Ndĩ gũũka o ũrĩa wee wendaga. Nĩ kweheria ekweheria ũhoro ũcio wa mbere, nĩ getha arũmie ũcio wa kerĩ” (Ahibirania 10:9). Na nĩ ũndũ tũtingĩtherio na Watho-rĩ, Ngai ndatũhonokirie na Watho Wake, no nĩ na ũkũũri Wake ũcio mũrĩku. Ngai atũhonokirie na wando Wake na kĩhooto.
“Nakuo kwenda kũu nĩkuo gũtũmaga tũtherio, nĩ ũndũ wa ũrĩa mwĩrĩ wa Jesu Kristo warutirũo o ihinda rĩmwe rĩa kũigana. Na rĩrĩ, mũthĩnjĩri-Ngai o wothe nĩarũgamaga o mũthenya o mũthenya agatungatĩra Ngai, na akarutaga magongona o ro macio kaingĩ, namo matingĩhota kweheria mehia o na rĩ. Ĩndĩ ũyũ-rĩ, aarĩkia kũruta igongona o rĩmwe rĩa mehia rĩa kũigana nginya tene na tene, agĩikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai” (Ahibirania 10:10-12).
Agĩikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai, nĩ tondũ nĩarĩkĩtie wĩra Wake wa gũtũkũũra kaimana na gũtiarĩ ũndũ ũngĩ Wake wagwĩka. We ndakabatithio hĩndĩ ĩngĩ o na kana Erute hĩndĩ ĩngĩ nĩ ũndũ witũ.
Rĩu tondũ mehia mothe ma kĩrĩndĩ nĩ matheretio-rĩ, ũrĩa We agwĩĩka nĩ kehee muoyo wa tene na tene arĩa makũmwĩtĩkia. Rĩu ekĩraga mũhũri wa Roho Mũtheru arĩa metĩkagia thĩinĩ wa ũhonokio wa maĩ na Roho.
Jesu okire gũkũ thĩ ĩno na agĩthengia mehia mothe ma kĩrĩndĩ na agĩkua Mũtharaba-inĩ, na nĩ ũndũ ũcio akĩrĩkia wĩra Wake. Na rĩu tondũ wĩra wa Mwathani nĩ mũrĩku-rĩ, We agĩikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai.
No mũhaka twĩtĩkie atĩ Mwathani witũ Jesu nĩ atũhonoketie kuma mehia nginya tene na tene. Na agĩtũma tũtuĩke akinyanĩru tene na tene na ũbatithio Wake na thakame.
ARĨA MATUĨKĨTE THŨ CIA NGAI
Thũ cia Ngai nĩ arĩkũũ?
Nĩ arĩa metĩkĩtie Jesu no marĩ na
mehia ngoro-inĩ ciao.
Thĩinĩ wa Ahibirania 10:12-14, Mwathani akoiga, “Ĩndĩ ũyũ-rĩ, aarĩkia kũruta igongona o rĩmwe rĩa mehia rĩa kũigana nginya tene na tene, agĩikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai, eterere o nginya rĩrĩa thũ ciake igatuwo gaturũa ka makinya makinya make. Tondũ-rĩ, nĩ ũndũ wa kwĩruta o ihinda rĩmwe, nĩaatũmire andũ arĩa aamũre maagĩrĩre kũna o nginya tene.” Akiuga agweterera o nginya hĩndĩ ya cira wa mũico nĩguo atue itua rĩao.
Thũ ciake no mougaga, “Ngai, wenda njohera mehia makwa.” Shaitani na arũmĩrĩri ake matiĩtĩkĩtie ũhoro-ũrĩa-mwega wa maĩ na Roho na mathiaga o na mbere kũhoya moherũo.
Ngai, Mwathani witũ ndakũmatuĩra rĩu. No mũthenya wa Gũcoka Gwa Kerĩ kwa Jesu, nĩ magacirithio na matuĩrũo gũikio iherero-inĩ rĩa mwaki tene na tene. Ngai amakirĩrĩirie o nginya mũthenya ũcio, arĩ na mwĩhoko atĩ nĩ makũgarũrũka na matuĩke athingu na ũkũũri.
Mwathani witũ, Jesu nĩathengirie mehia mothe maitũ na agĩtũkuĩra ithuĩ tũmwĩtĩkĩtie. Jesu mũthenya ũmwe nĩ agacoka rĩa kerĩ kũhonokia arĩa mamwĩtĩkĩtie. “O wenda ũka na iheenya, Mwathani.” Nĩ aagoka rĩa kerĩ kuoya arĩa matarĩ mehia, nĩguo magatũũra Nake tene na tene Ũthamaki-inĩ wa Matu-inĩ.
Arĩa maarũmĩtie ũhoro wa atĩ o nĩ ehia, matikona handũ Matu-inĩ rĩrĩa Jesu agacoka. Mũthenya wa Mũico, nĩ magacirithio na maikio iherero-inĩ rĩa mwaki. Iherithia rĩu rĩetererio arĩa makũrega gwĩtĩkia ũhoro wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
Mwathani witũ, Jesu atuĩte arĩa metĩkĩtie ũhoro ũrĩa ũtarĩ wa ma thũ Ciake. Na nĩkĩo twagĩrĩirũo nĩ kũũrũa na ũhoro ũrĩa ũtarĩ wa ma. Na nĩkĩo twagĩrĩirũo nĩ gwĩtĩkia ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩrathimoo wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho.
NO MŨHAKA TWĨTĨKIE ŨHORO-ŨRĨA-MWEGA WA MAĨ NA ROHO
Hena bata wa gwĩtheria
mehia rĩu ũguo thiirĩ (mehia)
marĩhĩirũo mothe?
Aca, gũtirabarania
o na hanini.
Ahibirania 10:15-16 yugĩte, “O nake Roho Mũtheru nĩwe mũira witũ ũhoro-inĩ ũcio; tondũ aarĩkia kuuga atĩrĩ: Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ngarĩkanĩra nao matukũ macio maathira, ũguo nĩguo Mwathani oiga; Nĩngekĩra mawatho makwa ngoro-inĩ ciao, Na ndĩmaandĩke meciria-inĩ mao.”
Thutha wa gũtheria mehia maitũ, Mwathani akiuga, “Gĩkĩ nĩkĩo kĩrĩkanĩro kĩrĩa ngarĩkanĩra nao.” Nĩ kĩrĩkanĩro kĩrĩkũ? “Nĩngekĩra mawatho makwa ngoro-inĩ ciao, Na ndĩmaandĩke meciria-inĩ mao.” Twambĩĩte kegeria mũtũũrĩre wa mĩtuugo mĩega kũringana na Watho Wake, no tũtingĩahonokire kũna na Watho.
No thutha-inĩ nĩ twacokire kumenya atĩ Jesu nĩarĩkĩĩtie kũhonokia arĩa metĩkĩĩtie ngoro-inĩ ciao ũhoro-ũrĩa-mwega wa kĩrathimoo wa gũciarũo rĩngĩ na maĩ na Roho. Mũndũ ũrĩa wothe wĩtĩkĩtie ũbatithio wa Jesu na thakame Yake nĩakũũrĩtwo.
Jesu nĩwe Mwathani wa ũhonokio. “Gũtirĩ rĩĩtwa rĩngĩ rĩanaheanwo gũkũ thĩ kũrĩ andũ rĩngĩagĩrĩra rĩa gũtũhonokia” (Atũmwo 4:12). Jesu okire gũkũ thĩ ta mũhonokia witũ. Na tondũ tũtingĩhonokio nĩ ciĩko ciitũ-rĩ, Jesu nĩatũhonokirie na akĩandĩka ihengere-inĩ cia ngoro ciitũ, atĩ nĩatũhonoketie na Watho Wake wa wendo na ũhonokio.
‘“Namo mehia mao na waganu wao ndigacoka kũmaririkana o rĩ o rĩ.’ Na rĩrĩ, macio maarĩkia kũrekanĩrũo, gũtingĩcoka kũrutwo ihaki rĩa mehia” (Ahibirania 10:17-18).
Rĩu ndaririkanaga waganu witũ o rĩ o rĩ.na rĩu tondũ nĩathengirie mehia mothe-rĩ, ithuĩ etĩkia tũtirĩ na mehia mangĩ marĩa twagĩrĩirũo nĩ kũoherũo. Thiirĩ witũ nĩ warĩhirũo wothe na gũtirĩ kĩndũ gĩtigarĩte gĩa kũrĩhĩra. Andũ mahonokagio na wĩtĩkio wa ũtungata wa Jesu, ũcio watũhonokirie na ũbatithio Wake na thakame Mũtharaba-inĩ.
Ũrĩa twagĩrĩirũo nĩ gwĩĩka rĩu no gwĩtĩkia maĩ na thakame ya Jesu. “Na nĩmũkamenya ũhoro-ũrĩa-wa-ma, naguo ũhoro-wa-ma ũmũkũũre ũkombo-inĩ” (Johana 8:32). Ĩtĩkia ũhonokio wa Jesu. Kwamũkĩra ũkũũri nĩ ũndũ mũhũũthũ gũkĩĩra kũhuhia. Ũrĩa wagĩrĩirũo nĩ gwĩĩka no gwĩtĩkia maũndũ o ta ũrĩa mahana. Ũhonokio no gwĩtĩkia kiugo kĩa Ngai tu.
Ĩtĩkia atĩ Jesu nĩwe Mũhonokia witũ (thĩinĩ wa ũbatithio wa Jesu na gĩkuũ Gĩake Mũtharaba-inĩ), na ũkorũo tu na wĩtĩkio wa ũhonokio wa Jesu. Nĩ ihoya rĩakwa atĩ nĩ ũgwĩtĩkia Jesu kũna na ũkorũo wĩharĩirie gũtongorio Nĩwe muoyo-inĩ wa tene na tene.