- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
A konglam 3: Thlarau le Ti thawngtha bia
[3-7] Ai Thleng mi Tlangbawi Sinak (Hebru 7:1-28)
“Melkhizedek cu Salem siangpahrang a rak si i Cungnung Bik Pathian tlangbawi a rak si. Abraham cu siangpahrang hna a tei hnanak raltuknak hmun khan a hung kir tikah Melkhizedek nih cun a rak don i thluachuahnak a rak pek. Abraham nih hranchaw a lak mi cheuhra cheukhat kha a pek. (Melkhizedek min a sullam pakhatnak cu “Dinnak Siangpahrang” ti a si. Cun amah cu Salem siangpahrang a si caah a min sullam “Daihnak Siangpahrang” ti zong a si fawn). Melkhizedek cu a nu siseh, a pa siseh, an konglam an tial mi zeihmanh a um lo, a hringsortu hna zong an konglam tial mi zeihmanh a um lo, a chuahnak kong tial mi zong a um lo i a thihnak kong tial mi zong a um lo. Amah cu Pathian Fapa bantuk hi a si i zungzal in tlawngbawi a si ko. Cucaah zetluk mingan dah a si kha nan hngalh. A kan hringsortu Abraham hmanh nih hranchaw a lak mi dihlak cheu hra cheu khat kha a pek. Cun Levi tefa tlangbawi a si mi hna kha Nawlbia nih Israel mi hna sin in cheu hra cheu khat nan khawlh lai, tiah a ti hna. Israel mi cu Abraham tefa an si ve ko nain le an phunhawi an si ko nain thawhlawm cu an kholh ko hna. Sihmanhsehlaw Melkhizedek cu Levi hrinsor a silo nain cheu hra cheu khat kha Abraham sin hmanh cun a khawlh i Pathian thluachuahnak a hmuh mi Abraham thluachuahnak a pek. Thluachuah a petu cu thluachuah pek mi nakin a ngan deuh ti cu a fiang mi a si. Tlangbawi hna kong ah cun, cheu hra cheu khat kha a thi kho mi miunung nih an khawlh hna, sihmanhsehlaw Melkhizedek kong ahcun, a nung mi minung nih Cathiang chim ning in, cheu hra cheu khat cu aa khawlh. Cucaah Abraham nih Melkhizedek cu cheu hra cheu khat a pek tik ah khan, cheu hra cheu khat a co tawntu Levi nih khan a pek tinak a si. Zeitintiah Levi cu a chuak rih lo nain Melkhizedek nih a hringsortu Abraham a ton tikah khan, Abraham paw chung ah a rak um cang. Levi tlangbawi sining in Israel mi cu Nawlbia kha pek va si hna kaw, Levi tlangbawi pawl an rian tuannak kha a tling mi rak sisehlaw, tlangbawi phun dang, Aaron tlangbawi sining si lo i Melkhizedek tlangbawi sining in a si mi chuah kha a herh hnga lo. Tlangbawi sining kha aa thlen tikah Nawlbia zong kha thlen a herh ve. Cun hi kong i an rak chimchung mi bia vialte nih a sawh mi kan Bawipa kha Levi miphun si loin phun dang a si i a phun chung mi cu biaktheng ah tlangbawi rian a tuan mi ahohmanh an um bal lo. Judah phun chung in a chuak mi a si ti kha fiang tein hngalh a si i Moses nih tlangbawi a chim tikah hi phun kong hi a telh lo. Hi kong cu a fiang chin lengmang, tlangbawi phun dang, Melkhizedek bantuk kha a hung chuak. Amah cu minung ser mi phung le lam in tlangbawi cang mi a si lo, hrawh khawh lo mi nunnak thawnnak thawng in tlangbawi a cang mi a si. Cathiang nih, “Melkhizedek tlangbawi sining zulh in nang cu tlangbawi na si zungzal lai,” a ti. Cucaah phung hlun cu san a tlai lo i thil ti khawhnak a ngeih lo caah hlawt a si, Moses nawlbia nih khan zeihmanh thil tlamtling ah a ser khawh mi a um lo. Sihmanhsehlaw atu cu ruahchannak tha deuh kha a hung phan i cu thawng cun Pathian kha kan naih khawh cang. Cuhleiah Pathian chiatsernak zong kha a um rih.. Midang cu tlangbawi i a ser hna tikah cu bantuk chiatsernak cu zeihmanh a um lo. Sihmanhsehlaw Jesuh cu chiatser tein tlangbawi ah ser a si i Cathiang nih amah kong ahcun, “Bawipa nih chiatser tein bia a chim cang i a bia cu a let lai lo: ‘Nangmah cu zungzal in tlangbawi na si lai,’ a ti tiah a ti. Hi an i dannak nih hin Jesuh cu a tha deuh mi biakamnak a fehtertu ah khan a ser fawn. Cun an i dannak dang a um rih: tlangbawi dang hna kha cu a thi lengmang mi an si caah an rian kha aa pehtlai kho lo i a tam zong an tam a herh. Sihmanhsehlaw Jesuh cu zungzal in a nung mi a si caah zungzal in tlangbawi a si. Cucaah cun amah thawng in Pathian a fuh mi hna paoh cu a khamh khawh zungzal ko hna, zeicahtiah zungzal in a nun caah Pathian kha a nawlpiak khawh zungzal hna. Cucaah Jesuh cu kan duhnak a tlinter khotu Tlangbawi Ngan cu a si, palhnak a ngei lo, sualnak a ngei lo, misual mi hna lak khan then a si i vancung ah khin cawi a si. Amah cu tlangbawi dang hna bantuk kha a si lo, amah sualnak caah siseh, midang sualnak caah siseh, ni fate in raithawinak tuah kha a herh ti lo. Amah le amah raithawinak i aa pek ah khan zungzal ca za in raithawinak pakhat a tuah. Moses Nawlbia nih cuna tling lo mi minung kha tlangbawi ngan ah a ser hna, sihmanhsehlaw chiatser tein tuah mi biakamnak, Moses Nawlbia hnn deuh ah a ra mi nih cun zungzal in a tling mi tlangbawi ah Fapa kha a ser.
JESUH NIH VANCUNG LEI TLANGBAWI RIAN A TUAN
Tlangbawi ngan Melkhizedek maw a ngan deuh vawlei lei Aaron tlangbawi ngan dah?
Melkhizedek tlangbawi ngan
Biakam Hlun ah tlangbawi ngan Melkhizedek a um. Abraham chan lio ah Chedorlaomer le a tangti siangpahrang hna nih Sodom le Gomorrah neihchiah vialte an lak dih. Abraham nih a inn ah a chuak mi sal raltuk thiam pawl kha a timhlamh hna i, Chedorlaomer le siangpahrang a hawile cu an doh hna.
Abraham nih Elam siangpahrang le a hawilei kha a tei hna i atupa Lot le a chawva kha avun kirpi than. Abraham cu raltuk in a rak tlun tikah Salem siangpahrang Melkhizedek nih changreu le mitsurzu he a rak don i Abraham cu thluachuahnak a pek. Cutikah Abraham nih cheu hra cheu khat a pek (Genesis 14).
Baibal ah tlangbawi ngan Melkhizedek a lianngannak le tlangbawi ngan dang hna lianngannak cu tling tein ai tial. Tlangbawi ngan Melkhizedek cu “daihnak siangpahrang,” “dinfelnak siangpahrang” ti a si i nulepa le hronsor a ngei lo. Hramthawknak le donghnak ngeih loin Pathian Fapa bantuk in a zungzal in tlangbawi a si.
Baibal nih Melkhizedek bantuk in tlangbawi ngan a si mi Jesuh kan tlangbawi ngan a lianngannak le Biakam Hlun Aaron hrinsor tlangbawi pawl lianngannak kha tha tein zohti ding in a kan fial.
Levi hrinson hna cu tlangbawi an si i an unau dang Abraham hrinsor sin khan cheu hra cheu khat an kholh hna. Asinain Abraham nih Melkhizedek cheu hra cheu khat a pek lio ah khan Levi cu a paw chung ah a um lio a si.
Biakam Hlun tlanbawi hna kha Jesuh nakin an lianngan deuh maw? Cucu Baibal nih a fianter ko. Jesuh cu vawlei cung tlangbawi nakin a ngan deuh maw? Aho nih dah aho cu thluachuahnak a pek awk a si? Hebru catialtu hi hi kong hin a hramthawk ah a chim, “Thluachuah petu cu thluachuah pek mi nakin a ngan deuh ti cu a fiang” tiah a ti. Abraham cu Melkhizedek nih thluachuahnak a pek.
Kan zumhnak in zeitindah kan nun lai? Biakam Hlun raithawinak phung Pathian fial mi maw kan i bochan lai asiloah Thlarau le ti raithawinak phun in vancung in a ra mi Jesuh dah kan i bochan lai?
Khuazei dah kan i bochan lai ti kan i thim mi cung ah hngat in thluachuahnak maw kan hmuh lai chiatsernak dah kan hmuh lai ti ai hngat mi a si. Pathian bia ning in kan nung in nitinte raithawinak maw kan tuah a si loah Jesuh nih a thisen le ti in a kan pek mi khamhnak dah kan i bochan? Hi pahnih ah pakhat paoh kan i thim a hau.
Biakam Hlun ahcun Israel mi hna nih Aaron le Levi hrinsor kha an i bochan hna. Biakam Thar chan ahcun, Jesuh maw a ngan deuh Aaron hrinsor tlangbawi pawl dah tiah biahal kan si? Cutikah biahal awk um loin bialehnak cu, Jesuh a ngan deuh ti hi a si. Minung tampi nih an theih ko nain mi tlawmte lawng nih zumhnak in an zulh.
Baibal nih biahalnak a lehnak fiang a kan pek ko. Jesuh nih vancung lei tlangbawi rian a tuan i ahohmanh an tuah bal lo mi raithawinak a tuah. “Tlangbawi sining kha aa thlen tikah nawlbia zong kha thlen a herh ve” tiah a ti.
Pathian nih Israel mi hna cu Moses hmang in nawlbia 613 a pek hna. Moses nih mipi cu nawlbia ning in nung u tiah a fial hna i mipi zong an lung a tling.
Zeiruang ah dah Pathian nih biakamnak pakhat kha a hlawt i a pahnihnak a ser?
Minung nih a pakhatnak biakamnak ning in a nun khawh lo caah
Baibal ah Israel mi hna nih Pathian nawlbia ning in kan nung lai tiah Pentateuch ah biakamnak an tuah: Genesis, Exodus, Leviticus, Numbers le Deuteronomy ah. Pathian nih a nawlbia kha pakhat hnu pakhat a phuan i Israel mi nih “Aw” tiah an lungtlinnak kha lungawtawm lo tein an langhter.
Asinain Deuteronomy a dih hnu, Joshua chan in Israel mi hna nih Pathian nawlbia ning in an nung lo ti kha kan hmuh. Biaceihtu in Siangpahrang uk khatnak le uk hnihnak ah, an hruaitu kha an dohkalh hna i, puan thlam raithawinak phung tiang khan an thlen dih.
A donghnak Malachi cauk ahcun Pathian nih dotla saram lawng in raithawinak nan tuah lai a ti mi zong kha zul ti loin dotla lo saram khan rai an thawi cang. Tlangbawi kha, “Zaangfah tein kan cohlang ko” tiah an ti. Pathian nawlbia in raithawinak tuah kha duhsah tein an thlen dih.
Biakam Hlun chan ah Israel mi hna Pathian nawlbia pakhat taktak te hmanh an zulh khawh mi a um lo. Cu chung ah ai tel mi khamhnak zong kha hnulei an chit i an hngal duh lo. Cucaah Pathian nih raithawinak phung a thlen. Jeremiah ah, “Israel chungkhar le Judah chungkhar he biakamnak thar ka ser lai” tiah a ti.
Jeremiah 31:31-34 zoh hna u sih, “Israel mi hna le Judah mi hna he biakamnak thar ka ser lai ni cu a ra lio,” tiah Bawipa nih a ti. Izipt ram in chuahpi awkah an kut in ka hruai mi hna an upa hna sinah ka tuah mi biakamnak bantuk kha a si lai lo. Ka biakamnak kha an zul lo nain an cung ah ka lung a sau, tiah Bawipa nih a ti. Sihmanhsehlaw cu caan a phak tikah, Israel mi hna he biakamnak ka ser lai mi cu mah hihi a si: Ka phunglam cu an chung ah ka chiah lai i an thinlung chung ah ka tial lai,” tiah Bawipa nih a ti. Cun annih nih pakhat le pakhat kha, ‘Bawipa kha hngal tuah,’ tiin i cawnpiak kha an herh ti lai lo, zeicahtiah a hme bik in a ngan bik tiang, an dihlak in an ka hngalh lai. An that lonak kha ka ngaihthiam hna lai i an sualnak kha ka hngal camcin ti lai lo,’ tiah Bawipa nih a ti.
Pathian nih biakamnak thar ka ser lai a ti. Pathian nih Israel mi he biakamnak a ser cang ko nain an zul kho lo. Cucaah a mi hna khamhnak caah biakamnak thar ka ser lai tiah a ti.
Pathian hmai ah, “Nangmah lawnglawng kan in biak lai i na nawlbia kan zulh lai” tiah biakamnak an tuah. Pathian nih, “Keimah hlei in pathian dang nan i ser lai lo” tiah a ti hna i “Aw a si, pathian dang kan bia hrimhrim lai lo. Kan ca ahcun nangmah lawng hi kan Pathian na si. Pathian dang a um kho lai lo” tiah an ti. Asinain an biakamnak an kilveng kho lo.
Nawlbia a muru cu pahra hi a si: “Ka hmai ah pathian dang nan ngei lai lo. Pathian dang nan i ser lai lo i an hmai ah nan kun lai lo i a rian zong nan tuan lai lo. Sabbath ni cu thiang tein nan ulh lai. Pathian min cu ningcang loin nan hmang lai lo. Nan nule nan pa nan upat hna lai. Lai nan nawng lai lo. Nan fir lai lo. Nan innpa caah tehte ding lo nan si lai lo. Nan innpa thilri nan hngar lai lo” (Exodus 20) tiah a ti.
Cu a muru pahra cu a tengnge 613 ah then a si i an nun chung zulh ding a si. “Fanu sin ah tuah lo ding, fapa sin ah tuah lo ding le nu ei sin ah tuah lo ding…” Pathian nawlbia nih cun thil tha vialte a tuahter hna i thil tha lo vialte a hrialter hna. Cucun nawlbia pahra le a tengnge 613 an si.
Asinain minung fa vialte ah nawlbia pakhat te hmanh a zul kho mi an um lo. Cucaah Pathian nih an sualnak chung in khamh ding ah lam dang a timhlamh.
Zeitik ah dah tlangbawi sining cu thlen a si? Jesuh hi vawlei a rat hnu ah, tlangbawi sining cu thlen a si. Jesuh nih Aaron hrinsor tlangbawi sinak vialte a lak dih. Levi hrinsor hna nih puanthlam hmai ah an tuah tawn mi raithawinak phung vialte kha a hlawt dih.
Hi vawlei ah Aaron hrinsor silon siangpahrang phung Judah hrinsor in a ra. Amah le mah cu tipil a innak le vailam cung thihnak in raithawinak ah ai pe i minung vialte kha an sualnak in a khamh hna.
Amah le mah ai pekchanhnak thawng in minung nih sualnak kan tei khawh. Tipil innak le vailam cung a thisen thawinak thawng in vawlei sualnak vialte cu a tawl dih. Sualnak vialt caah voi khat ca za lak in raithawinak a tuah.
TLANGBAWI SINING THLEN A SI BANTUK IN NAWLBIA THLEN A SI VE
Khamhnak phung ai thlen ning cu zeidah a si?
Jesuh Khrih nih zungzal ca thawinak a tuahnak in
Hawi dawt hna, Biakam Hlun tlangbawi sining cu Biakam Thar ah thlen a si. Biakam Hlun ahcun, Aaron hrinsor tlangbawi nih Israel mi hna kum khat chung an sualnak ca thawinak a tuahpiak hna. Tlangbawi ngan cu Hmun Thiang bik chung ah a lut. Thawinak saram thisen he zaangfahnak thutdan hmai ah a lut. Phun phen tiang kha tlangbawi ngan lawng a kal kho i cucu Hmun Thiang Bik hmun cu a si.
Asinain Jesuh a rat hnu ahcun, Aaron hrinsor tlangbawi sinak kha Jesuh ah khin a si. Jesuh nih a zungzal tlangbawi sinak kha a lak. Amah le mah thawinak in a zungzal tlangbawi sinak kha a lak i minung vialt kha an sualnak in a khamh hna.
Biakam Hlun zong ah tlangbawi ngan nih mipi ca thawinak a tuah hlan ah amah sualnak caah thawinak saram cung kutchuannak in thawinak a tuah hmasa i, “Pathian, sualnak ka tuah” tiah a ti. Cu hnu ah thawinak saram cu a thah i a thisen kha zaangfahnak thutdan velchum ah voi sarih a theh.
Tlangbawi ngan Aaron hmanh a tlamtlin lo ahcun mipi cu ruat kho hna hmanh. Levi fapa, tlangbawi ngan Aaron hrimhrim kha misualfa a si. Cucaah amah sualnak le a chungkhar sualnak caah cawtum in thawinak a tuah a herh.
Bawipa nih Jeremiah 31 ah, “Biakamnak ka hrawh lai. Biakamnak ka tuah mi nan zul lo. Cucaah thiannak an pe kho lo mi hna biakamnak hi ka hrawh lai i khamhnak thar kan pek hna lai. Ka nawlbia hmang in kan khamh ti hna lai lo, asinain Thlarau le ti thawngtha in khamhnak kan pek hna lai” tiah a ti.
Pathian nih biakamnak thar a kan pek. A caan a phak tikah, Jesuh cu hi vawlei ah minung bantuk in a ra, vawlei sualnak kalpi ding ah a pum ai pe i vailam cung thisen luanternak in a kan khamh. Tipil innak in vawlei sualnak vialte in a kan khamh.
Pathian nawlbia cu hlawt a si i thil dang in thlen a si. Israel mi kha Pathian nawlbia ning in nung kho hna sehlaw khamhank an co ko hnga, asinain an nung kho lo. “Nawlbia nih cun kan sualnak a kan hngalhter” (Rom 3:20).
Israel mi hna nih misual kan si ti kha hngal hna sehlaw nawlbia nih a kan khamh kho ti lo ti hngal hna seh ti kha Pathian nih a duh mi cu a si. An tuahsernak si loin Thlarau le ti khamhnak thawngtha in a khamh hna. A dong lo mi a dawtnak in Pathian nih biakamnak thar a kan pek i cucu Jesuh tipil innak in vawlei sualnak vialte tawlpiaknak le vailam cung a thisen in a kan khamhnak cu a si.
Jesuh tipil innak le a thisen sullam hngal loin na zumh ahcun na zumhnak cu pakpalawng a si. Cuti na si ahcun Jesuh na zumh hlan nakin na buai deuh lai.
Pathian nih minung khamhnak ding ah biakamnak thar ka ser lai tiah a ti. Cu tikah kannih cu kan tuahsernak in khamh kan si lo i a thisen le ti thawng in khamhnak le dinfelnak kan co.
Hihi a zungzal Pathian biakamnak a si i cucu a zum mi hna caah a tlinter. Cun Jesuh a lianngannak zong a kan chimh. Jesuh a lianngannak cu Biakam Hlun tlangbawi Aaron hrinsor hna he tahchunhnak in a langhter.
Jesuh tipil innak le thisen zumhnak thawng in mi hleice ah kan i chuah. Hihi tha tein ruat tuah ve hmanh. Nan pastor cu zeitluk hmanh in cawnnak sang le biachim thiam ko hmanh sehlaw, zeitindah Jesuh nak cun a ngan khawh deuh lai? A lam a um lo. Pathian nawlbia zulhnak thawng in si loin ti le thisen lawng nih a kan khamh khawh. Tlangbawi sining ai thlen caah khamhnak phung zong ai thleng ve.
PATHIAN DAWTNAK A LIANHNGANNAK
Pathian nawlbia maw a ngan deuh a dawtnak?
Pathian dawtnak
Jesuh zumhnak le zeitluk in dah Pathian dawtnak a ngan ti hngalhnak thawng lawng in khamhnak co khawh a si. Cuti si ah, nawlbia zumhnak le Pathian lianhngannak zumhnak zeidah ai dannak a si kun?
Phung zul mi hna nih cun Pathian bia nakin an Khrifabu zumhnak le anmah hmuhtonnak kha biapi deuh ah an chiah. Asinain thlarau lei Jesuh zumhnak cu zeitluk in Thlarau le ti khamhank tahwngtha a liangngan ti hngalhfiannak in a ra.
Tuchun zong ah, mi tampi nih Adam sualnak cu ngaihthiam kan si cang, asinain nitinte sualnak cu ngaihthiam halnak in ngaihthiam kan si tiah an ti. Hihi minung tampi an zumh i Biakam Hlun nawlbia hmang in nun an i tim peng. Thlarau le ti in a ra mi Jesuh khamhnak zeitluk in dah a lianhngan ti kha an hngal kho lo.
Biakam Hlun ahcun Israel mi hna nih khamh an sinak ding ah Pathian nawlbia an zulh a hau nain ahohmanh nih an zul kho lo. Bawipa nih kan tlamtlin lonak le kan derthawmnak kha a hngalh caah nawlbia kha a hlawt. Kan tuahsernak lawng in zeitik hmanh ah khamh kan si kho lo. Jesuh nih Thlarau le ti thawngtha in kan khamh hna lai tiah a ti. “Keimah hrimhrim nih nan sualnak in kan khamh hna lai” tiah a ti. Cucu Pathian nih Genesis ah a phuan cang.
“Mi nih na lu kha ria an in zuam lai i nang nih an kedil kha cuk naa zuam ve lai,” (Genesis 3:15) tiah a ti. Adam le Evi nih sualnak an tuah i an tlau hnu ah theipi hnah kha an ningzah le sual huhnak caah tiah an i thit i Pathian sin in an i thup. Asinain Pathian nih a auh hna i saram phaw khan khamhnak a serpiak hna, cucu kan khamhnak hmanthlak a si. Genesis nih khamhnak puan phun hnih kong a chim. Pakhat c theipi hnah in ser a si i a dang pakhat cu saphaw in ser a si. Khuazei dah a tha deuh tiah na ruah? Saram saphaw kha a tha deuh zeicahtiah saram nunnak nih minung a kilven tawn.
Theipi hnah in tah mi angki cu a car colh. Nan theih bantuk in, theipi hnah cu kutdong panga kutbor he ai lo. Cucaah theipi hnah i hruk ti cu thil tha tuahnak in sualnak thuh timh bantuk khi a si. Theipi hnah nai hruk i na thut ahcun, hnah cu a tlek colh ko lai. Kan ngakchiat lio lentecelhnak ah thing hnah in meithal kan ser i raltuk kan rak i celh tawn, asinain nikhat a rauh ah cun a tlek colh ko. Cubantuk in, minung taksa nih cun zeitik hmanh ah thianhlimnak a chuahpi kho lo.
Asinain ti le thisen khamhnak, Jesuh tipil innak le vailam cung thihnak nih cun misual kha a khamh khawh tuk i Pathian dawtnak lianngan kha a langhter khawh. Hihi Pathian nawlbia nakin Pathian dawtnak a ngan deuhnak cu a si.
PATHIAN NAWLBIA AH ZUMHNAK A BUNH MI HNA
Zeiruang ah dah phung zul mi hna nih nitinte an tuahsernak in hnipuan an ser?
An tuahsernak nih miding ah a ser kho hna lo ti kha an hngalh lo caah.
Theipi hnah in hnipuar a ser mi paoh cu nawlbia minung an si. Hiti a kal sual mi Khrihfa hna nih an zulh phung an thlen a herh. Zarhpi ni fate biakinnn an kal tikah hnipuan dang an ngeih a herh. “Maw Pathian, kan hnuzarh sualnak tampi ka tuah. Asinain Bawipa vailam cung ah na ka khamh cang ti ka zumh. Bawipa, cucaah ka sualnak vialte cu vailam cung thisen in kan tawlpiak ko” tiah an ti. Cuticun anmah duhnak in hnipuan thar an ser lengmang. “Oh, Bawipa min cu thangthat si ko seh. Halleluijah!”
Asinain inn ah hnipuan dang an ser than a herh. Zeiruang ah? An hnipuan hlun kha a thing tuk cang. “Bawipa, a luancia nithum ah khan sualnak ka tuah. Ka ngaithiam hram ko.” Sualchirnak in atu le atu hnipuan thar an ser lengmang.
A hramthawk ahcun, an hnipuan nih ni tampi a nguh ve ko, asinain caan tlawmpal hnu ah, hnipuan thar an herh lengmang. Pathian nawlbia zulh in an nun khawh lo bantuk in, anmah le anmah an ning a hung zak. “Oh, hihi thinnuam lo ngai a si. Bawipa, Oh, Bawipa, ka sual than cang!” Cutikah sualchirnak in hnipuan thar ser tha a hau. “Oh, Bawipa, nichiarte theipi hnah in hnipuan thar ser lengmang hi a har tuk” tiah an ti. Hnipuar sernak caah rian fak piin an tuan.
Cubantuk minung hna Bawipa an auh tikah, cucu an caah sualphuan a si. An hmur an i seh i Pathian kha an auh, “Pa~thian!” an ti i nichiarte hnipuan thar an ser. An tha a bat tikah zeitindah an um?
Kum khat ah voi khat maw voi hnih maw, tlang cung ah an kai i rawl ulh in thla an cam. Hnipuar tha deuh le a fek deuh mi ser an i tim. “Bawipa, ka sualnak ka tawlpiak ko. Mithar ah ka ser ko. Bawipa, nangmah kan zumh” tiah an ti. Zan thlacam kha hmual a ngei deuh tiah an ruah. Cucaah chun ni ceu ahcun an i din i zan mui a si bakin an tha um ek in thinkung cung ah an i thlai i lungkua chung ah thla an cam i Pathian sin ah an tap. “Bawipa, kan zumh!” “Ka sual kai chir i kan ruahnak cu a kekkuai” an ti. Fak piin thla an cam i an au, “Ka zumh” tiah an ti. Cuticun caan saupi a nguh lai tiah an ruah mi hnipuan cu an ser, asinain caan sau a nguh lo.
Tlang in an hung tum ka ahcun an thazaang a khat. Thli thiang asiloah thal ruahnak nih pangpar le thinkung a surh hna bang, an thlarau le daihnak le Pathian vel in a khat. Tlangcung thlarau nakin kan thiang deuh tiah an ruah i vawlei kha an hnipuan thar cun tan an timh.
Asinain an inn le biakinn an phak bak in, an hnipuar cu a hnawm than i a tlek than.
An hawile nih, “Khuazei ah dah na kal?” tiah an vun ti hna.
“Aw si, tlawmpal ka va lo ta.”
“A der deuh mi na lo!”
“Aw si, khakha phun dang a si ko.”
Zeitik hmanh rawl kan ul ti kha an langhter bal lo, biakinn ah an kal i thla an cam. “Zeitik hmanh ah nu cung ah duhnak mit ka au lai lo. Lih ka chim lai lo. Ka innpa thil ka mit thi lai lo. Midang ka dawt hn alai” tiah an ti.
Asinain nu pakhat ai dawh taktak mi le a tanpor a mil nawn mi an hmuh tikah an thilung thiannak vialte ai thleng dih i duhnak mit in an zoh. “Zohhmanh, a hni a tawi ning khi! An hni hi an tawiter chin lengmang! Hibantuk tanpor ka hmuh than hoi! Oh! Asi lai lo, Bawipa! Ka sual than cang!” an ti.
Nawlbia a zul mi pawl hi mithiang le mifel cu an lo ngai nain, nitinte hnipuan thar ser a hau lengmang mi an si. Nawlbia zulh ti cu theipi hnah in tah mi hnipuan hruk le zumhnak dik lo ngeih a si. Minung tampi nih Pathian nawlbia zul in thiang hlim tein nun an i zuam. Tlang cung in fak piin an au i an aw cu mithiang mi aw a lo.
Nawlbia zul mi cu mipi thlacam an hruai hna tikah rumru ngei ngai in an hruai hna. “Vancung khua a um mi Pathian thianghlim! A luancia zarh ah sualnak kan tuah. Kan sualnak kan ngaithiam ko…” tiah an ti. An mitthli he thla an cam i mipi nih an zulh ve hna. “Tlang cung ah rawl ulh in caan saupi thla a cam hrimhrim lai. A thianghlim tuk i zumhawk a tlak tuk” tiah an ti hna. Asinain a zumhnak phung zumhnak a si caah, a thlacamnak a dih hlan ah a thinlung cu sualnak le that lonak in a khat than.
Minung nih theipi hnah in hnipuan an ser tik ah thla hnih thla thum li a khan tawn. Asinain a rauh hlan ah an hnipuan cu puanchia ah ai cang i a dang hnipuan ser than a hau lengmang. Hihi nawlbia a zul i nawlbia in khamhnak co ai tim mi hna nunnak cu a si. Theipi hnah in hnipuan an i ser than lengmang a hau.
Nawlbia zul mi hna cu theipi hnah a zum mi an si. “A luancia zarh ah na sual, a si lo maw? Cucaah nai chir a hau” tiah an in ti hna lai.”
Aw thang pi in, “Na sual i chir law thlacam!” tian an in au hnawh lai.
Nawlbia zul mi nih cun zeitik dah kan aw kan chuah lai ti zong an hngalh. “Bawipa! Ka palh. Na nawlbia ning in ka nung lo. Na nawlbia ka zul lo. Bawipa, ka ngaithiam, atu te cu ka ngaithiam ko” tiah thla an cam.
Nawlbia zulh cu an i tim peng ko nain zeitik hmanh ah nawlbia ning in an nung kho lo. Nawlbia le Pathian an zuam cawh hna khi a si ko. Pathian hmai ah that lonak a tuah tu an si.
CHUDAL BAE BANTUK
Zeiruang ah dah Pathian nih nawlbia a hlawt?
Sual khamhnak caah san a tlaih lo caah
Tlangval note Chudal Bae ti mi a rak um. 1950 i Korea ral thawh lio ah, Communist ralkaip nih Sabbath ni ah a zumhnak hrawk i Communist lutter ding ah tiah inntual phiah an fial. Asinain tlangval pate nih cun a duh lo. An fial chih peng nain a duh hrimhrim lo.
A donghnak ah, ralkap nih cun an tlaih i tung ah an temchih hnu ah meithal in an hmuah chih i, “zeidah na deuh, inntual phiah maw thih?” tiah an ti.
Biakhiahnak an tuahter caah a ti mi cu, “Sabbath ni riantuannak cun thih kai thim deuh” tiah a ti hna.
“Na duhnak nai thim mi cu kan in zulhpiak ko lai” tiah an ti.
Cutikah meithal cun thilak in an kah. Amah a thih hnu ah an nu nih a vun hrin mi a fapa cu a pa zumhnak philh lonak caah tiin Khrihfa upa rian an vun pek.
Duhnak fak piin a ngei nain a palh mi duhnak le zumhnak a rak si. Zeiruang ah dah inntual cu a phiah in ralkap pawl sin ah thawngtha bia a chim ko lo? Zeiruang ah dah a lung a hah i a donghnak ah thihnak a tuar? Sabbath ni rian a tuan lo ruang ah Pathian nih a thangthat lai maw? Thangthat lai lo.
Thlarau nun in kan nung ding a si. Pathian hmai ahcun tuahsernak si loin kan zumhnak hi a biapi mi a si. Cheu khat hruaitu hna nih cun Chudal Bae bantuk minung hi thangthat an duh hna zeicahtiah cun an zumhnak le tlaihtleng kha langhter an duh. Hihi Jesuh a zuamcawhtu chungthulengnal Farasi bantuk an si.
Nawlbia zumtu hna sin in kan cawn khawh mi zeihmanh a um lo. Thlarau zumhnak tu kan cawn awk a si. Zeiruang ah dah Jesuh nih tipilnak a in i vailam cung ah a thih ti le Thlarau le ti khamhnak thawngtha kong tu hi kan ruah awk a si.
Cukong hna cu kan ruah hmasa i thawngtha bia kha vawlei ah kan karhter i midang nih hrinthannak an co ve awk a si. Kan nunnak kha thlarau rian ah kan i pek awk a si.
Thawngtha chimtu nih, “tlangval no Chudal Bae bantuk na si awk a si. Sabbath ni cu thiang tein na ulh awk a si” tiah an ti ahcun Zarhpi ni lawng ah biakinn rak phan seh ti an duh tinak a si.
Hika tuanbia tha ngai pakhat a um rih. Zarhpi ni biakinn phaknak ding ah harsatnak tampi a tong mi nu pakhat a um. A pasal nulepa kha Khrihfa an si lo caah biakinn kal an kham peng. Zarhpi ni ah rian an tuanter. Asinain zarhte ni zaan ah rian hmun ah a kal i thlapa ceu tang ah zan ah rian a tuan i zarhpi ni ah a chungle nih ka kham kho hna hlah seh tiah a ti.
Biakinn kal cu a biapi mi a si ko, asinain zeitluk zumhawktlak dah kan si ti langhternak caah zarhpi ni lawng biakinn rat hi a za maw? Zumhawk a tlak taktak mi cu Thlarau le ti in hrinthannak a co mi hi an si. A dik mi zumhnak cu kan hrinthan tikah ai thawk.
Pathian nawlbia zulhnak thawng in khamh na si kho maw? Si kho lo. Nawlbia kha zeirel lo in um ko u tiah ka tinak a si lo, nain minung sinak in nawlbia zulh dih cu a si kho lo mi a si.
Jeim 2:10 ah, “Nawlbia chung bia pakhat a buar mi cu nawlbia a dihlak in a buar a si ko” tiah a ti. Cucaah a pakhatnak ah zeitindah Thlarau le ti hrinthannak ka co khawh lai ti kha ruat. Cun thawngtha bia na theih khawhnak ding ah biakinn ah kal. Hrinthannak na co hnu ah zumhawktlak tein na nung kho lai. Cun Bawipa nih an auh tikah a hmai ah lunglawm tein kal ko.
Khrihfabu deu kalnak in na caan vaivuanh hlah, na chawva zong kha a dik lo mi pekchanhnak ah sawksam hlah. Tlangbawi deu nih hell in an khamh kho lo. A pakhatnak ah Thlarau le ti hrinthannak thawngtha kha thei law hrinthannak co.
Jesuh hi vawlei a ratnak a ruang ruat. Nawlbia zulhnak thawng in Vancung pennak chung ah luh khawh a si ahcun hi vawlei ah a rat a herh lai lo. A rat hnu ah, tlangbawi sining a thlen. Nawlbia zulh cu phung hlun ah a ser. Khamhnak kan cohlan ahcun, nawlbia zulhnak in khamh kan si kho tiah kan rak ruah. Asinain atu ahcun cucu a dik mi khamhnak hmelchunhnak a si ti lo.
Jesuh nih hi vawlei sualnak chung in a dawtnak, tipil a innak, vailam cung a thisen le a Thlarau in a kan khamh. Kan khamhnak cu Jordan tiva tipil a innak, vailam cung a thisen le a thawhthannak in a tlamtlitner.
Pathian nih hlanlio phung le phai kha cu a hlawt hna zeicahtiah an derthawm i santlaihnak an ngei lo. “Moses nawlbia nih khan zeihmanh thil tlamtling ah a ser khawh mi a um lo. Sihmanhsehlaw atu cu ruahchannak tha deuh kha a hung phan i cu thawng cun Pathian kha kan naih khawh cang. Cuhleiah Pathian chiatsernak zong kha a um rih. Midang cu tlangbawi i an ser hna tikah cu bantuk chaitsernak cu zeihmanh a um lo” (Hebru 7:19-20) tiah a ti. Jesuh ni biakamnak a tuah i kan sualnak vialte in tipil a innak le a thisen in a kan khamh. Nawlbia zumh ruang ah thihnak tuar cu zeihmanh santlaihnak a ngei lo, a dik mi zumhnak cu Thlarau le ti in hrinthannak co kha a si.
Thei a tlai mi zumhnak kan ngeih a herh. Na thlarau caah zeidah a tha tiah na ruah? Biakinn ah caan hman tein kal i nawlbia ning in nun maw a tha asiloah Thlarau le ti hrinthannak thawngtha an chimnak biakinn ah kal i hrinthannak co dah a tha deuh? Na thlarau caah zeibantuk Khrihfabu le pastor dah a tha deuh hnga? Hihi ruat law na thlarau caah a tha deuh ding mi kha thim ve tuah.
Pathian nih na thlarau cu Thlarau le ti hrinthannak thawngtha a chimtu thawngtha chim hmang in an khamh. Mi zeipaoh nih a thlarau caah tuanvo a ngei. A dik mi le fim mi hrinthan mi nih cun a thlarau kha Pathian bia ah a pek dih.
JESUH CU CHIATSERNAK TLANBAWI A HUNG SI
Levi hrinsor tlangbawi hna nih chiatsernak an tuah maw?
Tuah lo. Jesuh lawng nih a tuah
Hebru 7:20-21 ah, “Cuhlei ah Pathian chiatsernak zong kha a um rih. Midang cu tlangbawi i an ser hna tikah cu bantuk chiatsernak cu zeihmanh a um lo. Sihmanhsehlaw Jesuh cu chiatser tein tlangbawi ah ser a si i Cathiang nih amah kong ah cun, “Bawipa nih chiatser tein bia a chim cang i a bia cu a let lai lo: ‘Nangmah cu zungzal in tlangbawi na si lai,’ a ti,” tiah a ti.
Salm 110:4 ah, “Bawipa nih a fek mi biakamnak a tuah i a let than lai lo, “Nang cu zungzal in tlangbawi na si, Melkhizedek tlangbawi a sining in na si lai,” a ti. Bawipa nih biakamnak a tuah. Kanmah he biakamnak a tuah i cucu a bia ah a langhter. “Melkhizedek tlangbawi sining nih keimah cu a zungzal tlangbawi ka si lai. Melkhizedek cu dinfelnak siangpahrang, daihnak siangpahrang le a zungzal tlangbawi ngan a si. Melkhizedek tlangbawi sining in keimah cu nan khamhnak caah a zungzal nan tlangbawi ka si lai.”
Jesuh cu hi vawlei ah a ra i a fek mi biakamnak a hung (Hebru 7:22). Cawtum le meheh thisen siloin tipil innak le vailam cung thisen luanternak in thawinak sa a hung si.
Biakam Hlun ahcun tlangbawi ngan a thih tikah a fapa kum 30 a si in a fapa nih a rian a chan. Amah a tar tik i a fapa kum 30 a si ahcun, tlangbawi rian kha a fapa ah a pek.
Tlangbawi hrinsor tampi an um. Cucaah David nih anmah caan te riantuan kho ding tuanvo a thenphawt hna. Aaron hrinsor vialte cu tlangbawi rian pek an si i tlangbawi riantuan kha anmah tuanvo a si. Luke nih “Abijah tlawngbawi phu chungah aa tel mi tlangbawi pakhat a min Zekhariah an ti mi kha a rak um” tiah a ti.
Jesuh cu hi vawlei ah a ra i a zunzal tlangbawi sinak kha a lak. Hmailei ah a ra ding mi thiltha a phurtu tlangbawi bantuk in a ra. Thlarau le ti khamhnak rian kha a tlamtlinter.
Aaron hrinsor hna cu an taksa in a derthawm mi le tling lo mi an si. Tlangbawi ngan a thih tikah zeidah a cang? A fapa nih tlangbawi ngan sinak kha lak, asinain zeitikhmanh ah minung khamhnak tlamtling kha an chuahpi kho lo. Minung hmang in a chuak mi zumhnak cu a tling mi zumhnak a si bal lo.
Biakam Thar ah Jesuh hi vawlei ah a ra. Asinain raithawinak kha pehtlai in tuah peng a hau lo, zeicahtiah amah cu zungzal in a nung. Tipil innak in vawlei sualnak a lak dih. A pum kha a pek i vailam cung ah a thi, cu a zum mi vialte cu a zungzal in sualnak in an luat.
Atu ahcun zungzal in a nung i Pathian orhlei kam ah a thu i a kan nawlpiak. “Ka Pa, an tling lo men ko lai, asinain keimah an ka zumh. A luancia kum tampi ah an sualnak ka lak dih cang a si lo maw?” tiah a ti. Jesuh cu kan khamhnak caah a zungzal tlangbawi ngan a si.
Vawlei tlangbawi hna cu an tlamtling lo. An thih tikah an fale nih tlangbawi sinak an co. Kan Bawipa cu a zungzal in a nung. Hi vawlei cung ah a ra i tipil innak le vailam cung thihnak in kan khamhnak rian a tlamtlinter.
“Sual ngaihthiamnak a umnak ahcun thisen luanh a herh ti lo” (Hebru). Jesuh nih caan dongh tiang ca kan khamh cu tehte a khaan.Thlarau le ti in na hrinthan cang maw?
“Cucaah Jesuh cu kan duhnak a tlinter khotu Tlangbawi Ngan cu a si: palhnak a ngei lo, sualnak a ngei lo, misual mi hna lak khan then a si i vancung ah khin cawi a si” (Hebru 7:26). “Moses nawlbia nih cun a tling lo mi minug kha tlangbawi ngan ah a ser hna, sihmanhsehlaw chiatserh tein tuah mi biakamnak, Moses nawlbia hnu deuh ah a ra mi nih cun zungzal in a tling mi tlangbawi ah Fapa kha a ser” (Hebru 7:28).
Chim ka duh mi cu Jesuh sualnak ngei lo nih, kan sualnak cu voi khat ca zalak in tipil a innak le vailam cung a thihnak in a tlinter dih. Nawlbia tuahnak thawng in a kan khamh lo, biaceihnak tuarnak thawng in kan sualnak in a kan khamh.
Zungzal khamhnak in Jesuh nih kan sualnak vialte in a kan khamh tihi na zum maw? Na zumh ahcun, khamh na si. Na zumh lo ahcun, Jesuh zungzal khamhnak cawn ding mi tamtuk na ngei rih tinak a si.
A dik mi zumhnak cu Baibal ah hram a bunh mi Thlarau le ti hrinthannak thawng in a ra mi a si. Zungzal vungcung lei kan tlangbawi ngan Jesuh Khrih cu tipil a innak le vailam cung a thihnak in a zungzal kan khamhtu a si.
KAN ZUMHNAK HI TLING TEIN KAN FIAN A HERH
“Jesuh zumh” ti sullam cu zeidah a si?
Tipil a innak le vailam cung a thihnak zumh a si.
Zeitindah Jesuh cu a dik mi zumhnak in kan zumh khawh lai i lam ding kan zawh khawh lai ti kha kan ruah a herh. Zeitindah Jesuh cu ningcang tein kan zumh khawh lai? Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen zumhnak thawng in kan zumh khawh lai.
A dik mi zumhnak cu Jesuh tuahsernak, tipil innak le a thisen zumh i, kanmah tuahsernak cawh lo tein zumh kha a si. Cucu a dik tiah na zum maw? Na thlarau dirhmun zeidah a lawh? Nangmah tuahsernak le thazaang nai bochan tuk sual maw?
Jesuh ka zumh a rauh hlan ah harsatnak fak pi ka tuar i nawlbia zumtu ah kum hra chung cu kai chuah ve. A donghnak ah ka nun si a vang. Keimah le mah hmanh kai hua. Kan nu nih ka pawng ah a ka thut hnawh. Zeitluk in dah kan temtuar tikha a hngalh ko.
Zarhpi ni ah “Kan nu ka dawt, tu ni cu i nuam u sih” tiah ka ti.
“Asinain tu ni cu zarhpi ni a si!”
Zarhpi ni ahcun thil a hmanh su lo a si. Voi khat zarhpi ni cu, ka bawngbi an tlek. Asinain nikkhat ni tiang hngak ko tiah a ka ti. A ngaingi ti ahcun, keimah hi Sabbath ni ulh ding ah a zual deuh mi ka si. Asinain cucu a har tuk. Sabbath ni ulh a har tuk caah zeitik hmanh ah Sunday ah kan i din bal lo. Kha ni hna kha ka philh kho lo.
Hawi dawt hna, Jesuh dik te zumhnak ding ahcun, tipil a innak le vailam cung a thisen in kan sualnak a ngaihthiam cang tikha kan zumh a herh. A dik mi zumhnak cu Jesuh Pathian sinak le minung sinak le vawlei ah a tuahsernak vialte kha zumh kha a si. A dikmi zumtu nih cun a bia vialte kha an zumh.
“Jesuh zumh” ti sullam cu zeidah a si? Tipil a innak le vailam cung a thisen zumh kha a si. Hihi a fawi mi te a si ko. Kan tuah a herh mi cu Baibal kha zoh i thawngtha bia zumh kha a si. Lam dik in kan zumh a herh.
“Bawipa, kai lawm. Keimah tuahsernak thawng in a si lo! Nawlbia nih cun kan sualnak lawng a kan hngalhter (Rom 3:20). Atu cu ka lung fiang cang. Nawlbia a that ruang ah le Pathian nawlpek mi a si ruang ah, kei zuam lai i nawlbia thawng in ka nung lai ka ti. Atu tiang fak piin kai zuam ko, asinain atu ahcun nawlbia thawng in nun i timh cu a palh mi a si kha ka hngalhfian cang. Atu ahcun Pathian nawlbia ka zul kho lo ti kha ka hngalh cang. Cucaah, Pathian nawlbia hmang in, ka thinlung cu sualnak le palhnak in a khat ti kha ka hngalh. Nawlbia cu kan sualnak hngalhtertu ah pek kan siti kha ka hngalh cang. Oh, Bawipa, kai lawm. Na duhnak ka rak nganh i nawlbia zulh ka rak i tim. Keimah sinak in zuam ka rak i timh kha ka palh. Kai chir tuk. Jesuh cu keimah caah tipilnak pek a si i a thisen luanter a si ti kha ka hngalh cang! Ka zumh cang!”
Fanghlang te le thiang tein na zumh a herh. Baibal ah ai tial mi kha na zumh a herh. Hi lam lawng hi hrinthannak lam dik cu a si.
Jesuh zumh cu zeidah a si? Caan sin ah kan tlamtlinh ding mi thil a si maw? Kan zumhnak cu biaknak tuahsernak in co mi a si maw? Minung nih pathian kha an ser hna i an ser mi pathian caah biaknak an serpiak hna. Biaknak cu minung nih an i tinh mi tlinnak caah an hman mi lamthluan a si i minung thatnak kha biapi ah an chiatnak hmun a si.
Cuti si ah zumhnak cu zeidah a si? Pathian zumh le zoh a si. Jesuh khamhnak kha kan zoh i a thluachuahnak ruang ah lawmhbia kan chim. Cucu a dik mi zumhnak a si. Hihi zumhnak le biaknak ai dannak a si. Hi pahnih na thleidan tikah, na zumhnak ahcun hmak 100 na hmuh.
Hrinthannak a co lo mi Baibal thiamsang nih cun Jesuh kan zumh i thianghlim tein kan nun a herh tiah an cawnpiak. Thianghlim tein nunnak thawng in zumhawktlak peng khawh a si maw? Mi tha cu kan si awk a si ko. A hrinthan mi nakin ahodah thianghlim tein a nung kho mi a um?
Asinain cubantuk cu misual mi pawl kha an chimh hna. Misual mi hna thinlung ah a tlangpi in sualnak phun 12 a um. Zeitindah thianghlim tein kan nun khawh lai? Thinlung nih zeidah tuah ding ti cu a hngalh ko lai nain a tuahsernak nih a langhter kho lo. Misual mi nih biakinn a chuah bakin, thianghlim te nun cu a caah a ruahnak lawng ah a um cang, a chiatha thleidannak nih sualnak ah a hruai than ko.
Cucaah kan thinlung in nawlbia thawng in maw khamhnak hmuh kai timh lai asiloah Vancung pennak chung i kan Tlangbawi Ngan Jesuh nih tipil a innak le a thisen in a kan khamhnak in dah khamhnak hmuh kai timh lai ti kha biakhiahnak kan tuah a herh.
Jesuh cu a zum mi vialte caah Tlangbawi Ngan a si kha philh hlah. Jesuh tipil innak le thisen hngalhnak le zumhnak thawng in khamh co ko hna u sih,
A HRINTHAN MI NIH VAWLEI CAAN DONGH AN TIH LO
Zeiruang ah dah hrinthan mi nih vawlei caan dongh an tih lo?
Thlarau le ti an zumhnak nih sualnak in a luatter hna caah.
Hrinthannak na co taktak ahcun vawlei caan dongh na tih ti lai lo. Korea Khrihfa tampi nih 1992, October 28 ah vawlei caan a dong lai tiah an rak ti. Cu ni cu zeitluk tih nung dah a si lai tiah an ti. Asinain an phuan mi vialte cu a deu ah a cang dih. Hrinthannak dik a co mi nih cun dingfel tein an nung i caan hmanung bik tiang thawngtha bia an chim. Hi vawlei caan a dongh tiang Thlarau le ti hrinthannak thawngtha kan chimphuan awk a si.
Nupi thi tlangval a rat tikah, Thlarau le ti hrinthannak taktak a co mi a nupi le nih “Aw, a donghnak ahcun na ra taktak ko! Ka taksa cu a tlamtling lo nain na ka dawt i na ka khamh. Cucaah ka thinlung ah sualnak ka ngei lo. Bawipa, kai lawm. Ka khamhtu na si” tiah an rak ti lai.
Jesuh cu dingfel mi vialte caah nupi thi tlangval a si. Thitum puai cu tuah a si, zeicahtiah nupi thi tlangval nih ngaknu kha a dawt caah a si. Vawlei cung ah cun a phunphun in thitum puai tuah a si nain vancung ah cun nupi thi tlangval pa lawng nih thitum puai tuah a si lai maw si lo ti kha biakhiahnak nawl a ngeih. Ngaknu sining zoh loin nupi thi tlangval pa nih a dawtnak le a khamhnak thawng in puai cu tuah a si. Cucu vancung thitum puai tuah ning ding cu a si.
Nupi thi tlangval pa nih cun ngaknu kong kha a hngalh dih. Pasal ngei ngaknu cu misual a si caah tipil a innak le vailam cung a thisen in a khamh hna.
Kan bawipa Jesuh cu hi vawlei ah Aaron hrinsor in a ra lo. Vawlei phung bantuk in raithawinak tuah awk ah a ra lo. Levi tefa le Aaron hrinsor riantuantu tampi an um.
Biangai te ti ahcun, Biakam Hlun raithawinak a muru cu Jesuh Khrih kha a si. Cucaah a taktak kha tlin tik ahcun a thlam cu zeitindah a um? A thlam cu hlawt a si.
Jesuh hi vawlei a rat tikah Aaron bantuk in raithawinak a tuah lo. Misual mi caah tipilnak a in i vailam cung ah a thisen a luanternak nih amah le mah kha aa pe. Vailam cung in khamhnak rian kha a tuan.
Jesuh tipil innak le thisen a zum mi vialte cu khamhnak an hmu hrimhrim lai. Jesuh nih fiang huaha loin kan sual a kan ngaithiam lo. Fiang tein a tuan dih. “Keimah cu lam le biatak le nunnak ka si” (Johan 14:6). Jesuh cu hi vawlei ah a ra i tipil a innak, a thihnak le a thawhthannak in a kan khamh.
BIAKAM HLUN CU JESUH HMANTHLAK A SI
Zeiruang ah dah biakamnak thar cu ser a si?
Biakamnak hmasa cu a fek lo i san a tlaih lo caah.
Biakam Hlun cu Biakam Thar hmanthlak a si. Jesuh nih Biakam Hlun tlangbawi hna bantuk in raithawinak a tuah bal lo nain, a tha deuh mi vanung lei zungzal raithawinak kha a tuah. Vawlei mi hna cu an chuahka in misual an si caan, misualfa an si i nawlbia thawng in zeitikhmanh ah miding an si kho lo. Cuccaah Pathian nih biakamnak thar a ser.
Vancung kan Pathian nih a Fapa cu a vun thlah i tipil a innak, a thisen le a thawhthannak zum ding in a kan fial. Cucu Pathian biakamnak pahnihnak a si. Biakamnak pahnihnak nih Thlarau le ti thawngtha zum ding a kan fial.
Bawipa nih kan tuahsernak tha kha a kan hal ti lo. Khamhnak ding caah cutin khatin nung u tiah kan fial lo. A fapa Jesuh in a ser mi khamhnak zum ding ah a kan fial. Zeidang vialte nakin tipil a innak, a thisen le a thawhthannak zum ding ah a kan fial. Cucu kan tuah ding a si.
Baibal ahcun Judah innchungkhar nih siangpahrang tawh an tlaih. Solomon chan tiang Israel siangpahrang vialte cu Judah chungkhar in an chuak. Pennak ai cheu hnu zong ah, Judah hrinsor nih Thlanglei Pennak cu 586 BC tiang a tlaih. Cuticun Judah mi nih Israel kha an dirkamh. Levi phun cu tlangbawi ah thim an si. Israel phun khat cio nih anmah le rian cio an ngei. Pathian nih Judah phun chung in Jesuh a chuak lai tiah biakamnak a ser.
Zeiruang ah dah hi biakamnak hi Judah he a ser? Mah hih vawlei mi vialte he biakamnak tuah bantuk a si, zeicahtiah Israel nih mivialte a aiawh hna. Jesuh nih cu biakamnak cu tipil a innak, a thihnak le a thawhthannak in a tlinter.
MINUNG SUALNAK CU NGAIHCHIHNAK NIH A HNAWT KHO LO
Minung sualnak cu ngaihchitnak nih a hnawt kho maw?
Hnawt kho lo
Jeremiah 17:1 ah, kan sualnak vialte cu hmun hnih ah tial a si tiah kan hmuh. “Judah sualnak cu thir cafung in tial a si, an lungthin lungtlap cung ah cun daimon zum in khenh a si i an biatheng ki hna ahcun anmah sual phawtu ding ah suai an si.”
Kan sualnak cu kan thinlung ah tial a si. Cuticun misual kan si ti kha kan hngalh. Jesuh kan zumh hlan ahcun misual kan si ti kha kan hgal lo. Zeiruang ah? Kan thinlung ah Pathian nawlbia a um lo caah a si. Cucaah, Jesuh kan zumh tikah, Pathian hmai ah misual kan si ti kha kan hngalh.
Mi cheu khat cu Jesuh an zumh kum hra hnu lawng ah misual kan si ti kha an hngalh.”Oh, hawidawt, misual ka si! Khamh ka si rua tiah ka rak ruah, asinain misual ka si peng!” an ti. Cubantuk hngalhnak cu kanmah le mah fiang te kan i hmuh ni ah a hung chuak mi a si. Kum hra chung cu an i nuam ngai, nain ruah lo piin biatak an pemh. Zeiruang ah ti na hngal maw? Hibantuk hngalhnak cu Pathian nawlbia nih a chuahter mi a si. Cubantuk minung nih Jesuh kha hrinthannak co loin kum hra chung a rak zumh.
Misual mi nih a thinlung sualnak kha a hnawh khawh lo caah Pathian hmai ah misual a si peng. Hi hngalhnak ding ah a cheu cu kum nga an rau, a cheu cu kum hra an rau, a cheu cu kum sawm ngan an rau i a cheu cu a dongh tiang an hngal lo. “Maw Pathian, ka thinlung ah na nawlbia ka hngalh hlan ah mitha ngai ka rak si. Nawlbia ka zulh ko tiah ka rak ruah, asinain atu cu nitinte ka sual ti kha ka hngalh cang. Paul nih a chim bantuk in, “Keimah hrimhrim zong hi nawlbia loi ka rak nung, sihmanhsehlaw nawlbia kha a rat tikah, sualnak cua tho i ka thi” (Rom 7:9) ti kha ka si. Jesuh Khrih ka zumh buin misual ka si.”
Pathian bia ning in nung kho lo ding in an khamtu cu na sualnak kha a si. Na sualnak cu na thinlung ah tial a si. Pathian nih na sualnak cu a tial caah, thlacam ding in na lu na khun tikah, na sualnak vialte an lang dih. “Khuaruahhar in, keimah hi na tuah mi sualnak ka si” tiah an in ti.
“Asinain a luancia kum hnih ah thawinak ka tuah cang. Zeiruang ah dah ruah lo pi in na rak langh than? Ziah na tlau thai lo?”
“Oh, zirtiang tuk hlah! Na thinlung ah tial ka si. Zeiti na ruah hmanh ah misual fa na si.”
“Asi lo! A si hrim lo!”
Cu tikah misualfa nih cun a luancia kum hnih ah a rak tuah mi sualnak kha ai ngaichih than. “Bawipa, ka ngaithiam ko. Kha hlan ka tuah mi sualnak nih a ka hrem peng. Ka sual kai ngaichih, asinain ka sin ah an cam peng. Ka ngaithiam ko sawh, ka sual tuk hringhran.”
Asinan sualchirnak nih cubantuk sualnak a hnawt kho maw? Minung sualnak cu an thinlung ah tial a si caah,Thlarau le ti thawngtha nih dah ti lo, zeihmanh nih a hnawt kho lo. Thlarau le ti thawngtha lawng nih a dik mi sual thawinak a tuah khawh. Jesuh khamhnak thawngtha biatak lawng in khamhnak cu hmuh khawh a si.
NAN KHAMHTU KA SI LAI
Biakamnak thar cu zeitindah kan lehrulh lai?
Kan thinlung in ka zumh lai i vawlei khuazakip ah kan phuan lai.
Vancung kan Bawipa nih kanmah he biakamnak thar a ser. “Nan khamhtu ka si lai. Thisen le ti in vawlei sualnak vialte chung in kan khamh dih hna lai. A ka zum mi paoh cu thluachuah ka pek hrimhrim hna lai.”
Pathian nih biakamnak thar a ser mi na zum maw? Thisen le ti in a kan khamhnak le a biakamnak biatak zumhnak thawng in kan sualnak dih lak in khamh kan si lai i hrinthannak kan co lai.
Siibawi nih tha tein kan zawtnak a kawl lo ahcun kan i bochan ti lo. Siibawi nih mizaw kha a pakhatnak ah a zawtnak a kawl hmasa i cu hnu ah ai tlak mi sii kha apek. Sii phun tampi a um, cutikah siibawi nih zeibantuk sii dah hman a herh ti kha a hngalh a herh. Siibaw nih mizaw kha tha tein a zawtnak a kawl dih tikah, a damnak sii tampi a um ko. Asinain a zawtnak kha tha tein a kawl lo ahcun, sii tha nih mizaw kha a zawtnak a zualter chinchin.
Cubantuk in, Jesuh kan zumh tikah, Pathian ah hrambunh ahcun thlarau lei na dirthmun kha zohfel ta a herh. Na thlarau kha Pathian bia in na zohfel tikah, thlarau lei na dirhmun zeidah a si ti kha fiang tein na hngalh khawh. Thlarau lei siibawi nih mizaw vialte kha damter khawh hna. An dihlak in hrinthannak an co khawh.
“Khamh ka si maw si lo ka hngal lo” na ti ahcun, khamh na si rih lo tinak a si. Pastor kha Jesuh zultu tha taktak a si ahcun, a zultu hna an sualnak kha a buaipi hna i an luatnak hnga a bawmh awk hna a si. Cu hnu ah an zumhnak kha a sersiam lai i thlarau lei luatnak an co lai. A hnuzul pawl thlarau lei an dirhmun kha fiang tein a hngalh ding a si.
Jesuh hi vawlei sualnak vialte tawl ding ah vawlei ah a ra. Hi vawlei ah a ra i tipilnak a in hnu ah vailam cung ah a thi. Vawlei sualnak ca thawinak a tuah tikah an sual kha a nganh ta maw? Thlarau le ti thawngtha bia nih cun zumtu vialte an sualnak kha a hnawh dih.
Thawngtha bia thawnnak a ngei mi a si. Inn chung thilri kha tlang cung phan ding in thial khawhnak thawnnak a ngei. Amah a zum mi vialte an sualnak kha Thlarau le ti thawngtha in a hnawhpiak dih hna. Atu cu Baibal ah ai tial ning tein Thlarau le ti thawngtha kha zoh hna u sih.
BIAKAM HLUN AH KUT CUNG CHUANNAK THAWNGTHA
Biakam Hlun kut cung chuannak ni zeidah ai tinh?
Sualnak kha thawinak saram cung chuan ai tinh.
Leviticus 1:3-4 ah a lang mi khamhnak thawngtha hi zoh tuah hna u sih. “A pekchanhnak cu cawrun chung in khangh thawinak a si ahcun, a tum do a tla mi kha pek a si lai; Bawipa hmai ah amah cu cohlan a si nakhnga, tonnak thlam innka ahcun a pek lai, amah nih khangh thawinak sa a lu cung ah cun a kut a chiah lai i amah caah remnak tuahnak caah cohlanpiak a si lai” tiah a ti.
Hi Baibal caang nih a kan chimh mi cu khangh thawinak cu thawinak saram cung kut chuan hnu ah tonnak puanthlam hmai ah pek a si lai i cucu dotla saram in tuah a si lai tinak a si.
Biakam Hlun ahcun sualnak a tuahtu nih thawinak saram cung ah khan a kut a khin hnu ah nitinte sualnak caah thawinak tuah a si. Bawipa hmai ah thawinak saram cu a thah i tlangbawi nih a thisen kha tlawmpal a lak i khangh thawinak biaktheng kil li ah a toih. A tang mi thisen kha biaktheng velchum ah a thlet i cuticun sualnak cu ngaihthiam a si.
Kum khat cah sualnak thawinak cu Leviticus 16:6-10 ah, “Cun Aaron nih cawtum cu amah ca sual thawinak caah a thawi lai i amah le a innchungkhar caah remnak a ser lai. Cu hnu ah cun meheh pahnih kha a lak hna lai i Bawipa hmai ah tonnak thlam innka ah cun a chiah hna lai, Aaron nih meheh pahnih hna cung ah cun camcawh fung a khiah lai, camcawh fung pakhat cu Bawipa caah, a dang pakhat cu Azazel caah. Cun Aaron nih Bawipa ca cawmcawh fung a tlaknak meheh cu a lak lai i sual thawinak ah a thawi lai, Sihmanhsehlaw Azazel ca camcawh fung a tlaknak meheh cu a cung ah remnak ser awkah a nung in Bawipa hmai ah chuahpi a si lai, ramlak ah Azazel sinah hei thlah a si ngakhnga.” Kum khat ca sual thawinak cu thla sarih thal a ni hra ni ah tuah a ser.
Leviticus 16:29-30 ah, “Cun mah hihi nan nih nan phun zungzal a si lai, thla sarih thla a ni hra ni ah ann i temhinter lai i nanmah mi hrimhrim nih siseh, khual nan sin i a um mi nih siseh, rian nan tuan lai lo, zeicahtiah hi ni ah hin nannih caah, nannih cu thianh awkah, remsernak ser a si lai, nan sualnak vialte in Bawipa hmai ah nan thiang lai.”
Hi ni ahhin Israel mi hna nih kum khat chung an saulnak caah thawinak an tuah. Zeitindah tuah a si? A pakhatnak ah, tlangbawi ngan nih raithawinak a timhlamh. Aho nih dah Israel mi a aiawh hna? Aaron nih. Pathian nih Aaron le a fale kha tlangbawi ah a thim hna.
Aaron nih cawtum kha amah le a innchungkhar caah thawinak a tuah hmasa. Cawtum kha a thah i a thisen kha zaangfahnak thutdan cung le hmai ah voi sarih a theh. A voi khatnak ah amah le a chungkhar caah a tuah hmasa.
Remdaihnak ti cu mi pakht sualnak kha thawinak saram cung ah chuan i misual ai ah thawinak saram kha thihter tinak a si. Misual mi hna thah ding cu a si, asinain thawinak saram cung ah a sualnak khin in amah ai ah saram kha thahnak nawl pek a si.
Amah le a chungkhar sual thawinak a tuah dih hnu ah, meheh pahnih lakah pakhat kha a thah i a dang pakhat kha Israel mi aiawh ah sualphurtu ah ramlak ah thlah a si.
Meheh pakhat cu sual thawinak caah pekchanh a si. Aaron nih thawinak saram cung ah a kut a chuan i, “Aw, Pathian na mi hna nih nawlbia pahra ning in kan buar i a tengnge 613 zong kan buar chih. Israel mi hna cu misual kan si cang. Atu cu kum khat chung sualnak chawngtu ding ah hi meheh cung ah ka kut ka chuan.”
Meheh a hnawng in a ah i puanthlam hmun thiang bik chung ah a thisen a va lut. A thisen tlawmpal cu zaangfahnak thutdan hmai ah voi sarih a theh.
Hmun Thiang bik chung ah Pathian biakamnak kuang a um. A khuhtu kha zaangfahnak thutdan tiah ti a si a chung ah lungtlap pahnih, Manna chiahnak sui bel le Aaron thiangthunh a par mi an um.
Aaron thiangthunh nih thawhthannak a hmuhsak, biakamnak lungtlap pahnih nih a dinfelnak, le Manna chiahnak sui bel nih Nunnak a si mi a bia a hmuhsak ve.
Biakamnak kuang cu a khuhtu a um. Thisen cu zaangfahnak thutdan hmai ah voi sarih theh a si. Tlangbawi ngan angki ah sui darkhing tete an i thlaih caah thisen a theh pah ahcun an ring pah.
Leviticus 16:14-15 ah, “Cawtum thi cu tlawmpal in a lak lai i a kutdong in velngeihnak thutdan a hmailei cu a theh lai, cun velngeihnak thutdan hmaika ah cunt hi cu a kutdong in voi sarih a theh lai. Cun mizapi ca i a si mi sual thawinak meheh kha a thah lai i a thi cu puanzar chung ah luhpi a si lai, cun a thi cu cawtum thi a tuah bantuk khan a tuah lai, velngeihnak thutdan cung le velngeihnak thutdan hmai kha a theh lai.”
Meheh thi a theh fate sui darkhing tete cu an ring i a lenglei ah a rak um mi Israel mi nih cu aw cu an rak theih. An sualthawinak cu tlangbawi ngan lawng nih a tuah khawh caah sui darkhing aw a chuak mi thawng cu an sualnak ngaihthiam an si tinak caah a si. Israel mi caah thluachuahnak phurtu aw a si.
Darkhing voi sarih a rin tikah, “Atu ka thil a zaang dih cang. Kum khat chung ka thin a phang peng asinain atu cu ka luat cang” tiah an ti. Cutik ah mipi hna cu an sualnak luat buin inn lei ah an tlung. Kha lio caan darkhing aw kha tu Thlarau le ti hrinthannak thawngtha aw he ai khat.
Thlarau le ti khamhnak thawngtha kan theih i kan thinlung in kan zumh i kan kaa in kan phuan ahcun cucu Thlarau le ti hrinthannak cu a si ko. Darkhing voi sarih a rin tikah Israel mi hna kum khat chung an sualnak cu ngaihthiam an si. Pathian hmai ah an sualnak vialte cu hnawhpiak a si.
Israel mi caah Meheh pekchanh a si hnu ah, tlangbawi nih meheh a dang pakhat kha a lak i mipi nih an hngahnak a lenglei ah a va kal. Mipi nih an zoh lio ah tlangbawi ngan Aaron nih meheh lucung ah a kut a chuan.
Leviticus 16:21-22 ah, “Aaron nih a kut pahnih in mehe nung lu ahcun a chuan lai i Israel mi that lonak vialte, an phungbuarnak vialte le an sualnak vialte cu a cung ah a phuan lai i meheh lu cung ah cun a chiah lai, mi pakhat timhcia in a um mi nih khan ramlak ah a kalpi lai. Meheh nih cun an that lonak vialte cu hmunking ah a phorh lai i, meheh cu ramlak ah cun a thlah lai.”
Tlangbawi ngan Aaron nih meheh dang pakhat (thlah ding mi) cung ah khan a kut a chuan i Israel mi hna kum khat chung an sualnak kha Pathian hmai ah a phuan. “Aw, Pathian, Israel mi hna na hmai ah an sual cang. Nawlbia pahran le a tengnge 613 zong kan buar. Aw, Pathian, Israel mi hna kum khat chung an sualnak cu hi meheh cung ah ka chuan” tiah a phuan.
Jeremiah 17:1 ning ahcun, sualnak hi hmun hnih ah tial a si. Apakhatnak cu tuahsernak Cauk ah a si i a dang pakhat cu thinlung catlap ah tial a si.
Cutikah minung sualnak thawinak ding ah tuahsernak Cauk le an thilung ah ai tial mi sualnak kha hnawh a hau. Remdaihnak ni ah thawi mi meheh pakhat cu Biaceihnak Cauk ah tial mi sualnak ca le a dang meheh pakhat cu thinlung chung tial mi sualnak caah thawi a si.
Pathian nih Israel mi kha Biakam Hlun raithawinak phunglam in zeidah a hmuhsak hna?
Khamhtu a ra lai i sualnak vialte voi khat ca zalak in a hnawh dih ti lai a hmuhsak hna
Meheh cung kut chuannak in, tlangbawi nih Israel mi hna kum khat chung an sualnak meheh cung ah khin a si cang ti kha a langhter. Sualnak cu meheh lucung ah khin a si hnu ah, timhcia in a um mi pakhat nih ramlak ah a kalpi.
Palestine ram hi ramcar a si. Sualnak vialte a phurtu meheh cu timhcia tein a um mi pakhat nih ti le ram a um lonak ramcar ah a kalpi.
Anmah le mah kha, “keimah thi ding ka sinain meheh nih a ka thihpiak. Sual man cu thihnak a si, nain meheh nih a ka thipiak. Meheh, na cung ah kai lawm. Na thihnak nih a ka nunter” tiah an ti. Meheh cu ramcar lam hla pi ah hruai a si i Israel mi hna kum khat chung an sualnak cu ngaihthiam an si.
Na thinlung sualnak kha sual thawinak saram cung khin a si tikah, nangmah cu na thiang. Cucu a fawi mi te a si ko. Biatak cu kan hngalhfian tikah a fawi mi te a rak si.
Meheh cu mit zoh chung ah a liam ruahmah. Mi pa cu amah lawng in a rak kir. Israel mi hna kum khat chung an sualnak cu a tlau dih. Ram le ti loin meheh cu ramcar chung ah vakvai i a donghnak ah sualnak phurh buin a thi.
Sualnak man cu thihnak a si i Pathian dinfelnak cu a lang. Pathian nih Israel mi hna nunnak ding ah meheh a thah. Kum khat chung Israel mi vialte nawlbuarnak cu tawl dih a si.
Biakam Hlun ah kum khat chung sualnak le nitinte sualnak cu hibantuk in ngaihthiam a si bantuk in, kanmah sualnak zong ah voi khat ca za lakin Pathian biakamnak nih a kan tawlpiak ve. A biakamnak nih messiah ka vun thlah lai i nan sualnak vialte in kan khamh hna lai tiah a ti. Cu biakamnak cu Jesuh tipil innak a tlinter.
BIAKAM THAR AH TI LE THLARAU IN HRINTHANNAK
Zeiruang ah dah tipil petu Johan nih Jesuh tipilnak a pek?
Pathian duhnak in vawlei sualnak vialte lak ding ah. Biakam Thar Jesuh tipil innak cu Biakam Hlun kut cung chuannak a si.
Pathian duhnak in vawlei sualnak vialte lak ding ah. Biakam Thar Jesuh tipil innak cu Biakam Hlun kut cung chuannak a si.
Matthai 3:13-15 rel hna u sih. “Cu caan ah cun Jesuh cu Galilee ram in Jordan tiva ah khan Johan sin i tipil in awkah a va kal. Sihmanhsehlaw Johan nih cun a rak al i, keimah pei nangmah nih tipi pek awk ka si cu, ka sin i nangmah lehtuk na rat, tiah a rak ti. Sihmanhsehlaw Jesuh nih cun, Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah awk a si a ti mi paoh cu i tuah ko seh, tiah a leh. Cucaah Johan cu a hna tla ve.”
Jesuh cu Jordan tiva ah a kal i tipil petu Johan nih tipinak a rak pek i Pathian duhnak cu a tlinter. Johan nih tipilnak a pek. Johan cu nu hrin fa vialte lakah a lianngan bik a si.
Matthai 11:11-12 ah, “Hihi i cinken hman u: nu chung in a chuak mi lakah vawlei cung ah hin Johan tluk in a ngan mi ahohmanh an um lo, sihmanhsehlaw vancung pennak chung i a um mi hna lak i a hme bik hmanh Johan nakin a ngan deuh. Joha nih a rat ri in nihin ni tiang Vancung Pennak hi tonghmang loin tuknak a ing i tonghmang loin khua a sa mi hna nih cun lak an timh” tiah a ti.
Tipil petu Johan cu Pathian nih Jesuh a chuah hlan thlaruk ah vawlei mi vialte aiawh ding ah rak thim cang. Amah cu Aaron hrinsor le a hnu bik tlangbawi ngan a si.
Tipil peut Johan nih Jesuh a sin a rat tikah, “Nangmah tu keimah hi tipilnak pek ding ka si, ka sin tu ah na rat cu” tiah a rak ti.
Jesuh nih, “Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah u a ti mi paoh cu i tuah ko seh” tiah a ti. Ai tinh mi minung vialte kha an sualnak luatter i Pathian fa siter kha a si. Jesuh nih Johan kha, “Thlarau le ti hrinthannak thawngtha kan tlamtlinter a hau. Cucaah tipil rak ka pe ko” tiah a ti.
Johan nih Jesuh tipi a pek. Jesuh nih vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipil a in hi Pathian duhnak a si. Amah cu Pathian duhnak in tipilnak pek a si caah kan sualnak vialte chung in khamh kan si cang. Kan sualnak vialte amah cung khinnak ding ah Jesuh cu tipilnak pek a si.
Jesuh cu hi vawlei ah a ra i kum 30 a si ah tipil a ing. Cucu a riantuan mi pakhatnak a si. Jesuh nih minung vialte an sualnak in a khamh hna i a thianter hna.
Jesuh cu hi vawlei ah a ra i kan sualnak vialte in khamh ding ah tipilnak a in. “Pathian duhnak” tlinter si ko seh.
Pathian nih, “Hihi ka Dawt mi ka Fapa a si, a cung ah ka lung a tling” (Matthai 3:17) tiah a ti. Jesuh nih vawlei sualnak vialte ka lak dih lai i vailam cung ah ka thisen ka chuahter lai ti a hngalh ko bu ah a Pa duhnak kha a zulh i, “keimah duhnak si loin, nangmah duhnak si ko seh” (Matthai 26:39) tiah a ti. Pa duhnak cu vawlei sualnak vialte tawl dih i vawlei mi caah khamhnak ser kha a si.
Cucaah Jesuh, nawlngai Fapa nih a pa duhnak kha a tuah i tipil petu Johan nih tipilnak apek.
Johan 1:29 ah, “A thaizing ah Johan nih Jesuh a sin lei a rat kha a hmuh i, Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah a ti. Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi i Golgotha vailam cung ah a thisen a luanter. “Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak a kalpitu khi” tiah Johan nih tehte a khaan.
Sualnak na ngei maw ngei lo? Miding maw na si misual dah? Biatak cu, Jesuh nih vawlei sualnak vialte a kalpi dih i kan caah vailam cung thihnak a tuar ti hi a si.
Zeitik ah dah vawlei sualnak vialte cu Jesuh cung ah chuan a si?
Tipil petu Johan nih Jordan tiva tipilnak a pek ah khan.
Hi vawlei kan chuah in kum 1 in kum 10 kan si kar zong ah sualnak kan tuah. Jesuh nih cu sualnak zong a lak dih. Kum 11 in kum 20 kar zong ah kan sual. Kan thinlung le kan tuahsernak in kan tuah mi sualnak vialte a lak dih.
Kum 21 in kum 45 kar zong ah kan sual thiamthiam. Cu zong cu a lak dih. Vawlei sualnak vialte a lak dih i vailam cung ah thihnak a tuar. Kan chuahka in kan thih ni tiang kan sual. Asinain Jesuh nih a lak dih cang.
“Zohhmanh u! Pathian tuufa, vawlei sualnak vialte a kapitu khi!” Sualnak vialte, minung a hmasa bik Adam in vawlei cung ah a hnu bik a nung ding mi sualnak vialte Jesuh nih a lak dih. Aho sualnak dah ka lak lai tiah a thim lo.
Mi cheu khat lawng ka dawt hna lai tiah a kan thim lo. Taksa in a ra i vawlei sualnak vialte a lak dih i vailam cung ah thihnak a tuar. Kanmah aiawh ah biaceihnak a tuar i kan sualnak vialte kha a zungzal ca in a hnawh dih cang.
A khamhnak hin ahohmah pheu an si lo. “Vawlei sualnak” ah kan sualnak vialte ai tel dih.
Tipil a innak le a thisen in vawlei sualnak vialte a thianh dih. Tipil a innak in a lak dih i vailam cung biaceihnak a tuarnak in a kan ngaihthiam. Jesuh vailam cung a thih hlan ah, a ti mi cu, “Aa lim cang” (Johan 19:30) tiah a ti i a sullam cu minung khamhnak ka tlamtlinh cang tinak a si.
Zeiruang ah dah Jesuh cu vailam cung thihnak a tuar? Minung taksa nunnak ah thisen ah a um caah, thisen nih nunnak caah thawinak a tuah khawh (Leviticus 17:11). Zeiruang ah dah Jesuh nih tipilnak a in? Vawlei sualnak vialte lak a duh caah.
“Atu cu zeizong vialte kha a tling dih cang ti kha Jesuh nih cun a hngalh i Cathiang nih a rak chim mi tlinternak caah khan, “Ka ti a hal” tiah a ti (Johan 19:28). Jesuh nih Biakam Hlun biakamnak vialte tipil ka innak le vailam cung ka thihnak in ka tlinh dih cang ti hngal buin a thi.
Jesuh nih amah thawng in khamhnak cu a tling ti kha a hngah i, “Aa lim cang” tiah a ti. Vailam cung ah a thi. A kan thianter, thihnak in nithum hnu ah a thothan i vancung ah a kai hnu ah Pathain orhlei kam ah a thu.
Vawlei sualnak vialte thisen le tipil innak in a tawlnak hi Thlarau le ti hrinthannak thawngtha cu a si. Zum law, na sualnak in ngaihthiam na si lai.
Nitinte sualchir thlacamnak in sual ngaithiamnak kan hmu kho lo. Khamhnak cu Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak thawng in voi khat ca zalak in pek kan si. “Sual ngaithiamnak a um hnu ahcun sual thawinak a herh ti lo” (Hebru 10:18).
Atu i kan tuah ding mi cu Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak zumh lawng kha a si cang. Zum law khamh na si lai.
Rom 5:1-2 ah, “Atu zumhnak thawng in thiamcoter kan si caah kan Bawipa Jesuh Khrih thawng in Pathian he kan i rem. Jesuh Khrih nh cun kan zumhnak thawng in Pathian velngeihnak chung ah cun a kan luhpi i cu chung ah atu hi kan um. Cucaah Pathian sunparnak kan i hrawm ve lai ti kan i ruahchan i kan tha a nuam” tiah a ti.
Thlarau le ti khamhnak thawngtha dah lo, zeidang lam in thianh kan si khawhnak ding lam a um ti lo.
PATHIAN NAWLBIA NIH AI TINH MI
Nawlbia thawng in kan thiang kho maw?
Thiang kho lo. Nawlbia nih cun kan sualnak lawng a kan hngalhter khawh.
Hebru 10:9 ah, “Pathian nangmah nih tuah seh ti na ka duh mi tuah awk ah ka ra,” a ti. Cuticun Pathian nih raithawinak hlun vialte kha a hlawt hna i Khrih raithawinak in khan a thlen hna” tiah a ti. Nawlbia thawng in thianhlimnak kan co kho lo. Misualfa lawng a kan siter. Pathian nih zulh ding ah nawlbia hi a kan pe lo.
Rom 3:20 ah, “Nawlbia nih a tuah mi cu, sualnak hngalhter kha si ko” tiah a ti. Abraham nih biakamnak a co hnu kum 430 hnu ah Pathian nih Israel mi cu Moses hmang in nawlbia a pek hna. Nawlbia apek chan hna cu Pathian hmai ah an sualnak hngal hna seh tinak caah a si. Pathian nawlbia a um lo ahcun, minung nih sualnak zeidah a si ti an hngal kho lai lo. Pathian nih nawlbia a kan peknak a ruang cu sualnak kan hngalhnak ding caah a si.
Cucaah nawlbia nih ai tinh mi pakhat te lawng asi mi cu Pathian hmai ah misual kan siko ti hngalhter kha a si. Hi hngalhnak thawng in, Thlarau le ti hrinthannak thawngtha in Jesuh kan zumh khawh nakhnga caah a si. Hihi Pathian nih nawlbia a kan peknak a ruang tak cu a si.
BAWIPA CU PATHIAN DUHNAK TUAH DING AH A RA
Pathian hmai ah zeidah kan tuah a her?
Pathian nih Jesuh thawng in a kan khamhnak kan zumh a herh.
““Pathian nangmah nih tuah seh ti na ka duh mi tuah awk ah ka ra,” a ti. Cuticun Pathian nih raithawinak hlun vialte kha a hlawt hna i Khrih raithawinak in khan a thlen hna” (Hebru 10:9) tiah a ti. Nawlbia in khamh kan si khawh lo caah Pathian nih nawlbia in a kan khamh lo, amah tlanhnak lam in a kan khamh. Pathian nih a dawtnak le a dinfelnak in a kan khamh.
“Jesuh Khrih nih Pathian duh mi kha a tuah caah, voi khat ah za lak in a pum aa pekchanhnak thawng khan kannih cu kan sualnak in a kan thianh cang. Judah tlangbawi hna nih cun, dirhmun in an rian kha nifate an taun lengmang i raithawinak an pekchanh tawn mi kha voi tampi an pekchanh lengmang. Sihmanhsehlaw hi raithawinak nih hin sualnak kha a thianh kho taktak bal lo. Asinain Khrih nih cun raithawinak kha sualnak caah voi khat a ser i cucu zungzal ca in a za ko, cu hnu ah Pathian orhlei kamah khan a thu” (Hebru 10:10-12).
Atu cu Pathian orhlei kam ah a thu zeicatiah khamhnak rian kha a tuan dih cang i tuan ding a um ti lo caah a si. Tipilnak zong a ing than ti lai lo i raithawinak zong ah ai pechan ti lai lo.
Atu cu vawlei sualnak vialte hnawhpiak kan si cang i atu ah a tuah ding mi a zum mi vialte zungzal nunak pek lawng kha a tang cang. Thlarau le ti khamhnak thawngtha a zum mi vialte kha a thlarau in hmelchunhnak a tuah hna.
Jesuh cu hi vawlei ah a ra i vawlei sualnak vialte kha a lak dih hnu ah vailam cung a thi, cuticun khamhnak rian kha a tlamtlinh. Atu cu a rian kha aa lim cang caah Pathian orhlei kam ah a thu.
Kan Bawipa Jesuh nih sualnak chung in zungzal a kan khamh cang ti kha kan zumh awk a si. Tipi a innak le a thisen in a zungzal ca tlamtling ah a kan ser.
PATHIAN RAL A SI MI HNA
Aho te dah Pathian ral an si?
Jesuh a zum tung i a thinlung ah sualnak a ngei mi
Hebru 10:12-14 ah, “Asinain Khrih nih cun raithawinak kha sualnak caah voi khat a ser i cucu zungzal ca in a za ko, cu hnu ah Pathian orhlei kam ah khan a thu. Cuka ahcun Pathian nih a ral kha a kelamh i a ser hna ding caan kha a hngak. Voi khat raithawinak in an sualnak thianhpiak a si mi hna cu zungzal ca in a tling mi ah a ser hna” tiah a ti. Jesuh nih ni donghnak biaceihnak ni tiang a hngah hna lai.
A ral pawl hna nih, “Pathian, zaangfah tein ka sualnak ka ngaithiam ko” an ti lai. Satan le a hnuzul pawl nih Thlarau le ti thawngtha an zumh lo caah ngaihthiamnak an hal peng.
Kan Bawipa Pathian nih atu ahcun bia a ceih rih hna lai lo. Jesuh a voi hnih rat tikah, biaceih an si lai i hell ah kuat an si te lai. Pathian nih an sualnak chir in khamhnak an co hnga maw tiah ni donghnak tiang a hngah hna lai.
Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih i a zum mi vialte a khamh hna. Ni khatkha cu a zum mi vialte lak awk ah Jesuh cu a voi hnihnak a ra than lai. “O, Bawipa kan sin ah ra ko cang.” A voihnihnak ah sualnak ngei lo kha a lak hna lai i a pennak chung ah a zungzal in amah he an um lai.
Bawipa a rat ni tiang misual ka si ko tiah a ti peng mi cu Vancung ah hmunhma an ngei lai lo. Ni donghnak ah, biaceih an si lai i hell mei alh ah peih an si lai. Hi dantatnak hi Thlarau le ti thawngtha a zum lo mi hna caah a si.
Jesuh nih biatak a zum lo mi paoh kha a ral ah a zoh hna. Hi ruang ah bia deu hi kan doh awk a si. Hi ruang ah Thlarau le ti hrinthannak thawngtha kan zumh ding a si.
THLARAU LE TI THAWNGTHA KAN ZUMH A HERH
Kan leiba vialte champiak kan si cang caah sual thawinak tuah a herh ti maw?
A herh hrimhrim ti lo.
Hebru 10:15-16 ah, “Cun Thiang Thlarau zong nih tehte a khaannak kha a kan hngalhter. A hmasa bik ah, Hmailei caan ah annih he ka tuah lai mi biakamnak cu hihi a si: An lung chung ah ka nawlbia kha ka chiah hna lai i an ruahnak chung ah ka tial hna lai,” a ti.
Vawlei sualnak vialte a hnawh dih hnu ah, “hihi anmah he ka tuah lai mi biakamnak cu a si” tiah a ti. Biakamnak cu zeidah a si? “An lung chung ah ka nawlbia kha ka chiah hna lai i an ruahnak chung ah ka tial hna lai” a ti. A hramthawk ahcun nawlbia ning in nun kan i tim, asinain nawlbia thawng in khamh kan si kho lo.
A hnu deuh ah, Thlarau le ti thawngtha a zum mi vialte cu Jesuh nih a khamh hna ti kha kan hngalh. Jesuh tipil innak le thisen a zum mi paoh cu khamh an si.
Jesuh cu kan khamhnak Bawi a si. “Zeicahtiah vawlei cung dihlak ahhin a kan khamh khotu ding min dang zeihmanh a um lo,” (Lamkaltu 4:12) tiah a ti. Jesuh cu hi vawlei ah kan khamhtu ah a ra. Kan tuahsernak in khamh kan si khawh lo caah, Jesuh nih a khamhnak le a dawtnak a kan khamh i cucu kan lungthin chung ah a tial.
“Cun aa thawh than i, ‘An sualnak le an that lonak kha kaa cinken ti lai lo,’ a ti fawn. Cucaah annih cu ngaihthiam an si hnu ah cun an sualnak thianhnak ding ca i raithawi kha a herh ti lo” (Hebru 10:17-18) tiah a it.
Kan that lonak kha aa cinken ti lo. Kan sualnak vialte kha a lak dih cang caah, zumtu nih cun ngaihthiam ding mi sualnak kan ngei ti lo. Kan leiba cu tlamtling tein cham a si cang i leiba kan ngei ti lo. Minung cu Jesuh riantuannak thawng in khamh kan si i cucu tipil a innak le vailam cung a thisen thawng in a si.
Atu kan tuah a herh mi cu a thisen le tipil a innak zumh kha a si. “Cun biatak nan hngalh lai i biatak nih cun an luatter hna lai” (Johan 8:32) tiah a ti. Jesuh khamhnak kha zum tuah. Khamhnak hmuh hi thawchuahnak in a fawi deuh mi a si. Na tuah a herh mi cu zumh lawng a si. Khamhnak cu Pathian bia zumh kha a si.
Jesuh cu kan khamhtu a si ti kha zum (Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen) law khamhnak cu keimah ta a si tiah zum tuah. Nangmah ruahnak kha hlaw cang law Jesuh khamhnak kha zum tuah. Jesuh na zumh taktak i zungzal nunnak ah hruai na si nak lai thla ka cam.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
