(Joshua 4:23)“Bawipa nan Pathian nih kan tan dih hlantiang kan caah a certer mi Rili Sen cungah a tuah bang khan, Jordan tiva ti cu nan tan dih hlantiang a carter.”
Jordan tiva thil cang mi zeidah a kan cawnpiak?
Sualnak nih a chuahpi mi thihnak le a vun zultu biaceihnak vialte Jesuh Khrih nih a tei cang tinak a si.
Atu ahcun Thiang Thlarau a kan cotertu thawngtha bia dawh kong chim ka duh. Moses a thih hnu ah Pathian nih Joshua kha Israel hruaitu ah a thim. Moses cu Biakam Hlun nawlbia aiawhtu a si. Moses kha thi loin Israel mi hna he Jordan tiva kha tan in Canaan ram ah lut ve sehlaw Joshua kha Israel mi hruaitu a si herhnak a um lai lo. Asinain Pathian nih Moses kha Canaan ram pawngkam tiang lawng a phakter i a chung luh kha a sianh lo.
Kan Bawipa Nih Moses Le Joshua A Kan Pek
Biakam Hlun nawlbia aiawhtu a si mi Moses nih Israel mi kha Canaan ram tiang a luhpi kho hna lo. Nawlbia hruainak tang ah Moses nih hi thil hi rak tuah kho sehlaw Pathian nih kan khamhnak caah a timh lamh thil he ai kalh tinak a si hnga. Nawlbia zulhnak in cun ahohmanh Pathian hmai ah sualnak in a luat kho mi an um lo, zeicahtiah ahohmanh nih nawlbia an zul kho lo. Zeicahtiah nawlbia cu sual hngalhternak ca lawng ah a si (Rom 3:20).
Pathian nih minung nawlbia a peknak a ruang ah a sualnak ai hngalh i nawlbia ni a cawnpiak hnu ah Khrih lei ah a hruai i zumhnak in khamhnak a conak ding ah a si (Galati 3:24). Nawlbia cu minung Jesuh lei ah a kan hruaitu lawng a si caah Jesuh Khrih vawlei cung a ratnak cu a si. Pathian nih Joshua nawl a pek mi cu Israel kha Jordan tiva tanter i Canaan ram luhpi kha a si.
An hruaitu thing mi Moses a thih hnu ah Pathian nih Israel mi cu Canaan ram ah an hruaitu thar Joshua he a luhter hna. Joshua nih hruaitu upa kha nawl a pek hna i, “Riahhmun chung ah khan i chawk u law, mizapi kha, riahcaw i tim tuah u, zeitintiah nithum chung ah, Bawipa nan Pathian nih co awk an pek mi hna ram cu va co awkah hi Jordan hi nan tan lai,’ tiah chim hna u,’ tiah nawl a pek hna” (Joshua 1:11).
Moses hmang in Canaan ram luh khawh a si lo ti kha Pathian nih a langhter hnu ah Joshua kha luhnak nawl a pek. Pathian nih Joshua kha nawl a pek i, “Cun biakamnak kuang a putu tlangbawi hna cu, Jordan tiva kam nan phak tikah, Jordan tiva chung ahcun nan dir peng lai,’ tiin nawl na pek hna lai.” tiah a ti. Joshua nih Israel mi hna cu, “Hika ah hin ra ulaw, Bawipa nan Pathian bia kha thei tuah u,” tiah a ti hna. Cun Joshuah nih, “Mah hi hin Pathian nung cu nan lakah a um i, amah nih pel lo tein nan hmai in Canaan mi hna le Hit mi hna le Hiv mi hna le Periz mi hna le Girgash mi hna le Amor mi hna le Jebus mi hna cu a dawi hna lai, ti kha hngal ko u” (Joshua 3:8-10).
Moses a thih hnu ah Pathian nih Joshua cu nawl a pek i Israel mi hna he Canaan ram ah a luhter hna. Joshua min sullam cu “Khamhtu” tinak a si i “Jesuh” min le “Hosea” min he a sullam ai khat. Pathian salpa Joshua nih Israel hruaitu kha nawl a pek hna i Pathian kuang kha a putter hna i mipi hruai pah in Jordan tiva kha an tan. Pathian kuang a putu tlangbawi hna nih an ke ticung an tan bak in (facang tuan lio ahcun Jordan tiva hi a kuang a khat), Jordan tiva cu Zaretan khuapi kam a um mi Adam khan a dir. Cutikah Cite rili ti mi Arabah rili ah a vung luang mi ti kha a cat i mipi nih tiva ral Jericho lei ah an tan khawh (Joshua 3:15-16).
Hi nih a kan cawnpiak mi cu Pathian nih sualnak nih a chuahpi mi thihnak le a vunzultu biaceihnak vialte a hrawh dih cang tinak a si. Phungdang in cun, kan Bawipa Jesuh Khrih nih tipil a innak le vailam cung a thisen in kan sualnak vialt a tawl dih cang tinak a si. Cuticun minung kha kan sualnak in a kan khamh i Vancung Pennak a hmuhsaktu Canaan ram lei ah a kan hruai.
Jordan Tiva Cu Minung Thianhnak A Si
Biakam Hlun he Biakam Thar he kan hmuh mi Jordan tiva tuanbia hi minung sualnak le biaceihnak le chiatserhnak in a kan khamhtu hmanthlak a hmuhsaktu a si caah a biapituk hringhran mi a si.
Jordan tiva hi thihnak tiva tiah ti a si i hi tiva cu Rili Thi kha a si. Jordan ti sullam cu, “thlanglei lawng ah a luang mi tiva, thihnak” asiloah “pil, nam, hnekchih, tlak” tinak a si. Hi nih minung sualnak tuanbia kha a hmuhsak. Hi tiva ah, Jesuh nih tipilnak a in i minung thawnnak nih a thah khawh lo mi sualnak kha a co hlan hnu ah vailam cung ah biaceihnak a in i minung ai ah a kan thihpiak.
Adam le Evi hrinsor a si mi nangmah le keimah cu khuaka lei ah dah kan kal? Ser mi thil vialte hi sualnak he hrin kan si bantuk in, sualnak kan tuah i sual man thihnak a ing ding mi kan si. Minung tuanbia kan zoh tikah ser mi thil vialte hi hrin kan si in thihnak lei ah kar a hlang mi kan si. Kan sualnak hi tei khawh kan i zuam zong ah kan tei kho lo i a donghnak ah sual biaceihnak a ing ding mi kan si.
Asinain Pathian sualnak le biaceihnak kha a kan teipiak. Pathian nih Joshua kha Israel mi hna hruaiter in Jordan tiva tan hnu ah Canaan ram ah a luhter hna. Hihi Pathian nih Joshua caah a duhpiak mi a si. Hi tuanbia nih a kan cawpiak mi cu sualnak in luatnak ding caah sual man thihnak pek a hau u cu hnu lawng ah sualnak in thianh kan si i vancung ah a lut ding kan si.
Biakam Hlun ah Pathian kuang putu tlangbawi hna nih an ke kha tiva chung an van chiah bak in tiva kha a cat i vawlei ro ah aa cang. Cuticun Israel mi nih Jordan tiva kha an tan. Hihi thawngtha bia dawh a zum mi hna nih an co mi sual ngaihthiamnak a si. Ti le Thlarau thawngtha bia dawh nih sual man thihnak man kha a pek i cuticun thwangtha bia dawh a zum mi vialte nih Thiang Thlarau umpinak kan co.
Ralbawi Naaman
Siangpahrang 5 ah kan hmuh mi Siria ralbawi ngan Naaman cu upat hmaizah mi ralbawi le ral kut chung in an ram a khamhtu pa a si. Cun amah hi thinhmui nih a tlunh caah chiatserhnak ruang ah zeizong te a sung ding mi pa a si. Asinain a hnu ah a zawtnak le chiatserhnak in luatnak lam a um ti kha a hngalh. Israel ram ah a um mi Pathian salpa a ton ah cun a dam lai tiah thawng a theih. Hihi thawngtha hi sal ngakchia nute nih a chimh mi a si. A ti mi cu, “Cun a bawinu sin ahcun, “Samaria i a um mi profet sin ah ka bawipa hi va kal sehlaw ka hei duh dah! A thinghmui zawtnak hi a hei dam ko hnga,” (2 Siangpahrang 5:3) tiah a ti.
Cu thawng cu a zumh i Israel ah a kal. Elisha inn hmai a phak tik ah, Elisah nih bia a hei thlah i, “Va kal law Jordan tiva ah voi sarih in va kholh, cun na titsa cu a dam lai i na thiang lai” (2 Siangpahrang 5:10) tiah a ti. Khuaruahhar in damnak ka hmu lai tiah ai ruah mi pa cu a thin a hung i an ram ah kir aa tim. Asinain a salpa nih a nawl peng caah Elisha bia cu a ngaih i Jordan tiva ah voi sarih a va hnim. Cuticun a titsa cu damnak a hmu i ngakchia titsa bantuk ah aa cang.
Cubantuk in kan sualnak vialte ngaihthiam kan sinak ding ah kanmah ruahnak kha kan hlawt i Baibal biatak kha kan cohlan ding a si. Cuticun thluachuahnak dawhte pek kan si ve lai. Khamh a duh mi paoh nih Pathian kha an zumh i a nawl an ngaih ding a si.
Baibal nih a kan chimh mi cu vawlei cung sualnak vialte hi Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak in a tawl dih cang ti kha a si. Nawlngai lo mi Naaman bantuk in kan ruah awk a si lo. Ti le Thlarau thawngtha bia tel loin kan sualnak in thianh khawh kan si lo. Cucaah kan sualnak vialte in thianh kan sinak ding ah ti le Thlarau thawngtha bia dawh kan zumh ding a si. Naaman nih Jordan tiva ah voi sarih ai hnimnak in damnak a hmuh bantuk in kannih zong Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti le vailam cung a thihnak nih sual leiba a cham dih cang ti zumhnak in kan sualnak in thianh kan si ve. Hi thawngtha bia dawh hi a sining tein kan zumh ding a si.
Jordan tiva thil khuaruahhar a cang mi nih Adam hrinsor vialte sual chiatserhnak le dantatnak in kan luat cang nak thawng a kan thanh. Minung vialte cu Adam le Evi nih Satan bia an ngaih caah Eden dum in thawl kan si. Asinain Jordan tiva chung in a rak luang mi tuanbia nih cun minung vialte Eden dum ah a kan kirpi than.
Jordan Tiva Thil Cang Mi
Baibal nih Jesuh nih Jordan tiva in sualnak vialte a lak dih cang ti a kan cawnpiak. “Atu cu hitihin si ko seh. Pathian nih tuah u a ti mi paoh cu tuah in um ko seh” (Matthai 3:15) tiah a ti. Baibal nih a kan chimh mi cu, Jesuh nih Jordan tiva tipil a in ah khan vawlei sualnak vialte a lak dih ti hi a si. Phundang in cun, Jesuh tipil innak hi minung vialte sal ah a kan tlaitu sual cikcin chahnak hrampi a si. Hitihin Jesuh nih sualnak cu a donghnak a phakter i Vailam cung a thisen in khamhnak a kan pek.
Jordan tiva cu kan sualnak vialte a kan thianhtu tipil innak tiva a si. Pathian nawlbia kan tlamtlinh khawh, “Sualnak man cu thihnak a si” (Rom 6:23), zeicahtiah Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thihnak in sual leiba vialte a kan champiak dih. Hihi Bawipa nih minung a kan pek mi thawngtha bia dawh a si.
Adam in ai thawk mi minung sualnak vialte cu Jesuh nih Jodan tipil a innak le vailam cung a thisen in a donghter dih cang. Jesuh tipil innak ni sualnak pakhat hmanh a nganh ta mi a um lo, amah cu lawm ko u sih. Zeitluk thluachuak le thawngtha bia dawh dah a si. Hi thawngtha bia dawh a zum mi vialte cu sualnak chung in thianh kan si i, Pathian bia hmang in khamhnak a co mi kan si. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen cu minung vialte a kan khamhtu a si. Hihi kan zumh a herh hrimhrim. “Thil zei paoh hi zumhnak thawng in tuah a si lo mi cu sual a si” (Rom 14:23) tiah Bawipa nih a ti. Cubantuk in thawngtha bia dawh kan zum tik lawng ah thluachuahnak kan co.
Jesuh cu Johan nih tipilnak a pek ko ti hngalh buin na thinlung ah sualnak a um peng maw? Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih. Baibal ah ai tial mi hi na cohlan a herh. Jesuh tipil innak le vailam cung thisen lawng nih vawlei sual chaiterhnak vialte le thihnak in nunnak ah a kan thlen khawh. Tipil in ti cu, “tawl, hnim, phum, pek, chanh” tinak asi.
Minung vialte hi Jesuh thawngtha bia dawh zumhnak in sual ngaihthiamnak kan co. Hi ruang ah Jesuh nih ‘van lam ka si’ tiah a ti. Amah zumhnak thawng in vancung kan kai kho i zungzal nunnak kan ngeih khawh. Amah cu Thiang Thlaru umpinak a kan petu kan Bawipa a si. Tipil a innak le vailam cung a thisen zumhnak in sual dantatnak chung in kan luat.
Chiatserhnak a dih i tiva cu leiro ah a cang zeicahtiah Pathian kuang a phurtu tlangbawi hna nih zumhnak in tiva an tan. Hihi Pathian nih a timhlamh mi a si i, Jesuh tipil innak le thisen nih a tlamtlinh. Zeitluk thawngtha bia dawh dah a si. Hih khamhnak caah nawlbia a si i hi khamhnak nawlbia um loin khamh kan si kho lo. Hi thawngtha bia dawh a zum mi paoh nih Jordan tiva an tan khawh i Canaan ram an lut kho. Tiva a ro ti mi nih a langhter mi cu sualnak vialte cu Jesuh cung ah khin dih a si i biaceihnak a tuar cang tinak a si. Hi thawngtha nih Thiang Thlarau umpinak akan pek.
Minung a sertu Pathian nih minung a tlangpi in kan IQ hi 110-130 tluk a si ti kha a hngalh. Cucaah Thiang Thlarau peknak rian biatak a tlantlimh kho lo. Pathian nih vawlei sualnak vialte kha Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen in a tlamtlinh. Ti le Thlarau thawngtha bia zumhnak in Thiang Thlarau co khawh a si. Hi thawngtha bia zumhnak in Thiang Thlarau uminak ka co ti zong na vun hngalh lai.
Baibal ah ai tial ning tein sual chir thlacamnak in Thiang Thlarau co khawh a si lo ti hi a si. Minung nih thla tampi kan cam ahcun Thiang Thlarau kan co lai tiah an ruah. Asinain hihi a dik mi a si lo. Thawngtha bia dawh a zum mi lawng Thiang Thlarau pek an si i Pathian fa ah cohlan an si. Thiang Thlarau a co mi hna cu Pathian fa an si ko ti hmelchunhnak a si. Thawngtha bia dawh a zum mi lawng kha Pathian nih a fasinak hmelchunhnak ah Thiang Thlarau a pek hna.
Minung nih Jesuh lawng an zumh i thawngtha bia dawh an zumh lo ahcun an sualnak vialte thianhpiak an si maw si lo ti mi kong ahh hnangamnak taktak an ngei lo. Cucaah minung zapi nih kan sualnak vialte a hnawt dih tu Jesuh tipil innak le vailam cun a thisen kan hngalh i kan zumh ding a si.
Aho nih dah Jesuh nih vawlei sualnak vialte a lak dih tiah tehte a khaan? Tipil petu Johan nih. Johan nih tipil apek i vawlei sualnak vialte a lak ding kha Pathian nih a timhlamh mi a si (Leviticus 4:13-21, 16:1-13). Aho nih dah cu timhlamh mi cu a tuanchuah? Jesuh nih. Timh mi a tlamtling cang tiah aho nih dah a donghnak ah amah a khan? Thiang Thlarau nih. Thumkomh Pathian nih khamhnak cu Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen in an tlamhtlinh i a Fa ah a kan ser. Thiang Thlarau cu kan chung ah khua a sa i Pathian tinh mi Jesuh nih a tlamtlinh tikah sual ngaihthiamnak kan co ti kha amah a khaanpiak.
Vawlei cung ah thil a cang mi hi a buaithlak tuk tawn maw? Zeitluk in dah na ruahnak a tuaitam? Kanmah ruahnak kan hlawt hlan lo cu thawngtha bia dawh kan zum kho lo. Minung tampi nih nihin an zumh mi cu a hramthawk sualnak lawng hnawhpiak kan si i nitinte kan sualnak cu sualchir thlacamnak in ngaihthiam kan si tiah an zumh. Asinain hihi biatak ai hlat mi thawngtha bia deu a si. Hi thawngtha na zumh ahcun Baibal hi a hram in a dongh tiang na hngalfiang kho lai i Jesuh na zulh caan a sauh deuhdeuh tikah harsatnak na tong deuhdeuh lai. Hi ruang ah Khrihfa chung ah thawngtha biadang le Pathian dang a biapi an umnak a si.
Mi cheu khat nih ‘thlacamnak’ in Thiang Thlarau umpinak kan co tiah an ti. Thangthat awktlak a lo ngai nain, Baibal nih a kan chimh mi cu Jesuh tichung a hung chuah in Thiang Thlarau a cung ah thuro bantuk in a hung i fu ti kha a si. Hihi a dik mi thawngtha a si i hi thawngtha a zum mi lawng nih Thiang Thlarau an co.
Cun cheu khat nih sualchir thlacamnak in Thiang Thlarau kan co tiah an ti. Minung nih sual ngaihthiam kan hal tikah maw Thiang Thlarau hi pek kan si? Pathian cu a ding mi a si. A zaang an fah ruang ah an cung ah Thiang Thlarau a ra lo. Zeitluk fak in kan tah i thla kan cam zong ah Thiang Thlarau a ra lai lo. Pathian nih kan khamhnak caah a timhlamh mi a tlamtlinh ti a zum mi sin lawng ah a ra. Zeitluk sau le zeitluk fak in thla na cam zong ah Thiang Thlarau na co kho lo ti kha na hngalh awk a si. Thiang Thlarau cu minung duhnak in rian a tuan lo.
Tuanbia kan zoh tikah minung biakhiahnak cu i thleng lengmang ko hmanhsehlaw Thiang Thlarau umpinak nawlbia cu zeitik hmanh ah ai thleng bal lo. Minung nih thawngtha bia dawh a hngalh lo ahcun zumhnak biatak karhlanpi a har tuk. Hi ruang ah minung tampi nih Thiang Thlarau an co kho lo. Jesuh na zumh i thawngtha bia dawh na hngalh lo ruang ah na rawk ahcun zeitluk in dah na ngaihchiat lai? Mi cheu khat caah cun thawngtha bia dawh hi an lam khamtu le hnahnawk men a si.
Johan nih Jesuh tipil apeknak biathli na hngalhfian ahcun na sualnak vialte in ngaihthiam na si lai i Thiang Thlarau umpinak zong na co lai. Misual vialte kha tipil a innak, a thihnak le a thawhthannak in a kan khamh. Jesuh nih a kan khamhnak lam hi a ding mi lam a si. Amah cu misual vialte a kan Khamhtu le Thiang Thlarau umpinak a kan petu a si.
Na Zumh Lawng Ah!
Biakam Hlun ah kan hmuh mi cu tlangbawi hna nih an ke kha tichung an chiah tikah vawlei ro ah ai cang ti kha a si. Ti a cat ti cu khuaruahhar tuk a sinain cunak khuaruahhar deuh nih a vun zulh. Khuaruahhar deuh a si mi cu tiva kha tlangro ah ai cang ti hi a si. Hi thil a cang mi nih Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen in Pathian nih a kan khamhnak kha amah an khaan. Vawlei ro nih a hmuhsak mi cu Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen nih kan sualnak vialte a kan ngaihthiam cang tinak a si, amah cu lawm ko u sih. Atu ah kan tuah a herh mi cu sual ngaihthiamnak co le Thiang Thlarau umpinak co kha a si. Jesuh nih Jordan tiva tipil a innak in sualnak vialte a tawl dih cang ti biatak hi na zum maw?
Jesuh nih vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipilnak a in ti hi na zumh awk a si. Cun tipil innak hi zeitluk in dah a biapit ti zong kha na hngalh i na zumh a herh. Tlangbawi nih tiva tan hna hlah sehlaw Israel mi hna kha Canaan ram an lut kho hnga lo. Canaan ram an luhnak ah a pakhatnak bik an tuah mi Jordan tiva tan kha a si. Cucaah Pathian kuang he tiva kan tan lawng ah Canaan ram kan lut kho lai. Hi nih a kan chimh mi cu ti le Thlarau thawngtha bia nih kan sualnak vialte a kan ngaihthiam tinak a si.
Baibal nih a kan chimh mi cu Jesuh tipil innak hi Pathian tuahser mi a si ti hi a si. Cun hi thil hi tlangbawi he pehtlai zong in a cang mi a si. Tlangbawi nih tiva chung an tuk tik lawng ah tiva a reu bantuk in thawngtha bia zumhnak lawng in vawlei cung minung nih sual ngaihthiamnak an co khawh.
Thiang Thlarau umpinak cu thawngtha bia dawh zumhnak ah hrambunh in pek mi kan si. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen nih sual ngaihthiamnak le Thiang Thlarau an coter. Hi ti le Thlarau thawngtha bia hi Thiang Thlarau umpinak conak ding ah biapi tuk mi a si.