(Matthai 27:45-54)“Chun in zanlei suimilam pathum tiang cu ram cu a dihlak in muihnak nih a khuh i, suimilam pathum tluk ah khin Jesuh cu a au i, Eli, Eli, lema sabakthani, a ti, a sullam cu Ka Pathian, ka Pathian, zeicahdah na ka kaltak, ti a si. Cu ka i a dir mi a cheu khat nih khan an theih i, Elijah a auh cuh, an ti. Pakhatpa cu a khulrang in a va tli i puanchia kha aa lak i mitsur hang ah a hnim i fung par ah a temh i dawpter a hun zalh. Sihmanhsehlaw a dang nih khan, Um rih, amah kha khamh awk ah Elijah cu a rat le rat lo kan zoh rih lai, an ti. Jesuh cu fak piin a au than i a cat colh. Khi tikah Biakinn puanzar kha a lu in a taw ding aa cheu. Vawlei kha aa hnin, lung kha an i cheu i thlan kha an i hung, Pathian mi a rak thi cia mi tampi kha an tho than. Thlan khan an chuak i Jesuh cu thihnak in a thawhthan hnu ah Khua Thiang chungah khan an lut i mi tampi nih an rak hmuh hna. Jesuh a cawngtu ral bawi le a sin i a um mi ralkap hna nih khan lihnin le thil dang a um mi vialte kha an hmuh tikah an thla a hlauh hna i hi mi hi Pathian Fapa a si hrimhrim ko, an ti. Galilee ram mi Jesuh a rak zul tawn mi hna le a rak bawm tawntu nu tampi nih khan a lang in an cuanh.”
Zeiruang ah dah Jesuh a thlarau Vailam cung i pa sin a chanh ah khan Pathian biakinn puanzar ai cheu?
Tipil a innak le vailam cung a thihnak nih Pathian Pennak innka a on caah.
Thawngtha bia dawh kan hngalhfian khawhnak ding ah Biakam Hlun ah zeitindah minung nih raithawinak phung zulh in Pathian hmai ah sual ngaihthiam an co ti kha kan hngalh ta a herh. A tanglei biatak hi na hngalh i na zumh a herh.
Biakam Hlun cauk Leviticus 16 ah ai tial bantuk in hlan lio raithawinak tuah ning cang cu, tlangbawi ngan nih thawinak saram lucung ah khan a kut a chuan i mipi nih kum khat chung an sualnak kha saram lucung ah a chuanpiak hna. Cun Israel mi hna aiawh ah saram cu thah a si i a thisen kha tlangbaw ngan nih vel ngeihnak thutdan ah a toih. Cuticun Israel mi hna sualnak cu ngaihthiam a si. Cubantuk cun, kutcung chuannak, thisel le Pathian bia a zum mi lawng Hmun thiang chung ah an lut kho.
Tlangbawi hna cu puanthlam khandal pakhatnak ah khan riantuan ding ah an lut. Asinain khal a pahnihnak, hmun thiang chung ah tlangbawi ngan lawng kum khat voi khat a lut kho i saram thisen he minung sualnak kha ngaihthiam a hal piak tawn hna (Hebru 9:6-7). Zumhnak in kut cung chuan hnu ah thah mi saram thisen ken lo cun Hmun thiang bik chung ah tlangbawi ngan zong luhnak nawl a ngei lo.
Biakam Thar Nih A Kan Chimh Bantuk In, Jesuh Khrih Cu Kan Caah Raithawi A Si
Biakam Thar nih a kan chimh bantuk Pathian Pennak chung ah kan luh khawhnak cu Jeush tipil innak le vailam cung a thisen zumhnak in a si ti hi a si. Zeitik ah dah Pathian biakinn puanzar kha hmun hnih ah a lu in a taw tiang aa cheu? Hi vawlei a rat i Johan nih tipilnak a pek hnu, vailam cung an thlai lio ah.
Hihi zeiruang ah dah a si? Jesuh cu vawlei sualnak vialte kalpi ding ah hi vawlei ah Pathian tuufa dirhmun in a ra i Johan nih tipilnak a pek hnu ah sual leiba champiak ding ah vailam cung thihnak a tuar. Puanzar a tlek mi a kan hmuhsak mi cu Pathian le minung a kan thentu sualnal vialte kha Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen nih a hrawh dih cang tinak a si.
Jesuh amah hrimhrim nih hi dawnkhantu hi sualman thihnak leiba champiak nakin a hrawh dih. Jesuh cu vawlei sualnak kalpi ding ah tipilnak pek a si i vailam cung ah a thisen a luanter. Hi ruang ah Pathian biakinn puanzar cheu hnih ah a lu in a taw tiang aa cheunak a si. Tlangbawi nih kutcung chuannak zumhnak he puanthlam ah a luh khawh bantuk in atu ahcun Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen zumhnak in Pathian Pennak chung ah kan lut kho.
Jesuh vailam an tah lio ah aw thang piin, “Eli, Eli, lama sabakthani?” a sullam cu, “Ka Pathian, ka Pathian zeicahdah na kal tak?” tiah a au (Matthai 27:46). A hnu a thlarau pa sin a chanh ahcun, “Aa lim cang” (Johan 19:30) tiah a ti. Jesuh cu vailam cung ah Pathian nih caan tlawmpal chung cu a hlawt zeicahtiah Johan nih tipil a pek bantuk in vawlei sualnak vialte kha aphurh i vailam cung thih a herh caah a si.
Minung khamhnak caah a thi. Tipil a innak le vailam cung a thisen theipar cu, amah a zum mi paoh cu khamh an si. Sualnak he hrin kan si i sual phawtnak kan huah caah Jesuh cu vawlei sualnak vialte kalpi ding ah tipilnak pek a si.
Jesuh nih kan sualnak vialte a lak dih hlan paoh cu Vancung Pennak kutka cu khar thipthep a si. Jesuh cu Johan nih tipilnak a pek i vailam cung a thih tikah Pathian biakinn puanzar cu a lu in a taw tiang pahnih ah aa cheu i ti le Thlarau thawngtha bia a zum mi paoh cu Pathian biakinn ah luhnak nawl a ngei.
Ti le Thlarau thawngtha bia ah zumhnak ka ngeih caah Bawipa ka thangthat. Jesuh nih tipil a innak le vailam cung a thihnak in a tlamtlinh mi ti le Thlarau thawngtha bia ka zumh caah Vancung Pennak chung ah ka lut kho cang. Keimah thawnnak le zuamnak in khamhnak ka co kho lo.
Vancung Pennak chung ah a kan luhtertu thluachuahnak hi thlacamnak sawhsawh, pekchanhnak le pumhremnak in co khawh mi a si lo. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen zumhnak lawng in sual ngaihthiamnak co khawh a si. Hi thawngtha bia dawh zumhnak lawng in Vancung Pennak chung ah luh khawh a si. Jesuh a zum cang mi hna nih cun zumhnak dang a herh ti lo. Vancung pennak chung luhnak nawl cu pumpak zuamnak, pekchanhnak le thil tha tuahnak in pek a si lo. Zumtu caah Vancung Pennak chung luhnak lam cu Jesuh nih Jordan tiva tipil a innak le vailam cung a thisen zumhnak thawng in a si.
Ti zumhnak (Jesuh nih Jordan tiva tipil innak) le a thisen (Vailamtah) zumhnak nih Vancung Pennak chung ah a kan hruai hna. Jesuh zumh hnu ah a thinlung ah sualnak a ngei peng mi nih thil pakhat an herh: ti le Thlarau thawngtha bia. “Biatak cu nan hngalh lai i biatak nih cun an luatter hna lai” (Johan 8:32).
Kan thih ding nicaan fiang in kan hngal kho lo, asinain Jesuh nih cun a hngalh. Kan sualnak kha fiang tein a hngalh caah a luancia kum thong hnih hrawng ah khan tipil innak le vailam cung a thisen in a rak tawl dih cang.
Pathian Biakinn Puanzar A Thlektu Thawngtha Bia Dawh Hi Kan Zumh Ding A Si
Minung vialte an sualnak in khamh ding ah khamhtu cu ngaknu thiang in hrin a si. Kum 30 a si i Jordan tiva tipil a innak nih vawlei sualnak vialte a tawl dih. Minung nih a derthawmnak le a tlamtlin lonak ruang ah a tuah mi sualnak vialte cu ngaihthiam a si. Tipil a innak le a thisen cu minung khamhnak tawhfung a si. Jesuh nih tipilnak a in i vailam cung a thisen a luanternak thawngtha bia dawh a zum mi paoh cu Vancung Pennak chung ah an lut kho.
Jesuh nih vailam cung in a thlarau pa sin a chanh ah khan Pathian biakinn puanzar aa cheu. Jesuh vailam cung a thih ah khan zeitindah Pathian biakinn puanzar cu cheu hnih ah aa cheu khawh? Thawngtha bia dawh hmang in amah nih minung khamhnak a tlamtlinh caah a si.
Biakam Hlun ah Israel mi hna puanthlam kong kan hmuh. Cuka ahcun khangh thawinak biaktheng le dar hmaihum an um. Hmaihum van lawnh ah puanthlam a si i puanthlam chung ahcun Pathian sunparnak le umpinak a si mi kuang a tuamtu puanzar a um. Puanzar cu fek tuk in tahchih mi a si caah a kil kil li in rang pali nih hnuk hna hmanhsehlaw a cat kho ding a si lo. Solomon nih puanthlam kha Pathian biakinn pungsan in a thlen ko nain a sining pi cu ai khat ko i puanzar zong kha hmunthiang bik luhnak lam ah zar a si rih ko. Asinain Jesuh nih tipilnak a in i vailam cung a thisen a luanter ah kha cu puanzar pi cu a lu in a taw tiang cheu hnih ah aa cheu. Hi nih Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen nih a chuahpi mi thawngtha bia zeitluk in dah aa dawh i a tlamtlin ti kha a langhter.
Pathian nih minung vialte kha sual ngaihthiamnak le zungzal nunnak laksawng a pek hna i thawngtha bia dawh in a pom hna. Jesuh cu raithawinak ah aa pekchanh bantuk in tipil a innak le vailam cung a thisen nih sual leibia vialte a cham dih. Baibal nih “Sualnak man cu thihnak a si” (Rom 6:23) tiah a ti. Biakam Hlun ah raithawinak thisen he lawng ah Pathian biakinn ah luh in sual ngaihthiamnak co khaw a si bantuk in Biakam Thar zong ah kan raithawinak a si mi Jesuh i ken lawng ah sual ngaihthiamnak kan co khawh i Pathian kan panh khawh ve. Hihi biatak a si. Cun “Sualnak man cu thihnak a si” ti mi nih zeitluk in dah thawngtha bia aa dawh ti kha a langhter.
Vancung phaknak lam cu thawngtha bia dawh hi a si. Puanzar cheu hnih aa cheunak nih Pathian Pennak on a si cang nak kha a langhter. Thawngtha bia dawh kan zumh i, “Oh, Jesuh nih ka sualnak vialte a lak dih. Oh, Jesuh nih vailam cung ah sual leiba vialte a cham dih!” tiah kan chim tikah Vancung innka cu on piak kan si. Atu ahcun Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen in zumhnak a co mi vialte caah Van innka on piak an si cang. Jesuh thisen nih thihnak chung in a kan khamh i tipil a innak nih minung sualnak vialte a lak dih.
Jesuh nih vailam cung in a thlarau pa sin a pek tikah vawlei cu aa hnin dih. A thisen cu vawlei ah a tla i tang niamnak a va luang. Jesuh vailam cung a thih tikah minung sualnak vialte cu hnawhpiak kan si, thawngtha bia cu a tlamtling i zumtu vialte cu Vancung Pennak chung ah luhnak a kan pek. Hihi hrinthannak kan ti mi biatak cu a si.
Jesuh hi minung taktak a rak si lo tiah chimphuan duh ruang ah hlathlainak a tuah mi thiamsang tampi an um. Asinain tuanbia ah a rak um taktak nak kha ahohmanh nih an al kho lo. Cu chung ah cun minung tampi nih Jesuh tipil innak le vailam cung a thihnak kha an zumh thai. Jesuh a rak um ko ti al cu a si kho lo mi a si tiah an phuan. Thawngtha bia dawh a si mi, hrin a sinak, tipil a innak, a thihnak, a thawhthannak, vancung a kainak le a rat thannak ding kong an hngalh tikah Jesuh cu an khamhtu le an Bawipa an an cohlan.
Jesuh tipil innnak kan hmu lo. Kum 2,000 lio ah a rak cang mi kha kan mit nih a hmu lo. Asinain catial mi hmang in, kan dihlak in thawngtha bia dawh he pehtlaihnak kan ngei kho. Jesuh nih Pathian le minung a karlak dawnkhantu kha tipil a innak le vailam cung a thisen in a hrawh dih i Pathian Pennak chung puanzar kha a lu in a taw tiang cheu hnih ah a cheu dih.
Atu cu Jesuh tipil innak le vailam cung thisen nih a tlamtlinh mi thawngtha bia dawh a zum mi paoh cu Vancung Pennak chung ah an lut kho lai. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen nih a chuahpi mi thawngtha bia dawh hi Vancung Pennak chung luhnak ding ah tawhfung a si ko tiah na zum maw?
Keimah zong caan khat lio ah Jesuh hi ka khamhtu tiah ka rak zumh ko nain thawngtha bia dawh ka rak hngal lo. Asinain nikhat cu Baibal ah khel khat lei a dawtnak kong ka vun rel. Cutikah Jesuh cu keimah caah tipil a ing, vailam cung ah a thi i keimah caah thihnak in a tho than ti kha ka hngalh. Jesuh nih a kan dawt tuk ruang ah Jordan tiva ah tipilnak a in i sual man leiba a kan chiampiak. Hi thawngtha bia dawh zumhnak in Vancung Pennak chung ah kan lut kho.
Hihi Pathian nih minung caah a dinfelnak a langhter mi a ngan bik le tuanbia hmual ngei bik a si. A riantuannak vialte, hrin a sinak, Jordan tiva tipil a innak, Vailam cung a thihnak le a thawh thannak hna hi kanmah khamhnak caah a rak si. Kan thih hnu ah hell kal ding kan sinain Jesuh nih Jesuh nih thawngtha bia dawh a kan pek i Vancung Pennak chung luhnak lam a kan serpiak.
Hawi dawt hna, Jesuh vailam cung an thlai lio ah, ralkap pa nih a hnak ah fei in a chunh i ti le thisen a hung chuak. Hihi Baibal ah ai tial mi a si. Hi nih Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen kha tehte a khanpiak.
Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen na zumhnak nih na sualnak vialte an thianh piak ti hi na zum maw? Jesuh tipil innak hi na khamhnak ah sullam tlawmtuk lawng a ngei maw? Cuti na zumh ahcun i chir zokzok. Atu ahcun Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen kha Pathian biatak ah kan cohlan a herh.
Na Sualnak Vialte In Thian Na Duh Maw?
Kan leiba in luat kan duh ahcun kan cham a herh bantuk in kan sualnak in thianh kan duh ahcun Jesuh tipil innak le a thisen kan zumh a herh ve. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen zumh lo sual ah kan tluk awk a si lo. Kanmah tein kan sualnak kha Jesuh cung ah kan chuang lo nain aiawhtu tipil petu Johan nih kan rian a kan tuanpiak.
Jesuh vailam cung a thih ah khan Jerusalem in mithiang thlan cheu khat cu an i hung i cu hnu nithum ah Jesuh zong thihnak in a tho than i Galilee ah a kal. Hi khuaruahhar thil hi a cang taktak mi a si nain minung tampi nih an zum lo.
Kan Bawipa nih sual ngaihthiamnak a co mi miding mi vialte Vancung Pennak chung luhnak nawl a kan pek. Khamh kan si i hrinthannak kan co mi cu kanmah zuamnak le biaknak kan tanh ruang ah si loin thawngtha bia dawh kan zumh caah a si. Hi tuanbia hi phuahcop tuanbia a si lo. Vawlei sualnak vialte cu Jesuh tipil innak in a cung ah chuan dih a si. Amah ah sualnak a um lo nain sualnak a phurh mi vialte kha pakhat hmanh tang loin vailam cung ah a thihpi dih.
Jesuh nih a thlarau pa sin a ap tikah vawlei ah li aa hnin i lung an i hnin dih. Centurion le a ralkap pawl nih Jesuh takpum an congh lio ah thil sining an hmuh dih i an khuaruah a har tuk caah, “Hi mi hi Pathian fapa a si hrimhrim ko” (Matthai 27:54) tiah an ti.
Arimathea i mirum pa Joseph nih Jesuh ruakpum cu a lak i puanghmangthia in a tuam hnu ah amah thlan hmun ah a vui. Nithum chung a ruak him tein a umnak ding ah Farasi le tlangbawi ngan hna nih nawl an chuah.
Asinain Jesuh cu a zum mi paoh zungzal nunnak thar pek awk ah thihnak in a thothan. Vailam an tah hlan i biakamnak a rak pek bantuk hna khan a thawhthan hnu ah Galilee ah a zultu pawl ton ding ah a kal. Hi thil vialte-hrin a sinak, tipil a innak, vailamhtahnak, thawhthannak, vancug kainak le a rat thannak te hna hi nih thawngtha bia dawh a zum mi kha a kan hruai. Keimah zong hi Jesuh cu Pathian Fapa le Mi Khamhtu a si ti tehte khaangtu ka hung si ve.
Ahosin In Dah Thawngtha Biatak Phuan A Si?
Jesuh tipil innak le thisen a zum mi hna nih thawngtha bia le biatak an phuan.
An sualnak chung in khamhnak a co mi hna nih hi thawngtha bia dawh hi an phuan. Mi pakhat nih thawngtha bia dawh zumhnak in sual ngaihthiamnak a co tikah Pathian Thiang Thlarau nih a kilven i a duhnak kha a thlenpiak. Pathian bia a thawng mi nih duhsah tein a thleng lengmang i zumhnak thawng chinchin a pek. Cun, amah zong nih Bawipa a thangthat. Pathian Thiang Thlarau kha a chung ah a um caah a chunglei nun kha ni khat hnu ni khat a thawng chinchin. Midang nih an hmuh tik ah, “khamhnak a co taktak. Khrihfa dik tak le Pathian fa a si” tiah tehte an khaan.
Khuachia hmanh nih hihi a cohlan i thawngtha bia ruang ah a thir. “Keimah cu hrem ka si cang” tiah a ti. “Asinain vawlei ah sualnak aum ti lo. Ahohmanh nih an thinlung ah sualnak an ngei ti lo.” Cucaah khuachia cu an thinlung ruahnak le zumhawktlak mi hna nunnak ah rian a tuan peng. Khuachia riantuannak cu minung nih thawngtha bia hmang in thlarau thluachuahnak an co lo ding kha a si.
Satan cu Jesuh he dohnak ah a sung cikcek. Satan cu Jesuh vailam tah tiang ah khan a hlawh a tling. Asinain Jesuh nih tipil a innak in vawlei sualnak vialte a tawl dih cang i vailam cung a thihnak nih sual leiba vialte a cham dih cang. Hi ruang ah zumtu vialte cu thawngtha bia thawng in a kan khamh.
Pathian nih minung sualnak khamh ding ah a timhlamh mi hi khuachia nih a kham kho lo. Jesuh nih minung sualnak kha tipil innak le vailam cung a thisen in a khamh i thawngtha bia dawh kha a tlamtlinh. Atu ahcun vawlei ah sualnak a um ti lo. Jesuh nih tipil innak in vawlei sualnak vialte a lak dih i sualnak kha vailam cung a thisen in a donghter i, “Aa lim cang” (Johan 19:30) tiah tehte a khaan. Thawngtha bia dawh a zum mi hna nih sualphawt ding ah Satan thawnnak cu lakpiak a si cang. Jesuh nih hrin a sinak, tipil a innak, vailam cung a thihnak le a thawhthannak in satan riantuannak cu a tei.
Na thinlung ah sualnak na ngei peng maw? Ngei lo. Khrihfa nih cun, “ka thinlung ah sualnak ka ngei lo” tiah raltha tein kan chim khawh. Jesuh tipil innak le vailam cung a thisen a zum mi vialte cu an thinlung ah sualnak pakhat te hmanh an ngei lo.
Atu ahcun thawngtha bia dawh kha kan thinlung ah khenhchih a si cang. Atu ahcun Pathian hmai ah zeihmanh ngaihchihnak um lo tein kan dir kho cang. Nan dihlak tein Jesuh nih Jordan tiva tipil a innak in vawlei sualnak vialte a tawl dih cang ti nan zum maw? Cuti si ahcun nan i lawmhnak cu a luan in a luang ko lai. Thawngtha bia dawh zumhnak hmang in thianter kan si i vawlei sualnak in luatter kan si. Pathian cu thangthat ko u sih.
“Zeicahtiah amah nih cun muihnak thawnnak chung khan a kan chuah i a dawt mi a Fapa pennak chung ah khan him tein a kan luhpi i a Fapa thawng cun luatnak kan hmu i kan sualnak cu ngaihthiam kan si” (Kolose 1:13-14).
Jesuh nih thawngtha bia dawh in khamhnak innka a kan hun piak. Pathian biakinn puanzar cheu hnih ah aa cheu bantuk in thawngtha bia dawh zumhnak an dawntu vialte kha na thinlung in na cheu dih ve a hau. Hi thawngtha zumhnak thawng in Vancung Pennak chung ah kan lut kho i hihi a hnu bik biatak, Thiang Thlarau umpinak a kan cotertu cu a si.