- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
Due to COVID-19 and disruption to international mail service
we have temporally suspended our ‘Free Print Book service’.
In the light of this situation we are not able to mail you the books at this time.
Pray that this pandemic will end soon and the resumption of the postal service.
Pray that this pandemic will end soon and the resumption of the postal service.
Subject 3 : The Gospel of the Water and the Spirit
[3-1] Warruok Manyakachieng’ (Johana 8:1-12)
“Yesu noa kanyo, modhi e got zeituni. Kinyne gokinyi mang’ich, nodwogo modonjo ei hekalu, kendo ji duto nochokore bute. Nobet piny, mochako puonjogi. To jopuonj chik kod jo-farisae nokelo dhako moro mane ojuk katerore. Ne gikete ochung’ e diergi, mi giwacho ni Yesu niya, ‘Japuonj dhakoni ojuk rando katerore! To chik mane Musa omiyowa wacho ni dhako makano nyaka go kod kite, mi tho. Into iwacho ang’o? Ne giwacho kamano nikech negidwaro wach moro ma degidonjnego. To Yesu nolung’ore piny, mondiko e lowo gi lith lwete. To kane jogo omedo penjo wachno, noting’ó wiye, modwokogi niya, ng’ato kuomu mapok otimo richo ema mondo okwong ogoye gi kidi! Eka nochako olung’ore mondiko e lowo. To kane giwinjo gima owacho, negia kanyo achiel achiel, chakre jomadongo nyaka jomatindo, mi Yesu kende e manodong’, ka dhakono ochung’ bute. Yesu noting’o wiye, mopenjo dhakono niya, “Nyarwar, ekegi? Onge kata achiel modong’ mondo ong’adni bura?” Dhakono nodwokeni, ‘Ooyo, jaduong’, onge ng’ato modong’.” Eka Yesu nokone ni, kata an bende ok ang’adni bura. Dhiyo, to kik ichak itim richo kendo.” Yesu nomedo puonjo ji, kowacho ni, ‘An e ler mar piny. Ng’at maluwa ok nowuoth e mudho, to nobed gi ler mar ngima.’”
Richo marom nade Ma Yesu norucho oko?
Richo duto mag piny.
Yesu nomiyowa warruok mosiko. Ka ng’ato oyie kuom Yesu kaka Jawar mare to irese. Nikech nowarowa duto. Ka nitiere ng’ato mapod richo chando, to mano timore nikech winjo mare marach, kendo ok oseng’eyo Yesu mondo oyud warruok kuom richo duto kokalo kuom batiso mar Yesu kod gur mare e Msalaba.
Nyaka wan duto wang’e kendo wayie kuom maling’ling’ mar wach warruok. Yesu noting’o richo mar ji duto e yor batiso mare kendo nong’adne buch tho e Msalaba nikech richowa.
Nyaka ibed kod yie kuom warruok mar pi kod Roho; en e warruok mosiko kuom richo duto. Nyaka to iyie kuom herane maduong’ moseketowago kare. Bende yie kuom gima osetimone warruok mari ei aora Jordan kendo kuom tho mare e Msalaba.
Yesu nong’eyo richowa duto mopondo. Ji mamoko osebedo kod yie marach kuom wach richo. Giparoni nitiere richo moko ma Ruoth ok nyal golo oko. Yesu osewarowa kuom kit richo duto.
Onge richo moro a mora ma Ruoth Yesu ne ok otieko. Nimar norucho oko richo duto mag pinyni, kendo en wach madiera ni onge ng’ato kata achiel ma Ruoth noweyo ka jaricho maok olwoko richone! Bende isefwenyo ni Injili osewari kuom richoni duto, nyaka richo mag higni mabiro? Bed kod yie mondo owari, kendo imi Nyasaye duong’ duto.
Dhako Mane Ojuk Rando E Richo Mar Terruok
Ji adi e piny Matimo richo mar chode?
Ji duto.
E kitabu mar Jonana 8, nitiere sigand dhako moro mane ojuk rando katerore kendo waneno kaka Yesu nowaro ngimane. Dwa her mar chiwo ler kuom ng’wono mane oyudo kuom Yesu. Ok en miriambo ka awachoni ji duto osetimo richo mare terruok e yo moro amora e kit ngimagi. Ji duto duto osetimo richo mar terruok.
Ka iseparo kamano to mano otimore nikech watimo richo nyadi mang’eny makoro ok wanyal neno ni watimo richo. Nang’o? Nikech wadak kod terruok mang’eny e ngimawa.
Kwa ng’iyo dhako ma Johana sura mar 8 wuoyo kuome, to asebedo kaparo matut mondo aneye ng’ato mapok otimo richo mar terruok. Onge ng’ato mapok otimo richo mar chode, mana kaka dhako mane ojuk rando e richo mar terruok. Wan duto wasetimo richo mar terruok, kata obedo ni wawuondore ni pok watimo richo mar terruok.
Bin iparo ni ok an kare kuom wuoyo kamano? Ooyo, An mana kare. Rang ane aluora mari e yo malong’o. Ji duto modak e piny osetimo richo mar terruok. Seche duto, kendo kamoro amora, ji timo richo mar terruok ka ging’iyo dhako moro e wang’ yoo ka gigombe ei chunygi.
Mak mana ni ok gisebedo ka gifwenyo e chunygi ni giterore nyaka chop githo. Ok jogo moseyud rando katerore kende to kata mana wan mapok ojukwa rando. Ji duto osetimo richo mar terruok e paro margi, to kod timbegi: donge en adiera ni mae kit ngimawa? Bin ichwanyori? En adiera. Waseling’ kuom wachni nikech orachnwa. Wach madiera e ndalo wagi en ni ji timo richo mar terruok e seche duto kaok gi sefwenyo ni gitimo richo.
Ji thoro timo richo mar terruok e chunygi. Wan ji ma Nyasaye ochweyo, kendo wadak e pinyni to ok wasefwenyo ni watimo richo ei chunywa nikech Nyasaye e chwor ji duto te.
Dhako mane ojuk e richo mar terruok ne en mana dhano machalo kodwa kendo ne oyudo ng’wono mar Nyasaye mana machal kodwa wan mwaseyudo ng’wono mar warruok. To Jo-Farisayo ma jomiriambo nokete mochung’ e diergi ka gisieme ka jong’ad bura, ka giikore mar chiele kod kidi. Jogi noikore mar ng’adone dhakono bura mana ka gima gin giwegi gin jomaler maonge kod richo bende pod ok osetimo richo mar terruok.
Jo-Kristo wetena, daer mar nyisou ni ji duto mong’eyoni gin kod richo ok nyal ng’ado burane jowetegi e wang’ Nyasaye, ka gin kod ng’eyo ni gin bende gin kod richo mar terruok e chunygi, to giyudo ng’wono mar Nyasaye mawaro wa duto. Ji duto mosefwenyo ni gin joricho ema sudo machiegni kod Nyasaye mondo owargi.
Ng’ano Mayudo Ng’wono E Wang’ Nyasaye?
Ng’ano mayudo Ng’uono Nyasaye?
Jogo maok owinjore.
Bende jal modak e ngima maler mapok otimo richo nyalo yudo ngwono mar Nyasaye koso en mana jal maoseyie ni en kod richo ei chunye ema yudo ng’wuono mare? Nga’t moyudo ng’wono en e nga’t man kod ng’uono mogundho mar warruok. Joma ok nyal reso ngimagi giwegi, joma yomyom, maok nyal, emayudo warruok. Gin e jogo man kod ng’uono mare.
Jogo duto maparo ni gionge kod richo ok nyal yudo warruok. Ere kaka de giyud ng’uono mar warruk ka gin giwegi to gionge kod richo minyal war?
Jopunj chik kod Jo-Farisai nokelo dhako moro mane ojuk rando e richo mar terruok. Ne gikete ochung’ e diergi, migiwachone Yesu niya, “Japuonj, dhakoni ojuk rando katerore! In to iwacho ang’o?” Ang’o momiyo ne gikelo dhakono ir Yesu ka giteme?
Jodonjogi bende nosetimo richo mar terruok e ngimagi ding’eny, to ne gitemo ng’ado bura ne dhakono ka gidwaro mondo richo go odong’ ewi Yesu.
Yesu nong’eyo paro mane gin godo kendo nong’eyo wach man kuom dhakono. Omiyo, ne owacho niya, “Ng’ato kuomo mapok otimo richo ema mondo okuong ogoye kod kidi.” Eka Jopuonj chik kod Jo-Farisai nochako a kanyo achiel achiel, kochakore kod jo madongo nyaka joma tindo, mi Yesu kende ema nodong’ bute.
Jogo mane oa ne gin Jopuonj chik kod Jo-Farisai, bende ne gin jotend lemo. Ne giseikore mar ng’ado bura ne dhako mane ojuk rando katerore ka giparo ni gin giwegi to gionge kod richo.
Yesu nonyiso hera mare e piny. Ni en owuon e wuon hera. Yesu nomiyo ji chiemo, nochiero jomo tho, nochiwo ngima ne wuowi ma miderma ma min mare ne chi liel, nochiero Lazaro ma ja Bethania, nochango jo-dhoho, kendo notimo hono ne jogo modhier. Nokawo oko richo duto mag joricho ka omiyogi warruok.
Yesu noherowa. En e jal ma malo manyalo timo gik moko duto; to Jo-Farisai kod jopuonj chik noparoni en ja-sikji. Mano emomiyo ne gikelo dhako cha ir Yesu mondo giteme.
Ne gipenje; “Japuonj, Japuonj, chik mane Musa omiyowa wachoni dhako ma kamano nyaka go kod kidi, mi tho. In to iwacho ang’o?” Negiparo ni obiro nyisogi mondo gichiele kod kite. Nang’o? Kwa ng’ado bura kod weche mondiki e Chik Nyasaye, to ji duto moyud katerore owinjore kichielo gi kidi nyaka githo kaonge dewo wang’.
Ji duto nyaka chiel kod kite nyaka tho kendo kar dak margi nie a taro mar mach. Msach richo en tho. To kata kamano Yesu ne ok oyie mondo gichiel dhakono kod kidi. To nowacho negi niya, “Ng’ato kuomo mapok otimo richo ema mondo okuong ogoye kod kidi.”
Ang’o momiyo Nyasaye nomiyowa kido 613 mag chike?
Mondo mi wafuenygo ni wan joricho.
Chik kelo mirima. Nyasaye ler kendo Chikne bende ler. Chik maler go ne okelnwa e andiko 613. Gimomiyo Nyasaye nomiyowa andike 613 mag chik nimondo wafweny ni wan joricho; wan dhano mapok oket kare. Mano puonjowa ni nyaka wadwar ng’wono mar Nyasaye mondo owarwa. Kaok wang’eyo wachno to waparo mana wechego mondik e chik, to kare di gowa kod kiti mondo watho, mana kaka dhako mane ojuk e richo mar terruok.
Jondiko kod Jo-farisai mane ok ong’eyo adier mar chik Nyasaye ne nyalo mana paro mar goyo dhakono kod kidi to kata mana wan bende. To, nga’no mane nyalo goyo dhakono kod kidi ka en bende en kod richo? Kata nobedo ni ne ojuke e richo mar terruok, to onge ng’ato e piny ni mane nyalo goye kod kidi.
Kadine dhakono kod wan bende ong’adnwa bura kod chik kende, to Chik dine ong’adonwa bura malich. To Yesu nowarowa, ka ne pod wan joricho, ka ogolowa e richo duto kod bura duto manyalo loyowa. Ng’ano kuomwa manyalo dong’ kangima, kadine Nyasaye ongádonwa bura koluwo andiko duto mag chik? Ji duto nyalo tho kendo dhi e mach.
Jondiko kod Jo-farisai ne ongeyo mana chik eyor ndiko kende, ka chik Nyasaye ne otigo eyo maber, chikno dine onegogi mana kaka jal ma chik ngadone bura. Adier, andiko mag chik ne omiwa mondo dhano ofwenygo richogi, to chik osehinyogi nikech gitiyo kode e yo marach.
Jo-farisai mandalogi kod Jo-farisai mag ndalo mag Muma chalre nikech gingéyo mana chik e yor ndiko kende. Omiyo koro, owinjore gingé gima ngwó no en, adiera kod ratiro mar Nyasaye. Owinjore opuonjgi injili mar warruok mondo oresgi.
Jo-Farisai nowacho, “Japuonj, Chik mane Musa omiyowa wachoni dhako ma kamano nyaka go kod kidi, mi tho. In to iwacho ang’o?” Ne gipenje kod chir, ka giting’o kidi e lwetegi. Kendo giparoni Yesu ok nyal bedo kod wach moro madowach negi. Ne girito mondo giyud wach maginyalo donjonego.
Ka Yesu ne nyalo ng’ado bura koluwo chik to kata en bende dine gigoye kod kidi. Ne gidwaro mondo gigo Yesu kod kidi kaachiel kod dhakono. To ka Yesu ne nyalo wachone gi ni mondo kik gigoye kod kidi, dine giwacho ni Yesu oketho Chik Nyasaye kendo de gigoye kod kidi kuom ketho chik. Mano ne en obadho malich!
To Yesu nolung’ore piny mondiko e lowo kod lith lwete, to jogo nomedo penje wachno niya, “In to iwacho ang’o?” en ang’o maindiko e lowo? Yie idwok penjo marwa. “Into iwacho ang’o?” Jogo nomedo penje wachno ka gichande.
Eka Yesu notingó wiye modwokogi ni ka ngáto kuomu mapok otimo richo ema mondo okuong ogoye kod kidi. Eka nochako olungóre mondiko e lowo. To kane giwinjo wachono, ne gia kanyo achiel achiel, chakre jo madongo nyaka jomatindo. Yesu kende ema nodong’ ka dhakono ochung’ bute.
“Ng’atno Kuomu Maonge Kod Richo Ema Mondo Okuong Goye Kod Kidi”
Ere kama indikoe richowa?
Ei chunjewa kendo ei Buge mag timbe.
Yesu ne owachone gi niya, “Ng’ato kuomu mapok otimo richo ema mondo okuong ogoye kod kidi.” Eka ne ochako olungóre piny ma ondiko e lowo. Jodongo ne ochako wuok achiel achiel ka gidhie yoregi. Jo-farsai madongo, mane osetimo richo mangeny, ne nyalo aa kanyo mokwongo. Jo-farisai matindo ne oa. Ka Yesu nyalo chung’ kawuono ni e dirwa, eka wan bende wachung’ kawaluoro dhako cha. Kato Yesu wachnwa ni achiel kuomwa mapok otimo richo ema mondo okwong ogoye kod kidi, en ang’o ma inyalo timo?
En ang’o mane Yesu nyalo ndiko e lowo? Nyasaye, mane ochweyowa, ndiko richowa kuonde ariyo mopogore.
Mokwongo ondiko richowa e chunywa. “un jo Juda, richou ondiki gi kalamb chuma, kendo ogorgi gi gima bith e chunyu kendo e tunge kendeu mag liswa” (Jeremia 17:1).
Nyasaye wuoyo kodwa kokalo kuom dhood Juda ma en jachung’ marwa. Richo mag dhano duto ondik kod kalamb chuma, kendo ogorgi gi gima bith. Ondikgi e chunywa. Yesu nolung’ore piny mondiko e lowo ni ji duto gin joricho.
Nyasaye ong’eyo ni watimo richo kendo ondiko richogo e chunywa. Mokwongo, Nyasaye ndiko tijewa, richo mwasetimo, nikech wan chwech morem e wang’ Chik. Kondiko richowa e chunywa, to omiyo wafwenyo ni wan joricho e kindego mwarango Chik. Kendo kaka ondikogi e chunywa kod paro marwa, miyo wang’eyo ni wan joricho e wang’ Nyasaye.
Yesu nolung’ore mar ariyo mondo ondik e lowo. Muma bende wacho ni richowa duto ondiki e buge tich mag Nyasaye (Fweny 20:12). Nying joricho kod richo margi duto ondiki e buge tich. Richogo bende ondiki e chuny jaricho. Richowa duto ondiki e chunywa kod e buk manyiso timbe mag ng’ato.
Richogo ondiki e chuny joricho duto, jomadongo kod jomatindo. Mano emomiyo Jo-farisai kod Jopuonj chik ne onge kod gima ginyalo wacho kuom richo margi e wang’Yesu. Jogo duto, mane odonjone dhakocha neonge kod gima ginyalo timo e wang’ Yesu nikech bura mar richo oloyogi.
Ere sama iruchoe richowa Mondiki kwonde ariyogo?
Eseche ma wayie kod pwodhruok mar weyo Richo kuom pi to gi remoYesu ei chunjewa.
Kata kamano, e kinde miyudo warruok, richou duto mindik e bug tim irucho oko kendo nyingi indiko e bug ngima. Jogo ma nying gi ondiki e bug ngima nodhie polo. Tijegi mabeyo, kod gigo duto ma gisebedo ka gitimo e pinyni ne pinyruodh Nyasaye kod tim makare duto bende ibiro ndiki e bug ngima. Gin e jogo mibiro yiene gi mondo gidonj e polo. Kendo jogo duto marichogi owenegi biro yudo ngima mosiko.
Par malong’o ni richo duto mag ji ondik kuonde ariyo, koro, onge ng’ato kata achiel manyalo wuondo Nyasaye. Ji duto gin joricho kendo girem.
Jogo maok oyie kod warruok mar Yesu ei chunygi biro siko kaywagore ei richo margi. Gionge kod chir. Gin giluoro e mbele Nyasaye kod ji mamoko nikech richogi. To ekindeno magiyie kuom injili mar resruok mar pi kod Roho ei chunygi, to richogi duto mondiki e tablet mar chunygi kod Kitap timbe ibiro ruch oko maler. Ibiro wargi kuom richo margi duto te.
Nitiere Kitap Ngima ei Polo. Nyinge jogo duto moyie kuom warruok mar pi kod Roho ondiki e kitabuno, omiyo gibiro donjo e Polo. Mano ok bi timore nikech jogo pok otimo richo e pinyni, to biro mana timore nikech osewargi kuom richo duto kuom Yie margi e warruok mar pi kod Roho. Mano e “chik mar yie” (Jo Rumi 3:27).
Owetena ma jo Kristo, jondiko kod jo Farisayo ne gin joricho, mana machal kod dhako mane ojuk rando e richo mar terruok.
Kuom adier, nyalo bedo ni negisetimo richo mang’eny nikech ne giwuondore giwegi kod ji ni gin jogo maonge kod richo e ngimagi. Jotelo mag dinde bende ne gin jokuo ma piny omiyo oboke mar tich. Ne gin jokuo mag chunje; e yo machielo ne gin jokuo mag ngima. Negiketo chunygi kuom puonjo ji kod teko, to kata kamano gin giwegi pok owargi.
Onge ng’ato mapok otimo richo kaluwore kod Chik. To ng’ato inyalo ket kare nikech oseware to ok nikech osetimo gimoro maber. Ng’at ma kamano nyinge ne ondiki e Kitap Ngima. Gima owinjore, en ni ng’ato bende nyinge ondiki e bug ngima koso ooyo. Nikech ji ok nyal dak maok otimo richo e kit ngimagi duto, omiyo nyaka wargi eka nyinggi mondo ondiki e bug ngima.
Mondo oyieni donjo ei Polo, biro tenore kod yie mari kuom Injili mar adiera. Mondo iyud ng’uono mar Nyasaye bende biro timore kuom yie mari e warruok mar Yesu. Ang’o mane otimore ne dhako mane ojuk rando katerore? Ne nyalo bedo ni olwar etiend Yesu ka ogoyo chonge kendo oumo wang’e nikech odhi tho. Nyalo bedo ni nonywaki kaen kod luoro kendo kohulo richone. E kinde ma ng’ato ochomo tho, to gi bedo jo adiera e kit ngimagi.
“A Nyasaye, en gima ber ni nyaka atho. Yie ikit chunya e lweti kendo ikecha. Ruoth Yesu yie ikecha.” Ne osayo Yesu kuom hera mar warruokne. “Nyasaye, ki ng’adona bura to no ng’adna bura, kendo ka iwachoni aonge kod richo eka richona noruchi oko, Ruoth wechegi koro aweyo kuomi.” Nyalo bedo ni dhakono ne wacho wechego. Dhako ne nyalo wacho ni weche duto koro odong’ e lwet Yesu.
Dhako mane okel ir Yesu ne ok owacho niya, “Ruoth asetimo marach yie iwena kuom chode.” Nowacho ni, “Yie iwara kuom richona. Kiwara kuom richona to noresa. Ka ok iwara to na dhi e mach. Adwaro warruok mari adwaro hera mar Nyasaye, adwaro mondo ikecha” Noumo wangene kohulo richone.
E ka Yesu no penje niya, “Nyarwa ekegi?” onge kata achiel modong’ mondo ong’adni bura? Dhakono noduoke niya, “Ooyo, Jaduong’, onge ng’at modong’.”
Eka Yesu noduoke niya, “kata an bende ok na ng’adni bura” Yesu ne ok ong’adone bura nikech noseweyo ne richone duto kokalo kuom batiso mare manotimore e aora Jordan kendo koro noseware. Koro Yesu ema nodong’ mondo ong’adne buch richo mag dhakono.
Eka Nowacho, “Kata an Bende ok na ng’adni bura.”
Bende Yesu nong’adne bura?
Ooyo.
Dhakono noyud gweth kuom warruok mar Yesu. Noware kuom richone duto tee. Ruodhwa Yesu nenyisowa ni osewarowa e richowa duto kendo oseketowa bedo jo makare e wang’ Nyasaye.
Onyisowa kamano e Muma. Ni notho e Msalaba mondo ochul gopewa mag richo ma nosekawo e aora Jordan chieng’ batiso mare. Onyisowa e yo maler ni nowaro ji duto moyie kuom warruok mar batiso mare kod bura mane ong’adne mondo otho e Msalaba ne wan duto. Wan duto wadwaro weche mondik kuom Yesu kendo owinjre wamak wechene eka mondo ogwedhwa kod warruok.
“Nyasaye, aonge kod ber e wang’i. Aonge kod gima anyalo nyisi mak mana richona, to aseyie ni Yesu en Ruoth kendo Jawarna. Nokawo richona duto e aora Jordan kendo nothona e Msalaba. Nokawo richona duto e batiso kod rembe. Ayie kuomi Ruoth.”
Ma e yo miwarigo. Yesu ok riembwa kata ng’adonwa bura. En emomiyowa thoulo mar bedo nyithind Nyasaye. Kuom jogo moyie warruok mar Pi kod Roho, okawo richogi duto oko kendo oketogi kare.
Osiepena ma ahero! Dhako mano ojuk rando katerore, noyudo gweth mar warruok kuom Yesu Kristo. Wan bende inyalo gwedhwa kamano. Ng’at mong’eyo richone kendo okwayo Nyasaye mondo okeche, kod ng’at moyie e warruok mar pi gi Roho mar Yesu to yudo gweth mar warruok mar Nyasaye. Jogo moyie hulo richogi e wang’ Nyasaye yudo warruok. To jogo ma ok oyie richogi ok nyal yudo gweth kod warruok.
Yesu nokawo richo mag Piny (Johana 1:29). Jaricho moyie kuom Yesu yudo warruok. Yesu nowachone dhakocha, “kata an bende ok na ng’adni bura.” No wachoni ok nong’ad ne dhakono bura nikech richo duto nosekawo kokalo kuom batisone. Nokawo richowa duto mondo oketowa kare kendo nong’adne bura mar tho nikech richowa go.
Nyaka Warwa Kokalo Kuom Yesu
Ang’o maduong’, hera Mar Nyasaye koso yore Mar ng’ado bura?
Hera mar Nyasaye.
Jo-farisai, noting’o kidi e lwetgi, machalre kod jotend lemo mandalogi, ka giloko andika kaka ondikgi. Gin kod yie kaka chik wachoni kik waterre kendo ng’at materore nyaka go kod kidi mi tho. Ne girango dhakono ka giwuondore ni pokgi timo richo mar terruok. Omiyo ok nyal war ngima gi. Jo-farisai kod jondiko ne luwo Chik mar pinyni. Ok gin jogo mane Yesu oluongo. Jogi ne ok owinje ka owachoniya, “ok abi ng’ado ni bura.”
Mak mana dhako mano juk katerore rando e mane omiyo wechego. Kibedo ja adiera e wang’e to inyalo yudo gweth machal kod dhakono; “A, Nyasaye, an dhano morem kendo matimo richo mag terruok e ndalo duto mag ngimana. Richona ok oseneno e wang’a nikech an chwech mayom yom matimo richo mang’eny e odiechieng’ godichieng’.”
Kawan giyie kuom chik kod adiera ni wan joricho mowinjore kod tho to wachomo Nyasaye kod adier kwa wachone ni, “Nyasaye, ma e kaka achal. Yie iwara.” Nyasaye biro gwedhowa kod tekone mar warruok.
Hera mar Yesu kod Injili mar pi gi Roho ose golowa e bura makare mar Nyasaye. “kata an bende ok nang’adni bura.” Ok ong’adnwa bura. To owacho niya, “un e jogo mosewar.” Ruodhwa Yesu en Nyasaye mopong’ kod kech maduong’. Ne owarowa kuom richo duto mag piny.
Nyasachwa en Nyasaye mopong’ kod bura makare kendo en Nyasaye mar hera. Hera mar pi kod Roho duong’ moloyo buche.
Hera Mare Duong’ Moloyo Kum Mare
Ang’o nomiyo No warowa duto?
Nikech hera mare duong’ Moloyo buche.
Ka Nyasaye ne nyalo jiwo buche mondo ochop go bura makare, dine ong’ado bura ne joricho duto kendo witogi e mach mosiko. To nikech hera mare duong’ kendo nowarowa kuom bura, Nyasaye nooro wuode achiel ma miderma, Yesu. Yesu nokawo richowa kuome kendo nong’adne bura makarwa duto. Omiyo, ng’at ang’ata moyie kuom Yesu kaka jawar mare to iketo kare kendo oyudo teko mar bedo nyathi Nyasaye. Nikech hera mare duong’ moloyo buche, Ne owarowa kuom richo duto.
Omiyo nyaka waduok erokamano ne Nyasaye nimar oseng’adonwa bura kuom ng’uono. Yesu nonyiso Jopuonj chik kod Jo-farisai ni, “dhiuru mondo upuonjru tiend wach mawacho ni; ‘ok adwar mondo ji mondo otimna misango.’ Nikech ne ok abiro mondo aluong joma kare to ne abiro mondo aluong jomaricho, mondo gilokre” (Mathayo 9:13). Jomoko pod nyalo nego diel kata rombo ka gichiwogi e wang’ Nyasaye ka gilame ni, “Nyasaye, wena richona duto mag odiechieng’ ka odiechieng’.” Nyasaye ok odich kod misango to moloyo odwaro mana yie marwa kuom warruok mar pi kod Roho. Nyasaye dwaro mondo owarwa kendo wayud resruok. Odwaro miyowa hera mare kendo mondo wabed kod Yie ma en owuon odwaro. Bende inyalo neno magi duto? Yesu osemiyowa warruok mare moromowa chuth.
Yesu ok dwar richo, to nikech hera mare mogudho ne dhano mane Nyasaye ochweyo e kite owuon. Ne osechano mondo owarwa chakre chwech mar piny mondo otimwa nyithinde ka orucho oko richowa duto kuom batiso mar Yesu kod rembe. Nyasaye nochweyowa mondo owarwa, ka orwakowa kod Yesu kendo olosowa mondo wabed nyithinde. Mano e hera mane oherowago kaka chwechne.
Ka Nyasaye nyalo ng’adonwa bura kuom chik maler, to wan duto dwatho nikech richo mwatimo. To Ruoth nowarowa kuom batiso kod bura mar wuode e Msalaba. Bende iyie? Wanon wachni e Muma Machon.
Harun Neketo Lwetene Duto Ewi Misango Mar Richo
Ng’ano mane weyo richo Jo-Israel ewi nyuok mangima Kaka jachung’ margi?
Jadolo Maduong’
Richo duto mag piny ne iweyo eyor yie kuom yiero mar Muma Machon kod batiso mar Muma Manyien. E Muma Machon, richo Jo-Israel duto mag higa ne iweyonegi ka Jadolo Maduong’, oketo lwetene duto ewi diel mangima maonge kod mbala, “Enoket lwetene duto ewi diel no, kendo ne hul richo duto mag Jo-Israel kod timbegi mane giweyogo yore Nyasaye, tiende ni richo duto. En owe richogo duto ewi dielno eka ne omiye ngátno man machiegni mondo otere e thim” (Tim- Jolawi 16:21).
Mae e kaka ne Jo-Israel neweyo richogi e ndalo mag Muma Machon. Mondo ne wargi kuom richo margi mar odiechieng’ ng’ato nyaka kel rombo kata diel maonge kod mbala e kar hema mar romo kendo ochiwe ka misango. Obiro keto lwetene duto ewi misango mare, mondo richone odhine misangono. Eka misangono ne inego kendo Jadolo ne keto rembe e tunge kendo mar misango.
Nenitie tunge ang’wen e konde mar kendo. Tungegi ne gin ranyisi mag buge tim mondiki e kitabu mar Fweny 20:12. To remo modong’ kuom misango ne ikiro e lowo. Lowo ochung’ne kit dhano nikech dhano nochwe koa kuom lowo. Mae e kaka ji ne golo richogi.
Kata kamano, ne ok ginyal chiwo misangogo odichieng’ gi odichieng’, omiyo Nyasaye noyienegi mondo gin duto gichiw misango mar weyo richo gi duto dichiel e higa. Mano netimore e ndalo mar a par mar dwe mar abirio, en e odichieng’ mar weyo richo. E odichieng’no Jadolo Maduong’, mochung’ne Jo-Israel duto, nokel diek ariyo kendo noket lwetene kuomgi mondo gidar richo duto mag Jo-Israel, ka giweyo richogo kuom misangogo kendo chiwo gi e wang’ Nyasaye mondo owene Jo-Israel richogi.
“Kendo Harun no ket lwetene ariyo ka ohulo timbe mobam duto mag Jo-Israel kod kethogi duto kata richogi duto, kendo ne oketogi ewi nyuok.”
Nyasaye no yiero Harun, mondo obed Jadolo maduong’ mar Jo-Israel kendo Jachung’ ma ochung’ne Jo-Israel. Mondo kik ji duto ket lwetegi duto kuom misango achiel achiel, Jadolo Maduong’, kaka jachung’ mar ji duto emane keto lwetene ewi nyuok mangima mondo ogolgo richo duto mag Jo-Israel e higa.
Ne onyalo nyiso Nyasaye richo duto mag Jo-Israel ka owachoniya, “a Nyasaye, nyithindi ma Jo-Israel osetimo richo, waselamo nyiseche manono, waseketho andiko mag chikeni, waseluongo nyingi kayiem nono, wasechweyo nyiseche magwa wawegi, kendo wanyiso hera wa kuom gi moloyi. Ne ok warito sabato mari maler, ne ok wachiwo luor ne jonyuolwa, wase bedo jonek, wasetimo richo mar terruok kod kwelo.... wasebedo jogo man kod ich lit kod dhawo.”
Ne onyalo kwano richo duto. “Nyasaye, an ka achiel kod Jo-Israel ok wase rito chike mari. Mondo owarwa kuom richogi duto, koroni e aketo lwetena ewi nyadiendni ka aweyogo richowa duto kuome.” Jadolo Maduong’ ne keto lwetene duto ewi misango ne ji duto ka oweyogo richo ewiye. Keto lwedo tiende eni daro kata kawo richo oko. (Tim-Jolawi 1:1-4, 16:20-21).
Mae e kaka ne Jo-Israel neweyo richogi e ndalo mag Muma Machon. Mondo ne wargi kuom richo margi mar odiechieng’ ng’ato nyaka kel rombo kata diel maonge kod mbala e kar hema mar romo kendo ochiwe ka misango. Obiro keto lwetene duto ewi misango mare, mondo richone odhine misangono. Eka misangono ne inego kendo Jadolo ne keto rembe e tunge kendo mar misango.
Nenitie tunge ang’wen e konde mar kendo. Tungegi ne gin ranyisi mag buge tim mondiki e kitabu mar Fweny 20:12. To remo modong’ kuom misango ne ikiro e lowo. Lowo ochung’ne kit dhano nikech dhano nochwe koa kuom lowo. Mae e kaka ji ne golo richogi.
Kata kamano, ne ok ginyal chiwo misangogo odichieng’ gi odichieng’, omiyo Nyasaye noyienegi mondo gin duto gichiw misango mar weyo richo gi duto dichiel e higa. Mano netimore e ndalo mar a par mar dwe mar abirio, en e odichieng’ mar weyo richo. E odichieng’no Jadolo Maduong’, mochung’ne Jo-Israel duto, nokel diek ariyo kendo noket lwetene kuomgi mondo gidar richo duto mag Jo-Israel, ka giweyo richogo kuom misangogo kendo chiwo gi e wang’ Nyasaye mondo owene Jo-Israel richogi.
“Kendo Harun no ket lwetene ariyo ka ohulo timbe mobam duto mag Jo-Israel kod kethogi duto kata richogi duto, kendo ne oketogi ewi nyuok.”
Nyasaye no yiero Harun, mondo obed Jadolo maduong’ mar Jo-Israel kendo Jachung’ ma ochung’ne Jo-Israel. Mondo kik ji duto ket lwetegi duto kuom misango achiel achiel, Jadolo Maduong’, kaka jachung’ mar ji duto emane keto lwetene ewi nyuok mangima mondo ogolgo richo duto mag Jo-Israel e higa.
Ne onyalo nyiso Nyasaye richo duto mag Jo-Israel ka owachoniya, “a Nyasaye, nyithindi ma Jo-Israel osetimo richo, waselamo nyiseche manono, waseketho andiko mag chikeni, waseluongo nyingi kayiem nono, wasechweyo nyiseche magwa wawegi, kendo wanyiso hera wa kuom gi moloyi. Ne ok warito sabato mari maler, ne ok wachiwo luor ne jonyuolwa, wase bedo jonek, wasetimo richo mar terruok kod kwelo.... wasebedo jogo man kod ich lit kod dhawo.”
Ne onyalo kwano richo duto. “Nyasaye, an ka achiel kod Jo-Israel ok wase rito chike mari. Mondo owarwa kuom richogi duto, koroni e aketo lwetena ewi nyadiendni ka aweyogo richowa duto kuome.” Jadolo Maduong’ ne keto lwetene duto ewi misango ne ji duto ka oweyogo richo ewiye. Keto lwedo tiende eni daro kata kawo richo oko. (Tim-Jolawi 1:1-4, 16:20-21).
Ere kaka weyo richo ne Itimo e ndalo mag Muma machon?
E yo keto lwedo duto ewi mar Golo richo.
Nyasaye ne osechiwone Jo-Israel yo ma ginyalo gologo richo duto kuom chiwo misango. Ne ochiwo chik ni ngato golo misango mar golo richo kotiyo kod diel kata mana rombo maonge kod mbala. Mano e kaka ne owaro joricho.
Kata kamano, e odichieng’ mar golo richo, misango mar golo richo ne inego kendo rembe ne itero kama ler kendo ne ikiro ewi kom duong’ mar ng’uono dibirio. Mano e kaka Jo- Israel ne golo richogi e odichieng mar apar mar dwe mar abirio.
Jadolo Maduong’ne donjo kameler mondo ochiw misango, to ji duto ne chokore oko kagiwinjo dwuond olang’ molos kod mula mane nie tiend law Jadolo Maduong’. Olang’no mar mula ne ywak dibirio e kinde ma jadolo nekiro remo ewi kom mar ng’uono. Bang’ mano to ji duto bedo kod mor ni richo margi osewenegi. Dwuol mar olang’no ochung’ne Injili mar mor.
Ok en wach ma adiera ni Yesu ohero mana jomoko matin kendo ema onyalo waro. Yesu nokawo richo duto mag piny e batiso mare dichiel kende. Ne odwaro mondo ochiwnwa resruok dichiel kendo moromo chuth ne ji duto. Richowa ne ok nyal war pile pile, omiyo Yesu ne orucho gi duto oko dichiel kende.
Ei Muma Machon, richo ne igolo eyor chiwo misango kod rembe. Harun ne keto lwetene ewi nyanyuok mangima e dier ji duto ka ohulo richo duto magisetimo e higa. Richogo duto ne oketo ewi nyanyuok ka oganda Jo-Israel duto neno. Ere kama richogo ne dhie bang’ ka Jadolo Madung’ oseketo lwetene ewi misango mar golo richo? Richogo duto ne dong’ kuom misangono.
Bang’e ne iriembe mondo odhie thim kod lwet ng’at moikore. Nyanyuogno ni isembo koting’o richo duto mag jo-Israel nyaka e thim motwo kendo onge lum kod pi. Koro nyanyugno ne nyalo mana tangni e thim nyaka otho. Nyanyuogno ne tho nikech richo jo-Israel.
Mae en hera mar Nyasaye, en hera makelo warruok. Mano e kaka ne richo duto mag ndalogo igolo oko. To koro wan wadak e ndalo mag Muma Manyien. Kendo higni osekadho 2000 nyaka Yesu ne bed e pinywani. Ne obiro mondo ochop singruok mane oloso e Muma Machon. Nobiro mondo owar ji duto kuom richo duto.
Mondo Owarji Duto
YESU tiende ang’o?
Jawar mabiro waro joge kuom Richo margi.
Wasom kitabu mar Mathayo 1:20-21. “Kane oyudo oparo wechegi, Malaika mar ruoth ne onenore elek, ma owachone niya, ‘Josef wuod Daudi, kik iluor kawo Maria obeg chiegi, nikech gino moting’o eiye oa kuom Roho Maler. To obiro nyulo wuowi mi nichak nyinge ni Yesu nikech en ema nores joge erichogi duto’” (Mathayo 1:20-21).
Wuonwa mani e polo notiyo kod ringruok mar Bikra Maria e oro wuode e pinyni. Mondo olwok richo duto mag pinyni ne ooro Malaika mare ir Maria monyise niya, “ibiro mako ich kendo ibiro nywolo wuowi, to nichak nyinge ni Yesu.” Mano nyisoni nyathi ma Maria biro nyuolo nobed Jawar. Yesu Kristo tiende ni jal mabiro waro joge, eyo machielo, tiende ni Jawar.
Ere kaka Yesu ne owaro duto kuom richo? Yo mane Yesu ogologo richowa duto e piny ne okalo kuom batiso mare e aora Jordan. E kindego mane Johana Jabatso notise, richowa duto noket kuome. Som Mathayo 3:13-17.
“Eka Yesu nobiro koa Galili mi ochopo Jordan ir Johana mondo oyud batiso kuome. To Johana notemo sinde, kawacho niya, ‘an ema adwaro mondo ibatisa toin kendo emibiro ira koso?’ Yesu nodwoke niya, ‘Yiena koroni, nikech kaka owinjore mondo wachop tim makare duto.’ Eka noyiene, to ka osebatis Yesu, kanyono nowuok moa e pi, kendo polo noyawore, mi ne oneno Roho mar Nyasaye kalor kaka akuru, to dwuol ma oa e polo nowacho niya, ‘Jali e wuoda ma hero chunya mor kode.’”
Yesu ne odhi ir Johana Jabatiso mondo owarwa duto kuom richowa. Ne odonjo e pi ka okulo wiye e nyim Johana. “Johana, yie itisa koro. Nikech ekaka owinjore mondo wachop tim makare duto. Nikech owinjore akaw richo duto mag piny e batiso. Yie koro mondo itisa sani! Yie koro.”
Mano ekaka ne owinjore mondo ochopgo tim makare duto. Yesu ne ochpo tim makare duto mar Nyasaye mar warowa kuom richo duto e aora Jordan, kane Johana Jabatiso otise.
Mano eyo mane okawogo richowa duto. Richowa duto ne oket ewi Yesu. Bende iwinjo wachni?
Yie kuom warruok mar batiso mar Yesu kod Roho mondo oresi.
Ere kaka tim Makare duto nochopo?
E yor batiso mar Yesu.
Nyasaye nokwongo singone jo-Israel ni richo duto mag piny ibiro ruchi oko kokalo kuom keto lwetegi ewi misango migologo richo. Kata kamano neok yot mondo ji duto oket lwetegi ewi misango ethuolo machalre, omiyo Nyasaye noyiero Harun Jadolo Maduong’ mondo ochiw misango ne ji duto. Mano eyo mane jo-Israel ketogo richo duto mag higa ewi misango dichiel. Mano eyo mar rieko kod teko mar warruok. Nyasaye nikod rieko modhiero dhano ng’eyo.
Nooro wuode Yesu mondo owar piny duto. Mano e misango magolo richo ma Nyasaye ne ochiwo. Ne nyaka jachung’ bedie mochung’ne ji duto, mane dhi keto lwetene duto ewi Yesu ka owey richogo duto mag piny kuome. Jachung’no ne en Johana Jabatiso. Muma wachoni, Nyasaye nooro Jachung’ne ji duto mokwongo ne Yesu.
Ne en Johana Jabatiso, Jadolo Maduong’ maachien mar ji. Ondik e buk mar Mathayo 11:11, “kuom yawuot mon duto onge moro maduong’ moloyo Johana Jabatiso.” En e jachung’ makende mar dhano. Nooro Johana kaka Jachung’mochung’ne ji duto mondo obatis Yesu ka oketo go richo duto mag piny kuome.
Ka ji tara gi gana 6 odhi ir Yesu sani kendo giduto giketo lwetegi kuome mondo okaw richo margi, ang’o manyalo timore ewi Yesu? Ka ji mokadho tara gi gana modak e pinyni oketo lwete gi kuom Yesu ok bineno gima ber. Jomoko kuomgi nyalo diyo wiye matek kagiyuayo yier wiye. Emomiyo Nyasaye kuom riekone noyiero Johana mondo obed Jachung’ mochung’ne ji duto e piny mondo oketgo richo duto kuom Yesu dichiel kendo moromo chuth.
Ondiki e Mathayo 3:13, “Eka Yesu nobiro koa Galili mi ochopo Jordan ir Johana mondo oyud batiso kuome.” E kindeno Yesu ne ja higa piero adek. Yesu ne oter nyangu e ndalo mar aboro bang’ka onyuole, to andiko mawuoyo kuome nobedo manok nyaka ochop jahiga piero adek.
Gima omiyo Yesu norito mi ochopo jahiga piero adek ne en mondo obed Jadolo Maduong’ mopong’ kod Chik mag polo, kaluwore kod andika mag Muma Machon. En bug Rapar mar Chik, Nyasaye nonyiso Musa ni Jadolo Maduong’ nyaka bed kod higni 30 kapok omiye thulo mar bedo Jadolo Maduong’. Yesu ne en Jadolo Maduong’ mar polo. Bende iyie kod wachni?
E Muma Manyien mar Mathayo 3:13-14, wacho niya, “Eka Yesu nobiro koa Galili mi ochopo Jordan ir Johana mondo oyud batiso kuome. To Johana notemo sinde, kawacho niya, ‘an ema adwaro mondo ibatisa to in kendo emibiro ira koso?’” Ng’ano manobedo Jachung’ne kit dhano duto? Johana Jabatiso. To ere Jachung’mochung’ne polo? Yesu Kristo. Jochung’ ariyogo noromo. Koro ere Jachung’ maduong’ moloyo wadgi kuom ji ariyogo? En mana Jachung’ mochung’ne polo e maduong’ moloyo.
Eka Johana Jabatiso nochung’ kod chir kosiemo jodolo mag ndalogo kowacho niya, “un nyithind thuonde, ng’ano ma onyisou mondo uring’ mirima mabiro?” Noling’ kendo ka obolore e wang’ Yesu. “An ema adwaro mondo ibatisa to in kendo emibiro ira koso?”
Eka Yesu ne owachone ni, ‘Yiena koroni, nikech kamano e kaka owinjore mondo wachop tim makare duto.’ Yesu ne obiro e pinyni mondo ochop tim makare duto mar Nyasaye mane ochopo kare e kinde mane Johana Jabatiso otise.
“Eka noyiene, to ka osebatis Yesu, kanyono nowuok moa e pi, kendo polo noyawore, mi ne oneno Roho mar Nyasaye kalor kaka akuru, to dwuol ma oa e polo nowacho niya, ‘Jali e wuoda ma hero chunya mor kode.’”
Mae gima ne otimore ka ne otise. Polo ne oyawore kane Johana Jabatiso osetise mi okawo richo duto mag piny.
“Nyaka a ndalo Johana Jabatiso, nyaka chiel kawuono, piny Ruoth polo ilaro gi teko, kendo joteko yake” (Mathayo 11:12).
Jonabi duto kod chik Nyasaye ne okoro nyaka e ndalo mag Johana Jabatiso. “Nyaka a ndalo Johana Jabatiso, nyaka chiel kawuono, piny Ruoth polo ilaro gi teko, kendo joteko yake.” Ji duto moyie kuom batiso mare nyalo donjo ei polo maonge kod too moro amora.
“Kata an Bende Ok ang’adni Bura”
Ang’o momiyo nong’adne Yesu bura e Msalaba?
Nikech noting’o richowa Duto oko.
Yesu noyudo obatis kod Johana Jabatiso kendo nokawo richo duto mag piny. Bang’e nonyiso dhako mane ojuk rando katerore niya, “Kata an, ok ang’adni bura” Yesu ne ok ong’ado ne dhakono bura nikech noserucho oko ketho mag piny duto e aora Jordan. Kendo en owuon emane owinjore ong’adne buch richogo to ok dhakono.
Yesu norucho richo duto mag piny. Wanyalo neno luoro mane en go kuom lit mane odhi go e Msalaba nikech, “msara mar richo en tho.” Ne olamo Nyasaye didek ewi got Oliv mondo ogolne kikombe mar masira oko. Yesu ne ni gi ringruok kod remo mana kaka ji mamoko. Koro mano nyalo kelowa machiegni e ng’eyo malong’o ni noluoro masira. Remb Yesu ne nyaka chwer eka bura ochop kare.
Mana kaka misango magolo richo nechwero rembe piny e Muma Machon, Yesu nobedonwa misango ewi Msalaba. Nokawo richo duto mag piny omiyo nyaka nochiw ngimane mondo owarwago. Nong’eyo ni nyaka ng’adne bura e wang’ Nyasaye.
Yesu neonge kod richo kata matin e chunye, to kaka richowa duto noket kuome e yor batiso mare, nochuno Nyasaye mondo ong’adne bura koro. Mano emomiyo bura mar Nyasaye nokwongo chopo kare kendo herane makelo warruok ne wan duto nobedo mar ariyo. Mano e momiyo nong’adne Yesu bura mar tho ewi Msalaba.
“Kata an bende ok nang’adni bura.” Richowa duto mwang’eyo nyaka richogo maok wang’eyo, richo mong’ere kata maok ong’ere, nyaka ng’ad buchgi e mbele Nyasaye.
Kata kamano, Nyasaye ne oko ng’adonwa bura. Nyasaye nong’adone Yesu bura, mane osekao richowa duto kuome e batiso mare. Nyasaye neok dwar mondo ong’adne joricho bura nikech hera mare kod ng’uono mare maduong’. Batiso mar Yesu kod remo mare ewi musalaba ne enwarruok mar ng’uono mar hera mare kuomwa. “Nikech Nyasaye nohero piny ahinya kama, omiyo ne ochiwo wuode ma miderma, ni mondo ng’at moyie kuome kik lal to obed kod ngima mochwere” (Johana 3:16).
Mano e kaka wang’eyogo hera mare. Yesu neok ong’ado bura ne dhako mano ojuk rando e richo mar terruok.
Dhakono nong’eyo ni en jaricho nikech nojuke rando e richo mar terruok. Ne ok en mana kod richo ei chunye, to kata ringruok mare bende noting’o richo. Ne onge yo moro amora mane onyalo tamorego ni ok en jaricho. To kata kamano, richone duto nowene nikech noseyie ni en jaricho e wang’ Yesu, kendo okao warruok mar Yesu mi oyudo resruok. Kwa yie kuom warruok mar Yesu to wayudo resruok. Omiyo yie kuome! En gima ber ne in iwuon.
En ng’a maogwedhi moloyo?
Jogo maonge kod richo moro e chunygi.
Ji duto timo richo. Ji duto timo richo mar terruok. To ok ji duto ema yudo kum kuom richogi. Wan duto watimo richo, to jogo moyie kuom Yesu Kristo onge kod richo ei chunygi. Ng’atno moyie kuom warruok mar Yesu en jahawi. Kendo ji duto mosewar kuom richo gi gin joma Nyasaye ogwedho. Eyo machielo gin joma oseket kare kuom Yesu.
Nyasaye nyisowa e buk mar Jo-Rumi 4:7, “Mano kaka joma Nyasaye owenegi kethogi, kendo orucho richogi, gin johawi!” Wan duto watimo richo nyaka chop watho. Wan ji morem kendo maok owinjore e wang’ Nyasaye. Pile wamedo mana timo richo kata obedo ni wang’eyo yorene. Adier wan chwech morem.
To Nyasaye nowarowa kokalo kuom batiso kod remo mar wuode achiel kende ma miderma kendo onyisowa duto in kod an ni koro ok wan joricho kendo, nikech oseketowa kare e wang’ Nyasaye. Onyisowa nikoro wan nyithinde.
Injili mar pi kod Roho e Injili mar warruok mosiko nyaka chieng’. Bende iyie kod wachno? Kuom jogo moyie, oluongogi ni joma kare, gin joma owar, kendo gin nyithind Nyasaye. Ere ng’atno ma jahawi e piny duto? En mana ng’atno mosewar kendo moyie kuom Injili mar adiera. Bende osewari?
Bin Yesu ne ok okao richoni duto? Ooyo, Yesu nokao richo duto mag piny kokalo kuom batiso mare. Yie kod wachni. Bed kod yie mondo owari kuom richoni duto. Wasom buk mar Johana 1:29.
Mana Kagima Oywe Kod Ywech
Kar romb richo mage Mane Yesu ogolo oko?
Richo duto mag piny.
“Kinyne noneno Yesu kabiro ire mi nowacho niya, ‘Neuru! Nyarombo Nyasaye magolo richo mag piny!’” (Johana 1:29).
“Neuru! Nyarombo Nyasaye magolo richo mag piny!”
Johana Jabatiso noketo richo duto mag piny ewi Yesu kobatise e aora Jordan. Kinyne, nobedo janeno ni Yesu e Nyarombo mar Nyasaye magolo richo duto mag piny. Yesu nokawo richo duto mag piny kuome owuon.
Richo duto mag piny ochung’ne richo duto ma dhano timo e pinyni, kochakore kar chakruok nyaka chop giko piny. Higni osekadho madirom 2000, nyaka Yesu kaw richo duto mag piny kendo warowa. Kaka Nyarombo Nyasaye, nokawo richowa duto kuome kendo nong’adne bura e lowa.
Richo duto mwatimo noket kuom Yesu. En ema nobedo Nyarombo Nyasaye magolo richo duto mag piny.
Yesu nobiro e pinyni kobolore, kaka ng’at madiwar joricho duto mag piny. Watimo richo nikech wan dhano manyap, mochido, mofuwo, morem kendo maonge ng’eyo. Eyo machielo, watimo richo mag kwarwa, Adam. Richo duto mag dhano noket ewi Yesu chieng’ batiso mare ei Aora Jordan. Yesu norucho richo duto kuom tho mare e Msalaba. Noike to Nyasaye nochiere koa kuom jomo tho bang’ ndalo mar adek.
Kaka Jawar mar joricho duto, Jaloch, kendo Ja ngad bura makare, Yesu koro obet e bat korachwich mar Nyasaye. Ok en gima ochuno ninyaka owarji pile pile. To gima dwarore en bedo kod Yie kuome mondo owarwa. Onge yiero machielo kendo.
Yesu ne owarowa duto. Un johawi e pinyni. Adier, unyalo timo richo e ndalo mabiro nikech un chwech morem, to nokawo richo go duto bende.
Bende nitiere richo modong’ e chunyi? -onge-
Bende Yesu nokawo richoni duto te? -Ee nokawo gi duto-
Ji duto chalre. Onge ng’at maler moloyo owadgi. To nikech ji mang’eny wuondore, gibedo kod yie ni ok gin joricho, ka kuom adier, gin mana joricho bende. Pinyin en dag richo.
Ka dhako wuok e ode to gitemo mondo giwirre kod modhi machalo lipstick, giketo powder e wang’gi, giloso yier wigi, rwako lewni mabeyo to kod wuoch mabeyo….. Joma chow bende dhie kinyozi mondo ong’adnegi yier wigi, girwakore maler ka gitweyo tai, kendo gi yweyo wuochgi maler.
To kata ginyalo nenore ka yawuowi kod nyi ruoth e wang’ ma oko, pod gin mana joricho ei chunygi ma iye.
Bende pesa kelo mor ne dhano? Bende ngima maber kelo mor ne dhano? Ooyo. Mana warrurok mosiko, kod ng’uono mar weyo richo ne joricho ema kelo mor mar adiera ne dhano. Ok ochuno kit mor ma ng’ato nyalo bedo godo e wang’ ji maoko. Dhano en ng’at modhier kapod en kod richo e chunye. Ng’at ma kamano ni kod luoro mar bura mibiro ng’adne.
Ng’at mowar bedo mathuon ka sibuor, kata ka oonge kod lewni mabeyo. Oonge kod richo ei chunye. “Erokamano ne Nyasaye nikech niwaro jaricho machalo koda. Niweyona richona duto. Ang’eyo ni ok awinjora mondo ayud hera mari omiyo apako nyingi kuom wara. Niwara chuth kuom richona duto te. Duong’ mondo odogne Nyasaye!”
Ng’at mowar ni kod mor mar adier. En ng’at mogwedhi kod ng’uono makelo warruok mare kod mor mar adier.
Nikech Yesu, “En Nyarombo Nyasaye magolo richo mag piny,” osekao richowa duto te, koro waonge kod richo. Ne “ochopo” warruok marwa e musalaba. Richowa duto nyaka richoni bende nokawa ei “richo mag piny,” omiyo, wan duto owarwa.
Dwaro Mar Nyasaye
Bende wabedo kod Ei chunywa kawa kod Yesu Kristo?
Ooyo, waonge godo.
Osiepena mageno, dhako ma nojuk e richo mar terruok noyie kuom weche Yesu kendo noyudo warruok. Sigande nondik e muma nikech noyudo gweth kod warruok mosiko. Kata kamano, Jo-farisai kod Jondiko noringo wang’ Yesu.
Ka iyie kuom Yesu to in kod thuolo mar donjo e polo, to kiweyo Yesu to ibiro dhie mach. Yie kuom tim maber mar Yesu chal mana kod polo, to tamruok bedo kod yie kuom tim Yesu, chalo mana gi dhie mach. Warruok ok yudre kuom tekre ng’ato owuon, to mana kuom resruok miyudo kuom mar Yesu.
Wasom Jo-Hibrania 10. “To chik Musa oting’o mana kido mar gik mabeyo mabiro, to ok oting’o gigo hie. Misengini ma jodolo timo kaluwore gi Chik gitimo higa ka higa. To mano nyiso ni Chik ok nyal miyo jolemo bed kare chutho, nikech ka dine ni Chik nyalo timo kamano, to misengnigo dowe chuth, nimar ka dine ni Chik nyalo timo kamano, to misengnigo dowe chuth, nimar ka osepwodh jolemo chuth, to richo ok dichak chand parogi kendo. To kar golo richo, to misengni mitimogo paronegi mana richogi higa ka higa, nikech remb ruedhi kod remb diek ok nyal golo richo. Mano osemiyo, kane Yesu kristo obiro e piny, nowacho ni Nyasaye niya, ‘ok misengni kod chiwo ema nidwaro, to ringruok ema iseikona. Misengni miwang’o pep, gi misengni mag golo richo, bende ok imorgo. Omiyo nawacho niya, “Era e! A Nyasaye, asebiro mondo atim dwaroni, mana kaka Muma wacho kuoma e Kitap Chik.” Waneno ni mokwongo Kristo nowacho niya, “Misengni gi chiwo, kata misengni miwango pep, gi misengni mag golo richo, ne ok imorgo,” kata obedo nichik dwaro mondo otimgi kamano. To eka nowacho niya, “Era e! A Nyasye, asebiro mondo atim dwaroni.” Kamano Yesu Kristo ketho yo machon mar chiwo chiayo ka misango, to okelo yo manyien ma ng’ato chiwoe ngimane owuon. Wan to opudhwa nikech Yesu Kristo nochiwo ringre owuon nyadichiel kende, kotimo mana gima ne Nyasaye dwaro” (JoHibrania 10:1-10).
“Kuom dwaro mar Nyasaye” Yesu nochiwo ngimane mondo ogol richowa duto dichiel kendo nong’adne bura duto dichiel kendo nochiere.
Mano emomiyo, koro osepwodhwa. “Wan to opwodhwa,” (Hebrania 10:10) ondik ka nyisowach ma osechopo kare. Tiende niya warruok marwa nochopo kare chuth kendo ok owinjore chak luonge kendo. Un osepwodhu.
“Jodolo duto mag jo-Yahudi chung’ katiyo tich lemo odiechieng’, kendo ginwoyo mana misengni ma gitimo pile, ma ok nyal golo richo kata matin. Kristo to notimo misango achiel kende mar golo richo, moromo nyaka chieng’, mi obet e bad Nyasaye korachwich mana kaka Muma wacho. Chakre kindeno orito nyaka Nyasaye ket wasike bed raten tiende. Osemiyo joma opwodhi kamano odoko joma long’o chuth nyaka chieng’ kuom misango achiel mane otimono” (Jo-Hibrania 10:11-14).
Un duto osepwodhu nyaka chieng’. Ka kiny itimo richo, bende ibiro bedo jaricho kendo? Bende Yesu nogolo richogo duto oko? Ee nogolo richogo duto nyaka mag ndalo mabiro bendo.
“Roho Maler bende nyisowa ni mano en adier. Mokwongo owacho niya, “singruok ma ana tim kodgi bang’ ndalogo ema: an ket chikna e chunygi, kendo anandikgi e parogi. An Ruoth Nyasaye ema awacho kamano.” To omedo wacho niya, “oknachak apar richogi kod kethogi ngang’.” To ka richo osewe, to misango mar golo richo onge gi tich” (Jo-Hibrania 10:15-18).
Ndiko maluwoni, “kama richo oweye” tiende ni Yesu norucho richo mag piny duto oko. Jawar marwa en Yesu, en e Jawar mara kendo Jawar mari. Bed gi Yie kuom Yesu osekelonwa warruok. Ma e warruok mar ng’uono ma Yesu osemiyowa e wang’ Nyasaye. In kod an, waseyudo gweth mang’eny mag Nyasaye kuom warruok mare mogolo richowa duto!
