(Jo-Efeso 2:14-22)
“Kristo owuon e kue marwa, nikech oseriwo jo-Yahudi gi joma ok jo-Yahudi odoko oganda achiel. Kuom chiwo ringre owuon, osemuko ohinga mar sigu mane opogowa, kendo osetieko Chik Musa gi wechene duto. osetimo mago duto mondo oriw ogendini ariyo obed achiel kuome,mondo kue obedie. ne otho e musalaba mondo otiek sigu mane e kindwa, kendo otimwa ringruok achiel kuom Nyasaye. Ne obiro molando wach maber mar kue ne un joma neo k jo-Yahudi mane ni mabor gi Nyasaye, kendo ne jo-Yahudi mane ni machiengni kode. Kuom Kristo emawa waduto wan kod thuolo mar dhiyo e nyim Wuoro kuom Roho achiel. Emomiyo koro ok un welo kata Kodak to un e oganda achiel gi jo-Nyasaye, kendo un jood Nyasaye. Un bende osegeru ewi mise mane joote kod johul wach moa kuom Nyasaye oketo, ka Kristo owuon ema obedo kidi motegno moriwo kor ot. Kimedo gero ot, to en ema omako ot duto, komiyo obet Hekalu maler kuom Ruoth. Un bende igerou kuome kaachiel kodwa mondo Úbeda kar dak mar Nyasaye kuom Roho.”
En An’go ma oseketo
dhano mabor gi Nyasaye?
Richone osetimo mano.
Nyathi mong’iew nikech dhier
Higni piero abich osekadho nyaka ne Korea bed kod lweny. To ne oweyo adhonde miwuoro kuom Jo- korea, Ban’g ka lweny makorea noserumo, nyithindo man’geny matindo tindo ne itero e pinje maoko. Kata obedo ni riwruok mar jolweny mag America nobiro e piny Korea kendo okonyo e okan’g ma malo e kindego, nyithindo man’geny nodon’g maonge wuonegi ban’g kane jolweny go ne osewuok.
Jolweny man’geny mag riwruok mar jolweny mag America ne oweyo mondegikod nyithindgi kane ochopo gidok thuchegi. Thoth nyithindo gi ne minegi ne oterogi kendo owegi kuonde mane giweye nyithindo makiye ban’ge to nyithindogi ne iterogi e pinje maoko mondo on’giewgi. Ne en hawi maber ni nyithindogi ne nyalo yudo jonuol moherogi mapidhgi mi gibedo jomadon’go.
Nyithindo mon’giew gi ne fwenyo kagisebedo madongo ni ok ket kod jonyuol gi kendo jopadhgi kendo gin’geyo ni ne on’giewgi ka gia e piny mabor miluon’go ni Korea. ‘An’go momiyo jonyuolna ne ojwan’ga? Bin ne giriemba e pinyni nikech ne ok gidwara? Gi parogi matin nyithidogi ok nual n’geyo gima ne otimogi.
Dwaro margi kod achaya kuom jonyuol gi ne ochako bedo mos mos nyadiri ka gidwaro ni mondo girom kodgi. Ok an’geyo kaka jonyuolna chalo? Ere kaka ne ginyalo jwan’ga? Koso ne gitimo a nikech ne ok gidwara? Ooyo, ne nitiere gima omiyo ne gitimona kama! Nyalo bedo ni ne gin kod gwenyruok man’geny kendo seche moko ne gineno nigin jogo mocha. Kendo seche moko ne ginyalo neno ni on’ge tiende mondo gipar wachni. Kane pok gin’geyo wachni kinde ne osekalo kendo nyithindo ne odongo mobedo jomadongo, ne ginyombo ma gibedo nyithindo kendo odgi giwegi.
Nachako neno nyithindo gi kokalo kuom chenro moro mane nenore e sanduk picha magwen’gwa. E chenro, jafwambo wach mar Televison ne nono nyamiyo moro modak e piny mar Germany mane bende e kinde mokalo ne on’giew. Dhakoni ne nie kar higni mage mag piero ariyo e sechego kendo ne otiegore e somo mar ‘Theology.’ Mokuongo, dhakono notemo manyalo mondo kik orom kod jofwamb wechego nikech ne ok odwar mondo ji on’ge ni ni on’giewe. Jafwamb weche ne oasya mondo owinj kendo on’ge ni yie mondo otimre nono kuom penjo ne biro konyo kuom ketho apaka mag nyithindo min’giewo koa e pinje. Dhakoni ne oyie.
Achiel kuom penjo mane jafwamb wach ne en, “An’go ma inyalo wacho ka iromo kod janyuolni sie? An’go migombo ng’eyo moloyo?” Dhakoni noduoko, “Ok anyal n’geyo gima omiyo ne gikawa ma giweya e lwet ng’at machielo mondo abed nyathi jogo. Adwaro penjogi kane ok godwara.” Min gi monyuole ne oneno dhakono e sadug picha kipenje penjo, ne otudore kod steshen mar TV no kendo ne owacho ni ne odwaro romo kod nyare. Ma e kaka ji ariyogo noromo.
Min gi nodhi e paw ndege gokinyi man’gich kendo norito nyare mondo olor. Kane dhako matin owuok edhoot, mingi ne nyalo mana chung kanyo kendo yuak.
Ji ariyogo ne pok oromo wan’g kod wan’g. Thuolo mokuongo ma miyoni ne oneno nyare kaduong’ ne en TV. Ka obedo ni ne giwacho dhok mopogore ne gi nyalo wuoyo kod chunygi, kendo kod kit nenogi. Ne gimulo lenda wen’gegi ka min gi ne saye mondo owene kuom gima ne osetimo. Duto mane onyalo tmo ne en yuak kowuoyo ni otimo mos.
Mama ne otero nyare dala kendo ne gichiemo kanyakla. Kuom adiera, nyare ne nyalo mana wacho dhok mag Jo- Germany ka min gi to wacho man dho Jokorea kuom mano ne ok ginyal loso kod dhogi. To kata kamano adieri mar bedo miyo kod nyare nomiyogi thuolo n’geyo gima nyawadgi wacho. Ne gin gi mbaka malch maon’ge wuoyo kedno ne gitudore e yor ranyisi, ka ng’ato ka ng’ato mulo wan’g nyawadgi kendo giwuoyo kod wen’gegi kod chunygi.
Kane ochopo e kinde mane odok Germany, ne ongeyo ni mi gi monyuole ohere. Jofwambo wach achiel no mane otimo monro ne ochako wuoyo kode nyadichiel kendo kapok owuok. “Onge tiende mondo napenj minwa gima omiyo noweya e lwet jomoko kaka nyathi jogo. Minwa jachan kata sani. Jomoko man e pinyni ni kod mwandu man’geny omiyo giriembo mitokni moa e pinje moko to minwa pod odak kaka jachan.” Ne odhi nyime kowacho, “kata obedo ni ne ok apenjo minwa penjoni kendo neok ayudo duoko koa kuome, ne anyalo neno ni noweya e lwet jomoko mondo kik abed jachan, mano emanomiyo ne ok anyal penje penjoni, kendo emomiyo kiawa kod achaya duto norumo.”
Ji bedo mabor kod Nyasaye nikech richo modak e chunygi
Ang’o momiyo wapogore gi Nyasaye, kendo an’gomomiyo ok onyal sudo machiengni kodwa? Dhako mane ousi mondo obed nyathi jomoko nobed kod puonjruok ni mingi ne ouse mondo okony ngimane kik obed jachan. Bende mano nyalo abeedo adiera kod Nyasaye? Nyasaye nochwewa e kite owuon. E an’go mane nyalo pogowa kode? Duoko en ni satan ne otemo dhano mondo otim richo, kendo richo nopogo dhano kod Nyasaye.
Mokwongo, Nyasaye nochweyo dhano e kite owuon kendo nohero chwech mare. Dhano nolosi kaka gima Nyasaye ohero kendo ne en kod tich mogen moloyo chweh duto. Kata kamano, malaika mane osepodho miluongo ni satan notiyo matek mondo opog dhano kod Nyasaye. Satan notemo dhano mondo kiki oyie kuom wach Nyasaye, kendo ne okete mochamo olemb yath mar ng’eyo ver kod rach.
Kuom mano dhako nopogore kod Nyasaye nikech richone. Dhano ne ok oluoro Nyasaye. Dhano ne ok ochamo olemb yadh ngima machiwo ngima mochwwere kendo Nyasaye oyiego, to kar mano dhano nochamo olemo mane okwere mane omiyo n’geyo mar ver kod rach. Gikone ni dhano ne opogore kod Nyasaye.
Motelo gino mar hera Nyasaye, ma en dhano ne ok omiyo Nyasaye duong’ kendo ne opogore kode nikech wich teko. Nikech richo mane obiro modak e chunywa, dhano ne opogore kod Nyasaye. Ban’g mano, dhano ne odak maon’ge Nyasaye kuom kinde malach kendo ne on’gur, “An’go momiyo Nyasaye oweya ban’g ka osechweya? An’go momiyo noweya mondo natim richo? An’go momiyo oorowa e tho ban’g ka oseketowa mayom yom. De obedo gimaber ka dine ok ochweyowa motelo.” Wadak kod achaya kapok ne onyuolwa nyuol manyien.
Kane aneno miyo mane ousi mondo obedi nyathi jomoko e chenro mar TV, nafwenyo ni wat mane kind dhano gi Nyasaye ne chalo kod tudruok mane nyakono obedo godo kod mingi monyuole. Onge sand, gigwenyruok kuom paro kata richo moro amora manyalo pogo dhano kod Nyasaye e yo moro amora. Bende, nanyalo ng’eyo ni kata obedo man e kind Nyasaye kod dhano otenore kuom hera, ne pod en gima tot mondo gwenyruok obedi.
Mana kak miyoni ne ok oriembo nyare nikech ochayo, koro Nyasaye ne opogore kuom dhano ok kuom achaya to nikech richo, on’g gima omiyo Nyasaye nyalo chayo dhano kendo on’ge gima omiyo dhano nyalo chayo Nyasaye, waherore. Gima omiyo dhano odon’g ka opogore gi Nyasaye en nikech nobedo jaricho ban’g winjo rieko marach mar satan.
Nyasaye oserwakowa kokalo kuom Yesu
“To koro kuom kristo Yesu, Un ma yande, un maber, osekelu machiegni kuom tho mar kristo. Kristo owuon e kwe marwa, nikech oseriwo Jo-Yahudi gi joma ok Jo-Yahudi odoko oganda achiel, kuom chiwo ringre owuon osemuko ohinga mar singo mane opogowa, kendo osetieko chik Musa gi wechene duto. Ose timo mago duto mondo oriw ogendini ariyo obed gimoro achiel kuome mondo kwe obedie” (Jo-Efeso 2:13-15). Ruoth nobatisi kod Johana kendo nokawo richo duto mag piny mondo oketh chik mar bucheni. Ban’ge nochwero rembe e msalaba mondo owar dhano kuom richone kendo omiye thuolo mondo orwake gi Nyasaye. Nyasaye koro oserwako jogo duto moseluoko.
Bende iseparo kit piny maon’ge pi? Kinde maok bor ahinya nachop e room mar muma eboma ma Lichon. Lichon en achiel kuom bombe madongo man e dho wath e piny Korea kame pi freji ne ok ti e thuolono kuom kinde matin kendo naparo, Ji ok nyal dak maonge pi.
Ka Nyasaye ne nyalo keto pinyni maonge pi kuom dwe achiel, biro bedo matek mondo ng’ato odag e boma ni nikech muya marach, aluora moli kod riyo man’gongo. Nyaka wan’ge ber mar pi ma Nyasaye omiyowa. Mana kaka pi ochuno ekit ngima dhano, batiso mar Yesu mane oyudo kuom Johana e aora Jordan bende ok nyal we ok.
Ka dine ok obiro e pinyni mondoo obatise kod Johana, to kare ere kaka jomaoyie ne nyalo yudo n’guono kuom richogi? Mana kaka jogo madak maon’ge pi, ji duto man e piny dikoro osetho nikech richogi kadine Johana ok obatiso Yesu.
Kata kamano, nyaka ne tim batiso Yesu kawo richowa duto, koro sani wanyalo winjo ka wan gi chir kuom reiko man e chuywa oseluoki kendo ogwedhi kod warruok. Batiso Yesu en gima lon’go ne yie marwa.to moloyo, batisone en gima owinjorenwa mondo wayud dak mar Roho Maler.
Petro, achiel kuom jopuonjre Yesu nowacho, “Pigno en ranyisi mar batiso, makoro resou sani. Batiso, kuom chier mar Yesu kristo” (1 Petro 3:21). Ndiko mar Petro wacho niya Yesu nobatisi kod Johana jabatiso kendo nochwero rembe mondo mi owarwa kuom richowa. Batiso Yesu mane oluoko richo duto mag piny e injili.
Warn’g anena ndiko mawuoyo kuom karaya mar luok molos gi mula ma ondiki e buk mar Wuok 30:17-21. “Ruoth Nyasaye nowachoni Musa niya, los karaya mar luok gi mula, ma rachungine bende en mula, kete e kind hembe romo gi kendo mar misango, mi iolie pi mondo Harun gi yawuote olwokgo lwetegi gi tiendegi. Pi ka gidonjo e hemb romo to nyaka giluokre gi pigno kamano mondo kik githo. Bende ka gidhi e kendo mar misadango mondo gitiye, kendo giwan’gie misango ni Ruoth Nyasaye, nyaka gilwok lwetegi gi tiendegi mondo kik githo. Mono nobedo chik mochwere momako Harun gi nyikwaye kuom tien’gegi duto.”
E hema ne nitiere karaya mar mula, mane oketi e kind hemb romo kod kendo mar misan’go mane otin’go pi mar luoko. Ka dine karaya ni on’ge e hema, to kara jodolo gi machiwo misango dine obedo molil machal nade.
Remo marom nade kod chilo mane nyalo dumu jodolo machiwo misan’go man’geny odiechieng’ kodiechieng’ ne ji kendo keto lwetegi e wi misango magolo richo kendo ban’ge ginegigi? Ka dine on’ge karaya ei hema, jodolo dine obedo mochido ahinya.
Ma ema omiyo Nyasaye noloso negi karaya gisud machiegni kode kagin gi lwedo maler. Joricho ne weyo richogi e wi misan’go mar richo kuom keto lwedo, kendo ban’ge jodolo ne chiwogi ne Nyasaye elowo gi. Nyasaye noikonegi karaya mar luoko molos kod mula mondo jodolo oyud thuolo mar donjo kamaler kendo mondo gilwokre kod pi, nono to githo.
Kata jodolo neok nyal donjo kamaler ka remo mar misan’go omiene. Mano ema omiyo jadolo ne luoko chilo duto kod pi ei karaya mar luok mondo gisud machiengin gi Nyasaye ban’g chiwo misango ne ji.
Batiso mar Yesu noluoko richo duto mag piny.
Kokalo kuom batiso mane Yesu oyudo kuom Johana e ahora Jordan, richo duto mag piny ne oket kuome, kendo nyumruok mar pi ne nyiso thone ka wuok mane e pi, bende nyiso chier mare. E yo machielo Yesu nobatisi kod Johana mondo okaw richo duto mag piny, mondo ochul gowi mar richo kendo otho e msalaba. Tho mare ne en chido kuom richowa kendo chier mare nomiyowa ngima mosiko.
Ka dine on oyie ni Yesu nokawo richowa duto e yor batiso mare, chunywa dopon’g kod richo. Kuom mano, ere kaka d wayudo thuolo mar sudo but Nyasaye? Injili mar weyo richo ok en chik moro mar din to en adiera mar Nyasaye.
Ok wanyal dak e adierane kawaon’ge kod n’geyo maler, eyo machielo ok wanyal loyo piny kaok wadewo batiso mane Yesu oyudo kuom Johana. Mana kaka gik mangima dwaro pi mondo ngimagi obedi, wan bende wadwaro mondo owenwa richowa kendo pi batiso marYesu, mondo wadag kuom yie kendo wadonj e piny ruoth polo. Yesu ne nyaka yud batiso, mondo otho e msalaba kendo ochier mondo owarwa kuom richowa, Ma e injili mar pi kod roho manyaka uyie kod chunywa duto.
Kata obedo ni Yesu nogur motho e msalaba, ne onge richo mane otimo morom kod kum machalo kamano. Ne obiro e pinyni mondo oluok richowa duto, ne obatise kane hike oseromo piero adek, kendo nobedo jawarwa kokalo kuom thone e msalaba e higa mar piero adek ga dek. Nyasaye ne dwaro keto dhano mondo obed makare maok odewo yom yom mar dhano kod richone. Mano ema omiyo Yesu nobatisi. Nyasaye nowenwa richowa kendo kendo omiyowa mich mar Roho Maler thuolono.
“Ka ng’ato ok onuol nyuol manyien mar pi kod roho, to ok onyal neno piny Ruodh Nyasaye kata donjoe” (Johana 3:3-5). Kata ka ng’ato en jakristo monyuol manyien kaok oketo chunye kuom adiera ni Yesu ne okawo richowa duto mag piny e yor batiso mare, to chunye biro bedo mochido mapile. Nikech wach chuech maok ler, wan jok manyap ma richo nyalo duwo kata e n’gimawa mar odiechieng’. mano ema omiyo kinde duto nyaka wadag kuom yie, ka waparo batiso mar Yesu, rembe kod chier mare. Yie machal kama ritowa nyaka chop odiechieng’ ma wadonjo e ppiny Ruodh polo.
Yesu ne on’ge kod yiero to mak mana batisone kendo mondo otho ne richowa, kuome nyaka wayie ni kuom timneno nokelonwa warruok. On’ge gimoro machielo mowinjore watim moloyo bedo kod yie kuom injili mondo owarwa kuom richo duto mag piny.
Wagoyo erokamano ne Nyasaye mane omiyo injili mar pi kod roho. Mich man’gongo ma Nyasaye nomiyowa en oro wuode achiel ma miderma mondo owarwa kuom richo duto kokalo kuom batisone kod rembe.
Gima omiyo ne ok wanyal bedo machiegni gi Nyasaye kendo nochunowa dak mabor kode ne rn richo mane wan godo e chunywa. Yesu nobatisi kod Johana mondo omuk richo duto mag piny kendo mondo otho e msalaba mondo omuk ohinga mane opogo dhano kod Nyasaye. Tudruok man e kid Nyasaye kod dhano ne ochako losore eyor batiso mar Yesu kod rembe. Wagoyo ne erokamano kuom michno. Hera mar janyuol kuom nyathine duong’, to ok nyal pime kod hera mar Nyasaye, mane Yesu owarowa godo ka wan joricho.
Batiso mar Yesu kod rembe duto nigi duong’. kadine onge pi e pinyni. Bende gimoro amora mangimane nyalo dak? Ka batiso mar Yesu on’ge, dikoro on’ge ng’ato maonge kod richo e chunye. Ka dine Yesu ok obatisi kendo kadine ok otho e msalaba, onge ng’ato madine owene richone. Ber mantie, Yesu nobatis kendo nobeddo misango malich ne wan. Kata obedo ni wayom yom kendo warem, wanyalo yudo Roho Maler kuom yie e batiso mare kod rembe e msalaba.
Jogo moyie kuom batiso mar Yesu kod tho mare e msalaba sudo machiegni gi Nyasaye, ginyalo ginyalo lemo kendo ginyalo pake. Koro wanyalo pako Ruoth kendo lame nikech wasebedo nyithide. Ma e n’guono kendo gweth mar Nyasaye. Injili mar batiso Yesu kod rembe e msalaba en adiera kendo beer gadiera. Wan duto wanyalo yudo warruok kod dak mar Roho Maler kwayie kuom injili maberni.