- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
Subject 8 : The Holy Spirit
[8-12] Dak e ngima mopong’ kod Roho Maler (Tito 3:1-8)
(Tito 3:1-8)
“Par ne ji mondo ochiw luor ne ji man gi loch kod joma nigi teko, kagiwinjo wachgi kendo gi ikore mar tiyo tije mabeyo duto. Nyisgi ni kik giwuo marach kuom ng’ato, kata kik gibed joma ohero dhaw, to gibed joma dwaro kelo winjruok, kaginyiso ji duto muolo magin go. Wan wawegi chon ne waonge rieko. Ne ok wawinjo wach kendo ne wan joma olal. Ne wan wasumbini mag gombo mayoreyore mag ringruok, kendo pile ne wan kod nyiego e chunywa. Ne wamon gi jowetewa, kendo jowetewa bende ne mon kodwa. To ka ng’wono mar Nyasaye jawarwa, kod hera ma oherogo dhano, ofwenyore, nowarowa. Ne ok owarowa nikech tim makare moro amora ma wan wawegi ne wasetimo, to nowarowa mana nikech ng’wonone owuon. Ne owarowa gi luok mane Roho Maler okelonwago nyuol manyien kod ngima manyien kuom Yesu Kristo Ruodhwa, Nyasaye noolo Roho mogudho kuomwa, ni mondo ka osemiyo wabedo e winjruok kode kuom ng’wonone, to wadok joma geno chamo gikeni mag ngima mochwere. Wechego gin adier, kendoadwaro ni mondo ine ni ji owinjogi, mondo joma oyie kuom Nyasaye oket chunygi kuom timo gik mabeyo. Adier, wechego beyo kendo konyo ji.”
“Par ne ji mondo ochiw luor ne ji man gi loch kod joma nigi teko, kagiwinjo wachgi kendo gi ikore mar tiyo tije mabeyo duto. Nyisgi ni kik giwuo marach kuom ng’ato, kata kik gibed joma ohero dhaw, to gibed joma dwaro kelo winjruok, kaginyiso ji duto muolo magin go. Wan wawegi chon ne waonge rieko. Ne ok wawinjo wach kendo ne wan joma olal. Ne wan wasumbini mag gombo mayoreyore mag ringruok, kendo pile ne wan kod nyiego e chunywa. Ne wamon gi jowetewa, kendo jowetewa bende ne mon kodwa. To ka ng’wono mar Nyasaye jawarwa, kod hera ma oherogo dhano, ofwenyore, nowarowa. Ne ok owarowa nikech tim makare moro amora ma wan wawegi ne wasetimo, to nowarowa mana nikech ng’wonone owuon. Ne owarowa gi luok mane Roho Maler okelonwago nyuol manyien kod ngima manyien kuom Yesu Kristo Ruodhwa, Nyasaye noolo Roho mogudho kuomwa, ni mondo ka osemiyo wabedo e winjruok kode kuom ng’wonone, to wadok joma geno chamo gikeni mag ngima mochwere. Wechego gin adier, kendoadwaro ni mondo ine ni ji owinjogi, mondo joma oyie kuom Nyasaye oket chunygi kuom timo gik mabeyo. Adier, wechego beyo kendo konyo ji.”
Ere kaka wanyalo dak ngima
mopong’ kuom Roho Maler?
Owinjore wang’e dwaro mar Nyasaye
kendo wayal injili kaluwore kode.
mopong’ kuom Roho Maler?
Owinjore wang’e dwaro mar Nyasaye
kendo wayal injili kaluwore kode.
Jogo moyie kuom Yesu kedno ni kod dak mar Roho Maler nyaka dag ngima mopong’ kuom Roho Maler. Ne jokristo, ngima mopong’ kuom Roho Maler e gima roho dwaro. Nyaka walu chikene. To kara ere kaka wanyalo dak ngima mopong’ kod Roho Maler? Nyaka warang anena mos gima jaote Paulo nowacho kuom wachni.
Ang’o Ma Dwarore Mondo Wadag Ngima Mopong’ Kod Roho Maler
E buk mar Tito 3:1 Paulo nowacho, “Par ni ji mondo ochiew luor ni joma nigi loch kod joma nigi teko, ka giwinjo wachgi kendo gi ikore tiyo tije mabeyo duto,” mokwongo chutho, ne onyisowa mondo wami luor jogo man kod loch kod teko kendo wawinjgi kendo waikre tiyo tije mabeyo duto. Gima ne onyiso en ni ok wanyal dak e kit ngima mopong’ kod Roho Maler ka ok wadewo chik mag piny. Kuom adier, ka joma nigi loch mar piny kendo chikegi chikowa mana kuom gik ma ok adieri, onegore kik wamigi luor. To ka chikegi ok keth yie marwa, nyaka wawinjgi mondo mi otim tich injili eyo mokwe.
Wan e jogo mane oyudo dak mar Roho Maler. Ere ka di wabed kod nyalo mar dak e ngima mopong’ kod Roho Maler ka waketho chike mag piny? Emomiyo, mondo wdag kuom ngima mopong’ kod Roho Maler nyaka walu chike mag piny. Jogo mayudo dak mar Roho Maler nyaka luor chike mag anyuola. Wanyalo mana wuotho gi Nyasaye ka waluoro chike mag piny.
Wawach ni achiel kuomwa otimo maundu eyo ka wadhi e kanisa, bende obiro tiyo ne Nyasaye ka obedo mos? Ere kaka e pinyka obiro bedo kod nyalo mar dak kaluowore kod puonj mar Ruodhwa ka wadak oko mar chik? Kik waketh chike mopuonj kaka owinjore wadagi e kindego ma wawuotho kuom roho. Onge gima ver manyalo wuok kuom ketho chik. Nyaka warit kwe kuom rito chik. Nyaka watem ka wadago ngima maber e kindego ma wayalo injili, mondo ng’ato odag kaen kod Roho Maler orito chike marito kwe ei oganda.
Nyaka Wabed Kod Muolo E Chunywa
Paulo nowacho, “kik giwuo marach kuom ng’ato kata kik gibed joma ohero dhawo, to gibed joma dwaro kelo winjruok, ka gi nyiso ji duto muolo ma gin-go,” mondo wadag e ngima mar roho, kik wawuo marach kuom ng’ato, kata kik wabed joma ohero dhawo to wabed joma nyalo kelo winjruok ka wanyiso ji duto muolo ma wan-go.
E chunyje jogo moseyudo nyuol manyien nitiere muolo, rittruok kod horruok, ma nyalore nikech Roho Maler odak kuomwa. Paulo nonyisowa mondo kik waketh injili ka nedhawo kod jowetewa, kuom adiera, nyaka wakedi ka chike mag piny temo gengo injili. To ka chikego ok ked injili nyaka wadag kod kwe. Nyaka waket ji oparwa, “kata obedo ni ochalo kod sibuor seche moko to kuom adiera omuol kaka akuru. Yie mare kuom kristo, nyalo miyo bedo kod mwuolo kaachiel kod horruok.”
Onge ritruok kata muolo ei gombo mag ringruok. To kuom dak mar Roho Maler kendo kokalo kuom Ruoth mano warowa kuom richowa wanyalo nyiso muolo ni jomoko, weyone ng’ato mosetimo richo marach en ‘weyo gadiera’ kendo ibedo kode gi muolo mowuok ei chunyi maiye kuom adiera en “muolo.” Ok en muolo kuomwa mar wuondruok ni obolore kom jomoko ka horruok ka achiel kod n’gwono en ver mowuok ei ng’ato moyudo nyuol manyien.
Nyaka wabed kod horruok ka ji timonwa marach. Ka ok gibedo rachwany mar injili, to nyaka wabed mamuol kod ji duto. To ka gin rachwany, nyaka wabed kod ler maradieri kama horruok nitie. Horruok yudore mana kuom adieri mar Nyasaye kuom mano jogo makwedo, ketho kata bedo rachwany e wach Nyasaye ok owinjore orit kod muolo.
Nyasaye ok n’gwon ne jogo makwede to oketogi mana mondo gichul nengo margi. Nyasaye ne onyiso Ibrahim, “Anagwedh jogo magwedhi to anakwong jogo ma kwongi” (Chakruok 12:3). Jogo makwedo injili madieri onge yo moro amora mar warruok, Gibiro bedo kod nyalo kuom tony mar masiche mabiro tieko ngima ji to bende nyaka achiel ewi adek mar chuech duto.
Ang’o momiyo nyaka wabed jokinda kendo mobolore? Mana kaka ondiki e barua mar Tito 3:3, “wan wawegi chon ne waonge rieko, ne ok wawinjo wach, kendo ne wan joma olal. Ne wan wasubini mag gombo mayore yore mag ringruok, kendo pile wan gi ich lit e chunywa. Ne wamon gi jowetewa kendo jowetewa bende ne mon kodwa.” Ne wan mana kaka jogi kane pok onyuolwa nyuol manyien. Omiyo koro nyaka wabed modhil kendo wan’gwon negi nikech wan bende ne wachal kodgi.
E buk mar Tito 3:4-8, wacho niya, “To kane ng’wono mar Nyasaye jawarwa, kod hera ma oherogo dhano, ofwenyore nowarowa. Ne ok owarowa nikech tim makare moro amora ma wan wawegi wasetimo, to nowarowa mana nikech ng’wonone owuon, nowarowa gi lwok mane Roho Maler okelonwago nyuol manyien kod ngima manyien kuom Yesu Kristo Ruodhwa, Nyasaye noolo Roho Maler mogundho kuomwa ni mondo ka osemiyo wabedo winjruok kode kode kuom n’gwonone, to wadok joma geno chamo gikeni mag ngima mochwere wechego gin adier, kendo adwaro ni mondo ine ni owinjogi mondo joma oyie kuom Nyasaye oket chunygi kuom timo gik mabeyo. Adier wechego beyo kendo konyo ji.”
Kaluwore kod Muma, nyasaye ne ok owarowa kuom richowa nikech ne watimo gik maber ne omiyowa gweth mar yudo nyuol manyien nikech noherowa kendo okechowa. E yo machielo, Yesu nobiro e pinyin mi obatise, otho e msalaba kendo nochier, omiyo noluoko richowa duto. Yesu nochier kendo koro obedo e bat kor achwich mar Nyasaye. Kuom chierne kuom joma otho gik moko duto morem manie piny nochopo kare.
Nyasaye gwedhowa kom Roho Maler kokalo kuom Yesu Kristo ma jawar. Yesu Kristo nobatisi kod Johana mondo richowa duto owenwa. Nowarowa kendo oketowa bedo jogo makare.
Muma wacho niya, “mondo wadok joma geno chamo gikeni mag ngima mochwre.” Ma tiende ni, kaka jogo mageno chamo gikeni mag Nyasaye, wan e jogo madhi chamo gikeni kod mwandu duto mage kaachiel gi duon’gne. Mondo wadag e ngima mogwedhi ni nyaka wadg e ngima mopong’ kod Roho Maler. Nyaka iyie kuom injili mar pi kod roho, ka richoni duto oseweni kendo iyalo injili ne jomoko.
Kuom mano, kaka richowa osewenwa, nyaka wati matek mondo jomoko one ver nyaka warit chike mag piny kendo wayal injili ne jogo madwaro Nyasaye. Nyaka wawe ne jogo matimonwa marach richogi kendo watimnigi maber ka wan kod muolo mondo kik gibed rachwany ne injili ma wayalo. “wechego beyo kendo konyoji.” Ka idwaro yudo Roho Maler nyaka ipar gima Paulo nowachonwa ma ok nyal winjore kaka gima nyien to gin weche mogen.
Nikech wadak e piny ni, ok nyal pogwa kod Roho Maler ka wan kod koko gi jomoko kuom chayo chik marito pinyni. Omiyo nyaka waluor chik to ka ok kamano to obiro tuomo wach Nyasaye. Nyaka waluor chik mar pinyni. Kata ka obedo ni wan kod yie, luoro chik en yiero mabeer ka wadwaro ni mondo wadag e ngima mopong’ kuom Roho Maler, mondo watim tich maber. Nyaka waluor chike maritowa mg pinyni kaachiel kod jowetewa man butwa.
Bende Idwaro Dak E Ngima Mopong’ Kod Roho Maler?
Jo-Efeso 5:8-11 wacho niya, “Chon ne un e mudho, to koro, kaka usedoko jo-Ruoth, un joler. Omiyo nyaka uwuoth ka joma nie ler, nimar ler ema kelo ver gi timbe makare kod adieri duto. Temuru mondo un’ge gi malongo ni Ruoth. Beduru mabor gi joma timo timbe mag mudho maonge ohala. To moloyo umi kit timbegi ongere ratiro.” Ndikoni nyisowa mondo wawuothi kaka nyithid ler kendo wanyagi olemo mag roho.
E Jo-Efeso 5:12-13 wacho niya, “En wich kuot kata mana wacho gik ma gitimo ling ling. To gik moko duto ogol e lela, to kit gi maradieri nenore.” Paulo wacho niya ka gik moko duto ogol e lela to kit gi maradiera nenore. Ka ng’at makare ok nyal dak ngima makare, to kite ibiro el e lela kod Nyasaye kata en owuon. Ang’o matimore ka oyud ng’ato ka timo tije mag mudho, to ban’ge osieme e lela? Ban’g ka oseyie kethone, chunye bedo thuolo to odok ir Nyasaye kendo. “To ka gik moko duto ogol e lela to kitgi maradiera nenore nikech gima kite onenre malongo elela lokore ler.” En gima ver mondo gik moko dito ogol elela. Eka wanyalo yie ketho marwa kendo waduong ir Nyasaye.
Ka wadwaro dak e ngima mar Roho Maler, nyaka wabed kod n’gwono e chunywa. Kata ka ng’ato onge kod richo e chunye, to mano ok nyis ni ok owinjore obed kod n’gwono. Nyaka wadag kod ber kod ng’wono e chunywa. Nyaka wayal injili kod rieko kwalemo ni ji maok ongeyo injili mar pi kod roho mondo gibed kod winjo kedno richogi owenegi. Kendo ok owinjore wahiny jomoko bende. Nyaka wachiem, wanindi, kendo wadagi kuom injili watiyo ni jomoko bende.
Mondo wadag e ngima mopong kod Roho Maler nyka wapar ber mar thuolo ma wan godo kinde wak ne injili kaka dhano man kod rieko. Ka wahero piny, to wabiro podho e obadho mareik mar mudho kendo wanyalo lal kuom tije Nyasaye. Kuom mano, nyaka wachom wengewa kuom warruok ma Nyasaye nomiyowa kinde duto wagombo bedo jorit. Ng’at man kod rieko mar roho nyaka chiw ngimane kuom yalo injili maber e piny ngima kapok piny pon’g mudho.
Winj Dwaro Mar Ruodhwa
Nyaka watem mar ng’eyo gima Nyasaye mon godo. Nyaka wapuonjre kuom gima odwaro mondo watim kokalo e kanisane kod wachne. Onengore wan’ge gima nyalo moro Nyasaye kendo wayang kit dwaro mare kuomwa.
Jogo ma owenegi richogi gin e joma oseyudo nyuol manyien kendo jogo mosenyuol nyuol manyien gin e jogo man kod dak mar Roho Maler. Jogo ma Roho Maler odak kuomgi gin jogo maler gadieri kendo gin nyithid Nyasaye. Nyaka gidagi ngima mopong’ kod Roho Maler. Mae en tich mar jomaler duto. Kik waketh lony marwa kod tekowa mana kuomwa, mopogore kod dwaro mar jomoko. Kik wami tich Nyasaye dog chien ka wakwan’g mana gi kinde marwa.
Ka osepwodhwa kendo wabedo chwech manyien kokalo kuom hera mar Nyasaye, nyaka wabed jok makare mondo mi watim tije odhi nyime. Ka waseyie bedo nyithid Nyasaye kuom yie kkuome, en gima kare kuomwa mondo wabed jok mabeyo.
Ringruok mag nyithid Nyasaye ni mabor kod lon’go to pod Nyasaye mor kode; tek ni pod watimo dwarone kendo timo gik mabeyo. To kata jok ma oseyudo nyuol manyien nyalo bedo kod tem mar timo ne jowetegi marach mana ka giyie kuom ringer gi giwegi. “weuru mer, nono biro ketho ngimau chuth to roho ema mondo opon’gu” (Jo-Efeso 5:18). Tiende ni nyaka wawee mer kuom gombo mag ringruok to nyaka watim tich maber.
Paulo nowacho e buk mar Jo-Efeso 5:19-21, “weruru wende zaburi gi wende lemo ka un kaachiel, kendo kuwer kamano to denduru Ruoth e chunyu. Kamano gouru erokamano pile ni Nyasaye wuoro kuom gik moko duto, enying Ruodhwa Yesu kristo. Beduru gi winjruok e kindu kumiyogo kristo duong’,” ka wadwaro dak e ngima mopong’ kod Roho Maler, nyaka wayie kendo wayal injili mar warruok kendo wafweny gik ma Nyasaye osetimonwa.
Nyasaye gwedhowa e seche malemo kendo ondiko gwedh gi duto e zaburi kod wende kendo wende maler mag pak mondo wapaki gi duol achiel. Nyaka wagol pachwa, waduokne erokamano kendo wapake. Wanyalo yudo gweth mar ngima mopong’ kod Roho Maler ka walemo ne jogo maok oseyudo nyuol manyien kendo ne wan wawegi. Nyaka wagone nyasaye erokamano gi chunywa maie, kendo waluor yesu Kristo, mane owarowa. Kod paro machal kod magi e chunywa, nyaka wabed kod nyalo mar fulo timbewa mamono, kendo wanyis pwoch kuom luoko richo magwa kendo miye luor. Ma e gima nyiso dak e ngima mopong’ kod Roho Maler.
Nyaka Watine Injili Maber E Kit Ngimawa Duto.
Nyaka wachan tije mabeyo kendo watingi maber mondo injili maberni oyud duo’ng moloyo. Bedo e riwruok mar kanisa Nyasaye owinjore walem kanyakla kendo waluo’ng Nyasaye mondo owar chunje ji duto te. Pod nitire ji mangeny maok nyal yudo nyuol manyien nikech ok gin’geyo injili maber kata obedo ni gisedwaro Nyasaye. Nyaka walem ne jogi, kawawacho niya, “Nyasaye, gin bende wargi.” Kik mondo wanyis dwarowa wawegi to wati kod mwanduwa kuom tich injili mondo wawar jogo molal. Dak ne chunje jomoko kendo lando wach mar piny Ruodh Nyasaye en timo tich maber.
Timo tich machal kod maendi ni dak e ngima mopong’ kod Roho Maler. Dak e ngima mopong’ kuom Roho Maler ok nyis ni nyalo mar wuoyo kod dhok mayore yore kod timo honni, kata mana puonjruok kuom moro Nyasaye. Tiende en ni yie kuom warruok mane Nyasaye omiyowa, pake kod miye duo’ng gi chunyi duto kedn tiyone kod dendwa duto kaka gige tich mar tim makare e dwaro mar Nyasaye. Timo dwache tiende ni dak e ngima mopong’ kod Roho Maler.
Mondo wadag ngima mopong’ kod roho, nyaka waluorre, ka ng’ato omiyowa puonj nyaka wchik itwa mondo wawinje kuom gima owacho. E yo maket kod mano, ka amiye puonj nyaka ochik ite mi owinja kata ok wachopo e paro achiel. E yo machielo, nyaka wadag ngima mopong’ kod Roho Maler kuom luoro jowetewa kendo timo tich mar Nyasaye.
Dak E Ngima Mopong’ Kuom Roho Maler Tiende Ni Miyo Yesu Kristo Duon’g
Dak e ngima mopong’ kod Roho Maler tiende ni rit chike mag Yesu Kristo. Waran’g anena gima ma nyiso kuom somo barua mar Jo-Efeso 6:10-13, “To wach en ni beduru motegno kuom Ruoth, kendo kuom tekone maduon’g. Manreuru gi gi lweny duto mag Nyasaye, mondo oyud teko mar siro wuond mariek mag satan, nimar wasigu mwakedogo ok gin dhano to wakedo gi joloch gi joma nigi teko, kod Ruodhi mag piny motimo mudhoni, kaachiel gi lang chuny maricho ma ok mag pinyni. Omiyo, manreuru gi gilweny mag Nyasaye sani, mondo usir wasigu chieng ma lweny gere, kendo kusetimo duto munyalo, to nonwan’g kapod uchun’g motegno.”
Dak e ngima mopong’ kod pon’g mar roho en ang’o? Tiende ni bedo motegno kuom Ruoth kendo bedo kod yie e tekone. Tiende en ni dak kuom teko mar Roho Maler madak kuomwa to ok kuom dwarowa wawegi. Moloyo, onyiso ni dak e ngima mar lemo, kuom lemo, wanyalo dak e ngima maber mar nwang’o mich mopogore pogore kod gweth ma Nyasaye chiwonwa. Mondo wawuoth kode kwatiyone kendo wamiye luor, to ok wanyal dak e ngima mopong’ kod roho ka ok waruako wachni.
Yie kuom wach Nyasaye en gima owinjore mondo ojiw tekowa mag roho, kata ka wan gi yie nyaka warruak gi lweny duto mag Nyasaye kwawacho niya, “An gadieri ni biro bedo machal kaka ondiki e wach Nyasaye.” Ma e yie mamiyowa thuolo mondo wadag e ngima mopong’ kod Roho Maler.
Bin ng’ato kuomu ni kod chandruok e dak engima maket kod ma? Kare par weche mondiki e ndiko maler kendo rwak gi lweny duto mag Nyasaye. Nyasaye nonyisowa mondo warwakre kod gi lweny duto. Kikawo wechego matut e chunyi ibiro n’geyo tiend gima nyaka warwakre kod gi lweny duto mag Nyasaye. Mano ok odewo gi alora ma wadakie kod weche ma ji mamoko wacho, nyaka wamak motegno weche mag Nyasaye. E yorni, wabiro dak engima mopong’ kod Roho Maler.
Ere kama wanyalo yude yie maket kod ma? Fweny 3:22 wacho niya, “Ng’at man gi it mondo owinj gima roho wacho ni kanyakla mar jokristo!” Owinjore wawinj gima roho wacho ni kanisa. E yo machielo, ok wanyal winjo weche mag Nyasaye kata dak e ngima mopong’ kod Roho Maler mak mana jotich Nyasaye. en n’gno ma Roho Maler wuoyo kokalo kuome? Nyasaye wuoyo gi jomaler kod ji duto modak epiny mangima kokalo kuom jotichne man e kanisa.
Mano tiende niya nyaka iyie ni puonj mar kanisa Nyasaye oenore kuom weche nyasaye. Nyaka iyie kuom puonj mag kanisa ka in kod yie maket kod ma e pachi. Ka Roho Maler odak kuom jayalo, to biro bedo mayot mondo opuonj pache owuon. Jayalo man kod Roho Maler yalo weche Nyasaye ka Roho Maler ema taye. Ka ok otimo kamano to oyalo weche ma muma ok osiro, to Roho Maler tame nikech odak e chunye.
Roho Maler en Nyasaye. Teko mar jatich Nyasaye duon’g moloyo nikech nyasaye odak kuome. E muma mayien, Yesu nowacho ni Petro niya, “Anamiyi rayaw mar piny Ruoth polo” (Mathayo 16:19). Rayaw mag polo en injili mar pi kod roho. Nyasaye nochiwo teko mar yalo wach Nyasaye ne jotichne duto kod jomler duto to ok ne Petro kende, e kindego ma giyudo nyuol ka gipon’g kod teko mar Roho Maler.
Dak e ngima mopong’ kod Roho Maler, nyaka warwak gi lweny duto mag Nyasaye. Ka waonge kod yie, nyaka warit puonj mag kanisa e pachwa pile pile ka wayie kuom teko mar kanisa kod mag jotich Nyasaye, kata ka yalo ma iwinjo. Kendo ikete e chunyi. Yud weche manie muma madwarore e ngimani mapile pile. Mak gi motegno. E yorni, ibiro bedo ng’at man kod yie. Ban’ge to ibiro bedo kod nyalo mar dak e ngima mopong’ kod Roho Maler. Ka iwuotho kod Nyasaye kendo kiloyo lweny ma e kind lang chunje kod ruodhi mag piny motimo mudho.
Nyalo bedo ni pachi okikore ni osenyisi ni nyaka iluor jotelo mag piny to koro awachoni ni nyaka iked kod ruodhi mag piny mudho. E kinde mag jorumi, ruodhi jorumi ne luongore ni en Nyasaye kendo chik ne dwaro ni mondo ji oluore kaka Nyasaye. To ma ne en gima jakristo ne ok nyal timo nikech ne okedo kod wach Nyasaye. Koro jokrisro e kindego ne onge kod yiero mak mana kedo gi ruodh jorumi, mane oketo ji mondo okulrene mana ka gima en Nyasaye.
Mondo walo lweny e kindwa kod Jachien, nyaka wayie kendo wamak wach Nyasaye. Ka wadak moluwore gi wach Nyasaye, to wabiro nwang’o gweth mare kendo wabed kod teko mar loyo Jachien. Kata ka owarwa, to Satan nyalo loyowa e lweny ka ok wamako wach Nyasaye. Nyasaye siemowa, “Nikech jasiku jachien bayo ka sibuor ma goyo asumbi kodwaro ng’ama dongam” (1 Petero 5:8). Ng’at ma ok oyie kuom wach Nyasaye nyalo yudo monj mayot koa kuom jachien.
Kata Yesu de ok okedo kod Satan ka onge wach Nyasaye. “Ondiki niya, ‘Dhano ok nobed mangima gi kuon kende, to gi weche duto mawuok e dho Nyasaye’” (Matthew 4:4). Ne oriembo jachien kuom yie mane en go kuom wach mondiki. To wanto? Wan kod rem mar rieko kendo ok wanyal pimore kod Yesu. Kuom mano, nyaka wayie kendo wamak motegno kuom wach mar Nyasaye.
Ok owinjo wawach ni, “Aparo ni weche beyo to ok anyal yie kodgi duto.” Nyaka wamak wach, “Ayie gik moko duto mondiki gin adiera.” Ma e yie maber kendo miyowa thuolo mar rwako gi lweny duto mag Nyasaye. Ji mawacho niya, “Gik moko duto biro mana timore kaka Ruodhwa owacho,” biro yudo gwedh. Ka ng’ato omako wach Nyasaye kedno ogeno kuome, gik moko duto biro timore maber kuom yie mare. Kata ka jachien temowa, gikone obiro dhi maber kwawacho, “Ayie kuom wach Nyasaye. Ayie ni wacne e duoko maber.” Ma eyo mar loyo lweny e kindwa gi jachien.
Nyaka Wamok Kuom Wach Nyasaye.
“Omiyo manreuru gi gi lweny mag Nyasaye sani, mondo usir wasigu chieng ma lweny gerie, kendo kusetimo duto munyalo to nonwan’g kapod uchung motegno. Kuom mano, nyonuru piny motegno kutweyo adieri ka okanda e nungou kendo kurwako tim makare ka gi lweny mag akor, kendo rwakuru ikruok mar lando wach maber kwe ka wuoche u. Tinguru yie ka okumba seche duto, mondo uneggo aserni makakni ka mach mag ngama rach. Ruakuru warruok ka ogut lweny kendo makuru wach nyasaye ka lingangala ma roho miyo.” (Jo-Efeso 6:13-17).
E somono, “nyonuru piny motegno kutweyo adiera ka pkanda e nungou,” wach Nyasaye ipimo kod okanda ma ng’ato otweyo e numgone. Ma nyiso ni nyaka warit pachwa kod wach mar Nyasaya. Onyisowa mondo waluu wach mar adiera mondo wabed e paro achiel kod Nyasaye. To ka okanda otwe matek e nungo, wan bedne nyaka waritre kod wach Nyasaye. Ka wan e achiel kod pach Nyasaye, to wayudo thuolo mar yie kendo wacho, “Ayie ni gik moko duto biro timore maber an gadiera ni gik moko duto biro chopo kare mana kaka Nyasaye osewacho.”
Machielo, en ni nyaka waruak gi lweny mag akor mag tim makare. Nyaka warwak gi lweny mag akor mar injili mar pi kod roho mawcho ni Nyasaye osewarowa. Nyaka watwe nungowa kod okanda mar adieri, ka waserwako gi lweny mag akor mag tigo man kod nemgo. Nyaka waketgi e yie ni Nyasaye osewenwa richowa duto. Nyaka wayie kuom wach Nyasaye gi chunywa duto. Bende nyaka wayal injili mr warruok makelo kwe.
Ka wasemako wechegi duto, onengore tiendewa kod wuoch mag ik ruok kuom injili mar kwe, kendo wadhi nyime kuom yalo injili mar warrruok makelo kwe mar Nyasaye ne ji duto. Ka osewarwa kuom richowa, wahulo yie marwa gi dhowa wawegi. Kendo e kinde ka kinde ma richowa kod tim mamono ofwenyore, nyaka wayuegi oko nyaka wadog e adieri ni Nyasaye ne oseweyonwa richowa duto. Ne otimo kamano kokalo kuom batiso mar Yesu kod rembe e msalaba. Nyaka wadag ngima mar loch ka wagoyo erokamono ni Nyasaye. Nyaka wayal injili mar pi kod roho, machiwo ne ng’ato ang’ata oseresi kuom richone.
Ewi magi duto, nyaka wabed gi jomaricho kod okumba mar yie. E kinde ma satan timo monj, nyaka wariembe mabor kod okumba mar yie e lwedo achiel kod weche mag adieri e lwedo machielo.
Nyaka warruak ogut warruok. Nyaka wayie weche mag warruok kwawacho niya, “osewara kuom richona duto kokalo kuom injili mar pi kod roho. Nyasaye ne oweyona richona e yo maket kod ma.” Nyaka wayang adierino e wiwa. Nyaka waket wach Nyasaye ogutwa mar warruok kod pand lingangla mar roho gigewa mag lweny kod jachien.
Ka satan omonjowa, nyaka wagol pand lingangla oko kendo mondo watieke godo. “Nyasaye nowacho kama! Kendo an gi yie ni en kamano?” wariembo satan oko kuomwa mana kuom yie e weche Nyasaye. Ka wayie kuom wach Nyasaye kendo ti’ngo pandi mar ligangala mar roho, satan biro fuyo kayuak malich, “ouch! Gini hinyo mana kama.” Wanyalo tem moro amora mar satan mana ka wayie kuom wach mar Nyasaye.
Owinjore wadag e ngima mar lemo ka wawacho ni, “ringra ber kuom long’o to an ng’at Nyasaye ma oseyudo n’gwono mar weyo richo. Adak kuom yie, kamako wechego ma Nyasaye osenyisa.” Ka wan kod yie maket kod ma, wanyalo riembo mabor kwatingo ligangla mar adiera e kinde ma obiro oketh kendo oroch ngimawa mar yie pinyni. Omiyo nyaka waked kode kwawacho niya, “ma e gima Nyasaye nowacho.” To ban’ge Satan biro dhi mabor kod loch mar wach Nyasaye.
Ka wadwaro ni mondo wadag ngima mopong’ kod Roho Maler, nyaka walam Nyasaye ni mondo kanisa, jomaler duto kod jotich biro chiwore ne tich mar yalo injili. Kuom lamo lemo maket kod ma, “we mondo awach kod chir maling ling mag injili,” wabiro dak e ngima ma dwarone en tiyo tij injili. Mae en gima owinjore ne jomaler duto, mana kaka weyo richo en gima owinjore ne chunje duto. Ma e chenro mar Nyasaye.
Ne jogo mosewar kuom richogi to pod ok ongeyo kaka ginyalo dago ngima mar yie nyaka gin’ge ni ochunore mondo gidag e ng’ima mopong’ kod Roho Maler chutho. Ma e gima Nyasaye dwaro. Jomaler nyaka dag ngima mopong’ kod Roho Maler maen dwaro mar Nyasaye. Ngima mopong’ kod Roho Maler jiwo jomaler mondo oyal injili kuom timo tije mabecho. Gihero yalo injili, lamo Nyasaye, kendo yie kuome kendo mako wach mar Nyasaye. Nyaka warauk ogut warruok kod gi lweny mag akor mar tim makare kendo riembo satan mabor kuom wacho, “An ng’at makare seche duto.”
Nikech jomaler ni kod dak mar Roho Maler, giwuotho kuom roho kendo gin kod nyalo mar yudo teko mar Roho Maler. Gitimo tijene kod mar Nyasaye ma giyudo kuom lemo mar yie, kendo owinjore gi wuoth kuom roho nyaka chop gilo satan kendo gichun’g e nyim Nyasaye. Jogo nyalo manore kod gi lweny mag Nyasaye gin mana Jokristo moseyudo nyuol manyien manyalo dak e ngima mopong’ kod Roho Maler.
“Nikech wasikwa mwakedogo ok gin ringruok kod remo, to wakedo kod joloch, gi joteko, kod ruodhi mag piny mar mudhoni, kod lang chuny maricho ma ok mag pinyin” (Jo Efeso 6:12). Lweny mar jogo ma osenyuol manyien ok en lweny mar remo kod ringruok. Kata kamano, jogo man kod Roho Maler kedo kod lang chunje maricho, kod mago makedo kodwa mondo kik wadag e ngima maler, mondo kik wati ne injili ka gichandowa.
Ka wadhi oko mondo waked e lweny maler mar injili mar Nyasaye, nyaka waruak ogut lweny kod gi lweny mag roho. Ka nyaka wamanre kod gi lweny duto. Nyaka wadwar pende ligangla, okumbini kod ogute. Mondo walo lweny, nyaka waikre chutho ne lwenyni kapok kinde ochopo. Nyaka waruak gi lweny mag akor, watwe nungowa kod okanda kendo wauak wuoche e tiendewa duto. Ban’ge, kod liganla kod okumba e lwetewa nyaka walo jowasigu. Ma en ngima mopong’ kod Roho Maler.
Nyaka Warit Injili Maberni.
Paulo nonyisowa, “gima ber mane omiyino rit man’gwon ka Roho Maler konyi,” (2 Timotheo 1:14). Gima ver mikano en ang’o? En injili mar pi kod roho mane owarowa kuom richowa. E buk mar Tito 3:5 wacho niya, “nowarowa gi luok mane Roho Maler okelonwago nyuol manyien kod ngima manyien.” Ruodhwa noluoko richowa duto mane wasetimo e pinyni ne otho e msalaba kendo ban’ge ne ochier. Nyaka warit injili maberni. Nyaka wayie kuom injili mar pi kod roho.
Ka wasiko e yo machal kod ma nyaka walo lweny man ekindwa kod satan. Mana ban’ge eka wabiro bedo kod nyalo mar yudo loch kendo poge ne jomoko. Wabiro dwaro mondo waked lweny mag chunje e kindwa gi satan kendo mondo wakaw mich modhuro koa kuome nyaka chop odiechi’ng ma wabiro donjo e piny Ruodh polo maen kar dak marwa. Lwenje mangeny ma waloyo kuom josikwa e kaka lweny no biro bedo mayot ahinya. Nyaka wakwong waler ne piny ruodhe mondo obed maber keno marieny. Ban’ge wabiro yudo ngima mopong’ kod Roho Maler.
Ok owinjore wabed mamor kuom n’gwono mar richowa to nyaka wdg e ngima mopong kod Roho Maler. Kuom injili kod tije mabeyo. Nyaka wayie kuom wach Nyasaye. Nyaka chikwa kod Roho Maler kuom rito wach mar Nyasaye kendo yie kuome mondo eka kik lowa lweny man e kidwa kod satan mi terwa e kethruok.
Bende iwinja maler? Mana ban’ge eka wabedo kod ngima mopong’ kod Roho Maler. Ageno ni ibiro tiyo tich mar injili mar pi kod roho kendo tenori kuom wach Nyasaye. Watim uru tich mar reso chunje kuom satan, wanyalo dak e ngima mopong kod Roho Maler e chik mar ariyo mane Nyasaye omiyowa. Par anena kuome, wanyalo yudo dak mar Roho Maler kuom n’gwono mar richo man e chunywa. To ka dine ok dak mar Roho Maler, dine ok achako ngima mopong’ kod Roho Maler.
Bende in kod yie ni inyalo yudo dak mar Roho Maler? Ne jogo ma osewenegi richogi, wan kod dak mar Roho Maler. To ne jogo mapok oruch richogi kendo kapok oyudo dak mar Roho Maler. Jogo maok ongeyo kata oyie kuom injili mar pi kod roho onge kod dak mar Roho Maler. Ji duto modak e piny ibiro witi e mach ka gionge kod dak mar Roho Maler.
Nikech waonge kod rocho e chunywa, wan kod dak mar Roho Maler. Kendo nikech Roho Maler dak e chhunjewa, wanyalo yudo dak mopong’ kod Roho Maler. Wan mawan kod dak mar Roho Maler nyaka watim dwaro mar roho eka mondo opongwa kod Roho Maler. Kaka wameedo timo dwaro mar roho ekaka yie marwa bedo motegno mana kaka jalweny ma omanore chutho. To ka ok wadewo mar timo dwaro mar Roho Maler chalo mana kaka gigewa mag lweny dimawa.
Ber mondo wadag kuom wach mar Roho Maler mondo wabed jogo man kod yie. Ka wawinjo weche mag Roho Maler, yie marwa dongo nikech Nyasaye wacho niya, “kuom mano yie a kuom winjo, to gima iwinjo en wach Nyasaye mawuoyo kuom kristo” (Jorumi 10:17). Kuom mano kata ka satan monjowa, yie marwa kuom wachne oumowa. Satan ok nyal monjo jogo ma omanore kod okumba mar yie kuom yie e injili mar pi kod roho. Jogo man kod yie ni kod teko mar gen’go monj mar satan e yie margi.
Dwarore ni mondo wadag ngima mopong’ kod Roho Maler kod yie. Ngima mopong’ kod roho gadieri e piny duto. Ngima maket kod mano en ngima mopong’ kod Roho Maler.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
