(Esaya 28:13-14)
“E ico kukaba kuli bene icebo ca kwa Yehoba, ica kuti, Ifunde pe funde, umulingo pa mulingo, akanini apa akanini apa; kuku leka baye, batalansuke cimfu tyanuma, bafunaike, bekatwe ku citeyo, no kufyambatwa. E ico umfweni icebo ca kwa Yehoba, mwe bantu ba miponto, mwe bateka aba bantu abali mu Yerusalemu.”
BU CAIBELA MU CIPINGO
Bushe icipingo cilondolola shani ishiwi “caibela?”
Icipingo cilondolola caibela nga umo uwakwata ulubembu mumutima wakwe nangula ali tetekela muli Yesu.
Kwaliba bakalemba belyashi aba bufi shino nshiku, maka maka mu fyalo ifi leya pantanshi. Bala ibika ukuba bakalemba belyashi lelo beba fye indalama ku ba milandu babo, ukuba tinya ukusokolola fimo efyo ba cita aba milandu babo. Ishiwi ubufi lipilibula cimo ici moneka icine lelo te cintu icine. Muma shiwi yambi, cilondolola cimo icine ceka icapusana uku pwililika ukufuma ku kumoneka kunse.
Ama shiwi “caibela” “no bufi” yala bomfiwa ilingi, maka maka munkuta sha bena kristu.
Kwaliba ifinono ifya kuputula mu kulondolola ifyo caibela aba nefyo bwingaba “ubufi,” nangu abengi aba funda aya ama funde ukonka ukulingana ne Cipingo.
Pali ifi ifya ku pitamo, nde umfwa umulimo waku sokolola efyo Icipingo calondolola nga “bucaibela” noku sanika ulubuto pe sambilisho. Naine wine nde fwaya uku sontelela ifya ku mwenako ifya bu caibela mwi bwikashi bwa cila bushiku kabili efyo ca latusuminisha uku tontonkanyapo capamo. Abali bonse abale tetekela muli Lesa balingile uku tontonkanya pali bucaibela efi lyako umukumo mu bwikashi bwabo.
Tito 3:10-11 ilondolola caibela ngo muntu uwa sanguka noku ibika mu ku bembuka, umo uwa iseka-umwine. Caibela ni umo uiseka umwine ngo mubembu. Eico abo aba tetekela muli Yesu lelo na bakwata ulubembu mu mitima yabo ni ba caibela ku cinso cakwa Lesa.
Yesu ali sendele imembu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe. Lelo ba caibela balakana ukutetekela mu cine ca mbilasuma iyo ileta ipusukilo ku babembu kabili ifyo balaiseka abene beka ukuilunda mu mabumba ya babembu.
Bushe ni webo caibela? Tulingile uku tontonkanya pali ici nga tule fwaya ukwikala ubwikashi ubwa ololoka no bwikashi bwa bu cishinka icine cine.
Bushe tauleiseka we mwine ngo mubembu nangula wali tetekela muli Yesu nga cakutila taula umfwapo imbilansuma ya menshi no Mupashi? Nga ula ibika we mwine umubembu, ninshi taule bombela Yesu lelo ule cefya ipusukilo lyakwe ilya pwililika ne mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Ukwita we mwine umubembu ku cinso cakwa Lesa kusumina ukuti umo te mwana wakwa Lesa. Abo aba yebelela kuli Yesu, “Mwe Mfumu, ndi mubembu,” balingile uku lolekeshapo pa citetekelo cabo abene.
Bushe kuti watetekela shani muli Yesu noku itunga kabili ukuba umubembu ilyo Yesu ali senda imembu shonse ishe sonde no ku kupususha ukufuma ku bonaushi bwa muyayaya? Ninshi wi nga kanina ipusukilo lya bupe no ku ilondolola we mwine ngo mubembu ilyo Yesu ali senda imembu shobe shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe no kupingulwa uku pwililila pali shena pa Capindama.
Abantu ba ifi ni bacaibela pantu bala ipelesha ukuba aba bembu ico taca kuma ku cebo cakwa Lesa. Ulingile ukwisha imbilansuma ya menshi no Mupashi uku taluka ku ku cita bucaibela kuli Lesa.
Uuli onse utetekela muli Yesu lelo tafyalwa libili ni caibela pantu acili nakwata ulubembu mu mutima wakwe.
Pantu Lesa ali sendele imembu she sonde uku bikako ne shesu fwebene, tuli ba caibela ku cinso cakwa Lesa nga tulesula ili palo lye pusukilo. Pantu Lesa wa Mushilo tuli ba caibela nga natu kwata ulubembu mu mitima yesu. Nga tule fwaya icine cine ukuba aba lungami, tulingile ukutetekela mu mbilansuma ya lubatisho lwakwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama.
INTENDEKO YA BUCAIBELA MU CIPINGO
Bushe cikankalanshi icikalamba ici fwaika pali shimapepo?
Alingile uku fyalwa libili.
Natuloleshe 1 Isha Mfumu 12:25-26. “Na o Yeroboamu akulile shekemu mu calo ca mpili ica kwa Efraimu, no kwi kalamo; kabili afumine kulya, akulile na penuele. E lyo Yeroboamu atile mu mutima wakwe, nomba ubufumu bu kabwelela ku ng’nda yakwa Davidi.” Yeroboamu ali umo uwa nkonkani sha kwa solomone. Ilyo solomone aishile bipa mu myaka yakwe iya kuntashi, Yeroboamu apondokele Imfumu, kuntanshi aishileba imfumu ya mikowa ikumi iya bena israele munshita ya kwa Rehoboamu, umwana wakwa Solomone.
Ukusakamana kwakwa Yeroboamu paku bala ilyo aishileba imfumu ya bena israele kwali kwa kuti abantu bakwe kuti ba bwelela ku Yuda uko ukwali Tempere.
Eico, aishile kwata ipange uku kanya ici uku citika. Apangile ifi ponti fibili ifya golde mu Betele na ku Dani no kweba abantu bakwe ukufishinshimuna. 1 Isha Mfumu 12:28 itila, “Awe imfumu yapandile amano, noku cite ifi ponti fibili ifya golde.” Cimo acibikile mu betele, na cimbi mu Dani no kweba ukufishinshimuna, nangula mu cishinka muku cite ici cali lubembu ulwabipisha. Alesonta icisonte sonte bashimapepo ukutungulula amapepo.
“Panuma ya ici cintuYeroboamu ta bwelele mumi bele yakwe yabipa, lelo abwekeshepo uku cita bashimapepo bapamisansama ukuba sala mu bantu bonse; onse uo atemenwe, ali mu lashile, na o aba shimapepo wa pa mu sansama” (1 Isha Mfumu 13:33). Iyi entendeko ya bu caibela.
Na nomba, ba caibela ba sonta kuli bushimapepo uyo onse uwa ipelesha uku cita umulimo wakwa Lesa. Uuli onse uwa fuma ku ma sambilisho aya fya bu kapepa kuti aba kapyunga, kasabankanya, na missioni no mu kalamba wa lukuta nangu cakuti ta fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Bushe kuti umo usha fyalwa libili aba shani ka pyunga? Ngo muntu wa ifi asontwa nga shimapepo, ulukuta ulwa musala lulaba ni ncende iya ku pangilako ba caibela.
Natu tontonkanye na kabili pa ntendeko ya bu caibela. Ica kubala, Yeroboamu abikile ifi ponti fya golde pali Lesa pakuti asungilile amaka ya butungulushi bwakwe. Ica bubili, alashike uuli onse uwa ipeleshe ukuba shimapepo. Muma shiwi yambi alashike abantu yawe yawe nga ba shimapepo. Ifi fya litwalilila nangu ni lelo.
Ilyashi lya bu caibela lyali twalila bwino panuma yanshita yakwa Yeroboamu. Abo aba shafyalwa libili ku menshi no Mupashi teti ba suminishiwe ukuba ba shimapepo.
Bushe uuli onse uwapwisha fye ukufuma ku masambililo aya bukapepa kuti aba kapyunga nangu kasabankanya? Bushe cili ica linga kuli bena ukubombela Lesa nangu tabasuminishiwa na Lesa? Nakalya. Ni abo fye abaishibikwa na Lesa eba suminishiwa ukuba aba bomfi Bakwe. Abo abaishibikwa na Lesa eba fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Cali lembwa mu 1 Isha Mfumu 12:25-26 na 1 Isha Mfumu Icipandwa 13 ukuti ulubembu lwakwa Yeroboamu lwabalamwine ubukali bwakwa Lesa. Tulingile ukwisha bonse ici, kabili nga umo caba iceni kuli ena, alingile uku bwekela ku Cipingo no kufwailikisha.
Tontonkanyapo na kabili nga wa pyanika Lesa pa fiponti fya golde mu mulimo obe. Bushe ulacita, iwe ku nshita ili yonse, ukonkomesha pamapalo ya pa calo epali aba kukonka benga bwelela ku mbilansuma ya ku fyalwa libili ku menshi no Mupashi?
Bushe iwe uleba aba kukonka ukuti kuti ba pola ku bulwele nga batetekela muli Yesu? Bushe ulabeba ukuti bakapalwa mu fyuma? Bushe iwe ula sonta abo aba shafyalwa libili ukuba ba kapyunga nangu ba membala bakalamba mulukuta lobe no kusosa ukuti icilonganino cobefye eca cine? Nga efyo, ulecita ulubembu ulwa kwa Yeroboamu ku cinso cakwa Lesa no kubalamuna ubu kali Bwakwe.
BACAIBELA BASHINSHIMUNA UMULUNGU WA FI PONTI FYA GOLDE
Nangu ilelo, kwaliba bacaibela abengi aba shinshimuna ifiponti fya golde. Ba sosa ukuti Lesa apalile solomone ilyo atulile ifya kuninika ikana limo kuli Lesa. 1 Isha Mfumu 3:3-5 itila, “Solomone atemwene Yohoba, nokwenda mufipope fya kwa Davidi wishi; lelo ale ipaila amalambo mu misansama, no kufutumwinamo. Kabili imfumu yaile ku Gibeone ku kwipaila amalambo kulya; pantu pene epamusansama ukalamba. Solomone aleninika panshita ne nshita ifya kuninika pa cipailo cilya. Mu Gibeone Yehoba amonekele kuli Solomone mu ciloto ubushiku; Lesa atile, lomba! Ico ndekupela?”
Baleba indalama ukufuma kuba bakonka kubulayo bwa bu cenjeshi “ifya ku ninika ikana limo ifya kwa Solomone.” Abo ifi pumbu aba bakonka balapokololwa indalama shabo. Nabo aba shinshimuna ifiponti fya golde nga Lesa wabo balakolopwa indalama shabo, isho ishi bomba ngo kusonka ku kukula inkuta ishisuma. Te pamulandu wa kuti inkuta shabo shinono sana, lelo ni pamulandu bafwaya ukubapoka indalama shabo.
Ukwimika ifiponti fya golde pafilonganino fya bo ukufishinshimuna mwali fye mwa kuipokolwela bacaibela baishile nabo no kupokolola indalama ukufuma kuli bena. Ifwe fwe batetekela muli Lesa ta tufwile ukusendwa nga ifipuba. Nga uletula indalama shobe ku kushinshimuna ifi ponti fya golde ta fi tulwa kuli Lesa, lelo fipelela fye mu matumba ya ba shimapepo ba bufi aba isulamo no bulili nga Yeroboamu. Taulingile uku ponena mufi teyo fya aba bacaibela ba musango ifi.
Nomba ninshi Lesa abekelwe ne fya kuninika ikana limo ifya kwa Solomone? Pantu Solomone ali shibe imembu shakwe umwine, ali shibe ukuti alingile ukufwa pali shena no kutula amalambo mu kulingana ne citetekelo. Atulile ifya kuninika ikana limo mukutasha pe pusukilo lya kwa Lesa. Solomone atulile ifya kuninika ikana limo cilabushiku, mu kutontonkanya ku bulubushi bwa menshi no Mupashi.
Nomba, ulingile ukwibukisha ubupilibulo bwa cine ubwa bucaibela pakuti wika bepwa na ba shimapepo ba bufi.
ABO ABA PYUNGA UKWABULA UKU FYALWA LIBILI NI BA CAIBELA
Bushe bacaibela ba landapo shani pa kufyalwa libili?
Balanda ba lifyalwa libili kufi monwa, ku filoto, nefya ku pitamo ifya ku mupashi ifya lekana lekana.
Kwaliba aba sambilisha bambi uku fyalwa libili ilyo abene beka taba fyalwa na kabili mu citetekelo. Bonse ni bacaibela. Baleba bambi uku fyalwa libili ilyo bena teti ba fyalwe nakabili pantu tabaishiba pa mbilansuma ya menshi no Mupashi. Kuti twaseka fye.
Bashimapepo ba bufi babila imbilasuma yabufi, uku lufyanya imbilansuma ya menshi no Mupashi. Beba abantu ukusamba imembu shabo abene cilabushiku.
Batila, “Kabiye no kupepa mumpili, esha uku funga, ipeleshe we mwine weka ku mulimo wakwa Lesa, ulepepa ku ma tundaca, ule nakila, ule tula indalama ishingi isha kulila inkuta, lelo ulingile ukwishiba ukuti ufwile uku sakamana pa membu shobe we mwine.”
Inshita imo, nalyu mfwile umo alebela ubunte ukuti ali fyalwa libili. Asosele ukuti mu ciloto, ali minine mu mulongo ilyo yafikile inshita yakwe, Yesu alitile ishina lyakwe. Atile bwali bunte bwakwe ubwaku fyalwa libili. Lelo uku shinina kwakwe kwali lungama? Yesu talandilepo ifi.
Muli Yohane 3, atile, “kano umo afyalwa ku menshi no Mupashi, elyo engengila mu bu Fumu bwakwa Lesa.” Lesa asosele ukuti ni abo fye aba fyalwa libili ku menshi no Mupashi ebengaba bashimapepo ba cine. Uyo onse ule tetekela ukuti ali fyalwa ku filoto, mu kwelenganya no kumfwa amaka yaku mupashi, nangu amapepo ya kulapila ni caibela.
Shino nshiku, abantu abengi ta batetekela mu cebo cakwa Lesa ica lembwa kabili bekatilila ama sambilisho yafilonganino fyabo mu cifulo cakufyalwa libili ku menshi no Mupashi. Abo aba kana ukubila imbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi bena Kristu ba bufi kabili ba caibela.
BAKAPANGA BAFILONGANINO NO BWINA KRISTU BULIPO
Nilisa ilyo imbilansuma ya cine ya tampile ukusankana no ku lufyanishiwa kuli bu kapepa bumbi?
kufuma panshita ya buteko bwa ci Roma Constatino abikileko milan edict mu 313 A.D.
Nilisa ilyo ifilonganino fya bena Kristu fya pangilwe? Nilisa ilyo ifi longani ifya pusana pusana ifi nga Presbyterian, Methodist, Baptist, Lutheran, Holiness, na Full gospel ya ambile? Uku patukana kwa citike pamyaka fye 500 iyapita.
Abena Kristu ba kubalilapo nibalya aba lekonka Yesu ilyo ali muli lino isonde. “Abena Kristu” cipilibula “abo aba konka Kristu.”
Abena Kristu ba kubala bali ba tumwa na basambi babo. Aba tumwa na bafyashi ba lukuta bakonkele imbilansuma ya cine mpaka 313 A.D. Lelo, panuma ya milan edict yakwa Constatino umukalamba, abena Kristu na basenshi batampile ukusankana capamo. Ifya fuminemo yali nishita iya fita iyo iya sendele inshita ukucila pamyaka 1000.
Kuntashi, mukwamba kwa 1600, Martin Luther abikileko uku patukana, ukwale tila, “Abalungami fye eba kekalila ku citetekelo.” Papitile inshita inono pakati ka 1500-1600, ba kapatuka abali nga John Kelvin na John Knox batungulwile ukusela ukufuma kuli bu Katolika. Ifi efyo bakapatu ba kwanisheko.
Ukupatukana kwali fye maka aya kwimikamo inkuta ishipya isha patukene ukufuma kulukuta lwa Katolika waku Roma. Ba kapatuka tabaesheshe uku kana buka Tolika ubwine.
Ukufwaya kwabo takwali kwa kwimya icitetekelo ku kufyalwa libili ku menshi no Mupashi, Lelo kwali kuikakula abene ukufuma ku kucucutika na mafisakanwa ya lukuta lwa Katolika waku Roma. Ulukuta lwa Katolika waku Roma lwita uku ukusela kwakwimina. Cipilibula bakemina.
Pa nshita, ulukuta lwa katolika waku Roma balepatikisha abantu ukushite ifya ku basuminisha, ukutila kuti ba tuma ifikolwe fyabo ifyafwa ku Mulu ilyo baleshita ifi ifya kubasuminisha ne ndalama ishingi. Luther tailwike ukutila bu Katolika bwali luba icine cine. Aleesha ukukanya ulukuta lwa Katolika waku Roma ukufuma mu kushitisha ifya ku basuminisha ukuya ku mulu ukuti ba pangilemo indalama shakukulilamo Cathedral yakwa St Peter (Ulukuta).
Ifya fumamo, kuti twamona ifingi ifyashele mu lukuta lwa Katolika mulukuta ulwa pangwa nomba: ulubatisho lwa bana abanono, amapepo ya kulapila ayo ayapalana no kuyebelela ayaba mulukuta lwa Katolika waku Roma, intambi isha shila, ukwishiba fye abo aba fuma mukusoma ifya bukapepa nga ba kapyunga, ne nkuta ishi kalamba. Ifi fyonse efya shala mulukuta lwa Katolika waku Roma.
Ukupenda ukufuma pa kupangwa mu kubalilapo 1500, ilyashi lya ku patukana lyali fye pa myaka 500. Uno umwaka mwaka wa 481 ukusefya kwaku pangwa. Teti mwiiluke ukuti Martin Luther aimine ulukuta lwakwe ulwa ku balilapo imyaka fye 481 iya pita. Uku patukana teti cibe nge fyo abikile ifunde mulubuto lwa ku palakanya imisepela. Uku pangwa kwa bwina Kristu kucili kuleya pantashi. Kabibili ku kala twalilila.
Lelo, kwali ba cimo eco tulingile uku sunga mumano. Tatu lingile ukulaba ukuti ni balya fye aba fyalwa libili ku menshi no Mupashi ebenge ngila ku bu Fumu bwa ku Mulu. Natu shimike ico! Bushe ula shimikila imbilansuma yakwa Yesu, imbilansuma yakufyalwa libili ku menshi no Mupashi? Nga teifyo, tauli mu bomfi wakwa Lesa. Ni mbilansuma “ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi” iyo Lesa ale fwaya ifwe ukutetekela. Efyo Yesu asambilishile Nicodemo muli Yohane icipandwa 3.
Bushe Icipingo cilanda fye palwa mbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi, nangu cilanda palwa fintu fimbi ngo ku bomba ifi suma pa bekashi no kwikala ubwikashi bwa mushilo? Mu cishinka ica ntashi eci kankala, nacena. Lelo, kuti wa cita ico panuma wa fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Uku fwaya kwakwa Lesa ni fwebo ukutetekela mu mbilansuma.
AMASAMBILISHO YA BACAIBELA
Caibela ninani?
Ni ulya uucili umubembu nangulaali tetekela muli Yesu.
Ni lisa abena Kristu ba bufi, icicetekelo ca bucaibela fya tampile uku sanduluka mwi sonde?
Abantu ba Israele ba shinshimwine Lesa umo mpaka ilyo ba patwikene mu bu fumu bubili panshita yakwa Yeroboamu nge fyo calembwa 1 Isha Mfumu 12-13. Uku fuma pali ilya nshita, lintu Yesu talaisa kuli lino isonde, icitetekelo ca bucaibela ca tampile ukusanduluka. Kwali ba na caibela abengi aba ficita shino nshiku.
Icipingo ci landa palwa ma sambilisho ya bena Kristu ba bufi muli Esaya icipandwa 28 na Tito 3:10-11. Icipingo cisosa ukuti ba caibela ni balya abatetekela muli Yesu lelo ba cili na bakwata ulubembu mu mitima yabo. Uuli onse ulinge fyo ni caibela.
Kabili ba sambilisha, nge fya lembwa muli Esaya 28:9-10, “ni kuli ani ale lango ukwishiba? Ni kuli ani alelengo ukwiluka icebo? Bushe bana aba sumunwa kwibele,” abana aba fumiwa ku mabele? Pantu alongo fyanya fye ulwe funde pe funde, ifunde pe funde, umulingo pa mulingo, umulingo pa mulingo, akanini apa, akanini apa.”
Ba caibela balundako ifunde pe funde, umulingo pa mu lingo. Bushe ici cipilibulenshi? Cipilibula “Ba uwa cenjela, ba uwa cenjela, ba uwa cenjela kuli abo abatila bali fyalwa libili ukupitila mu citetekelo cabo muli Yesu.” Ba kweba fye ukuba uwa cenjela nangu cingaba shani. Bakweba iwe ukukana kutika, uku kana ya, epali wa ponena muli bu caibela.
Lelo, nga bali shinikisho ukuti icabo citetekelo ica lungama, ninshi tabenga kanina abo aba tila icisumino cabo cali pusana ukufuma ku cebo cakwa Lesa? Cabulanda sana. Baitunga ukuba abena Kristu aba lungama, lelo taba kwata ama shiwi aya nga cimfya ifyo beta bucaibela. Abena Kristu ba cine kuti ba cimfya caibela uuli onse ne cebo cakwa Lesa.
Shino nshiku, abaitunga ukuba abena Kristu aba lungama bala kana aba fyalwa libili nga “ba caibela” pantu fye icisumino cabo calipusana. Kuti twaba shani ba caibela ilyo twatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi?
Ngabalya abetwa bacaibela baleshimika imbilansuma ya menshi no Mupashi, bena Kristu ba cine aba lungama. Cimo cine, ngabalya abaitunga ukuba abena Kristu aba lungama tabaleshimika imbilansuma ya menshi no Mupashi, ni ba caibela.
Ubupusano bwaba pakati ka “balungami” na “ba caibela” fya shintilila nga cakutila balabila imbilansuma ya menshi no Mupashi kabili nangu balitetekela muli Yesu no kukwata ulubembu mu mitima yabo nangu iyo. Kuti baba shani ba caibela nga balitetekela mu cebo cakwa Lesa kabili bali fyalwa libili ku menshi no Mupashi?
Bushe ni bu caibela ukutetekela mu lubatisho lwakwa Yesu no mulopa wakwe pa Capindama no kuba uwa pwililika uku butishiwa ku lubembu? Bushe “bulungami” uku kana tetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi?
Kwaliba bakapanga ba filonganino abengi aba taluka uku fuma ku Cipingo kabili lelo baitunga uku ba abena Kristu “abalungami.” Bali taluka ukufuma uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi nge fyo cabikwa mu Cipingo pantu ba shimika fye umulopa pa Capindama, ukukana ulubatisho lwakwa Yesu (amenshi).
Bupusano nshi bwaba pakati pablukuta lwa Katolika wa ku Roma no lukuta ulwa patukamo shino nshiku? Nge fyo bakapanga ba pondokele ulukuta lwa Katolika waku Roma, nge fyo ba fumineno mulukuta lwa Katolika waku Roma no kukula ukupatukana, tulingile naifwe ukupondokela abena Kristu impofu na ba shimapepo ba bufi. Elyo fye twingesula amenso yesu ku mbilansuma ya cine, kwata icitetekelo ca cine, kuba uwa pwililika ukupusuka ukupitila ku mbilansuma ya menshi no Mupashi.
cinshi tulingile ukucita ukutaluka ukuba ba caibela?
Tulingile uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Icipingo citweba ukuti ni abo fye aba tetekela mu mbilansuma ya lubatisho Lwakwa Yesu no mulopa Wakwe Pacapindama eba konka icitetekelo ca cine. Yesu alandile nge fyo kuli Nicodemo muli Yohane 3:1-12.
Ba caibela bapatikisha lyonse aba ba konka ukwipelesha mu citetekelo cabo. Balaba patikisha ukupepa ku matundaca no kubombesha. Cili ngo kupatikisha abantu impofu ukubutuka.
Nangu wingapepa namaka shani, tafikwete incito nga tawa fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Ilyo twa sosa ukuti abo aba fyalwa libibili ku menshi no Mupashi balungami, ba caibela baipokolola na bena Roma 3:10, “Takuli uwa lungama nangu umo.” Ne ci icikomo ba bika abatetekela nga ba caibela.
Mu cishika, lelo, ni bena ba caibela. Ubupilibulo bwa cine bwa cikomo tabwa anguka nge fyo bumfwika. Aba ba caibela ta babelenga Icipingo conse. Umutumwa Paulo asosele ukuti takwaba umuntu umulungami mwi sonde. Ale fumya fye icikomo ukufuma ku Cipingo cakale ico icitila takwali nangu umo umulungami mwi sonde lintu Yesu talaisa no kukakula umutundu wa muntu onse ukufuma ku membu shabo ne pusukilo lya kwa Lesa. Lelo, abo aba pusuka kuli Yesu baba abalungami.
Kuti twamona icine ilyo twabelenga icipandwa conse. Ba caibela basoka fye aba bakonka uku cenjela kuli abo icitetekelo capusana ku cabo. Uku fumyako fye inkuta esho baishiba nge sha lungama, ba binda aba ba konka ukufuma muku shinshimuna kumbi. Eco ifi longanino fyabo tafilingile ukuya ku nkuta ishibila imbilansuma ya menshi no Mupashi.
Balaba ba nkoma matwi ku mbilansuma ya cine kabili teti ba fyalwe libili. Aya ma sambilisho yantungulushi sha bufi abo mu cinshika bemya abana baume na banakashi aba ku gehena. Ba ka pingulwa kuli Lesa pali ifi. Ba caibela ba lingile uku bwelela kuli Lesa.
Bushe ba caibela ni ba nani? Bushe ni balya aba lubulwa ku kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, nangu ni balya abaitunga ukutetekela muli Yesu lelo bala filwa uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi?
Tito 3:11 isosa ukuti abo abatetekela muli Yesu lelo bashala “ukuiseka abene” eba caibela.
Ba sambilisha aba bakonka ukukanaya ku kukumana kwaku puputulwa uko imbilansuma ya ku fyalwa libili ku menshi no Mupashi ibilwa, ukutila cintu cimo icinga bipisha. Bushe ninshi “abalungama” benga tinina uku lwishikanya ifi sumino? Bala tina pantu ta bakwata icine palu bali lwabo. “Ifunde li fwile ukuba pe funde, ifunde pe funde.” Ama sambilisho ya bacaibela yaba nge fi.
Ba shimapepo ba bucaibela ba fumya akanini ukufuma muli ili buku, akanini muli lilya ibuku, ukufuma ku mashiwi ya ba sambilila, ukufuma mu mabuku, no kufisankanya na ma tontonkanyo yabo abene no kufilenga fyonse ukumfwika bwino.
Ba mona aba bakonka ukuba abatutu no kwesha ukuba funda na ma sambilisho ye sonde. Ulukuta lwa cine lushimikile icebo cakwa Lesa no kufunda aba tetekela icebo cakwa Lesa. Abantu tabesa kulukuta ukuba aba sambilishiwa mu nshila she sonde. Lelo, besa kulukuta muku mfwa ifintu fya mu Mulu ifi shingo mfwika mwi sonde. Besa mu kumfwa icebo cakwa Yesu.
Abantu bengila mulukuta lwabo nga aba bembu lelo ba fwaya ukwishibikwa ukufuma kulukuta nga abatetekela aba lungami aba shakwata ulubembu. Bushe ba shimapepo ba caibela baba funde nshi? Beba aba bakonka uku kana ya ku kukuman kwa kupuputulwa uko aba bomfi bakwa Lesa bashimike imbilansuma ya cine. Bala cilikila aba bakonka uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Fya bupuba sana. Kuti ba bepa aba bakonka lelo teti ba bepe Lesa.
Bushe ba shimapepo ba bufi kuti balenga aba bakonka uku fyalwa labili ku menshi no Mupashi?
Awe, aba fyalwa fye libili ebenga lenga bambi uku fyalwa libili.
Ba caibela, nga muli ba bomfi bakwa Lesa, teti mu mfwe efyo Umupashi ulemi shinina? Mu lingile ukubwelela. Mulingile ukuleka ukucingilisha aba mikonka uku fuma muku sangwa mukukumana kwaku puputulwa uko aba bomfi ba cine aba kwa Lesa ba shimika imbilansuma ya ku fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Ba caibela ba funda aba bakonka ne sambilisho lya bu kapepa lyeka eco ilyo bakumanya ama sambilisho yambi, balomwa. Cabulanda sana. Ba shimapepo ba bufi bali bwino mu kupyunga ukwabula icebo cakwa Lesa. Bala shimikila, ukwipusha, no kupyunga uku shintilila fye pakushinina kwabo abene ukwalubana. Abo aba pyunga no kushimika ukwabula icebo cakwa Lesa ni ba caibela kabili ba cilambu (Yohane 10:13).
Baka pyunga ba bufi ni ba caibela pantu mukati kabo na kunse kwabo kwali pusana. Bambi abantu balondolola inkuta ishi shaba pamo na bena nge filonganino ne nkutasha bucaibela. Lelo, shimo pali isho inkuta ta shifwaya ukwikumika ku cilonganino icili conse pantu inkuta ishimbi shi bombela ukutali sana ukufuma kwi sambilisho lya cine iya Cipingo.
Ba caibela beba aba bakonka ukulubulwa nangula abene beka ta bapwisha ubwafya bwa membu shabo. Bele cita ulubembu lwakwa Yeroboamu. Nga kuli umo ucili nakwata ulubembu mu mutima wakwe lelo aleesha ukucita umulimo wakwa Lesa, alingile ukwiluka ukuti imembu shakwe na bu mushilo bwakwa Lesa teti fisuntikane. Afwile ukwishiba ni caibela.
Eico, nga cakuti umo ushimikila nangu ali kwata umulimo mulukuta acili mubembu, afwile ukwiluka ukuti ni caibela. Ni caibela pantu taisha imbilansuma ye pusukilo yakwa Kristu, imbilansuma yaku fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Nga umo asambilila Icipingo kuli caibela no kusambilisha bambi mu nshila imo ine, aba ni caibela.
Kuti twa ishiba icimuti ku fisabo fya ciko. Abo aba ba abalungami ku kutetekela mu lubatisho Lwakwa Yesu no mulopa Wakwe kuti batwala fye abalungami libe abo abacili babembu aba sekwa uku twala aba bembu. “Awe, umuti onse uusuma utwala ifisabo ifisuma, lelo umuti uwa fye utwale ifisabo ifyabipa” (Mateo 7:17).
BUSHE BA SHIMAPEPO BA BUCAIBELA BASHIMIKILENSHI MU MASAMBILISHO YABO?
Bushe ba shimapepo ba bucaibela bashimikile nshi mu ma sambilisho yabo?
Ama sambilisho ya bukapepa ye sonde na matontonkanyo yamuntu.
Bashimapepo ba bufi balalola pali ici na cilya. Ninshi ba cenjelesha ifi? Balalola epeli ubufi bwabo bwa fimbulwa pantu taba kwata icitetekelo icumfwika ica kufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Ba caibela ba senda akanini apa akanini palya. Bala bepa abantu no kuba sambilisha ukwabula ukwishiba ubupilibulo bwa mbilansuma.
“Ifunde pe funde, ifunde pe funde, umulingo pa mulingo, umulingo pa mulingo, akanini apa akanini apa” (Esaya 28:13).
Umulingo pa mulingo, batila, “Ili shiwi lipilibula ifi nefi muci Greek nefi nefi muci Hebrew. Kabili Kwaliba yalya na yalya masabilisho.” Balasoka na bantu ukuba abacenjela nga ba kumanya isambilisho lye pusukilo ililondolola bwino munshila iya fita-nelya-buta. Batila, “Martin Luther asosele ifi na John Celvin asosele filya libe John Knox asosele filya na filya, kabili batotokanya fyonse fila panga amano mu nshila yabo abene.”
Tabaishiba efyo balandapo nangu efyo ba tetekelamo. Uyo uwa kwata icitetekelo cacine kuti alanga icine mu nshila iya fita neya buta. Bakatetekela ba cine kuti balanda bwino bwino ubupusano bwaba pakati kaba fyalwa libili nabalya aba sha fyalwa libili. Tulashimika bwino bwino imbilasuma yakufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Bacaibela baba mwi sonde lya cimfulumfulu. Icitetekelo cabo caba nga akasuswa. Ngefyo akasuswa katemwa mukati ya ninga mu kasuba nakunse ye sonde ubushiku fye, bacaibela bali temwa ili sambilisho no kuti, tetekela muli ifi na filya. Tabaishiba ifyo icine caba. Iyo shimapepo wa bucaibela aleya ku gehena, aba mukonka balaya nakwe kubu kali bwa mpela. Eco abantu abengi bapelela ku gehena pantu ba tetekela muli baka sesema ba bufi.
Bushe kapyunga obe ali fyalwa libili ku menshi no Mupashi? Bushe alashimika amashiwi ya mbilansuma yaku fyalwa libili ngefyo calembwa Mucipingo? Nga alacita, wali shuka icine cine, kabili nga tacita, ukonaika. Nga tawafyalwa libili, ufwile ukukutika ku mbilansuma yaku fyalwa ku menshi no Mupashi, belenga amabuku aya londolola, no kufyalwa libili.
Bacaibela tabatemwa imbilansuma yaku fyalwa libili iya menshi no Mupashi. Ba shimika ukuti, “Yesu Kristu aishile ku kufuta imembu shesu, kabili acitile ngefyo. Acili alesamba imembu shesu ilelo kabili akatwalilila ukucite fi na kuntanshi.” Bushe ifi kuti fyaba shani ifya cine? Batila balungami lelo bala twalilila ukubembuka. Balungami panshita imo, babembu payakonkapo.
Ilyabo lisambilisho lya bukapepa bwa bufi. Te cacine. Uuli onse uli umulungami nomba kabili umu bembu kuntanshi ni caibela, kasesema wa bufi. Uuli onse uyiseka umwine eka, uyi lufyanya umwine eka aba cimo cine.
ITIPO LYAKWA LESA LYABA PA BAKONKA BACAIBELA
Bushe bacaibela babika sana ukukonkomesha panshi?
pamilimo.
Bacaibela balacinja cinja. Eico teti batungulule aba bakonka uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi ilyo aba bakonka baya kuli bena no kubepusha ifya kufyalwa libili. Lelo, bapela aba bakonka ipange ya bupuba ukuti abantu kuti bafyalwa libili mu kwelenganya kabili no kuti teti beshibe ilyo bafyalwa libili. Fya bupuba sana.
Yesu atile muli Yohane icipandwa 3 “Ndekwebe cine cine, nati, ngo muntu tafyelwe ku menshi na ku Mupashi, tekuti engile MubuFumu bwa kwa Lesa.” Shino nshiku lelo, abantu aba lungami aba fyalwa libili betwa bacaibela abaluba.
Bashimapepo ba bucaibela batila teti baita abene beka abalungami pantu bali icefya. Beba aba bakonka, “mwi ka sangwapo muku kumana kwaku puputulwa ukuli konse uko kashimikila alelanda palwa mapalo yaku fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Nga wali fyalwa libili, ukaba caibela. Uka kanwa kuli ulu ulukuta. Nga ulefwaya ukuba naifwe, ikala umu bembu, na Lesa aka kulenga iwe umulungami ilyo inshita ikafika.” Ifi efyo basosa. Efyo bapilibula nifi cili kuli iwe ukusala uku fyalwa libili nangu iyo.
Bacaibela beba aba bakonka, “ulingile ukwikala naifwe, lelo uku fyalwa libili fyakwi shiba we mwine. Eco, esha palobe weka. Ikala fye ngefyo uli nomba, no kuya ku cinso cakwa Lesa ilyo nshita ikafika, elyo uka sanga icine. Nshi shibe ikacitika panuma yaifyo.Lelo ululukuta lwali lungama, eico ufwile ukwi kala naifwe.” Bushe uletontonkanya ici cine?
Aba bashimapepo ba bucaibela basenda akanini uku fuma apa nakanini uku fuma palya no ku pangamo isambilisho lyabo abene. Elyo lisa mukuba elya cine fye kuli bena. Tabaishiba palwa cebo cakwa Lesa icitweba palwa menshi no Mupashi.
Bacaibela balondolola Icipingo uku lingana namatontonkanyo yabo abene. Tulingile uku londolola Icipingo ukulingana na mashiwi efyo yali, lelo baya londolola mu nshila yabo abene. Eca lenga kube abengi aba fya bukapepa nefi longanino mu bwina Kristu.
Pamulandu kwaliba ifi longanino fya bucaibela ifingi nefya bukapepa, kwaliba amabuku aya bucaibela aya shinga pendwa. Bashimapepo ba bufi ba fumya akanini muli ili buku nakanini uku fuma muli lilya ibuku ilyo baleshimikila. Lelo bashimapepo bacine, bashimikila uku fuma mu Cipingo ceka.
Bacaibela beba indalama ukufuma kuba bakonka munshila ishingi isha bucenjeshi. Balalya no kwikala bwino muli lino sonde kabili bapelela ku gehena pantu bali filwa uku fyalwa libili. Iyi empela eyo Lesa aba pekanishisha.
Lesa alaba lolela mu kutendeka. Lelo kuli abo aba twalilila uku kana uku pokelela ipalo lyaku fyalwa libili ku menshi no Mupashi, akaba tuma ku gehena.
Lesa aka pingula bacaibela. Bacaibela balitetekela muli Lesa no kumfwa uku kalamba kabili bali soma ibwingi no bwingi bwa bu londoloshi bwa Cipingo ne milimo sha bukapepa mu kutendeka. Lelo nomba panono panono balamba uku shimikila ukufuma kuma funde ya muntu, pakuti aba bakonka befyalwa libili.
Bacaibela babika no kukonkomesha apa kalamba pa milimo yabo iya pa calo. Kapyunga uuli onse ushile shimikila imbilansuma iyaku fyalwa libili ku menshi no Mupashi ni caibela ku cinso cakwa Lesa.
Ba patikisha aba bakonka uku kana leka. Balaba patikisha uku sangwa ku mapepo ya bushiku-bonse inshiku-40, amapepo yalu celo sana inshiku-100, amapepo yuku mpili, uku funga lyonse, uku panga umu sangulo wa ku kulilako inkuta, ifyaku ninika ikana limo, umusangulo paku kumana kwaku puputulwa...kabili balaba tantika ukulanga efyo cila umo uwatetekela apela. Mu kulolesha fye ifisabo fya milimo yabo, kuti twamona ni bacaibela.
Itipo lyakwa Lesa liponena abo aba bakonka, nabo bene. Baka pyunga aba shimikila ukwabula uku fyalwa libili naba bakonka bonse baba pa citipo cakwa Lesa.
BACAIBELA BESHA UKUBELENGA AMANO YABA BAKONKA
Ninshi ba caibela beshesha ukubelenga mano yaba bakonka?
pantu taba fyalwa libili, lelo ba pyunga na bu caibela kabili ukwabula umupashi mu mitima yabo.
Bashi mapepo bacaibela balila cila bushiku. Balingile uku shinikisha uku sekesha ba dicone abakalamba bana makombe, aba kalamba ba lukuta, ba dicone abali bonse kabili na bantu fye. Efyo ba twalilila cila bushiku.
Bekala nga ba mubmbi munda cila bushiku. “Wa-Mushilo kabili wa-Luse....” Balisulamo no lubembu lelo balanda ifintu ifya mushilo, eco ba labelako bucaibela mukuya kwa nshita.
Kashimikila bushiku bumo atile, “Litipo uku pyuga ukwa bula Umupashi mukati.” Efyo ici cile pilibula nici ni bucaibela uku bomba umulimo wakwa Lesa ukwabula uku lubulwa; bwikashi ubwatipwa. Nga uli umo pali aba bacibela, ulingile uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Uuli onse uletetekela muli Yesu lelo tafyalwa libili ni caibela. Mu kulunda pali ici, onse alingile uku bwelela ku mbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi. Aba lungami fye abo aba fyalwa libili ku menshi no Mupashi ebenga shimikila imbilansuma kuli bambi.
BACAIBELA BALALILA PA MUTENDE WEKA
Bushe ba caibela bakumanisha shani ubu fwayo bwa ba bakonka?
Balalila lyonse pa mutende, ukutila aba bakonka kuti baingila mu Fumu bwaku Mulu nangula ba bembu.
Esaya 28:14-15 itila, “Eico umfweni icebo cakwa Yehoba, mwe bantu ba miponto, mwe ba teka aba bantu abali mu Yerusalemu; pantu muleti, natu pange ici pingo ne fwa,kubena ku mbo twacita ne ca kuumfwana, ukuti itikoti icikukulula nga cilepita tacaka twishile; pantu twa cito bufi icubo cesu, na mukubepa emo twabelama.”
Bushe abantu ba miponto nibanani apa? Ni balya aba shimikila icebo cakwa Lesa, ukusankanya ne fisumino fyabo abene ifya lubana. Fyonse efyo kashimikila atontonkanya, fyonse efyo ama sambilisho ya bu kapepa yalanda, alingile ukupela ukwilula kwa cine ukwa Cipingo. Lelo bashimapepo ba bucaibela bashimikila Icipingo munshila ba mona ukuyana. Aba ebantu ba miponto.
“Na tu pange Icipingo ne mfwa, kubena ku mbo twa cita ne cakuumfwana, ukuti itikoti ici kukulula nga cile pita taca ka twishile.”
Ba caibela basosa ukuti icikoti ta cakabeshile. Beba abantu uku kana sakamana. Ubonaushi na gehena file balolela, lelo batila takuli uku sakamana, ubonaushi na gehena tafyabelako bena. Eco ulingile ukutaluka kuli aba ba caibela nga ulefwaya ukuba no mweo.
Bacaibela basosa ukuti taulingile uku fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Bushe ca cine? Awe, tefyo nakalya. Teti mwingile ku bu Fumu bwaku Mulu kano mwa fyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Bushe cisuma uku kana ingila ku bu Fumu bwaku Mulu? Ifi cimo no kwipusha nga cisuma ukupya mu gehena. Ukwabula ifya kulanda, ubwasuko ku mepusho yonse ni awe. Na tutetekele mu mbilansuma yaku fyalwa libili kumenshi no Mupashi no kwingila mu bu Fumu bwaku Mulu capamo.
Bashimapepo ba bucaibela bongola abantu, ukusosa ukuti pantu balitetekela muli Yesu, cili fye bwino pali bena ukushala aba bembu no kuti teti baye ku gehena.
Bushe Yesu kuti akusakamana nangu cakuti uli mubembu? Bushe umubembu kuti aya ku Mulu? Bushe kuti wa taluka ukuya ku gehena nangula uli mubembu? Bushe cali lembwa mu Cipingo ukuti taulingile ukuya ku gehena ilyo watetekela muli Yesu, nangula wali kwata ulu bembu mu mutima obe?
Bacaibela basosa ukuti bali pinga icipingo ne mfwa, pakuti imfwa tayakese kuli bana. Batila uwatetekela kuti ataluka uku sekwa ku gehena nangu cakutila ali kwata ulubembu mu mutima wakwe. Bushe uletontonkanya icine cine kuti fya citika muli iyi inshila?
Bacaibela bala koselesha abantu ne cishininkisho, ukusosa ukuti imfwa na gehena tafi balolela. Bashimapepo ba bu caibela ba sonta abo aba shafyalwa libili ukuba ba dicone, aba kalamba balukuta, na baka pyunga. Lelo balingile ukwishiba ukuti bonse bakapelela ku gehena pantu ta batetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Efyo balingile ukucita ku bika mu ba bakonka icisumino mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Bushe abatetekela, nangu cakutila ba bembu, bacili bali suminishiwa ukwingila mu Mulu? Bushe umu bembu kuti aya ku Mulu? Bushe Icipingo cali sosa ukuti aba bembu kuti baya ku Mulu? Awe. Bushe kuti kwaba umuntu umulungami no lubembu? Awe. Aya ma sambilisho ya bucaibela na bukapepa bwa bufi.
Icipingo citila, “Icilambu calubembu ni mfwa” (Roma 6:23). Malango yakwa Lesa. Alatuma aba bembu bonse ku gehena. Mu kupusanya kuli ubu buyo bwa bipisha, lelo, abo bonse aba fyalwa libili ku menshi no Mupashi bala pokelelwa ku Mulu.
“Ilyo icikoti ici kukulula nga cilepita tacaka twishile; pantu twacito bufi ecubo cesu na mu kubepa emo twabelama.” Ba shimapepo ba bucaibela basosa amashiwi aya maka no kushipa uku tetekela ukuti tabakaye ku gehena nangula balikwata ulubembu mu mitima yabo. Pantu ba fisama kunuma ya bufi na bukapepa bwa bufi, Lesa teti acite icili conse ukubafwa. Batetekela mu fyabu kapepa fyabo fyeka. Pantu batetekela mu fya bukapepa mu cifulo ca cebo cakwa Lesa, ni ba caibela kabili babembu abalola ku gehena. Efyo caba ica bulanda pantu balifula.
BACAIBELA BA BEKELWA FYE MU NDALAMA
Bushe bashimapepo ba bucaibela bashintilila pesa?
Beba indalama ishingi kuba bakonka.
Bacaibela na bashimapepo ba bufi ba bekelwafye mu ndalama. ba lunkumbwa. “Ni shinga indalama uyu enga tula nga aisa mu lukuta lwandi?” Ba tontonkanya pa cekumi akatula. Ifi cimo no kushinshimuna ici ponti ca golde. “Napapata ndefwayo kuya pantanshi, lekeni mpange indalama ishingi. Mwe Mfumu.” Bashimapepo ba bufi bafunda abantu ukupepa ngefi.
Batila, “Nga watetekela muli Yesu, ukapanga indalama ishingi, ukemita nga uli ng’umba, ukaya pantanshi mu makwebo yobe.”
Abantu abengi bali bepwa kuli aba bashimapepo ba bufi, kabili bali ibilwa indalama shabo no kuya ku gehena pa bwafya bwabo. Ici tecisuma! Nga cakutila umo uwaikatwa kuli bu caibela abwelela mu mano yakwe, akapapa ukusanga indalama ubwingi asonkele kuli bakabepa bakwe aba bufi. Akomfwa ubulanda umwine eka pa bupuba bwakwe umwine mu kukonka no kubombesha na maka pali bena.
Bacaibela ba laipelesha na maka pafyo bamona ukube ifunde lya bukapepa. Aba bakonka balaipelesha abene beka ku mapepo yalucelo sana, amapepo ya mumpili, umusangulo uwaibela, icekumi, umutulo wacila mulungu. Kwaliba inshila ishingi esho basendelamo indalama ku ba bakonka.
Aba bakonka bala bombesha na maka, lelo bacili naba kwata ulubembu mu mitima yabo pantu tapali uwa basambilisha imbilansuma ya menshi no Mupashi. Bamo ba labepushapo, lelo taba sendapo ubwasuko ubwa ololoka. Uuli onse ushafyalwa libili ku menshi no Mupashi ni caibela.
BACAIBELA BABULANDA NA BA BAKONKA.
Bushe ni banani aba bulanda sana mwi sonde?
Ni abo aba pyunga ukwabula ukufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
“Yangu, mwe bacaibela ba bulanda! Mulingile ukubalilapo uku bombela pa bulubushi bwenu!” Ica kumwenako icitetekelo ca bufi ku shinshimuna ifi ponti fya golde ifyakwa Yeroboamu. Icintu icaku balilapo bacaibela bacitile mu nshita ya Cipingo cakale cali ku kula itempele no kubikamo ne fiponti fya golde (1 Ishamfumu 12: 25-33).
Shino nshiku, ba lakula inkuta ishi kalamba no kwiba indalama ukufuma kuba bakonka. Beba aba bakonka ukupoka inkongole ukufuma kuma Banki ukusonka pa bukule bwa lukuta ulukalamba. Balabombela pa kumfwisha bwino icilonganino no kulapishamo utudishi twakupokelapo indalama. Indalama, ininda minwe, inkoloko sha golde filesuula mu tudishi ukwabula ukuposa inshita. Bacaibela ba bombela muli iyi nshila. Cimo cine mu nkuta shonse isha bucaibela.
Kunse, balamoneka aba bekelwa kufintu fyaku Mupashi, lelo mu cishinka ba bekela fye mu ndalama. Ndemi koselesha imwe ukufuma munkuta iyi sakamana fye pa ndalama. Napapata mwiya ku nkuta uko ba sakamana fye pa bafyuma. Cilubo ukubilikisha ifyo icilonganino catula pantu bacitefi mukusubila ukukolopa indalama ishingi.
Bacaibela balanda amashiwi yetunko kuba bakonka.
“Ukapalwa nga watetekela muli Yesu.”
“Ipeleshe we mwine ku milimo yakwa Lesa. Ubwingi wacita, ebwingi ukapalwa.”
“Nga wabomba nga umukalamba wa lukuta, ukapalwa kuli bu mubili.”
Pali ifi, aba bakonka bala lwishanya umo no mu nankwe ukuba abakalamba ba lukuta. Nga takwaba ukulambulwa ukuli konse, ninani enga fwaya uku bomba ngo mu kalamba wa lukuta? Kabili aba kalamba ba lukuta balingile ukusonka kufya ndalama na bena.
Balasalwa ukushintilila pafyo batetekela sana mwi sambilisho lya cilonganino, ifyo baishibikwa mu bekashi kabili ifyo indalama ubwingi benga sonka ku lukuta? Cacine.
Bacaibela ba sakamana fye palwa ndalama. Ba bekelwa fye mu kukula inkuta ishi kalamba. Ta basakamana nga cakuti aba bakonka baleya ku gehena apo fye baletula indalama ishingi.
Bacaibela ni balya aba bombela pa fya kulya. Ba le katilila abantu babo ne fifulo ifisuma. Bapela ififulo kuba bakonka ukwabula ukusala (Esekiele 13:17-19). Ici cipilibula uku bakakilila ku lukuta no kufusha ifyuma fyaluko. Bacaibela tabashimikila imbilansuma ya menshi no Mupashi. Beshafye ukuinonkesha abene beka.
Nangu umo uwasangwa ku lukuta pa myeshi ishinono kuti aba dikone. Mu kucilisha, nga alikwata amano ne sambilisho kabili alikwata ne ntuntuko ya ndalama, alemishiwa ukuba umukalamba wa lukata. Fyonse ifi ni nsoni sha lutambi lwakwa Yeroboamu, uwa pyanike Lesa ne ciponti ca golde.
Bacaibela ba shinshimuna ifi ponti fya golde. Taba afwa abantu babo ukufyalwa libili. Ba pokolola fye indalama ukufuma kuba bakonka ukuba tunka na malayo ya ku mubili. Tabasakamana nga cakuti aba bakonka balisekwa ku gehena apo fye ulukuta lwabo luleumfwika ulwa shintilila pa fyuma.
BACAIBELA BA LABULISHA UKU SHININKISHA MU MA SAMBILISHO YABO
Bacaibela batemwa ukusosa “ukwabula ukutwishika” nangu “limbi” ilingi line pantu balibulisha uku shininkisha mu fyo basosa. Tabakwata icitetekelo mu cebo cakwa lesa kabili tabatetekela mufyo bashimikila. Inshila yabo iya cisumino ta yashintilila mu citetekelo mu cebo cakwa Lesa. Batila, “kuti casoswa ukuti....” Tabalanda bwino bwino no kushininkisha. Kuti cawamapo nga taba funda aba bakonka ifili fyonse ukucila ukuba funda ubufi.
Bacaibela teti batungulule abantu ku kufyalwa libili ku menshi no Mupashi. Batwala fye abantu abengi ku gehena.
BACAIBELA BABOMBA UMULIMO WA BAKASESEMA BABUFI
Cinshi cilenga ukutuka Umupashi?
kutetekela muli Yesu libe uleikala ngo mubembu uushatetekela mu lubatisho lwakwe.
Mateo icipandwa 7 itweba pali abo aba tetekela muli Yesu lelo bacili balepelela ku gehena. Bacaibela bakeminina ku cinso cakwa Lesa ngefyo calembwa mu Cipingo, “Abengi muli bulya bushiku bakatila kuli ine, mwe shikulu, mwe shikulu bushe tatwa sesemene mwishina lyenu? Bushe tatwa fumishe ifiwa mwishina lyenu? Bushe tatwa citile ifyamaka ifingi mwishina lyenu? Kabili elyo nkasosa kuli bene, nkatila nshamwishiba nakalya; fumeni apa, mwebacita amampulu!” (Mateo 7: 22-23).
Tabatetekela ukuti Yesu alisamba imembu shonse isha muntu; tabatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Balacita amampulu. Cipilibule nshi? Cipilibula ukuti beba abantu ukutetekela muli Yesu ilyo bacili naba kwata ulubembu mu mitima yabo. Kuti mwapapa ifya lubana kuli ifi lelo lubembu ulwabipisha kuli Lesa.
Ilyo umubembu aleshimikila abantu bambi ubusuma bwa kutetekela muli Yesu, teti aba tungulule ku kufyalwa libili pantu umwine eka tafyalwa libili ku menshi no Mupashi. Eico bacaibela bafyala fye ababembu abatetekela muli Yesu. Ukucita amampulu lubembu ulwakwimima Umupashi.
Bacaibela tabatetekela mu cebo cakwa Lesa nangu uku shimikila imbilansuma ngefyo yalembwa. Bebafye indalama ukufuma kuba bakonka. Ba bembu nangula balitetekela muli Yesu. Besha uku tungulula bambi ilyo taba fyalwa libili abene beka. Muli iyi nshila, bacita amampulu.
BACAIBELA BAKOPA IFYA BALUNGAMI
Bushe kuti twapusanya shani pakati ka abo abafyalwa libili na abo aba shafyalwa libili?
Kuti twabapusanya mu kwesha nga bali kwata ulubembu nangu iyo.
Mwibepwa kuli abo bakashimikila babufi abatila ba bembu. Mwibatulila indalama shenu. Mwipela indalama shenu esho mwabombela na maka yenu kuli abo aba bembu.
Ninshi mwingapelela indalama kuli abo bakashimikila aba teti bamyafwe ne membu shenu? Nga mulefwayo kupela indalama shenu kulukuta, efilyako mwalolela paka imembu shenu shafutwa ukupitila mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Ngefyo kwaba ukukopa mukulenga, kwaliba no kukopa mu bwikashi. Nifi, icakumwenako, bakakopa bafyabu kapepa abateti basambe imembu shonse mu mutima. Kuti waishiba shani bukapepa bwakukopa? Icakukopa cintu cimo icimoneka icine ukufuma kunse lelo mucishinka calipusana ukutali ukufuma kucintu icine.
Ulingile ukusala wemwine. Bushe bakashimikila bacine nibanani? Bushe bacaibela nibanani? Bushe icitetekelo calungama nicisa? Abalungama batetekela muli Yesu namaka ya bulubushi bwakwe. Tabakwata ulubembu mu mitima yabo. Lelo bacaibela balikwata ulubembu mu mitima yabo.
Bushe abantu bonse baba nga aba bacaibela? Kuti caba ngefyo fine. Lelo, natubwelele mu Cipingo. Uuli onse uletetekela muli Yesu uusha fyalwa libili ni caibela. Cili apabuta tutu ukuti abafyalwa libili balungami. Eico, balya abasha fyalwa libili niba caibela. Ba caibela nibalya abatetekela muli Yesu lelo bacili ne membu mu mitima yabo.
Bacaibela bakopa ifyaba lungami. Kuti baishiba inshila iyaku belamo uwashishiwa kukutetekela muli Yesu lelo icabulanda bacili nabakwata ulubembu mu mitima yabo. Balitetekela abene beka ukuba aba bembu. Balaitunga ukuti kuti baya Kumulu kabili ba sosa ukuti balashinshimuna Lesa. Cilomfwika bwino kwati balungami, lelo twibepwa ne fyakukopa.
UBUPINGUSHI BWAKWA LESA BU LOLELA BACAIBELA
Bushe imbilansuma yapilibwike shani?
Pantu bashimapepo babufi na bacaibela basankene nefisumino fya bantu ifya lubana mu mbilansuma iya pwililika.
“E ico ici e cisemo ca kwa Yehoba, Yehoba wa milalo, impalume ya kwa israele: Awe nkaisansamusha ku fibambe fyandi, nkailandula na ku balwani bandi. Nkabwesesho kuboko kwandi pali iwe, nkalopola nga kwi lungu bamunyela bobe, nkafumyamo na fyonse ifyasakanamo fyobe; nkabweseshamo abapingushi bobe ngapakubala, na bakabilo bobe nga pa kutendeka, na pa numa uketwa umusumba wa bulungami, umusumba wa cishinka. Sione akalubwilwa ku bupingushi, na bantu bakwe abalapila bakalubwilwa ku bulungami; lelo uku sansaika kwa bapulumushi na babembu kukabela capamo, na basula Yehoba bakapwa. Mukalengwe insoni ku miterebinti iyo mwatemwa, mukafwilama pa mabala ayo mwasala; pantu mukaba ngo muterebinti uwa lokota amabula, kabili nge bala umu shaba amenshi kabili uwakosa akaba ama fulefule, no mulimo abomba ukabo lusase na fyonse fibili fikapila capamo, kabili takwakabe uwaku shimya” (Esaya 1:24-31).
Lesa aletweba ukuti nga twa tetekela mu bantuse, tuka lengwa insoni pa mulandu wa bantunse. Atweba ukuti tu ka lengwe nsoni pa mulandu wa lukuta twasala fwebene, neshi nsoni shikaba nge cimuti ica locota amabula kwati libala ilya bula amenshi.
Alatweba ukuti bashimapepo ba bufi naba bakonka aba tetekela mu mafunde ya mutundu wa muntu uku cila icebo cakwa Lesa bakaba ama fulefule ne milimo yabo ulusase. Fyonse fikapya mu gehena. Ba kashimikila ba bufi na bacaibela aba sha lubulwa nga aba bembu na balwani ba balungami baka pingulwa no lubingu lwa mulilo lwakwa Lesa.
Inkuta isha kulwa pa fya bukapepa fyeka kuti sha moneka ishikulu kunse, lelo mukati tamwaba nangu fimo. Ulukuta lonse ulu sha sangwa pa cisumino cakwa Lesa ne mbilansuma yaku fyalwa libili ku menshi no Mupashi lukaba nge bala ilya bula amenshi.
Kuti caba ci muti, lelo cimuti ica fwa ico ici shinga twala ifi sabo. Ilyo icishima ta cikwete amenshi, teti cibe cishima.
“Awa kosa akaba ama fulefule, kabili no mulimo abomba ukaba ama fulefule; na fyonse fibili fika pila pamo, kabili takwakabe uwaku shimya.” Abo aba shakwata umupashi kuti ba moneka aba kosa kuli bambi, lelo mumenso yakwa Lesa, baba nga amafulefule ayakakwa pa mulilo wa gehena.
“Imfumu ile ipusha, wa mulinshi, ubu shiku ni shani?” (Esaya 21:11) Aba lungami abakwata umweo wa muyayaya balingile uku shimikila imbilansuma yamenshi no Mupashi mu mfifi ya bushiku.
Lesa lubuto Satana ni mfifi. Lesa atungulula abantu ku bulungami Satana atungulula abantu ku matempele ya bufi aya cimfulumfulu na bukapepa ba bufi.
Munshita yakwa kasesema Esaya, icitetekelo ca bantu cali ica cimfulumfulu nge fyo cili nomba. Bali sankanya icebo cakwa Lesa nabu kapepa na mafunde ya muntu we sonde. Balufishe abantu ba Israele ne cimfulumfulu icifuma mu mutundu wamuntu eca lengele Lesa ukusala uku ba fumamo bonse.
“Kabili nka fumyamo nafyonse ifya sakanamo fyobe; nkabwesheshamo aba pingushi bobe nga paku bala, na baka bilo bobe nga paku tendeka.” Ifya kutula ifi tafyaka pokelelwe kuli Lesa fyaba nge fya sakanamo, uku sankanya icebo cacine ica kwa Lesa na masambilisho ya muntunse.
Lesa tapokelela ifyakutula ifya sankana. Kuti fya moneka ifya buta ku linso lya muntu, lelo nga cakuti fyali sankana ne fisumino fyalubana ifya mutundu wa muntu fyali sankana ne fiko kabili efyo tafi pokelelwa kuli Lesa.
Lesa ale kalipila abantu ba Israele, makamaka bacaibela, baka shimikila ba bufi na ba bembu.
Nga twabelenga ukufuma nangu impendwa, kuti twamona ukuti Lesa talebakalipila pakubala. Lesa aafwile abantu ba Israele noku ponesha amapalo pali bena. Lelo pa numa yamfwa yakwa Yoshua, ukufuma ku bapingushi, abantu ba Israeli bale sanswa.
Lelo, basalile ukuya inshila yabo. Pali ilya nshita, Lesa atumine ka sesema Yeremia nokweba abena IIsraele ukuipela ku Babele.
Yeremia aebele abantu ukuipela ku Babele. Ici calikwata ubupilibulo bwaku mupashi, cilangilila icishinka ukuti aba lungami beba abo abakonka ba caibela ukuipela ku mbilansuma ya menshi no Mupashi.
LESA ALA KALIPILA BA CAIBELA
Ninshi Lesa akalipilila bacaibela?
Pantu ba bombela utulubi mu cifulo cakwa Lesa.
Bushe ninshi aba bomfi bakwa Lesa bakalipilile abantu ba Israele? Pantu balyalwile inshila ya malambo, bale sonta ci sonte sonte abantu ukuba shimapepo, kabili balyalwile inshiku sha ma lambo.
Balyalwile ubushiku bwaku konswelela ukufuma kubushiku bwe kumi mumweshi walenga cine lubali kubushiku bwa ikumi na fisano kumweshi walenga cine konse konse noku sonta ba shimapepo uku fuma kunse ya bena Lebi. Efyo ba cingilile inshila yaku fyalwa libili.
Lesa akalipile baka shimikila ba bufi. Abo aba bombele ifi ponti fya golde mucifulo cakwa Lesa ba ishileba ba shimapepo bacaibela.
Mucishinka, Lesa tale kalipila fye paku shinshimuna utulubi. Bushe imwe naine tatu shinshimuna utulubi, naifwe bene? Tula bembuka lyonse, lelo amampulu yesu tayabikwa nge membu isha bipishafye pantu twaba muku senaminwa kwakwa Lesa. Lelo uku pyanika Lesa nefi ponti fya golde teti kwelelwe.kabili cimo cine nokwalula inshila ya malambo noku sonta ci sonte sonte abantu kuli bushimapepo.
Efyo imembu ishi sha bipishaf! Nimembu isha bipisha. Bushe umo kuti aelelwa shani pa ku kabushanya Lesa nefi ponti fya golde! Cali lembwa mu Cipingo ukuti lwali lubembu lwakwa Yereboamu ulwa letele ubukali bwakwa Lesa.
Ngefyo Lesa alangile ubukali Bwakwe mu Cingo cakale, nomba ale onaula aba bembu aba Mwimina. Lesa aebele Israele ukuti aka tipa abo aba shile taluka muku shinshimuna imitepa ya golde.
BACAIBELA BATULA AMALAMBO KUNSE YA MALANGO
Finshi tulingile ukucita libe tatula bombela Lesa?
uku kwata imembu shesu shonse ukusambwa
Isha mfumu naba shimapepo ba bucaibela ba imine Lesa noku sonta abo abale susha inshila ya malambo kuli bu shimapepo. Yeroboamu, imfumu na mano aya fulungana, ya subile umo ushali mu ng’anda yakwa Lebi nga shimapepo.
Nibalya fye abale fuma ku ng’anda yakwa lebi ebengaba bashimapepo noku bomba mwi hema. Mucishinka fye, bashimapepo bale fuma mu ng`anda yakwa Arone. Aya yali malango aya muyayaya ayakwa Lesa. Lelo Yeroboamu asubile bashimapepo ukufumu kunse ku ng’anda yakwa Lebi noku balenga ukutula amalambo ku fiponti fya golde. Tulingile ukwishiba ifi ifyo fyaleta ubukali bwakwa Lesa.
Nangu ilelo, abo abasha fyalwa libili kuti baba baka pyunga, abakalamba ba lukuta, ba dikone mulukuta. Ifi filemina ama funde yakwa Lesa nokwita ubu kali Bwakwe. Bushe Lesa ala bekelwa na malambo aya bumpula ma funde? Bacaibela balingile ukonaula ifi ponti fyabo ifya golde noku bwelela kuli Lesa noku fyalwa libili.
Esaya 1:10-17 itila, “Imfweni icebo cakwa Yehoba, mwe ba cilolo ba busodomu! Kutikeni ku malango Yakwa Lesa wesu mwe bantu ba bugomora! Bwa nshi kuli ine ubwingi bwa malambo yenu? Efyo atil Yehoba; ni ntendwe fya kuninika fya ba suku suku, no munofu wa mu none uwa tutekwa utwa ina; umulopa watu lume twa ng’ombe no wa bana ba mpanga no wa ba sawe tecaku bekewa kuli ine, na ni uwa fwaye ici kuminwe yenu, ica kuti mwise ku ku moneca ku cinso candi? Mwi bweke shapo uku nyantaula mu mansa yandi, mwi leta kabi ifya bunga; ca fye icushi ce fungo, caku selausha kuli ine; ukubilo kulalikwa munshiku sha mwenshi wamonika ne sha ma sabata-fya bu nanani kuli ine, noku longana kwa mikupe kwine. Inshiku shenu sha mweshi wa moneka ne mi tebeto wenu uwalinga, umutima Wandi naufipata, fya ntedusha, nintendwa kuku shipikishako, paku fungulula indupi shenu kuli Ine, mfisa amenso yandi kuli imwe. Kabili apo mufusha ukupepa ine nshu fwa. Iminwe yenu ya isulamo imilopa; sambeni, isangululeni,fumyeni ububi bwa micitile yenu pamulola wa menso yandi, lekeni uku cito bubi, sambilileni uku cita ubu suma, fwa isheni ubu pingushi, shikimikeni uku lesha ulu fyengo, pingwileni inshiwa, lubulwileni mu kamfwilwa.”
Nga twabelenga aya amalembo bwino bwino kuti twa mona ukuti intungulushi sha bukapepa sha bena Israele shili ipeleshe sana. Lelo nangu sha ipeleshe, shili onawilwe pantu sha tulile amalambo aya shi yene, noku kana nakila amalango yakwa Lesa.
Kuti twamona ukuti tabakonkele ama lango yakwa Lesa ilyo bale tula ama lambo nangu uku mfwa icebo cakwa Lesa. Ishintungulushi shalipeleshe ukuti shaletula imitwa mpendwa ku cinso cakwa Lesa. Icpingo cisosa ukuti umulopa wale kunkuluka nga kamana mukati ke hema.
Lelo, ilyo Lesa aloleshe ifyo bale cita, asosele ukuti cili ngo lubembu lwa bu Gomora. Amwene ukuti bale panga ifya mutulo ku cinso Cakwe, lelo mucishinka, Bale bembuka. Atila cawamapo uku kana leta imitulo. Talefwaya uku cipokelela.
Iliyo bale tula amalambo kufi ponti fya golde, Lesa talebelela imembu shabo. Tele fi pokelele. Abebele balingile ukutula amalambo ukulingana ne nshila abebele. Nga teifyo, cawamapo bena uku kanatula amalambo.
Amalambo yabo tayale tulwa kuli Lesa munshila iya yana, kabili ifya fuminemo, bashi mapepo ba bembukile Lesa. Ulingile ukwishiba ukuti uku bombela Lesa noku cita umulimo wakwe ukwabula uku sambwa kumembu shobe lubembu ulwa bipisha kucinso Cakwe.
BACAIBELA BABA NGA BAKA FUNDISHI BA KUSUKULU
Bushe bacaibela ba funde nshi?
Bafunda amafunde ya bwikashi, teku fyalwa libili iyo.
Bacaibela bamoneka kunse abamushilo. Ilyo baya ukwaku shimikila bala moneka bwino icakuti abengi balabepwa kufyo bamoneka. Balomfwika aba mano. Kabili lyonse bapwisha amasambilisho yabo uku koselesha abantu ukuba bwino. Lisambilisho lya musango shani iyo? Bupusanonshi bwaba pakati kamasambilisho yabo ne fisambililo fyaba kafundisha ba ku sukulu?
Ulukuta lwakwa Lesa ni ncende uko aba fyalwa libili besa capamo no ku shinshimuna Lesa. Ulukuta lwamusango ififye elukuta lwa cine. Ulukuta lwa cine ulwakwa Lesa talwesha uku funda efyo wingekala ku cinso cakwa Lesa. Bakashimikila balukuta lwa cine bashimikila imbilansuma ya Menshi no Mupashi. Nangula waba shani uwanaka, Lesa ali samba imembu shobe shonse.
Bakashimikila babu caibela beba aba bakonka, “Cite ifi, cita filya,” Babika ifisendo ifya fina pali bena, lelo abene beka teti ba fwaye ukufimya naka kondo.
Kashimikila wabu caibela ashitila umwana wakwe icakulisha icamutengo no kutuma umwana wakwe ku fyalo ku kusoma. Bushe shimapepo kuti akumanisha shani ifyo? Bushe afumya kwisa indalama? Nga nakwata indalama shamusango ifi, bushe nishi teti ashibomfeshe ku kushimikila imbilansuma? Bushe kashimikila kuti ensha Motoka yamu tengo? Bushe alingile ukwensha Motoka yamu tengo ukuba shimucindikwa? Kashimikila uwensha Motoka ya mutengo ni kabwalala. Ilyo abamukonka teti bakumanishe ukushita Motoka iyaba linga, bushe kuti caba shani bwino uku kwata Motoka iyipya? Kuti twaishiba kashimikila wa bucaibela ukuloleshafye ificitwa fyakwe.
Bakashimikila ba bucaibela balalomba indalama ishingi. Inkuta shimbi shila lipila bakashimikila ukucila pali $ 10,000 pa mweshi. Kabili ifi efya kulipila fye bashi mucindikwa. Bala bapekanishisha na malipilo ya ku sukulu, amalipilo yama buku, amalipilo yaku sakamana umwana, amalipilo yaku pempwilako umwana ukulumbulakofye ifinono.
Kabili bambi bacili balailishanya ukuti taba lipilwa ishingi. Bapoka $10,000 pa mweshi noku lombelapo indalama ishingi. Bushe $10,000 malipilo ayanono? Kashimikila alingile ukupokelela fye ifyo akwete no kufibomfya mu kushimikila imbilansuma ya Menshi no Mupashi.
Kashimikila wacine alingile uku pokelela uku koseleshiwa ukufuma kuli Lesa. Lelo kashimikila wa bucaibela takwata umutende alombafye ukulipilwa. Bakashimikila ba ifi mucishinka ba shinshimuna ifiponti fya golde.
Ulukuta lwakwa Lesa limo lwitwa Sione. Takwaba ulukuta ulwa yemba nga Sione. Ulukuta lwakwa Lesa ni ncende uko imbilansuma ya Menshi no Mupashi ibilwa.
Esaya 1:21 itila, “ifyo umusumba wacishinka wasanguka umwanakashi wa bucilende! Sione uwa iswilemo ubupingushi, uo ubulungami bwalele belamo, nomba emwaba aba talemisoka.” Esaya alelondolola ulukuta lwakwa Lesa, ukutila, “lwaisulamo ubupingushi.”
Lesa Mulungami kabili wa Mulinganya. Pantu tatwapwililika, tuli bufyashi bwakwa Adamu noku fyalwa no lubembu, Yesu aishile kuli lino isonde ukusamba imembu shesu na Menshi no Mupashi. Ifi efyo Lesa aba uwa mulinganya.
Mucipingo cakale, ilyo abantu baishibe ukuti taba pwililika, baishile kuli Lesa no kutula amalambo. “Nali lufyanya muli iyi ne iyi nshila. Nali no mulandu.” Baleelelwa ku membu shonse isha lyonse, kabili balesanga ubwelelo pa membu shabo isha cila mwaka umuku umo pa bushiku bwaku konsolwela.
Cimo cine, mu Cipingo cipya, Yesu Kristu aishile kuli lino isonde kabili alibatishiwe no kutanikwa ukusamba imembu shamutundu wa muntu umuku umo epela.
Lelo ku kulongana kwa mwaka uupya, abantu abengi balalila noku lapila, Mwe Lesa napapata njeleleni pa membu nacitile umwaka uwafumapo. Kabili napapata mpaleni muli uno mwaka uupya.” Aba abantu ni bacaibela.
Nomba cinshi, imbilansuma iya kufyalwa libili ku Menshi no Mupashi? Yesu aishile kwi sonde pa myaka 2000 iya pita, asambile imembu sha mutundu wa muntu umukumo epela kabili efyo apususha ifwe ukufuma ku lubembu umuyayaya. Alitupususha ifwe ukufuma ku membu shonse ishe sonde na Menshi no Mulopa. Lelo nga tulelomba pa bwelelo cila bushiku, kuti alanda shani?
“Ifyo umusumba wacishinka wasanguka umwanakashi wabucilende! Uwaswilemo ubupingushi nomba emwaba batalemisoka.” Uyo onse ule ita umwine umubembu ni caibela.
BASHIMAPEPO BA BUCAIBELA TETI BASHIMIKILE IMBILANSUMA YA KU FYALWA LIBILI KU MENSHI NO MUPASHI
Bushe Lesa alomfwa amapepo yaba bembu?
Awe. Teti abomfwe pantu imembu shabo shaliba patukanya ukufuma kuli Lesa.
Lesa wesu eta abo abatetekela muli ena no kumulomba pa bwelelo bakepaya. Apo balalomba pa bwelelo kabili no kutila ba bembu, bushe kuti bakabila Yesu abwela no kufwa pa membu shabo umuku wacibili? Ulubatisho ne Capindama cakwa Yesu ecishinka cepusukilo.
Muli 1 Petro 3:21, isosa ukuti ulubatisho lwakwa Yesu ecipasho cepusukilo. Yesu Kristu alifwile umukumo ukupususha umutundu wa muntu ukufuma ku lubembu. Asambile imembu shamutundu wa muntu umukumo epela kabili alibukile panuma yanshinku shitatu. Aikala nomba ku kuboko kwa kulyo ukwa kwa Lesa.
Yesu Kristu alibatishiwe umukumo no kufwa umukumo pa capindama ukupususha ifwe ukufuma ku lubembu umuyayaya. Ali batishiwe kuli Yohane kabatisha ilyo afikile 30. Alifwile umukumo ukupususha ifwe ukufuma ku membu shonse ishe sonde. Bushe ifi filepilibula ukuti ubupingushi bwalipelwe pashita yonse?
Nga bacaibela batila bacili ba bembu, ba lemulomba ukwikila umuku wacibili no kutanikwa nakabili. Mucishinka, alingile ukutwalilila cilanshinta ilyo balomba pa bwelelo.
Abo abatetekela mu mbilansuma ya Menshi no Mupashi mu mitima yabo balipusuka ukufuma ku lubembu umuyayaya, baba abalungami, ukuya ku Mulu ukupokelela ipalo lyakwa Lesa no mweo wa muyayaya. Uyo onse uwakumanya abalungami kuti apusuka ukupitila mu Menshi no Mupashi nokuba umo uwapalwa pa bantu bakwa Lesa. Uyo onse uwalomba ipusukilo ya lungama aka palwa.
Natubelenge Esaya 1:18-20. “Shiendeni, tukalulushanye, efya sosa Yehoba: imembu shenu nelyo shaba ngefya kashika ce, kuti shabuta nge mfula iya buta; nelyo sha kashikisha nge nsalu isha kashika ce, shikaba nga amasako ya mpanga. Nga mwaba abasuminisha kabili mwanakila, mukalye icisuma camu calo: lelo nga mwakana kabili mwatalama, mukalengo ukulyo lupanga akanwa kakwa Yehoba naka sosa.”
Lesa aletweba ukuti ngatwa nakila imbilansuma ya Menshi no Mupashi, tukalya ifisuma fyamu calo, lelo nga twakana kabili twatalama tukalengo kulyo ulu panga.
Lesa wesu atile, “shi endeni, tukalulushane. Natulande. Bushe tawapwililika? Bushe tauli mulungami? Bushe wali itemwisha wemwine weka? Bushe teti wikalilile ku mafunde? Bushe teti ucite ifyo amalango yalanda? Bushe walishiba lelo teti ucite? Elyo, isa kuli Ine. Nangula imembu shenu shaba nge fya kashika ce, kuti shabuta nge mfula iya buta; nelyo shakashikisha nge nsalu iya kashika ce, shikabe sha buta nga masako ya mpanga.” Ifi fipilibula ukuti Lesa alipususha aba bembu mu mulinganya kabili aliba lenga abalungami.
Takwali ulubembu ilyo Lesa abumbile Adamu na Eva. Lelo satana bwangu bwangu aishile muku monekela. Ali batunkile ukukana nakila Lesa noku lenga umutundu wamuntu onse ukuba aba bembu ku kubalenga uku bembuka. Satana alengele umuntunse ukupona. Mukutendeka, Adamu na Eva tabali aba bembu ku cinso cakwa Lesa. Baleikala na Lesa mwi bala lya Edene. Lelo ba ishileba aba bembu. Eco nomba, Lesa aletwita. Shi endeni tukalulushanye. Natukalulushanye!
“Lubembu lunga mwacita mulino isonde? Kabili lubembu lunga mukacita lintu tamulafwa?”
“Yangu, Lesa. Calishupa uku kana bembuka. Teti tube aba shishiwa nangu twingesha namaka shani.”
“Cisuma, nomba lubembu lunga elo mwacita ukufika nalelo?”
“Cisuma, mwe mfumu, teti njibukishe fyonse, lelo kwaliba ifinono ifyaikala mu mano yandi. Namwibukisha ilya nshita? Namwibukisha efyo nde landapo... Kabili kuli nailya nshita imbi, namwishiba...”
Elyo Lesa ati, “twalilila akunjeba. Bushe ule tontonkanya efyonse ifyo? Nawishiba ifisheleko kuli Ifyo? Lelo, imembu shonse isho waibukisha, ne membu shonse isho ulabile, ne membu shonse uka cita kuntashi, nalisamba shonse umuyayaya. Lelo teshobefye, lelo isha bana bobe nashabe shikulu bobe, ukufika na kumembu shabu fyashi bobe. Ninebo Lesa umulungami. Nalisamba imembu shobe umukumo epela.”
Lesa, uwa sambile imembu shonse isha mutundu wamuntu ukufuma pa lubembu lwakwa Adamu ukufika na kumembu shamuntu wakulekelesha pa calo, ni alifa na omega, intendekelo ne mpela.
“Nine kapususha kabili Lesa uwamaka yonse.”
“Nine Yehoba, Lesa uwaluse.”
“Nkabelelo uluse kuli abo abale kabila uluse, kabili nkabelela inkumbu kuli abo abale kabila inkumbu.”
Nga twalomba uluse Lwake kabili twaba aba cishinka kuli ena tukakwata inkumbu shakwa Lesa. Tata wesu alefwaya ukutupala ifwe bonse. Alefwaya ifwe bonse ukuba abalungami. Mu kutemwa kwakwe ne nkumbu, alefwaya ukutulenga ifwe abana bakwe abalungami.
Ninshi Lesa afwaya ifwe ukucita panuma yaku fyalwa libili?
Afwaya ifwe ukushimikila imbilansuma isonde lyonse.
Afwaya ifwe uku butishiwa nge mfula iya buta. Yesu alisambile imembu shamutundu wamuntu umuku umo epela ukupitila mu lubatisho lwakwe no mulopa Wakwe. Nga cakuti ulukuta teti lupwishe ubwafya bwa lumembu no bwikashi bwa batetekela bonse, teti lwitwe ulukuta lwacine ulwakwa Lesa.
Abantu baleisa kuli bashimapepo no kwipusha, “Ninkwata ulubembu. Cinshi niga cita? Nalilapila no kulapila inshita ishingi, lelo imembu shandi tashi shiya. Teti ntwalilile. Nshile tontonkanya nga kuti natwalilila no bwikashi bwandi ubwabu kapepa.” Nga cakuti shimapepo tale pela ubwasuku ubutuntulu ku bwafya bwa uyu muntu, ni caibela. Kuti asosa, “Fyakwishiba wemwine. Kabiye upepe mumpili. Esho uku funga inshiku 40.”
Bashimapepo ba bucaibela nangu intungulushi shamuli bukapepepa baisulamo nefiko icakuti tabafwaya no kumfwa imbilansuma ya Menshi no Mupashi. Tabaishiba imyeo shabo nga shika pelela ku gehena nangu ku Mulu.
Isho intungulushi tashalungama ku cinso cakwa Lesa. Bena Kristu ba bufi kabili bacaibela. Bamoneka nga abatetekela muli Yesu kunse, lelo mu mitima yabo mwaisula ulubembu. Tabasambwa imembu shabo teti ba bile imbilansuma ya Menshi no Mupashi iyi nga samba imembu shonse. Twibepwa kuli bena.
Tito 3:10-11 yalanda pali bacaibela, “umuntu wa bucaibela umu kane ilyo wamu soka umuku watanshi nomuku wacibili; pakwishiba ukuti uwabe ifi alisanguka noku bembuka; ninshi alaiseka.” Pantu balitetekela muli Yesu lelo tabafyalwa libili, balaiseka abene beka nga babembu. Balapulula no kunyantaula imbilasuma ya menshi no Mupashi, ukutila ba bembu aba teti bayafwe lelo kuya ku gehene.
Nibacaibela mubwina Kristu. Uli onse kabili nakwata ulubembu ni caibela. Bacaibela balipusana kuli Lesa. Lesa wa Mushilo. Lelo bena tebamushilo. Abo abatetekela mu mbilansuma ya Menshi no Mupashi bali butishiwa ku membu shabo shonse. Eico, uuli onse uletetekela muli Yesu lelo nakwata ulubembu ni caibela. Tulingila ukutaluka kuli aba abasosa ukuti balitetekela muli Lesa lelo bacili ba bembu.
Natushimikile imbilasuma kuli abo aba shilati bomfwe kabili nakuli abo abafwaya kutetekela lelo tabalati pantu tabaishiba. Natubafwe uku fyalwa libili. Natukanye abo abeminina mushila ya mbilansuma ya Menshi no Mupashi.
Tufwile uku shimikila imbilansuma yaku fyalwa libili iya Menshi no Mupashi isonde lyose. Ameni!