All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
Explore multilingual sermons in global languages
Two new revised editions in English have been released
Check out our website translated into 27 languages

English

Sermons

Sermons

ISAMBILISHO 3: IMBILANSUMA YA MENSHI NO MUPASHI

[3-5] Ubupilibulo bwa Mbilansuma Iyantanshi Iya Kufyalwa Libili (Yohane 3:1-6)

(Yohane 3:1-6)
“Awe kwali umuntu wa mu baFarise, ishina lyakwe ni Nikodemo, umukalamba wa baYuda; wene aile kuli Yesu ubushiku, no kutila kuli wene, Rabi, twaishibo kuti nimwe kasambilisha uwafuma kuli Lesa; pantu takuli umuntu uwingacite fishibilo ifyo mucita, kano Lesa aba nankwe. Yesu alyaswike, atile kuli wene, Ndekwebe cine cine, nati, ngo muntu tafyelwe ukufyalwa kwa mu mulu, te kuti amone ubufumu bwa kwa Lesa. Nikodemo atile kuli wene, Umuntu engafyalwa shani apo akota? Bushe engengila kabili mu nda muli nyina, no kufyalwa? Yesu alyaswike, ati, Ndekwebe cine cine, nati, ngo muntu tafyelwe ku menshi na ku Mupashi, te kuti engile mu bufumu bwa kwa Lesa…. Icafyalwa ku mubili mubili; ne cafyalwa ku Mupashi mupashi.”

BUSHE UBUPILIBULO BWA KUFYALWA LIBILI CINSHI UKULINGANA NE CIPINGO?

Muno calo, mwaliba abantu abengi abafwayo kufyalwa libili pa kutetekelafye muli Yesu. Lelo, ndefwayo kumyebo kutila ukufyalwa libili tacaba kuli baifwe, mu mashiwi yambi, tecintu icishingesafye pamulandu wa milimo yesu yeka.

Bushe ukufyalwa libili kwalyampana no kucinjishiwa kwa muli bumubili?

Nakalya. Ukufyalwa libili kwalyampana no kucinjishiwa kwa ku bumupashi. Caba nga umubembu ukufyalwa libili ngo muntu uwabula ulubembu.

Abena Kristu abengi balikwato kusendapo ukukuloba. Batetekelo kutila basubilo kufyalwa nakabili. Batetekelefi pamulandu waifi ifitanteme. Bambi balesha pe pusukilo pa kukule nkute shingi, bambi nabo balaipelesha mukubila Yesu pakati ka Bantu abashilaumfwa imbilansuma mu mishi, kabili bambi balakano kupwa no kubomfya amaka yabo yonse ukucita ifyo batetekelo kuba umulimo wa kwa Lesa.
Ifi tefyo. Kwali abantu na bambi abapele ndalame shingi ku nkuta shabo, nalimo limbi ukupyanga icilonganino cabo cilabushiku. Pali fyonsefye, balaipeleshe nshita yabo ne fipe fyabo kulukuta. Kabili basubilo kutila ishi milimo shikabapela ingala ya mweo. Basubilo kutila Lesa akeshiba imilimo shabo no kubalengo kufyalwa libili.
Ico ndelandapo sana ca kutila kwaliba abengi abafwayo kufyalwa libili. Balasangwa konse konsefye. Balabombesha sana, ukusubilo kutila ubushiku bumbi Lesa akabapala no kubalengo kufyalwa libili. Balasangwa mu nkute shingi ishalekana lekana, mu filonganino ifingi. Cabulanda sana ukutila tabaishibe cishinka ca kufyalwa libili.
Bonse batontonkanyo kulingana ne milimo shabo, “Nganaciteci bwino bwino, nalafyalwa libili.” Eico balabika amaka yabo yonse mu milimo shabo pakutetekelo kutila balepango lufula lwa kufyalwa libili, no kutontonkanyo kutila, “Ine, nainewine, nkafyalwa libili ubushiku bumbi, nka ba shimapepo Wesley!” pakubelenga Yohane 3:8, belula amalembo ukutila tapaba umuntu uwingeshiba uko amapalo ya kufyalwa libili yafumina nangu uko yalelola.
Eico kutifye babombesha mukusubilo kutila Yesu ali no kubasuminisha ukufyalwa libili ubushiku bumbi. Kwaliba abengi abatontonkanya ukutila, “Nga natwalilila ukwesha ngefi, Yesu akansuminisha ukufyalwa libili ubushiku bumbi. Nkafyalwa libili ukwabula ukwishiba ne mwine. Ulucelo nkashibukafye ukusangafye ukutila ni mfyalwa libili. Nalola ku Mulu.” Ifitetekelo fyamusangoyu tafyabe fya kutwale fisabo!
Tatwingafyalwa libili pakutalukako ku bwalwa na kuli fwaka nalimo ukulayafye ku kulukuta lyonse. Ngefyo Yesu atile, “tulingile ukufyalwa libili ku menshi no Mupashi” pakuti twingile mu Bufumu bwa kwa Lesa. Kabili amenshi no Mupashi efyapelwafye ukufuma kuli Lesa paku fyalwa libili.
Uwabule nchito alefyalwa libili ku menshi no Mupashi, imilimo ya muntu mukubo mulungami pa cinso ca kwa Yesu fyaba ifyafye. Umo tengafyalwa libili ne fya bupe, limbi ifya kupela, nangu ukuipelesha. Umo kuti atontonkanyo kutila ni Lesa fye uwaishiba abafyalwa libili, tengeshiba nga cakutila alifyalwa libili nangu iyo.
Kano umo afyalwa libili ku menshi no Mupashi ukuibiko mulungami kukubombesha kuli Yesu fyafye. Umo teti afyalwe libili mukutula, ukusonkana nangu uku ipelesha. Umo kuti atontonkanya ukutila pantu Lesa fye eka ewaishiba abafyalwa libili tekuti eshibe nga alifyalwa libili nangula iyo.
Kuti caba bwino ukutontonkanya muli iyi nshila, lelo ukufyalwa libili tacingafisama munshi ye tebulo. Umo kuti aishiba umwine, kabili na bambi kuti baumfwa cimo cine.
Limbi teti tucumfwe kuli bu mubili, lelo kuti twacumfwa bwino kuli bumupashi, abafyalwa libili icine cine ni abo abasumina ukufyalwa nakabili ukupitila mu cebo ca kwa Lesa, mashiwi ya menshi, umulopa kabili no Mupashi. Eico abo abashafyalwa libili teti beshibe ifi ngefyo Nikodemo taishibe.
Eico tulingile ukukutika ku cebo ca cine, ica bulubushi ukupitila mu lubatisho no mulopa wa kwa Yesu. Lintu tulekutika no kusambilile cebo ca kwa Lesa, kuti twasanga icine umo mwine. Eco cikankala sana ukwisula amano yesu no kukutika bwino bwino.
“Umwela ukukila uko utemenwe, ne cilulumo ca uko uleumfwa, lelo tawishiba uko ulefuma no ko uleya: e ifyo fine onse uwafyalwa ku Mupashi” (Yohane 3:8).
Ilyo umuntu ushilafyalwa libili abelenga aya amalembo, atontonkanya, “Ah! Yesu atile ukuti teti njishibe ilyo nafyalwa libili! Takuli uwaishiba!” Kabili itontonkanyo lipela umutende, lelo ici tecine. Teti twishibe uko umwela ufuma nangula uko uya, lelo Lesa alishiba fyonse.
Nangula pa bafyalwa libili, kwaliba abashikutuluka ukufuma mukutendeka. Ici cilomfwika. Lelo mukati ka mutima wa muntu uyu, mwaliba imbilansuma: amashiwi ya bulubushi ukupitila mu lubatisho no mulopa wa kwa Yesu.
Ubu e bunte bwa kufyalwa libili. Abo abomfwa imbilansuma no kwiluka, “Owe, elyo kanshi ndi uwabulo lubembu. Elyo, nalipusushiwa kabili nalifyalwa libili.” Lintu batetekela no kubake mbilansuma ya menshi no Mupashi mu mitima yabo, balaba abalungami, abana ba kwa Lesa.
Umo kuti aipushiwa, “Walifyalwa libili?” kabili kuti aasuka, “Nshilati". " nomba, Walipusuka?” “Ee, nalipusuka.” Lelo alaifulunganya mukulondolola, tefyo acita? Alacite ifi pantu atontonkanya ukuti ilyo umuntu afyalwa libili, afwile ukuchinjishiwa na mumubili wakwe.
Abantu bamusangoyu bamona ukutila ukufyalwa libili cintu nga ukwalulwa kwa mbela sha mubwikashi. Lelo icine cakuti tabomfwikisha imbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Kwaliba abengi abashumfwikisha ubupilibulo bwa kufyalwa libili. Ca bulanda sana. Te bakomfwafye, lelo ne ntungulushi shonse isha mulukuta abapyungila muli uku kuloba. Imitima sha ifwe fwebafyalwa libili shilelosha ubulanda kuli aba Bantu.
Ilyo twaumfwa muli uyu musango, bushe cikalipa shani kuli Yesu Lesa wesu ku Mulu? Natufyalwe bonsefye libili pa kutetekela mu mbilansuma yakufyalwa libili ya lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa wakwe pa Capindama.
Ukufyalwa libili no kupusuka cipilibula fye cimo cine. Eico, kwaliba abengi abashishiba ici icine. Ukufyalwa libili cipilibulo kutila ulubembu lwa mumutima wa muntu lwali sambwa ukupitila mu kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Cipilibula ukubo mulungami ukupitila mu citetekelo mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili na muli bulilambo bwakwe pa Capindama.
Ilintu tabalafyalwa libili, abantu babembu, lelo panuma, baba ababula ulubembu umupwilapo, bafyalwa libili ngo muntu umupya. Baba abana ba kwa Lesa pa kutetekela mu mbilansuma ye pusukilo.
Ukufyalwa libili cipilibula ukufwala ifyakufwala fya lubatisho lwa kwa Yesu, pa kufwa pa Capindama na Yesu, kabili no kubushiwa pamo nankwe. Cilepilibulo kutila umo naaluko mulungami ukupitila mu mashiwi ya lubatisho ne Capindama ca kwa Yesu.
Ilyo muntu afyalwa ukufuma munda muli nyina, abo mubembu. Lelo lintu aumfwa imbilansuma ya cine ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi, elyo nomba afyalwa libili no kubo mulungami.
Kunse umuntu wa musangoyu tamoneka uwapusanako, lelo alifyalwa libili mukati, mu mupashi. Ifi efyo cipilibula ukufyalwa libili. Lelo banono abaishiba ici icine; tekuti nangu fye umo pabali amakana ikumi. Bushe kuti mwa nsuminisha ukuti banono abomfwikisha ubupilibulo bwa kufyalwa libili?
Abo abasumina mu mbilansuma ya menshi no Mupashi no kufyalwa libili kuti bapusanya abafyalwa libili icine cine na bena Kristu yawe yawe.

NI YESU EUTUNGULULA UMWELA

Ni nani uwingeshiba uwa pusuka?

Ni abo abafyalwa fye libili.

“Umwela ukukila uko utemenwe, ne cilulumo ca uko uleumfwa, lelo tawishibe uko ulefuma no ko uleya: e ifyo fine onse uwafyalwa ku Mupashi” Yesu alelanda pali abo abashilafyalwa libili. Abafyalwa libili balishiba pa kufyalwa libili, lelo Nikodemo taishibe. Lesa alishiba uwafyalwa libili, kabili nabafyalwa libili nabo baleshiba.
Eico, abo abashilafyalwa libili tabaishiba ifyo umuntu engafyalwa libili ngefyo tabaishiba uko umwela ufuma ne ko uleya.
Bushe kuti mwakwanisha ukumfwikisha ifi? Ni nani uwensho mwela? Ni Lesa. Ni nani uwalengele umwela? Ni Lesa uwa ku Mulu. Ni nani uutungululo mwela na menshi? Kabili ni nani uubiko mweo mu fya mweo fyonse? Mu mashiwi yambi, ni nani uwalengele uyu mweo muli lino isonde kabili no kuulengo kuti ufule? Takuli umbi kanofye Yesu Kristu. Kabili Yesu ni Lesa.
Ilyo tatwishibe amashiwi ya mbilansuma ya menshi, mulopa kabili no Mupashi, ta twingafyalwa libili kabili tatwinga sambilisha bambi kuli bumupashi. Yesu atwebele ukuti umo teti afyalwe libili kano afyalwa ku menshi no Mupashi umo tekuti afyalwe libili.
Tufwile ukutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, imbilansuma ya maka iyitulengo kufyalwa libili. Umupashi ulengila no kwikala mu mano ya bonse abatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Yesu Kristu alibatishiwe ukusenda imembu shonse isha bantunse, kabili alisumine umulopa pa Capindama ukulipila pa membu ishi. Ali bika ipusukilo lya kufyalwa libili mu mitima ya Bantunse bonse. Ilyo twatetekela muli iyi mbilansuma, umupashi ulengila mu mweo wesu. Ili e pusukilo lya kufyalwa libili. Ilyo twatetekela mu kusambwa kwa membu shonse ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe, tula fyalwa libili icine cine.
Ukutendeka 1:2, cali lembwa,“Pano isonde pali icimfulumfulu kabili apashaba kantu; pali ne mfifi pa mulu we tenga: lelo Umupashi wa kwa Lesa waleshunda pa mulu wa menshi.” Cali lembwa ukutila Umupashi wa kwa Lesa waleshunda pa mulu wa menshi. Umupashi wa kwa Lesa wale enda kunse ya calo.
Cilepilubulo kutila Umupashi tawingengila mu mitima ya babembu. Umutima wa muntu ushafyalwa libili waba mu bwafya, walisula ne mfifi ya lubembu. Eico Umupashi wa kwa Lesa tawingekala mu mutima wa muntu wa musangoyu.
Lesa atumine ulubuto lwa mbilansuma Yakwe ukubalika mu mitima ya babembu. Lesa atile, “Napabe ulubuto,” elyo pali ulubuto. Elyo, kabili apo pene, e po Umupashi wa kwa Lesa wikala mu mitima ya Bantu bonse.
Eico, mu mitima yabafyalwa libili, abo abatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, mwikala Umupashi wa kwa Lesa. Ubu e bupilibulo bwa “kufyalwa kwabo libili.” Balifyalwa libili mu mitima yabo pantu balikutike ku mashiwi ye pusukilo aya menshi no Mupashi kabili balitetekelemo!
Kanshi umuntu kuti afyalwa shani libili? Yesu alilondolwele ici kuli Nikodemo, umuFarise, ukutila, “kano umuntu afyalwa libili ku menshi no mupashi, elyo egengila mu bufumu bwa kwa Lesa.” Nikodemo atile kuli wene, “Umuntu engafyalwa shani ku menshi no mupashi? Bushe engengila kabili mu nda muli nyina, no kufyalwa?” ndesubila, alecimona ifyo umuntu engafyalwa libili.
Yesu atile kuli wene, “Uli kasambilisha, kabili tawaishiba ifyo ici cipilibula?” yesu alimwebelo kutila ngo muntu tafyelwe ukufyalwa kwa ku mulu ku menshi na ku Mupashi, te kuti engile mu bufumu bwa ku Mulu nangula ukubumona. Yesu aebele Nikodemo icine ca kufyalwa libili.
Cine ukutila abantu abengi balatetekela muli Yesu ukwabulo kufyalwa libili. Abena Kristu abengi nga Nikodemo tabafyalwa libili.
Nikodemo ali ni ntungulushi ya muli bumupashi ku Israele pali ilye nshita, ukulingana fye ne ntungulushi shamu nkuta shalelo. Ukulingana na mafunde ya bukapepa ali kasambilisha, rabi mu Cihebere, ali ni ntungulushi muli bukapepa bwa ci Yuda. Kabili ali muntu umo uwa masambililo ya pamulu sana.
Mu Israele munshiku shilya, takwali icilonganino icalingana na masukulu ye lelo, eco abantu bonse baleya kwi tempele nangu ku sinagoge ukusoma panshi pa “Bantu abasambilila.” Bali ni bakasambilisha ba Bantu. Ngefyo caba ilelo, kwaliba na bakasambilisha ababufi. Kabili balesambilisha abantu ukwabula abene ukufyalwa libili.
Shino nshiku kuli intungulushi ishingi sha muli bukapepa, abakalamba ba lukuta, bakasambilisha, bakashimikila, na bakalamba ba lukuta pamo na babomfi, abashila fyalwa libili. Nga Nikodemo, tabaishiba icine ca kufyalwa libili. Abengi balatontonkanyo kutila tulingile ukwingila munda muli ba nyinefwe kabili ukuti tufyalwe libili. Balishiba ukutila balingile ukufyalwa libili, lelo tabaishiba ifyo cifwile ukuba.
Pamulandu wa bututu bwabo, nge mpofu iyikata nsofu ukwesha ne minwe fye, ifipope fyabo fyaba kufyo bomfwa. Balashimikila ifya mwisonde mulukuta. Pamulandu waici, abantu abengi balaleshiwa ukufyalwa libili.
Ukufyalwa libili tacaba no kucite milimo iyisuma. Twalifyalwa libili ukupitila mucisumino mu mashiwi ya menshi, no mulopa kabili no Mupashi intu Lesa atupele. Ni mbilansuma ya kwa Lesa iyitucinja ukufuma mukuba ababembu pakuti tube abalungami.
Yesu asosele amashiwi aya, “Nga ninkwebe fintu fya pano calo kabili tauletetekela, kuti watetekela shani nga na kwebe fintu ifya ku Mulu?” Icine cine, abantu tabatetekele lintu Yesu abebele icine ukutila ukukonsolwela pa membu shesu shonse shalipwililike ukupitila mu lubatisho Lwakwe. Bushe finshi ifyo batetekele? Tabatetekele ukutila ubulubushi bwabo bwalyangwike ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili ne mfwa Yakwe pa Capindama. Ifi e fyo apilibwile lintu atile abantu tabenga tetekela muli Wene nga alibebele pa “fintu fya ku Mulu.”
Pakutubutisha ku membu shesu shonse, yesu alibatishiwe kuli Yohane Kabatisha no kufwa pa Capindama, elyo kabili alibukile ku bafwa ukuwamya inshila ya babembu ukufyalwa libili.
Eico Yesu ali londolwele kuli Nikodemo pa kusosa mu Cipingo ca Kale. “Kabili takuli muntu uwanina aya mu mulu, kano uwaikile mu mulu, Umwana wa muntu, uuli mu mulu. Kabili filya Mose atumpwile insoka mu matololo, e fyo Umwana wa muntu ali no kutumpulwa, ukuti onse uumutetekela abe no mweo wa muyayaya” (Yohane 3:13-15). Kabili filya Mose atumpwile insoka mu matololo, e fyo Umwana wa muntu ali no kutumpulwa, ukuti onse uletetekela muli wene eonaika lelo abe no mweo wa muyayaya.
Bushe Yesu apilibwile nshi lintu atile, “Kabili filya Mose atumpwile insoka mu matololo, e fyo Umwana wa muntu ali no kutumpulwa?” Asosele aya malembo ukufuma mu Cipingo ca Kale ukulange fyo ulubatisho Lwakwe no mulopa fili no kuleta ukukonsolwela pa membu shonse sha bantunse.
Yesu pa kufwa pa Capindama, na pa kutumpulwa, Alingile ukusende membu she sonde pa ku batishiwa kuli Yohane Kabatisha. Pamulandu Yesu takweto lubembu ululi lonse, ngatatanikwe pa Capindama, alingile ukubatishiwa kuli Yohane Kabatisha kabili e fyo alingile ukusenda imembu she sonde pali Wene.
Ni pa kusende membu shesu kabili no kulipila no mulopa wakwe, elyo apuswishe ababembu bonse ku kusekwa. Yesu atupele ipusukilo lya kufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi.
Eico bonse abo abatetekela muli Yesu ngo mupusushi wabo balafwala ifya kufwala fya lubatisho Lwakwe, no kufwa Nankwe, kabili balifyalwa libili nankwe. Panuma, Nikodemo alyumfwikishe ifi.

NGA FILYA INSOKA YA TUMPWILWE

Mulandunshi Yesu atanikilwe?

Pantu alisendele imembu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe.

Bushe mwalishibe lyashi lintu Mose atumpwile insoka ya mukuba mu matololo? Ilyashi lyonse lyali lembwa mu Mpendwa 21. Yilelando kutila imyeo sha bena Israele shali ne nwike mu matololo panuma ya Kufuma mu Egipto, ukubalengo kupontela Lesa pamo na Mose wine.
Pamulandu waifi, imfumu yali tumine insoka sha mulilo pakati ka Bantu, isho ishaingile mu mahema yabo no kubasuma kabili no kubepaya. Panuma lintu basuminwe, imibili shabo shatampile ukufimba kabili abengi balifwile.
Lintu abantu batampile ukufwa, Mose, intungulushi yabo, alipepele kuli Lesa. “Shikulu, napapata tupususheni.” Lesa alimwebele ukupanga insoka ya mukuba no kuibika pa cimuti. Alimwebelo kuti onse uyo uwaloleshapo abe no mweo. Mose alicitile nge fyo aebelwe kabili no kubilikisha icebo ca kwa Lesa ku Bantu.
Onse uwatetekele mu mashiwi yakwe kabili no kuloleshapo pa nsoka yamukuba aleundapwa. Munshila imo yine, tulingile ukundapwa ku ubusungu bwa kusumwa kwa kwa ciwa. Abantu ba kwa Israele balikutike kuli Mose kabili baliloleshe pa nsoka ya mukuba iyali pa cimuti, kabili e fyo baleundapwa.
Ubusokololo bwa nsoka pa cimuti bwali ubwakutila ukusekwa kwa membu sha muntunse kwali bikilwe pali Yesu Kristu ukupitila mu lubatisho Lwakwe kabili ne mfwa pa Capindama. Asendele pali Wene ukulipila icilambu ca membu sha babembu bonse pano isonde. Efyo, apwishishe ukukandwa kwa membu shesu.
Yesu Kristu alishile pano isonde ukupususha abantu bonse, abalelola kumfwa ukufuma “ku bukali bwa nsoka,” amesho ya kwa satana. Ukulipila imembu shesu shonse, alibatishiwe no kufwa pa Capindama ilyo talabushiwa ku bafwa ukupususha abamutetekela.
Filya abena Israele bapusushiwe lintu baloleshe pa nsoka pa cimuti, na lelo abo abatetekela muli Yesu no kukwata icitetekelo ukutila ali lipile pa membu shesu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa kuti bapusuka no kufyalwa libili.
Yesu alilipile umupwilapo pa membu she sonde shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe kuli Yohane Kabatisha mu Yordani, nemfwa Yakwe pa Capindama, kabili na mu kubushiwa Kwakwe ku bafwa. Nomba, bonse abatetekela muli Wene kuti bapalwa ne pusukilo ukupitila muluse Lwakwe.
“Kabili takuli muntu uwanina aya mu mulu, Kano uwaikile mu mulu, Umwana wa muntu, uuli mu mulu” (Yohane 3:13). Nga amalipilo ya membu shesu, Yesu alibatishiwe kabili ali suminwo mulopa pa Capindama no kutwiswile fibi fya mu Mulu. “Ni ne nshila ne cine no mweo: takuli uwisa kuli Tata, kano aishila muli Ine,” Yesu alisosele muli Yohane 14:6.
Pamulandu Yesu abatishiwe no ku tanikwa pa Capindama ukutwiswile fibi fya ku Mulu, bonse abatetekela mwi pusukilo ukupitila muli Wene balipusuka. Yesu alilipila akale pa membu shesu shonse, eco onse uutetekela mu cine ca menshi, no mulopa, kabili no Mupashi kuti aingila mu bufumu bwa ku Mulu.
Yesu alitupususha ne mbilansuma ya menshi no Mupashi. Ukufyalwa libili kwisa ngo muntu akwate citetekelo mu lubatisho no mulopa wa kwa Yesu mu cishinka cakutila Wene ni Lesa.
“Kabili filya Mose atumpwile insoka mu matololo, e fyo Umwana wa muntu ali no kutumpulwa” (Yohane 3:14). Bushe aya malembo finshi ya lepilibula? Mulandunshi Yesu atanikwe? Bushe alibembwike nga ifwe? Bushe ali uwanashiwa kwati nifwe? Bushe ali ushapwililika kwati nifwe? Nakalya, te fyo ali.
Nomba, mulandunshi atanikilwe? Kwali ukutupususha no kulipila pa membu shesu shonse. Alibatishiwe no kutanikwa ukutupususha ifwe bonse ukufuma ku membu shesu shonse.
Ici e cine ce pusukilo, ica kufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi. Yesu apelo mweo uupya kuli bonse abo abatetekela mu lubatisho Lwakwe kabili na mumfwa Yakwe pa
Capindama, ukwali ukulipila pa membu shesu.

UBUPILIBULO BWA MENSHI NO MUPASHI

Bushe amenshi no Mupashi cipilibulenshi?

Amenshi yapilibula ulubatisho lwa kwa Yesu kabili Umupashi cipilibula bu Lesa Bwakwe.

Icipingo citwebo kutila lintu twatetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama, tulafyalwa libili. Pakuba abana ba kwa Lesa, pakuba abafyalwa libili, kucitikafye ukupitila mu mashiwi aya lembwa ya kwa Lesa, imbilansuma ya menshi, no mulopa kabili no Mupashi ifili amalipilo pa membu shesu.
Ukulingana ne Cipingo, “amenshi’” yapilibula ulubatisho lwa kwa Yesu (1 Petro 3:21), kabili “Umupashi’” cipilibulo kutila Yesu ni Lesa. Kabili ici e cine ca kufyalwa libili, ukutila Yesu aishile pano isonde mumubili wa muntunse ukulipila pa membu shesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa.
Alisendele imembu shesu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe kabili no kulipila icilambu ca lubembu pa kufwa pa Capindama. Pa kubatishiwa no kusumwo mulopa pa Capindama, Alipuswishe bonse abo abatetekela muli Wene.
Tulingile ukwiluko kutila ulubatisho no mulopa wa kwa Yesu fimininako ipusukilo lyesu mukuti fya litupususha ku membu shesu. Ni abo fye abafyalwa libili ku menshi no Mupashi ebengamona no kwingila mu bufumu bwa ku Mulu. Yesu alitupuswishe na menshi ya lubatisho Lwakwe, no mulopa Wakwe kabili no Mupashi. Bushe muletetekelefi?
Yesu ni Shimapepo Mukalamba uwa ku Mulu uwaishile pano isonde mukulipila pa membu she sonde. Alibatishiwe, no kusumya umulopa pa Capindama kabili alibukile ku bafwa, efyo abele Kapususha kuli bonse abatetekela muli Wene.
Yesu atile muli Yohane 10:7, “Ni ‘ne mwinshi wa mpanga.” Yesu e minina pa mwinshi wa ku mulu. Ni nani uutwiswilako icibi? Ni Yesu Kristu.
Alafumyako icinso Cakwe kuli abo abatetekela muli Wene ukwabulo kwishiba icine ce pusukilo Lyakwe. Tasuminisha abo bonse abashitetekela mu lubatisho Lwakwe, umulopa no Mupashi ukufyalwa libili. Alafumyako icinso Cakwe kuli onse ushitetekela mu cebo cakwe icalembwa, uukana ukupokelela bumushilo Bwakwe, kabili uushimwishiba ena nga Lesa.
Icine ica lembwa cakutila alishile pano isonde mu mubili wa muntunse, alibatishiwe, no kufwa pa Capindama ukulipila pa membu shonse ishe sonde, ukutila alifwile pa Capindama ukupokelela ubupingushi mu lubali lwesu, ukutila Alibukile ku bafwa pa bushiku bwalenga shitatu panuma ya kutanikwa. Onse ulekana ukutetekela mu cine ici alaposwa ukufuma kuli Wene kabili ali no kukandwa. Nge fyo calembwa, “Icilambu ca lubembu ni mfwa.”
Eico abo, abatetekela mwi palo lya bulubushi ukupitila mu lubatisho no mulopa, abo abakwato kuba abashila mu mitima yabo, balisuminishiwa ukwingila mu bufumu bwa ku Mulu. Iyi e mbilansuma ya cine iya kufyalwa libili, imbilansuma iyaishile kuli ifwe ku menshi, no mulopa kabili no Mupashi. Ukufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi e mbilansuma ya kumulu. Ni abo fye abatetekela mu lubatisho no mulopa wa kwa Yesu e bengafyalwa libili. Abo abatetekela mu mbilansuma yak u menshi, no mulopa kabili no Mupashi tabakwato lubembu; e bakwato kufyalwa libili icine cine.
Ilelo, filya cali kuli Nikodemo ukwabula ukwishiba icine, abantu abengi batetekela muli Yesu ukwabulo kwishiba imbilansuma ya cine. Nikodemo ali umwikashi umo uwa kweto kwiminina ndi! Lelo, alyumfwile imbilansuma ya cine ukufuma kuli Yesu, kabili na panuma, lintu Yesu atanikwe, ewaishile mukushika icitumbi Cakwe. Pali iyo nshita Nikodemo ashile tetekela icine icine.
Shinonshiku, kwaliba abengi abashaishiba icine pa lwa menshi no Mupashi wa kwa Yesu. Ukucishapo, kwaliba abantu abengi abashipokelela cine ilyo bakwete shuko lya ukumfwa mbilansuma ya cine. Ca bulanda sana.
Yesu alicangwishe kuli ifwe bonse ukufyalwa libili. Cinshi catulengelo ukufyalwa libili? Yali amenshi, no mulopa kabili no Mupashi. Yesu alisendele imembu shesu lintu abatishiwe. Alifwile pa Capindama kabili alibukile ku bafwa.
Kabili Alapela fyonse kuli abo abatetekela muli Wene amapalo ya kufyalwa libili. Yesu ni Kapususha uusuminisha bonse abo abatetekela muli Wene ukufyalwa libili. Pepeni kutila muli no kuba na Yesu cilanshita, uyo uwalengele Imyulu ne sonde kabili ne fintu fyonse ifyaba pakati.
Yohane 3:16 yitila, “Ukuti onse uumutetekela eonaika, lelo abe no mweo wa muyayaya.” Twalinonka umweo wa muyayaya pa kutetekela muli Yesu. Twalifyalwa libili pa kutetekela mu menshi no Mupashi. Cacine ukutila nga twatetekela mu mbilansuma ye pusukilo, na mu lubatisho kabili na mu mulopa wa kwa Yesu, kabili nokutila Yesu ni Kapususha kabili ni Lesa, kuti twapusuka.
Lelo nga tatuletetekela mu cine ici, tukaposwa mu gehena umuyayaya. Emulandu wine Yesu aebele Nikodemo, ati, “Nga ninkwebe fintu fya pano calo kabili tauletetekela, kuti watetekela shani nga na kwebe fintu ifya ku Mulu?”
Bushe cinshi ico Lesa acitile kuli ifwe? Ipusukilo ukupitila muli Yesu lyatusuminisho kufyalwa libili. Yesu alitupuswishe kwi sonde, na kuli ciwa kabili na ku membu she sonde. Pakupususha ababembu kwi sonde ili ukufuma ku bupingushi bwa lubembu, Alisendele imembu shesu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe, Alitanikwe pa Capibndama kabili alibukile ku bafwa.
Busalo bwesu nga cakutila twalatetekela mwipusukilo ili nangula iyo. Ipusukilo lya kufyalwa libili lifumina ku citetekelo ca mwi pusukilo ukupitila mu lubatisho no mulopa wa kwa Yesu.
Calisoswo kutila kwaliba amapalo yabili ayo Lesa atupela. Ilyantanshi lipalo lya bonse, ilili pa fintu fyonse ifya bumbwa, ukusanshako akasuba no mwela. Ili litwa ipalo ilya bonse pantu lyapelwa ku Bantu bonse tacili na mulandu nga babembu nangula balungami.
Elo, lipalonshi ilikankala? Ipalo likankala lya kufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi, ukupususha ababembu bonse ukufuma kumfwa pa membu shabo.

IPALO ILIKANKALA

Bushe ipalo likankala lya kwa Lesa ninshi?

Lyakutila Alitulengelo kufyalwa libili ukupitila mu lubatisho Lwakwe, na mu kutanikwa, kabili na mu kubushiwa ku bafwa.

Calilembwa muli Yohane 3:16, ati, “Pantu Lesa atemenwe aba pano isonde ukutemwa kwa kuti apele Umwana wakwe uwafyalwa eka, ukuti onse uumutetekela eonaika, lelo abe no mweo wa muyayaya.” Ici cilelondolola ipalo likankala lya kwa Lesa: Yesu alishile pano isonde mu mubili wa muntu kabili no kusambe membu shesu shonse pa kubatishiwa no kutanikwa pamulandu waifwe. Ili epalo likankala lya kwa Lesa, icine, ukutila twalipusushiwa ukufuma ku membu shonse.
Cishinko kutila Yesu alitupususha no kutupilibula ukufuma ku babembu mukuba abalungami. Kuti mwakwata ipalo likankala lya kwa Lesa pakutetekela fye mu cine ici. Bushe bonse muletetekela?
Icitetekelo cenu conse kuti caba icafye nga mwalikene ili palo ilikankala lya kwa Lesa tacili na mulandu ifyo mwaba bucishinka mu mweo wenu.
Ndashimikila inshita yonse kabili nshilabo kushimikila ukutila citetekelo mu lubatisho lwa kwa Yesu ne Capindama Cakwe enshilafye iya kufyalwa libili. Ibuku ilili lyonse mu cipingo lisokolola ukutila ipalo lya kufyalwa libili ukupitila muli Yesu “lipalo likankala lya kwa Lesa” lintu tule landapo. Takwabe cilanga ipalo lya kwa Lesa ukucila pe pusukilo lya babembu ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili no kutanikwa Kwakwe.
Ulubatisho lwa kwa Yesu no kutanikwa Kwakwe lipalo lya kwa Lesa. Bakashimikila ba bufi muno calo tabakwata ifya kulandapo pali ici. Aba bakashimikila ba bufi bamonekela mu fyakufwala fya bangeli ba lubuto, ne mikalile ya bwina Kristu kabili no bwikashi bwa buntunse. Ee, ici ca cine. Ifipapwa bacita, ukundapa abalwele fyonse fintu fyabipisha nga tabakwete ifyakucitapo pe palo lya kwa Lesa.
Nili ipalo lya kwa Lesa ilikankala ilyatupele ifwe ababembu imbilansuma ya kukonsolwela. Ne palo Lyakwe ilikankala, Lesa alitusuminishe ukufyalwa libili. Alitulengele ukuba abapya ukupitila mu lubatisho Lwakwe, no mulopa, ne mfwa kabili no kubushiwa ku bafwa. Alitulengelo kuba abana Bakwe, abantungwa ku lubembu.
Bushe muletetekela muli ifi? −Ee.− Bushe kanshi icine icine mwalipalwa? −Ee.− Ulubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe, ne mfwa kabili no kubushiwa ku bafwa lipalo likankala ilyo Lesa atupele ukupitila ku menshi na ku Mupashi. Iyi embilansuma ye palo ilikankala lya kwa Lesa. Icindikwe Mfumu pakutupususha ukupitila mwi palo Lyakwe ilikankala.
Cabulanda sana pakusango kuti abena Kristu abacishinka abengi tabaishibe palo ili ilikankala lya kwa Lesa, imbilansuma ya lubatisho no mulopa, uwa kufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi. Balesha mu bwina mpofu ukusange nshila mu masambililo yabo kabili na mu mikalile ya bukapepa. Bena bacilli abatutu!
Ubwina Kristu bwaikala na ifwe pa nshite itali sana kabili mupepifye pa myaka imyanda isano ukufuma ilyo inkute nshingi sha pangike, lelo bacilli, abantu abengi mu Korea kabili pe sonde lyonse abatutu pa cine ca kufyalwa libili kabili na pe palo ilikankala ilya kwa Lesa.
Ndesubilo kutila, no kutetekelo kutila akabalengo kwishibe cine nomba pantu tulepalamina na kumpela ye sonde ili.
Ababembu balingile ukufyalwa libili no kupokelela icine ca ku menshi na ku Mupashi pakutila babe abalungami no kwingila mu bufumu bwa ku Mulu. Abena Kristu abengi balesha apakalamba mukuti bafyalwe libili.
Eico, nga baleesha ukwabula ukwishibe icine ca bupilibulo bwa kufyalwa libili, icitetekelo cabo cafye. Balasoso kutila balingile ukufyalwa libili pakuti bengile mu bufumu bwa ku Mulu, lelo tabakwato bwishibilo pa cine ica kufyalwa libili.
Baitunga fye ukuti apo balisumina muli bucishinka, pantu balomfwa umulilo mu mitima yabo, ukuti kuti bafyalwa libili. Lelo ukwesha ukufyalwa libili ukwashintilila pakumfwa kwa cila muntu nangu imilimo shabukapepa fitungululafye ku chitetekelo icishalungama.

ICEBO CA KWA LESA ICITUTUNGULULA KUKUFYALWA LIBILI ICINE CINE

Bushe ubupusano nibwesa pakati citetekelo na bukapepa?

Icitetekelo kutetekelo kutila Yesu alitupususha, elo bukapepa kushintilila pa matontonkanyo ya muntuse na pa milimo.

Calilembwa bwino bwino muli 1 Johane 5:4-8 ukutila kuti twa fyalwa libili pakutetekelafye mu menshi, na mu mulopa kabili na mu Mupashi. Nga cakutila tulefwaya ukufyalwa libili, tulingile ukwishiba mumano yesu ukutila kuti twafyalwa libili ukupitilafye mu cebo ca kwa Lesa ica lembwa, icebo ca cine. Tulingile ukwishibo kutila ifimonwa, ukulanda mundimi nangu ifyakumfwa ifyo tupitamo tafinga tutungulula mukufyalwa libili.
Yesu atile muli Yohane 3 ukuti umo teti engile mu Bufumu bwa Mumulu kano afyalwa libili ku menshi no Mupashi. Umo nga alefwaya ukufyalwa libili, alingile ukutetekela muli Yesu imiku ibili. Pakubala, umo afwile utetekela muli Yesu munshila ya bukapepa, ukwishiba imembu shakwe ukupitila kumalango yakwa Lesa. Inshita ya kubalilapo umo atetekela muli Yesu, nimukupitila kumalango yakwa Lesa no kwiluka ifyo aba umubembu uwabipisha.
Tatulingile ukutetekela muli Yesu ukulingana na bamo pali bakapepa abengi muli lino isonde. Ubwina Kristu ta bwaba nga bukapepa bumbi. Enshilafye iya kusangilamo umweo wa muyayaya ukupitila mu citetekelo.
Onse uyo uutetekela muli Yesu nga bukapepa akapelela iminwe nkutwa. Akashala no mutima uwaisula nolubembu, icimfulu mfulu kabili uwabula nangu cimo. Bushe ici te cine? Tamufwile ukuba ba bumbi munda nga abaFarise mu Cipingo.
Umuntu onse alefwaya ukuba umwina Kristu uwafyalwa libili. lelo , ilyo umo aletetekela mu Bwina Kristu nga bukapepafye apelelafye ukuba bumbi munda no mutima uwaisulamo ulubembu. Tufwile ukwishiba icine icakufyalwa libili.
Uyo onse uwatetekela mu Bwinakristu nga bukapepafye ukwabula ukufyalwa libili mu cishinka akapelela mu cimfulunganya no kubulilwa mu mutima wakwe. Umo nga atetekela muli Yesu lelo tafyalwa libili, icisumino cakwe tacalungama. Eico apelela ngowabufi ukwesha namaka ukumoneka uwamushilo kuli onse lelo kufilwa bubi bubi.
Nangu walitetekela mu Bwinakristu nga bukapepafye, ukulabafye lyonse umubembu, bumbi munda, no kwikala inshiku shobe ukuloosha imembu shobe. Nga ulefwaya ukukakulwa ukufuma ku membu shobe, ufwile ukutetekela mu cine icalembwa, imbilansuma ya menshi, umulopa no Mupashi.

UKUSANGA INKAMA YA BULUBUSHIUKUPITILA MU LUBATISHO LWA KWA YESU

Cinshi icitulenga ukufyalwa libili?

Lubatisho lwa kwa Yesu, imfwa Yakwe pa Capindama, kabili no kubuka Kwakwe ku bafwa.

Icipingo citweba ukutila umuntu uuli onse kuti afyalwa libili ukupitila mu cebo ca kwa Lesa, icishicinja. Nomba, natuloleshe mu mashiwi ya mutumwa Petro muli 1 Petro 3:21. “kwaliba ne cipasho icilepususha ifwe lelo icitwa ulubatisho, .”
Mu Cipingo, cali lembwa ukutila ulubatisho lwa kwa Yesu cipasho icilepususha ifwe. Bonse abo abatetekela muli Yesu balingile ukwishiba, te lubatisho ulwesu nakalya, lelo ulubatisho lwa kwa Yesu. Ulubatisho lwa kwa Yesu lulapela ifwe ababembu umweo uupya. Tetekelenimo, kabili mwalafyalwa libili no kusanga ipalo lye pusukilo.
Pakumfwikisho kutila ipusukilo lisangwa fye ukupitila mu citetekelo mu lubatisho lwa kwa Yesu, kuti twapusushiwa, no kuba abalungami kabili no kunonko mweo wa muyayaya. Mu mashiwi yambi, nga twatetekela mu cine ca mashiwi ye pusukilo ukupitila mu cebo ca kwa Lesa, imembu shesu shili nokubutishiwa inshita yonse.
Ukufyalwa libili kufyalwa umuku wa cibili. Abengi tutendeka pa kutetekela muli Yesu nga bukapepa, kabili tuba abafyalwa libili ukupitila mu citetekelo lintu twailuka icine. Ishina Yesu lipilibula “Pantu wene e ukapususha abantu bakwe ku membu shabo” (Mateo 1:21).
Ilyo twatetekela muli Yesu kabili no kwishiba bwino bwino ifyo acita ku bantunse, tulalengwa abantungwa ku membu shesu no kufyalwa libili nga abantu abapya. Pakubala tulatetekela muli Yesu nga bukapepa, elyo, lintu twaumfwa no kutetekela mu mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe, tulafyalwa libili.
Bushe cine nshi icitulenga ukufyalwa libili ? Icakubala, lubatisho lwa kwa Yesu, no mulopa untu asumishe pa Capindama, kabili ukulekelesha ukubuka Kwakwe ku bafwa. Ukufyalwa libili cipilibula ukutetekela muli Yesu nga Lesa wesu, Kapususha wesu. Natumone ifyo abantu bamu Cipingo ca Kale balefyalwa libili.

AMALIPILO YA LUBEMBU MU CIPINGO CA KALE: UKUSHIMPA KWA MABOKO KABILI NO KUTULA UMULOPA

Bushe imbilansuma ya kufyalwa libili ninshi mu Cipingo ca Kale? Icakubala, natubelenge Ubwina Lebi 1 kabili nefyo yisosa pa kufyalwa libili.
Mu Bwina Lebi 1:1-5, “Kabili Yehoba abilikishe kuli Mose, no kusosa kuli wene ukufuma mwi hema lya Kulaishanya, ati, Sosa ku bena Israele, no kutila kuli bene: Umwaume uwa muli imwe ilyo alepalamike ca kupalamika kuli Yehoba, mupalamike ica kupalamika cenu ica mu fitekwa, ica mu maombe ne ca mu mukuni. Ica kupalamika ca muntu, nga cabe ca kuninika ca mu maombe, iilume iya musuma e yo apalamike; acipalamike ku mwinshi we hema lya Kulaishanya ukuti apokelelwe ku cinso ca kwa Yehoba. Ashimpepo iminwe yakwe pa mutwe wa ca kuninika, na co cikapokelelwa pa mulandu wakwe ku kumukonsolwela. E lyo akome akalume ka ŋombe ku cinso ca kwa Yehova; lelo bamwana Aarone abaume, bashimapepo, bapalamike umulopa, no kukano mulopa ukushingulusha pa cipailo ca pa mwinshi we hema lya Kulaishanya.’”
Lesa aletweba mu Bwina Lebi ifyo abena Israele baleampana na Lesa ukupitila munshila ya malambo. E cine ico bonse tulingile ukwishiba no kumfwikisha. Eico natubwekeshepo aya mashiwi.
Lesa abilikishe kuli Mose no kusosa kuli wene ukufuma kwi hema lya Kulaishanya. Kwali ukukonsolwela pa membu sha bena Israele. Ilyo abantu ba kwa Israele ba bembwike kukukana kwate cumfwila ku malango ya kwa Lesa, balekonsola pa membu shabo mukutula ifya mufitekwa ifyabula kalema pa cinso ca kwa Lesa.
Aya amalambo ya nama yalingile ukuba ayasontelwe na Lesa. Kabili yalingile ukuba ayabula akalema. Kabili, yalingilwe ukutulwa ukukonka no lutambi ulwabikilwe na Lesa. Inshila ya malambo yali ngefi.
Ngo muntu alibembwike mu Cipingo ca Kale, alingile ukutula ilambo pa cinso ca kwa Lesa pa kulekelelwo lubembu. Icakubala, ilambo lyalingile ukuba ilyabula akalema, kabili umubembu aleshimpapo iminwe yakwe pa mutwe waliko.
Panuma lilya bacikoma, umulopa waciko walepalamikwa pa nsengo sha pa cipailo, kabili no washala walepongolwelwa panshi. Ulu lwali lutambi lwe hema ilyashila ulo Lesa apele ku Bantu Bakwe nge palo lya bulubushi.
Amalango na mafunde ya kwa Lesa yakwata ifilundwa 613 ifilondolola ifyo “balingile ukucita,” nefyo “tabalingile ukucita.” Lesa apele ifunde na malango Yakwe ku Bantu ba kwa Israele. Nangula abantu balishibo kutila ifunde na malango ya kwa Lesa yali bwino, tabaleikalilamo pantu onsefye alifyelwe ne membu ishili ikumi na shibili ishakupyana ukufuma kuli Adamu.
Eico, balilufishe amaka aya kucito busuma pa cinso ca kwa Lesa. Abena Israele balilufishe amaka ya kuba abalungami. Lelo, tabalekwanisha kanofye ukubembuka, nangu ilyo baleesha ukuba bantungwa ku lubembu. Empela ya muntunse ukufyalwa no kufwa nga babembu.
Lelo Lesa, muluse Lwakwe ulwabula impela, apele abantu Bakwe inshila ya malambo umo balingile ukukonsola pa membu shabo. Apekenye ulutambi lwe hema ilyashila ukutila abantu ba kwa Israele na Bantu bonse abapesonde bengalubulwa ku membu shabo. Alisokolwele ukupitila mu fya malambo ukutemwa kwakwe ukwalungama pa muntunse onse. Alangile isonde lyonse inshila ya kwi pusukilo.
Lesa apele abantu ifya malambo no kusube ŋanda ya kwa Lebi ukupyungile cakuninika ku Bantu ba kwa Israele.
Mose na Aarone bali aba ŋanda ya kwa Lebi. Kabili ne Cipingo calembwa amalango kabili nefyo amalambo yalingile ukupalamikwa mwi hema ilya shila, imbilansuma ya konsolwela pakushimpa amaboko.
Eico, ilyo twaumfwikisha ulutambi lwa malambo ulwa bwina Lebi, kuti twafyalwa libili ifwebene. Emulandu wine tulingile ukusoma icebo ca kwa Lesa ukulingana na malambo mwi hema lya shila. Ulu elubali ulukankala nganshi mu Cipingo ca Kale. Mukulekelesha, lintu twaisa mu Cipingo Cipya, twalikwata amapalo ya kufyalwa libili ukupitila mu menshi no Mupashi.

UKUKONSOLWELA KWA MEMBU MU CIPINGO CA KALE

Bushe imibele ya kwa Lesa ni ninshi?

Umulinganya no kutemwa.

Lesa abilikishe kuli Mose, uwa ŋanda ya kwa Lebi, mwi hema ilyashila lya Kulaishanya no kusuba munyina Aarone nga shimapepo mukalamba. Aarone aleyasa imembu sha Bantu pacalubembu.
Ifi e fyo Lesa asosele kuli Mose ngefyo calembwa mu Ubwina Lebi 1:2. “Sosa ku bena Israele, no kutila kuli bene: Umwaume uwa muli imwe ilyo alepalamike ca kupalamika kuli Yehoba, mupalamike ica kupalamika cenu ica mu fitekwa, ica mu maombe ne ca mu mukuni.’” Lesa apa alelanga ifyamalambo. Nga umo pabantu alefwaya kukonsolwela pa membu shakwe, alingile ukutula ing’ombe iilume nangu impanga ukufuma mu fitekwa fyakwe.
Lesa kabili alimwebele, ati, “Ica kupalamika ca muntu, nga cabe ca kuninika ca mu maombe, iilume iya musuma e yo apalamike; acipalamike ku mwinshi we hema lya Kulaishanya ukuti apokelelwe ku cinso ca kwa Yehoba” (Ubwina Lebi 1:3).
Ilambo lyalepokelelwa kuli Lesa pamulandu wa mweo wa muntu uwalingilwe ukufwa pa membu shakwe. Abena Israele baleyase membu shabo pakushimpa amaboko yabo pa mitwe ya nama. Amalambo yanama yaletulwa ukulingana no kufwaya kwa muntu. Nomba, natumone ifyo icikomo 4 cilesosa.
“Ashitepo iminwe yakwe pa mutwe wa ca kuninika, na co cikapokelelwa pa mulandu wakwe ku kumukonsolwela.” Icakutula lelo calepokelelwa kuli Lesa. Ngo mubembu ashimpa amaboko yakwe pa mutwe wa cakutula, imembu shakwe shalebikwa pa mutwe wa nama. Eico umubembu alingile ukushimpa amaboko yakwe pa mutwe wa cakutula pa cinso ca kwa Lesa, ekuti nomba Lesa engapokelela no kukonsolwela pa membu shakwe.
Umuntu uletula icakutula aleipaya inama no kushinga umulopa ku nsengo sha cipailo no kupongolwela uwashalako panshi pa cipailo. Pakutila engalipila pa membu shakwe no kubo muntungwa, umuntu alingile ukutula ilambo ukulingana na malango ayabikilwe na Lesa.
Cali lembwa mu Bwina Lebi 1:5, ati, “E lyo akome akalume ka ŋombe ku cinso ca kwa Yehoba; lelo bamwana Aarone abaume, bashimapepo, bapalamike umulopa, no kukano mulopa ukushingulusha pa cipailo ca pa mwinshi we hema lya Kulaishanya.” Mukati ke hema, pa mwinshi, pa icipailo cakuninika ne nsengo mumbali shine shonse.
Panuma ya kushimpapo amaboko yakwe pa mutwe wa cakuninika ukuyasa imembu shakwe, umubembu ali nokukoma inama yelambo, kabili shimapepo alesansa umulopa pa nsengo. Insengo sha pa cipailo shilepilibula ubupingushi pa membu. Efyo, ukubika umulopa pali ishi insengo calepilibula ukuti inama yasumya umulopa ukulipila pa membu mu lubali lwa mubembu. Ilyo Lesa alolesha pa mulopa pa nsengo sha cipailo, alefumyapo imembu sha mubembu.
Mulandunshi icapalubembu calesuma umulopa? Pantu “Icilambu ca lubembu ni mfwa” (Abena Roma 6:23). Kabili pantu umweo wa ca mubili waba mu mulopa. Eico cali lembwa muba Hebere ukutila, “Kabili ukwabulo kusumo mulopa takuli ukulekelelo lubembu” (Aba Hebere 9:22). Efyo, ukusuma umulopa wa cakutula icapalubembu kwalefikilisha ifunde lya kwa Lesa, ilisosa ukutila icilambu ca lubembu ni mfwa.
Ne nsambu shonse, umulopa uwalepelwa walingile ukufuma ku mubembu, lelo icakutula icapalubembu calesuma umulopa pa mulandu wakwe mu ku mukonsolwela. Shimapepo elyo alebika umulopa pa nsengo sha cipailo ukulanga ukutila icilambu ca lubembu cali lipilwe.
Nga twabelenga Ukusokolola 20:11-15 mu Cipingo Cipya kuti twamono kutila insengo cipilibula ibuku lya bupingushi. Eico, pakubiko mulopa pa nsengo kubiko mulopa pe buku lya bupingushi. Kubelo bunte ukutila ubupingushi bwa membu bwafikilishe pakushimpa amaboko kabili no mulopa wa icakutula icapalubembu.

IMEMBU SHALEMBWA MU NCENDE SHIBILI

Imembu shonse isha muntunse pa cinso ca kwa Lesa shalembwa muncende shibili. Shimo ni pa cipampa ca mitima yabo kabili shimbi mwi Buku lya Bupingushi ilyaisukwa pa cinso ca kwa Lesa.
Cali lembwa muli Yeremia 17:1, “Ulubembu lwa kwa Yuda lwa lembwa ku kalembelo ka cela ku nsongo ya Diamonde lwabaswa pa cipampa ca mitima yabo na pa nsengo sha pa fipailo fyabo.”
Mu Bwina Lebi 17:11, yitila, “Pantu umweo wa ca mubili uli mu mulopa waciko.” Umulopa e mweo wa camubili, kabili ne membu shesu kuti shalipilwafye no mulopa uyu. Eico, umulopa walebikwa pa nsengo sha cipailo. Ukulingana na malango, ifintu fyonse filawamishiwa no mulopa, kabili ukwabulo kusumo mulopa takuli ukulekelelwa kwa lubembu (Aba Hebere 9:22).
“Wene afunde ne cakuninika, no kucisanke fyasangwa, kabili ba mwana Aarone abaume, bashimapepo, babike umulilo pa cipailo, no kuteyenye nkuni pa mulilo;ba mwana Aarone abaume, bashimapepo, bateyanye nefyasankwa, umutwe na mafuta, pankuni sha pa mulilo (kabili amala yaciko namolu ya ciko umwine asamfye mu menshi,) elyo shimapepo afutumuna fyonse fine pa cipailo kukuba icakuninika, icamulilo icamununko wakutontolola kuli Yehova” (Ubwina Lebi 1:6-9).
Elyo bashimapepo baputule ica kuninika mu filundwa no kufibika pa mulilo wa pa cipailo. Ulu lutambi lwalepilibulo kupalamika ukutila nga abantu babembukila Lesa balingile ukufwa nokusuma umulopa munshila ilya yine no kuposwa mu mulilo wa gehena. Eco, ubupingushi bwalecitika ukupitila mu icapalubembu, ukutila abantu benga konsola pa membu shabo.
Ilambo lyacakuninika lyali lutambi lwa bupingushi lwa malango ayalungama yakwa Lesa. Lesa abikile capamo amalango yakwe , amalango ya bulungami kabili na malango ya kutemwa, mu lutambi lwa kukonsolwela pa mutunse onse.
Pantu Lesa mulungami, Alingile ukubapingwila ku mfwa. Lelo, pantu kabili alitemwisha abantu Bakwe, Alibasuminisho kuyase membu shabo pa capalubembu. Mu Cipingo Cipya, pantu Imfumu yesu Yalitutemenwe eco, Yalibatishiwe no kutanikwa mukuba icapalubembu pali ifwe ababembu. Ulubatisho lwa kwa Yesu ne mfwa Yakwe pa Capindama fya futile imembu shonse ishe sonde.

UKUKONSOLWELA PA LUBEMBU LWA BUSHIKU BUMO MU CIPINGO CA KALE

Bushe icakutula icapalubembu icabula akalema mu Cipingo ca Kale cimininako nani?

Yesu Kristu.

Natubelenge mu Bwina Lebi 4:27. “Kabili nga umo uwa mu Bantu abekala calo abembuka mu kuluba, mukucita cimo ica mufintu ifyo Yehoba aebele ukuti tefya kucita, no kuba no mulandu; nga lwalengwo kwishibwa kuli wene ulubembu ulo abembuka, elyo alete ica kupalamika cakwe imbushi, iikota iya musuma, pa lubembu lwakwe ulo abembuka; ashimpe ne minwe yakwe pa mutwe wa ca pa lubembu, no kukomene ca pa lubembu umuntu mwa ca kuninika. Elyo shimapepo abulepo umulopa waciko ku munwe wakwe, no kushinga pa nsengo sha cipailo ca ca kuninika no mulopa waciko onse uwashala apongolwele mwi shinte lya cipailo. Amafuta yaciko yonse afumyeko, ifyo amafuta yafumina kwi lambo lya mutende; shimapepo ayafutumwine pa cipailo kukubo mununko wa kutontolola kuli Yehoba. Eico shimapepo amukonsolwele, na o alekelelweko” (Ubwina Lebi 4:27-31).
Ubufyashi bwa kwa Adamu, abantu ba kwa Israele, na bantu bonse aba pe sonde balifyelwe pano isonde abaisulamo lubembu. Eico imitima yesu yalisula no lubembu. Kwalibe membu ishalekana lekana mu mutima wa muntu uuli onse: amatontonkanyo yabipa, bucilende, ubulalelale, ukwipaya, ukwiba, ulunkumbwa, kabili no kutumpa.
Ilyo umubembu alefwaya ukukonsola pa membu sha bushiku bumo, alingile ukuleta inama iyabula akalema kwi hema ilya shila. Wene nomba alingile ukushimpapo amaboko yakwe pa mutwe wanama ukuyase membu shakwe, no kukoma ilambo kabili no kupela umulopa kuli shimapepo ukupalamikwa pa cinso ca kwa Lesa. Shimapepo alepalamika fyonse ifyashala ukutila umubembu engelelwa ku membu shakwe shonse.
Ukwabula amalango na mafunde ya kwa Lesa, abantu nga tabeshibo kutila na babembuka nangula iyo. Ilyo twailolesha fwebene ukupitila mu malango nama funde ya kwa Lesa, tuleshibe membu shesu. Imembu shesu tashipingulwa ne mimonekele yesu, lelo ku malango nama funde ya kwa Lesa.
Abantu ba kwa Israele balibembwike, te pamulandu wakutila balefwaya nakalya, lelo ni pamulandu wakutila balifyelwe no lubembu ulwa lekana lekana mu mitima yabo. Imembu shintu umuntu acita pamulandu wabunake bwakwe shitwa ubupulumushi. Ulubembu lusanshiwako ubupulumushi bonse na mampulu ya muntunse.
Abantu bonse tabapwililika. Nga filya fine abantu ba kwa Israele bali ababulo kupwililika, bali ababembu kabili balecite membu. Amampulu yesu yonse ne fya bupulumushi fyonse kuti fyaishibikwa muli iyi nshila. Lilya twakwata amatontonkanyo yabipa mu mano yesu, yetwa imembu, kabili nga twayacita, yetwa amampulu. Imembu shonse shibili shisanshiwa ku membu she sonde.
Mu Cipingo ca Kale imembu shaleyaswa pa mutwe wa cakutula icapalubembu pa kushimpapo amaboko. Panuma, umubembu alebo wabulo lubembu kabili talingile ukufwa pa membu shakwe. Inshila ya malambo ecinshingwa ca bupingushi bwamulinganya no kutemwa kwa kwa Lesa.
Pantu Lesa atubumbile kumushili, twalifye ulukungu kukutendeka. Pakushinga umulopa pa nsengo sha cipailo nokupongolwela panshi pa cipailo capilibwile ukutila abena Israele bali lipililwe pa membu kabili no kufute membu shonse ukufuma pafipampa fya mitima shabo.
“Shimapepo oce iyamafuta pa cipailo kukubo mununko wa kutontolola kuli Yehoba.” Amafuta mu Cipingo yapilibulo Mupashi wa Mushilo. Eico, pakuti tukonsole imembu shesu tulingile ukucita fintu Lesa acitile. Kabili tulingile ukusenda mu mitima yesu ukukonsolwela kwa membu shesu munshila Lesa achimwene ukuyana.
Lesa aebele abantu ba kwa Israele ukutila ifya palubembu fyalingile ukuba umwana wa mpanga, imbushi, nangula umwana wa ng’ombe. Ifyapalubembu mu Cipingo ca Kale fyali ifyasalwa. Iŋombe ninama imo iyabusaka. Umulandu uo ifya palubembu fyalingile ukuba ifyabula akalema wali uwakutila fyalesokolola Yesu Kristu uwaimitwe ku Mupashi wa Mushilo ukuba icapalubembu ku bantunse.
Abantu bamu Cipingo ca Kale baleyase membu shabo mu kushimpa amaboko yabo pa mutwe wacapalubembu icabula akalema. Bashimapepo balepyungila pa malambo ukulipila pa membu shabo. Ifi efyo abantu ba kwa Israele balekonsola pa membu shabo.

ULUTAMBI LWA BUSHIKU BWA KUKONSOLWELA

Mulandunshi abantu ba Israele balakabila utula ilambo pa Bushiku bwa Kukonsolwela?

Pantu baletwalilila ukubembuka ukufikafye na kumfwa. Ifyapalubembu ifya cilabushiku tafyalebashisha pa cinso ca kwa Lesa.

Lelo, ngefyo bafwile ukupanga ilambo cilanshita balebembuka, cali icayafya ukupela amalambo yonse balefwaya ukukonsola pa membu shabo. Panono panono, baliyamba ukulabako. Calemoneka kwati mulimo ukwabula impela ukukonsola pa membu shabo cilabushiku, kabili baumfwile ukuti kutibaleka no lutambi.
Nangula twingesha apakalamba, tatwingapela amalambo ukukwanisha ukufumyapo imembu shesu shonse. Eico ukulipilwa kwa cine ukwapa membu shesu kulingile ukupelwa ukupitila mu citetekelo cesu mwi funde lye pusukilo lintu Lesa atupekanishishe.
Pamulandu wa bunake bwesu, nangula twingesha apakalamba ukwikalila mwi funde lya kwa Lesa, elyo twisa mukwiluka pa kukana pwililika no bunake bwesu. Eico Lesa apele abantu ba kwa Israele inshila ya kukonsola pa membu sha pa mwaka onse umukufye umo (Ubwina Lebi 16:17-22).
Cali lembwa mu Bwina Lebi, ati, “Mu mweshi wa cine lubali, mu bushiku bwe kumi ku mweshi, muleipetamika, mwilacitamo umulimo nangu umo, umwana calo no mulebeshi uulebela mukati ka imwe; pantu mu bushiku ubu e mo mulekonsolwelwa kukumusangulula; ku membu shenu shonse mulesanguluka ku cinso ca kwa Yehoba. Bwene e sabata lya kushikitalamo kuli imwe, e mo muleipetamika. Cipope ca muyayaya” (Ubwina Lebi 16:29-31).
Efyo, abantu ba kwa Israele balekwato mutende umuku umo pa mwaka ilyo shimapepo mukalamba alepyunga pelambo lya kukonsolwela mu bushiku bwalenga ikumi ku mweshi wa cine lubali pa membu shonse isho abantu bacitile mukati ka mwaka. Ne membu shabo isha sambwa, amano yabo yaleba aya mutende pali bulyo bushiku.
Pa bushiku bwe kumi ku mweshi wa cine lubali, shimapepo mukalamba Aarone, ngo mwiminishi wa bena Israele bonse, alepalamike lambo lya kukonsolwela. Pali iyi nshita, bashimapepo bambi tabaleingila mwi hema ilya shila. Icakubalilapo pali fyonse, Aarone alepalamika ilambo lya kukonsolwela pali wene na ba ŋanda yakwe ilintu talati acite ku Bantu bonse pantu wene na ba ŋanda yakwe nabo balibembwike.
Alepalamika ilambo lya bantu ngefi. “Abule na basawe babili, no kubemika ku cinso ca kwa Yehoba, ku mwinshi we hema lya Kulaishanya. E lyo Aarone apendwile pali basawe babili, icipendwilo cimo ca kwa Yehoba, ne cipendwilo cimo ca kwa Asasele. E lyo Aarone apalamike sawe uo kwawilapo icipendwilo ca kwa Yehoba, no kumucite ca pa lubembu; lelo sawe uo kwawilapo icipendwilo ca kwa Asasele, emikwe uwa mweo ku cinso ca kwa Yehoba, ku kumukonsolwelako, ku kumutuma kuli Asasele mu matololo” (Ubwina Lebi 16:7-10).
Panuma acita ulutambi lwa kukonsolwela pa bang’anda yakwe nomwine, Aarone “apendule basawe babili.” Icipendwilo cimo ca kwa Yehoba ne cipendwilo cimo ca kwa “Asasele.”
Icakubalilapo, sawe umo alepalamikwa kuli Yehoba. Apa, shimapepo mukalamba aleshimpapo amaboko yakwe pa mutwe wa kwa sawe mukwimininako abantu ukuyase membu shintu bacitile mukati ka mwaka.
Umulopa walesendwa ku cipuna ca luse mu ncende iyashilisha no kusansa imiku cine lubali, abantu ba Israele baleelelwa pa membu shabo shonse ishapamwaka uwapita. Mu cifulo ca bantu ba Israele ukufwa pa membu shabo, shimapepo mukalamba Aarone aleyasa imembu pa mutwe wa capalubembu no kuleka cisende ubupingushi bwabo. Elyo atula sawe umbi uwamweo ku cinso ca kwa Lesa elyali ilambo ilyalesendwa pa bantu.

ILYA BANTU

Pa ntanshi ya bantu bonse, Aarone aleshimpapo amaboko yakwe pali sawe wacibili no ukulumbula pa cinso ca kwa Lesa. “Yehoba, abantu ba kwa Israele na bepaya, bacita ubucende, ukwiba, ulunkumbwa, ubucenjeshi .… kabili na pepa utulubi. Tabasungile Isabata ukube lya shila, nabete shina Lyenu apafye, kabili nabatobe fipope fyonse ifya mafunde na Malango Yenu.” E lyo alefumyapo amaboko yakwe. Nefi, imembu shonse isha Bantu pa mwaka onse shaleyaswa pa capalubembu.
Natubelenge mu Bwina Lebi 16:21. “E lyo Aarone ashimpe amaboko yakwe yabili pa mutwe wa kwa sawe uwa mweo, no kuyasa pali wene amampulu yonse ya bana ba kwa Israele, ne fya bupulumushi fyabo fyonse, ne membu shabo shonse; afibike pa mutwe wa kwa sawe, no kumutumina mu minwe ya mwaume uusontelwe aye mu matololo.” Asasele alalulumba mu matololo no kufwa ne membu sha bantu ba kwa Israele pa mutwe wakwe. Sawe, “Asasele” mu cihebere, cipilibula “ukufumyapo.” Cipilibula ukutila icapalubembu calefumishiwapo pa cinso ca kwa Lesa, pa cifulo ca bantu ba kwa Israele.
Eico, imembu sha kwa Israele shaleyaswa pali sawe ukupitila mu kushimpapo amaboko ya kwa Aarone. Muli iyi nshila abena Israele baleelelwa ku membu shabo. Lintu balemona shimapepo mukalamba aleshimpapo amaboko pali sawe kabili no kumona sawe aletungululwa mu matololo, abantu bonse ba kwa Israele abatetekele mu lutambi lwa kukonsolwela baleshininkisha ukukonsolwela kwa membu shabo. Intambi shonse isha mu Cipingo ca Kale shali icinshingwa ca ‘mbilansuma ya kufyalwa libili’ mu Cipingo Cipya.
Mu Cipingo ca Kale, ukushimpapo kwa maboko kabili no mulopa welambo yali ni mbilansuma ye pusukilo ukufuma ku lubembu. Calikalile cimo cine mu Cipingo Cipya.

IMBILANSUMA YA BULUBUSHI MU CIPINGO CIPYA

Mu Cipingo Cipya, bushe imembu sha Bantu shafumishiwepo shani?
Cali lembwa muli Mateo 1:21-25, “Kabili akafyalo mwana mwaume, na iwe ukamwinike shina lyakwe Yesu; pantu wene e ukapususha abantu bakwe ku membu shabo. Awe ici conse caishileba ukuti cifishiwe icasosele Shikulu muli kasesema, aciti, Moneni, umukashana uushabala opwa akemita, no kufyalo mwana mwaume, kabili ishina lyakwe likenikwa Imanuele; (icalola mu kuti, Lesa aba na ifwe). Awe Yosefe abukile mu tulo, acitile ifyo malaika wa kwa Shikulu amwebele; aile bulo mukashi wakwe, no kukanamwishiba asukile afyalo mwana mwaume, uo ainike ishina lyakwe Yesu.”
Shikulu wesu Yesu alishile pano isonde mwi shina lya Imanuele kukupususha abantunse bonse ukufuma ku lubembu. Eico Alinikwe Yesu. Yesu alishile mukusende membu shonse ishe sonde. Alishile mu mubili wa muntunse ukuba Kapususha wamuntunse. Alifikilishe pusukilo lyesu kabili no kutulenga abantungwa umuyayaya ukufuma ku lubembu.

IMBILA NSUMA YA KUFYALWA LIBILI

Kabili bushe Yesu atulengele shani abantungwa ukufuma ku membu shesu shonse? Acicitile ukupitila mu lubatisho Lwakwe. Natubelenge muli Mateo 3:13.
“E lyo Yesu afumine ku Galili, aile ku Yordani kuli Yohane, ku kubatishiwa kuli wene. Lelo Yohane apana amukanye, ati, ‘Ine ndekabilo kubatishiwe kuli Imwe, na imwe bushe mwaisa kuli ine?’ Lelo Yesu alyaswike, ati, ‘Leka cibe ifi nomba; pantu e fyo catuyano kufisho bulungami bonse.’ E lyo amusuminishe. Na Yesu, ilyo abatishiwe, aninine apo pene ukufuma ku menshi; kabili moneni, umulu wamucenamina, amona no Mupashi wa kwa Lesa uleika nge nkunda, no kwisa pali wene. Kabili moneni, ishiwi lya mu mulu aliti, ‘Uyu e mwana wandi uwatemwikwa, umo mbekelwa” (Mateo 3:13-17).
Mu Cipingo Cipya, lintu Yesu akumenyo mushinku wa myaka 30, Aile kuli Yohane Kabatisha ku Yordani. Alibatishiwe kuli wene kabili no kusende membu sha babembu bonse. Pakuciteci, Alifikilisho bulungami bwa kwa Lesa.

NINSHI YESU ABATISHIWE KU YORDANI?

Cinshi casokoloka mu mbilansuma?

Ubulungami bwa kwa Lesa.

Natumone nomba pa fyacitike ilyo Shimapepo Mukalamba uwa ku mulu akumene na shimapepo mukalamba uwakulekelesha uwa bantunse. Apa, kuti twamona ubulungami bwa kwa Lesa ukupitila mu lubatisho ulo ulwasungilile ukukonsolwela kwa membu shonse ishe sonde.
Yohane Kabatisha, uwabatishe Yesu, ali umukalamba pali bonse abafyalwa ku banakashi. Yesu alibelo bunte muli Mateo 11:11, “Mu bafyalwa ku banakashi tamwaimine uwacila pali Yohane Kabatisha.” Nge fyo imembu sha Bantu shalefumishiwapo lintu shimapepo mukalamba Aarone aleshimpa amaboko yakwe pa mutwe wa capalubembu pa Bushiku bwa kukonsolwela, mu Cipingo Cipya, imembu shonse ishe sonde shafumishiwepo lintu Yesu Abatishiwe kuli Yohane Kabatisha.
Imbilansuma ya kufyalwa libili ni mbilansuma ya cikonsolwelo ica pwililika pa membu shesu shonse, ishakale, ne shalelo, kabili ne sha kuntanshi. Eico imbilansuma ya bulubushi ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu yali imbilansuma Lesa aimike pa kufikilishiwa kwa bulungami Bwakwe, iya puswishe abantu bonse ba pano isonde. Yesu alibatishiwe munshila iyalinga ukuti akonsole pa membu sha pano isonde.
Bushe ukufikilisho “bulungami bonse” cipilibulenshi? Cilepilibulo kutila Lesa alisambe membu shonse ishe sonde mu nshila iyalinga. Yesu alibatishiwe ukuti enga sambe membu shonse isha bantunse. “Pantu ukulungama kwa kwa Lesa e mo kwa sokolwelwa ukufuma ku kutetekela no kuya ku kutetekela” (Abena Roma 1:17).
Ubulungami bwa kwa Lesa bwamoneke mu busalo Bwakwe pa kutuma umwana Wakwe Yesu pano isonde ukusamba imembu shonse ishe sonde ukupitila mu lubatisho Lwakwe kuli Yohane kabatisha kabili ne mfwa Yakwe pa Capindama.
Mu Cipingo Cipya, ubulungami bwa kwa Lesa bwalangilwe ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili no mulopa Wakwe. Twaliba abalungami pamulandu Yesu alisendele imembu shonse isha bantunse pa myaka amakana yabili yapitapo ku Yordani. Lintu twapokelela ipusukilo lya kwa Lesa mu mitima shesu, ubulungami bwa kwa Lesa bulafikilishiwa cine cine.
“Lelo Yesu alyaswike, ati, ‘Leka cibe ifi nomba; pantu e fyo catuyano kufisho bulungami bonse.’ E lyo amusuminishe. Na Yesu, ilyo abatishiwe, aninine apo pene ukufuma ku menshi; kabili moneni, umulu wamucenamina, amona no Mupashi wa kwa Lesa uleika nge nkunda, no kwisa pali wene. Kabili moneni, ishiwi lya mu mulu aliti, ‘Uyu e mwana wandi uwatemwikwa, umo mbekelwa’” (Mateo 3:15-17).
Amalembo aya yalasokolola ukuti Lesa umwine abelo ubunte ku cishinka cakutila ulubatisho lwa Mwana Wakwe lwafikilisho bulungami bonse bwe pusukilo. Aletwebo kutila, “Yesu, uwabatishiwe kuli Yohane Kabatisha, nomba Mwana Wandi icine cine.” Lesa abelo ubunte kutila Umwana Wakwe alibatishiwe pa kukonsolwela kwa bantunse. Acitile ici, ukutila umulimo washila uwa Mwana Wakwe, Yesu, wicitwa apafye.
Yesu Mwana wa kwa Lesa kabili Kapususha wa babembu pano isonde. “Muli wene emo mbekelwamo,” e fyo asosele Lesa. Cacine ukutila Yesu alikwete cumfwila pa bufwayo bwa kwa Wishi kabili alisendele imembu shonse isha bantunse ukupitila mu lubatisho Lwakwe.
Ishiwi lyakuti ulubatisho lipilibula “ukusambwa, ukuyasa, ukushikwa.” Pantu imembu shesu shonse shali yaswa pali Yesu lintu abatishiwe, ico tulingile ukucita kutetekela mu mbilansuma ukuti tupusuke ku membu shonse ishe sonde.
Ukufikilishiwa kwa busesemo bwe pusukilo mu Cipingo ca Kale kwalipwililike ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu mu Cipingo Cipya. Eico ubusesemo mu Cipingo ca Kale bwalisanga bumunyina mu Cipingo Cipya. Nge ifyo abantu ba Israele balekonsola pa membu shabo umuku umo pa mwaka mu Cipingo ca Kale, imembu sha Bantu shali bikilwe pali Yesu no kufumishiwapo umuyayaya mu Cipingo Cipya.
Ubwina Lebi 16:29 cipasho ca Mateo 3:15. Yesu alibatishiwe ukusende membu shonse ishapano isonde. Ndetotela pa lubatisho Lwakwe, bonse abatetekela mu kwelelwa Kwakwe ukwa muyayaya pa lubembu balapusuka; imembu shabo shonse shalifutilwe ukufuma pa fipampa fya mitima shabo.
Nga cakutila tamuleiluka no kutetekela mu mitima shenu icine ca lubatisho lwa kwa Yesu kabili ne mfwa Yakwe pa Capindama, tamwinga butishiwa ku membu shenu nangula mwingekala umweo wabukapepa. Ni mu kupitilafye mu lubatisho lwa kwa Yesu e mo icebo ca kwa Lesa cafikilishiwa kabili ne membu shesu shilafutiwa. Ipusukilo lya cine lisangwa fye ukupitila mu bulubushi bwa membu shesu shonse, mu mashiwi yambi, ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu.
Pakuba nefi mumano, kuti wacita shani? Kuti wapokelela ili ipusukilo mu mutima obe? Nangu iyo? Ici teceobo ca muntu, lelo ca kwa Lesa Umwine. Yesu afwile pa Capindama pantu alisendele imembu shobe shonse ukupitila mu lubatisho lwakwe. Bushe taulesumina ukutila ukutanikwa kwa kwa Yesu kwali pamulandu wa lubatisho Lwakwe?
Cali lembwa muli Abena Roma 8:3-4, aciti, “Pantu icintu ico amalango yafililwe ukucita pa kunakuka pa mulandu wa bumubili, e co Lesa acitile; pakutumo mwana wakwe wine mu cipasho ca mubili wa lubembu, kabili pamulandu wa lubembu asekele ulubembu mu mubili, ukuti icipope ca Malango cifishiwepo muli ifwe, fwe bashenda umwalolo mubili lelo umwalolo Mupashi.”
Pantu ifwe nga abantu ababunake tatwingasunge funde na malango ya kwa Lesa pa kukwato bunake muli bumubili, Yesu alisendele imembu sha muli bumubili pa kushisenda umwine eka. Ici e cine ca lubatisho lwa kwa Yesu. Ulubatisho lwa kwa Yesu lwa pingwile imfwa Yakwe pa Capindama. Aya e mano ya mbilansuma iya kwa Lesa.
Nga cakutila mwaletetekela fye mu mfwa ya kwa Yesu pa Capindama epela, bweleleni nomba no kusumina mu mitima shenu imbilansuma ye pusukilo ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu. Elyo fye, mwingaba abana ba kwa Lesa.

IMBILANSUMA YA NTANSHI

Bushe imbilansuma ya ntanshi ni yisa?

Imbilansuma yak u menshi no Mupashi.

Imbilansuma ya ntanshi ni mbilansuma ya kukonsolwela imembu. Iyi e mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu, mfwa Yakwe kabili no kubuka Kwakwe ku bafwa kuntu Lesa asokolola kuli baifwe. Yesu Kristu alisambe membu umukufye umo pa kubatishiwa ku Yordani kabili no kupitila muli ici apele pusukilo kuli bonse abo abatetekele cine ici. Pa kukwata ku kutetekela kwesu, imembu shesu shonse isha kuntanshi nasho shali sambwa kale.
Nomba, onse uutetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili na mu mulopa Wakwe pa Capindama alipusushiwa ku membu shonse Ishe sonde umuyayaya. Bushe muletetekela? Ngo bwasuko bwenu ni “Ee, ndetetekela,” e lyo mwalaba abalungami icine cine.
Natusondolwele pa fintu fyacitike panuma lintu Yesu abatishiwe. Muli Yohane 1:29, calembwa aciti, “Moneni! Umwana wa mpanga wa kwa Lesa, uulesendo lubembu lwa ba pano isonde!”
Yohane Kabatisha alibelo bunte ukutila Yesu ali Umwana wa Mpanga wa kwa Lesa uwasendelo lubembu lwa ba pano isonde. Yohane Kabatisha alibikile pali Yesu imembu shonse isha ba pano isonde lintu Amubatishe ku Yordani. Ukulundapo, pantu Yohane Kabatisha umwine abatishe Yesu, alibelo bunte, “Moneni! Umwana wa mpanga wa kwa Lesa, uulesendo lubembu lwa ba pano isonde!” Yesu alibatishiwe kabili no kusende membu sha pano isonde, kabili iyi e mbilansuma ya kufyalwa libili.

“Moneni! Umwana wa mpanga wa kwa Lesa, uulesendo lubembu lwa ba pano isonde!” (Yohane 1:29). Yesu alisendele membu shonse ishe sonde ukupitila mu lubatisho Lwakwe.
Imembu shintu mwabembwike ukufuma ilyo mwafyelwe ukufikafye nelyo mwakwete imyaka ikumi shonse shali lundwako ku membu she sonde. Bushe muletetekelo kutila isho membu shali bikilwe pali Yesu? −Ee, ndetetekela.− Inga ubupulumushi bwenu ukufuma pa mushinku wa 11 ukufika pa 20? Bushe muletetekela ukutila isho imembu shali bikilwe pali Yesu? −Ee, ndetetekela.−
Bushe imembu isho mukabembuka kuntanshi shaba pamo ne membu ishe sonde? −Ee, shalilundilweko.− Elyo kanshi, bushe shali bikilwe pali Yesu? −Ee, shalibikilwepo.− Bushe icine cine muletetekelo kutila imembu shenu shonse shalibikilwe pali Yesu? −Ee, ndetetekela.− Bushe muletetekelo kutila imembu shonse ishe sonde shali bikilwe pali Yesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe? −Ee, ndetetekela.−
Bushe icine cine mulefwayo kupusuka ukufuma ku membu ishe sonde? Nga cakutila mulefwaya, tetekeleni mu mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu kabili na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Lintu mwatetekela, mulepusuka. Bushe muletetekela ifi? Ili lipusukilo lya cine ilya kufyalwa libili. Ulubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe ni mbilansuma ya ntanshi iya kufyalwa libili. Lipalo ilifuma kuli Lesa ku babembu bonse aba pano isonde.
Ukutetekela mwi pusukilo lya kufyalwa libili ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu kabili na mu mulopa Wakwe pa Capindama, ukuloleshafye pa kutemwa Kwakwe kukwata icitetekelo ca cine kabili no kufyalwa libili icine cine. Ifishibilo fya kufyalwa libili menshi kabili no mulopa wa kwa Yesu. Mulingile fye ukusumina icebo ca cine ica lembwa mu Cipingo.

BUKAPEPA NE CITETEKELO

Bunte bwa musango shani twakwata mu mitima sha ba fyalwa libili?

Bwakutila Yesu alifute membu shesu shonse ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa.

Ubupilibulo bwa bukapepa ku tetekela muli Yesu ukulingana na matontonkanyo ya muntu, ukukana icebo ca kwa Lesa. Eico, ipusukilo ukufuma ku lubembu kufumyako amatontonkanyo ya muntu. Icitetekelo kutetekela amashiwi yonse aya mu Cipingo ca Kale ne Cipingo Cipya, ukukana amatontonkanyo ya muntu. Kuyasenda ngefyo yalembwa mu cipingo kabili no kupokelele pusukilo ukupitila mu menshi no mulopa: ulubatisho lwa kwa Yesu kabili ne mfwa Yakwe pa Capindama. Umuntu kuti apusuka pa kubika mu mutima wakwe amano ya mbilansuma iyantanshi.
Ukwabulo lubatisho lwa kwa Yesu takuli ukuyasa kwa membu shesu, kabili ukwabulo kusumo mulopa takuli ukuklekelelwa kwa membu. Imembu shesu shonse shali bikilwe pali Yesu ilintu talashisendela pa Capindama, kabili no kusuma umulopa pali ifwe. Lintu twatetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama, pa kufyalwa libili ukupitila mu mbilansuma, tuleba abantungwa ku membu she sonde shonse.
Icitetekelo ca cine kutetekelo kutila Yesu Kristu alitushisho mupwilapo pa membu shesu shonse lintu abatishiwe; kutetekelo kutila alisendele ubupingushi pa membu shesu shonse pa Capindama. Tulingile ukutetekela mubulangami bwe pusukilo lya kwa Lesa. Lesa alitutemwa ifye bonse sana icakuti alitupususha ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Lintu twatetekela mu mbilansuma iyi, tulapusuka ku membu shesu shonse, no kutaluka ku bupingushi kabili nokuba abalungami pa cinso ca kwa Lesa.
“Mwemfumu, ndetetekela. Nshili uwalinga kwi pusukilo lelo ndetetekela mu mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu, na mu kutanikwa Kwakwe kabili na mu kubuka Kwakwe ku bafwa.” Tulingile fye ukutasha Mfumu pe palo lya mbilansuma lya ntanshi ya kufyalwa libli. Ukutetekela mu mbilansuma ya kufyalwa libili citetekelo ica cine.
Icine ca kufyalwa libili ni ici; “Moneni, ukutetekela kufuma ku caumfwika, ne caumfwika ciishila mu cebo ca kwa Kristu” (Abena Roma 10:17). “Kabili mukeshibe cine, ne cine cikamulenga abantungwa” (Yohane 8:32). Tulingile ukwishiba icine bwino bwino kabili tufwile ukutetekela mu menshi, na mu mulopa, kabili na mu Mupashi ifibela ubunte kuli wene (1 Yohane 5:5-8).
“Icine cikamulenga abantungwa.” Aya mashiwi ya kwa Yesu pa menshi no mulopa. Bushe mwalilengwa abantungwa? Bushe tuli abamuli bukapepa nangula aba cishinka? Yesu afwayafye balya abali ne citetekelo mu mbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi.
Nga cakutila mwalitetekela mu mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe, tamuli no lubembu mu mutima wenu. Eico, nga cakutila muletetekela muli Yesu ngo lubali lwa bukapepa, mucili ababembu pantu tamukwete icitetekelo icapwililika mwi pusukilo lya kwa Yesu. Abantu bakapepa balesha ukusango bulubushi pa membu shabo cilanshita lilya bapepa mukulapila.
E fyo, abantu bamusangoyu tabengapusukila ku membu shabo umupwilapo. Nangu balilapile mu mweo wabo onse, tacinga pyana ukulekelelwa kwa membu ukwapwililika ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu ne mfwa Yakwe pa Capindama. Natupusuke pa kutetekela mu mbilansuma ya kwa Yesu, iya sambile imembu shonse ishe sonde, kumo ne sha kuntanshi.
Ndefwayo kumyeba nakabili ukutila ukulapila cilabushiku tacingapyane mbilansuma ya kufyalwa libili. Abena Kristu bonse bafwile nomba ukutetekela mu kulekelelwa kwa membu ukupitila mu mbilansuma ya kufyalwa libili.
Tatwingalapila pa membu shesu umupwilapo. Ukulapila kwa bufi takwingatungululo muntu kuli Lesa, lelo kutalalikafyo mweo wakwe. Ukulapila kwa bufi kuyebelela kwa lubali lumo ukushinakila ubufwayo bwa kwa Lesa. Ici teco Lesa alelolela kuli baifwe.
Bushe ukulapila kwa cine kwaba shani? Kubwelela kuli Lesa. Ukubwelela ku cebo ce pusukilo lya kwa Yesu no kutetekela mu cebo ngefyo calembwa. Imbilansuma iyitupususha ni mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu, no kutanikwa Kwakwe kabili no kubuka Kwakwe ku bafwa. Lintu twatetekela mu mbilansuma umupwilapo, elyo tulepusuka no kunonko mweo wa muyayaya.
Aya mano ya mbilansuma ya kufyalwa libili; kutetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe kabili ne mbilansuma ya bufumu bwa kwa Lesa iyitusuminisho kufyalwa libili.
Ilyo Yesu atwebelo kutila tulingile ukufyalwa libili ku menshi na ku Mupashi, Apilibwilo kutila tulingilo kufyalwa libili pa kutetekela mu lubatisho Lwakwe na mu mulopa pa Capindama. E lyo tukwanisho kwingila no kwikala mu bufumu bwa kwa Lesa. Tulingile ukutetekela mu cebo Cakwe. Ifintu fibili ifitubelo bunte ku kulekelelwa kwa membu shesu, lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama, e mashiwi ayatusuminisho kufyalwa libili.
Bushe nomba muletetekela mu mbilansuma iya kufyalwa libili, kabili ne ya kulekelelwa kwa membu? Icitetekelo mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama cilatupususha ku membu shonse ishe sonde. Kuti twafyalwa libili ukupitila mu citetekelo ici. Apo Icipingo citwebo kutila Yesu alisambe membu sha babembu bonse aba pano isonde, mulandunshi teti tutetekele no kufyalwa libili?
Abo abatetekela mu fintu fibili ifitubelo bunte ku kufyalwa libili kwesu, ulubatisho lwa kwa Yesu no kutanikwa Kwakwe, e bafyalwa libili mu cine. Kabili no uutetekela mu Mwana wa kwa Lesa alikwato bunte muli wene (1 Yohane 5:3-10). Lintu mwatetekela muli Yesu, ta mufwile ukusha imbilansuma ya menshi, no mulopa kabili no Mupashi.
Nga filya cali kuli Namani umukalamba mubashilika asambile mu Yordani imiku cine lubali ukuti ondapwe umupwilapo ukufuma ku fibashi (2 Ishamfumu 5), tufwile ukutetekelo ukutila Yesu alisambile imembu she sonde umukufye umo ku Yordani kabili na pamulandu uyu alitupele ipusukilo lya muyayaya.
Pantu Yesu alitutemwa, kuti twapusuka ku membu shonse ishe sonde no kukwato mweo wa muyayaya pa kutetekela mu mbilansuma ya kulekelelwa kwa lubembu. Natutetekele bonse mu mbilansuma ya kufyalwa libili no kukwata ipusukilo lya kwa Lesa.

LIST Download FREE eBook & AudioBook