(Aba Hebere 7:1-28)
“Pantu uyu Melkisedeke, imfumu ya kusalemu, shimapepo wakwa Lesa uwasansabalisha uwa kumenye Abrahamu alebwela kukwipaya shamfumu no kumupala na Abrahamu ayakanyeko cimo ica mwi kumi pali fyonse; icantanshi cena pa kwilulwa ishina Lyakwe, ni mfumu ya bulungami; Elyo kabili ni mfumu ya ku Salem (Ekutila ni mfumu ya mutende). Ali uwabula wishi na nyina ne pendwa ya bufyashi, uushaba nakutendeka Kwa nshiku nangu ni mpela ya mweo lelo pakupalana no mwana Wakwa Lesa, aikalilila shimapepo pe Moneni ulya muntu ifyo akulisha! Icikolwe Abrahamu apele kuli wene Ica mwi kumi icafyatapwa. Kabili aba mu bana bakwa Lebi, abapokelela bushimapepo, bena baebwa ku malango ukupoke camwikumi Kubantu (Ekutila, kuli bamunyinabo) nelyo bafuma mumusana Wakwa Abrahamu; lelo ulya uoshaba mu citoto ca bufyashi bwa mubwina Lebi; apokele ica mwikumi kuli Abrahamu no kupalwa uwakwete filayo (awe tapali ukutwishika, umwaice eupalwa ku mukalamba). Kabili pano abantu abalepelwa bena bapokelela ifya mwikumi, lelo palya uwashimikwa kuti wa mweo awapokelelwa, nalimo twingatila limbi nao upokelele mwikumi apele muli Abrahamu ifya mwikumi; pantu acili umwana wakwa wishi. Ilyo Melkisedeke amukumenye eico ukupwililila ukufuma muli bushimapepo bwa bwina Lebi, (Pantu nipali ubu abantu ba pelwe amalango) nga kwaba ukukabila nshi kabili ukwa kuti kwime shimapepo umbi kubukonkani ubwa kuli Melkisedeke, no kwitwako ku bukonkani bwa kuli Aarone iyo? (pantu pakwalulwa bushimapepo nipafipope fili no kwaluka). Pantu uusobelwa ifintu wa mumukowa umbi umushaba; nangu umo uwa bombele icipailo; pantu camoneka kuti Shikulufwe aimine mu Yuda, umukowa uo Mose talandileko nangu cimo pali bushimapepo kabili ici camonekesha, apo shimapepo umbi aimine mubu mpanshyanya Wakwa Melkisedeke, uwaba shimapepo kumaka ya mweo uushingonaika.Te kumalango ya cipope ca buntunse, pantu ashimikwa bunte atiniwe shimapepo uwa muyayaya uwa bukonkani bwa kuli Melkisedeke pantu kwaba ukuseshapo icipope icatungile pa mulandu wa kunaka no kubula Kwa fya ciko (Pantu Amalango tayafishishepo icintu nangu cimo) kabili kwaba ukupyanishapo ukutetekela ukwa cimo umo tupalamina kuli Lesa kabili nga cali ukwabula Umulopa. Pantu balya bena baba ba shimapepo apabula mulapo, lelo wene aba no mulapo watile kuli wene, shikulu alilapile kabili takalubululwe; atile niwe shimapepo wa muyayaya ifyo fine Yesu Abe icikakilo ca Cipingo ica cilamo kabili balya bene bashimapepo abengi, pantu ifwa yabalesha ukwikalilila, lelo wene, apo aikala umuyayaya, aba bushimapepo Wakwe ubushalika. Eico kabili aba namaka pe aya ukupusushiwa abeshila muli wene kuli Lesa, pakuba no mweo pe kubapapatila. Pantu ayene kuli ifwe shimapepo mukalamba uwabefi uwamushilo uwabula akabi, uushakowela uwapatuka kubabembu kabili uwasansamikwa ukucile myulu. Taba na ukutila amalambo ubushiku no bushiku nga bashimapepo bakalamba balya pakubala pa membu sha mwine, elyo pa membu shabantu; pantu acitile ici limofye, ilyo aitulile umwine. Pantu Amalango yasonta bashimapepo bakalemba, abantu ababa no kunaka; lelo icebo ca mulapo, icakonkele Amalango, casonta Umwana uwapwililila umuyayaya.”
YESU APYUNGILE BUSHIMAPEPO BWAKU MULU
Bushe ninani uwacilapo, shimapepo mukalamba Melkisedeke nangu shimapepo mukalamba uwa pa calo mubukonkani bwa kwa Aarone?
Shimapepo mukalamba Melkisedeke.
Mu Cipingo Cakale, kwali shimapepo mukalamba uwaleitwa Melkisedeke. Mu nshita yakwa Abrahamu, Kedorelaomere ne sha mfumu baumfwene pamo naena, no kusenda nabena ifisoma fyonse ifya mu Sodomu na Gomola. Abrahamu afufumwine ababomfi bakwe, abafyalilwe mu nga’nda yakwe, abatungulwile mukulwa na Kedorelaomere ne fita fyakwe.
Kulya, ali mucimfya Kedorelaomere, imfumu ya ku Elamu, ne sha mfumu shali nankwe no kubwesha umwipwa Loti ne fipe fakwe. Panuma Abrahamu abwelele ukufuma mu kucimfya abalwani bakwe, Melkisedeke, imfumu ya ku salemu kabili shimapepo Wakwa Lesa mukalamba sana, aletele umukate no mwangashi no kupala Abrahamu. Kabili Abrahamu naena amupele icekumi ica muli fyonse (Ukutendeka icipandwa 14).
Mu Cipingo, ubukulu bwa kwa shimapepo mukalamba Melkisedeke na bashimapepo bakalamba mu cakaniko cakwe bwalilondololwa ukufikapo. Shimapepo mukalamba Melkisedeke ali ni "mfumu ya mutende," “imfumu ya bulungami,” ukwabula wishi, ukwabula nyina, ukwabula intuntuko. Nangu intendekelo yanshiku nangu impela ya mweo, lelo alengelwe nga umwana wakwa Lesa, ashele fye shimapepo ukutwalilila.
Icipingo citweba ukulolekesha bwino bwino ubukulu bwa kwa Yesu Kristu, uyo uwali shimapepo mukalamba mubukonkani bwakwa Melkisedeke, kukupashanya bushimapepo bwakwa Yesu mu Cipingo Cipya na bulya ubwa kwa shimapepo mukalamba Aarone wa Cipingo Cakale.
Uluko lwakwa Lebi uwa ishileba Shimapepo no kukolonganika icekumi ukufuma ku bantu, kuli ba munyinabo, nangula bafumine kuli Abrahamu. Lelo ilyo Abrahamu apele icekumi kuli Shimapepo mukalamba Melkisedeke, Lebi ali acili mumusana wakwa wishi.
Bushe bashimapepo abali mu Cipingo Cakale balikulilepo ukucila Yesu? Calilondololwa mu Cipingo. Bushe Yesu alikulilepo ukucila bashimapepo aba pa calo? Ninani uwingapalwa no munankwe? Kalemba waba Hebere alanda pali ici ukufuma mu kutendeka. “Awe pali ukutwishika, umwaice eupalwa ku mukalamba.” Abrahamu ali palilwe ukupitila muli shimapepo mukalamba Melkisedeke.
Kuti twaikala shani mu citetekelo cesu? Bushe tulingile ukushintilila pa Mafunde Yakwa Lesa ukupitila munshila ya malambo yehema lyashila mu Cipingo Cakale, nangu tulingile ukushintilila pali Yesu Kristu uwaishile kuli imfwe nga shimapepo mukalamba uwa mu mulu ukupitila muli ilambo Lyakwe ilya menshi no Mupashi?
Ukulingana no bulondoloshi twasala, kuti twapalwa nangu ukusekwa. Bushe tuleikala ukulingana ne cebo cakwa Lesa no kutuula amalambo ya cilabushiku, nangu tuleikala mwipusukilo Yesu atupela ku kuitula umwine Eka umuku umo epela na Menshi no Mulopa? Tulingile ukusala cimo pali ifi fibili.
Mu nshiku sha Cipingo Cakale, abantu aba israele baloleshe kuluko lwa kwa Aarone na Lebi. Mu nshiku sha Cipingo Cipya, nga twaipusha ninani umukulu, Yesu nangu ba shimapepo mu bukonkani bwa kwa Aarone? Elyo, ukwabula ilipusho, kuti twayasuka ukuti Yesu mukulu lelo. Libe abantu baishiba ici icishinka bwino bwino, banono abacikonka mu citetekelo cabo.
Icipingo cilatupela ubwasuko ubwine kuli ili ilipusho. Citweba ukuti Yesu, uyo ewapuseneko umukowa uushili walebombela ku cipailo, asendele bushimapepo ubwa mu mulu. "Pali bushimapepo ukuba ubwa alulwa, ubwa fifwaikwa kwali no kwalulwa Amalango."
Lesa apele abantu aba israele Amafunde nefipope ifya shika 613 ifyamalango ku kupitila muli Mose. Mose aebele abantu ukwikala kulingana na Malango na Mafunde, na bantu balisumine ukucite ici.
Bushe ninshi Lesa afumishepo Icipingo cakubalilapo no kwimika ica bubili?
Pantu Umuntu ali uwanaka sana ukwikala ukulingana ne Cipingo Capakubala.
Mu Cipingo, abantu israele balapile ukwikala ku Mafunde Yakwa Lesa mu mabuku yakubala isano: Ukutendeka, Ukufuma, Ubwina Lebi, Impendwa, na Malango. Lesa abilikishe cila Funde kuli bena kabili batile “Ee” kwi Funde lyonse ukwabula ukuposa inshita.
Lelo, kuti twamona ukuti panuma ya Malango, ukufuma kuli Yoshua, tabaikelepo ukulingana na Mafunde Yakwa Lesa. Ukufuma ku Bapingushi ukufika ne 1 Shama Mfumu na 2 Sha Mfumu, batampile ukusala intungulushi shabo, panuma, balibolele sana no kucinja inshila ya malambo Yehema Ilyashila.
Kabili ukulekelesha muli Malaki, baleleta inama ishishalingile no kutulwa nangu ukusala Lesa abebele ukula ishabula akalema. Baleeba bashimapepo, "mwikana iyi. Napapata pokeleleni iyi imo." Icifwile ukutula amalambo ukulingana na Mafunde yakwa Lesa, bali cinjishe ici ukulingana no kufyaya kwabo.
Abantu ba Israele tabasugile Amalango yakwa Lesa ukupwililila nangu inshita imo mu nshita ya Cipingo Cakale. Balilabile no kupulako ipusukilo ilya sokolwelwe muli iyi nshila. Eico Lesa alecinjisha inshila ya Malambo. Muli Yeremiya, Lesa atile, “Nkapanga Icipingo Cipya kubana bakwa Israele naba nga`nda yakwa Yuda."
Natuloleshe muli Yeremiya 31:31-34 “Moneni inshiku shileisa cisemo cakwa Yehoba, ilyo Nkapanga Icipingo Cipya kuba nga’nda yakwa Israele, naba nga’nda yakwa Yuda ishaba nge Cipingo napangile ico napangile kuli ba shibo mu bushiku nabekete mu minwe, kuku bafumya mu calo ca egupti, pakuti bene bafulungenye Icipingo Candi naine nalengele ubunani kuli bene, cisemo Cakwa Yehoba. Awe, ici e Cipingo eco nkapingana kuba nga’nda yakwa Israele panuma ya nshiku isho icisemo Cakwa Yehoba. Nkabika Amalango Yandi mukati kabo na mumitima yabo emo nkayalemba. Kabili nkaba Lesa wabo nabo bakaba abantu bandi; Awe tabakasambilishanye kabili, Umuntu onse umunankwe, Umuntu onse munyina,ati, ishiba Yehoba pantu bonse bakanjishiba bonse bene, ukutila pabanono ukufika nabakalamba (icisemo Cakwa Yehoba) pantu nkabalekelela ku mapulu yabo, ne membu shabo nshakashibukishe nakabili.”
Lesa asosele ukuti akapanga Icipingo Cipya. Apangile kale Icipingo nabantu ba Israele, lelo balifililwe ukwikala ku cebo cakwa Lesa. Efyo, afwaile ukupanga Icipangano Cipya cepusukilo na bantu Bakwe.
Balapile kuli Lesa, “tukalashinshimuna fye Imwe no kwikala mu mashiwi na Mafunde Yenu.” Lesa ali bebele, “tamulingile ukukwata imilungu shimbi ukucila pali Ine,” nabantu ba Israele batile, “Cacine, tatwakashinshimunepo umulungu uulionse. Nimwebo Lesa fye kuli ifwe. Takwingaba umulungu umbi kuli ifwe." Lelo balifililwe ukusunga umulapo.
Ubukankala bwa Malango bwa kwata Amafunde ikumi: “wilaaba ne milungu imbi pacinso candi. Wilapanga we mwine icabaswa nangu icibumbwa, nangu ifipasho fya fintu fyonse no kufukama kuli fyene nangu ukufi bombela. Ibukisha ubushiku bwe sabata mukubushisha. Wilasenda ishina lya kwa Shikulu Lesa obe apafye. Cindika wiso na noko. Wi ipaya. Wi cita ubucende. Wi iba. Wi Pela ubunte bwabufi ku monunko. Wi kumbwa ing`anda ya munonko" (Ukufuma icipandwa 20).
Kabili fyalyakanikwe mufilundwa fya shika ifili 613 ifyo fyali no kusungwa mubwikashi bwabo bonse. "ifishilingilwe fyacitwa kubana abanakashi, ifishilingilwe fyacitwa kubana abaume, ifyakucita kuli ba kusanga...." Amalango yakwa Lesa ya bebele ukucita ifintu ifisuma kabili tekucita ifintu ifibi. Aya Mafunde ikumi nefipope ifya shika 613.
Lelo, pa muntunse onse, tapali umuntu nangu umo uwingasunga ifipope fyonse ifya Malango Yakwe. Eico Lesa afwaile inshila imbi palibena ukupusuka ukufuma ku membu shabo shonse.
Bushe bushimapepo bwalyalwile lisa? Panuma yakwisa kwa kwa Yesu muli lino isonde, bushimapepo bwalyalwilwe. Yesu asendele bushimapepo ukufuma kuli bashimapepo ababukonkani bwa kwa Aarone. Abikile lubali ilambo lya muma hema ilyalekonsolwa bwino kuli bashimapepo mubukonkani bwakwa Lebi. Ekafye ewapyungile bushimapepo ubukalamba ubwa mu mulu.
Aishile kuli lino isonde, te luko lwa kwa Aarone, lelo nga uluko lwa kwa Yuda, ing’anda ya shamfumu. Aitulile umwine nge lambo ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa Wakwe pa Capindama no kupususha umutundu wa muntu onse ukufuma ku membu shabo.
Kukuitula umwine Eka, Aliyangwishe pali ifwe ukupwisha ubwafya bwa lubembu. Alisambile imembu shonse isha mutundu wa muntu ukupitila mwi lambo lya lubatisho no mulopa Wakwe. Aitulile pa nshita yonse ilambo limo ilya muyayaya pa lubembu lonse.
MUKWALULWA KWA BUSHIMAPEPO KWALEBA NAKABILI UKWALULWA MU MALANGO
Bushe Amalango yepusukilo aya alulwa cinshi?
Lilambo limo ilya muyayaya ilya Kwa Yesu Kristu.
Mwebanandi, bushimapepo ubwa mu Cipingo Cakale bwali alwike mu Cipingo Cipya. Mu nshiku sha Cipingo Cakale, shimapepo mukalamba muluko lwa kwa Aarone, mu nga`nda yakwa Lebi, baletula ilambo ukukonsolwa pa membu sha bana ba Israele pa mwaka wa pita. Shimapepo aleingila mu ncende iyashilisha. Aleya kucipuna ca Luse no mulopa wa nama ye lambo. Ni shimapepofye mukalamba uleingila mukati ka cipembe, iyali ni ncende iyashilisha.
Lelo panuma ya kwisa kwa kwa Yesu, bushimapepo bwakwa Aarone bwapelwe pali Wene. Yesu asendele bushimapepo ubwa muyayaya. Apyungile bushimapepo bwa muyayaya ku kuitula Umwine Eka, pakuti umutundu wa muntu onse wingapusuka ukufuma ku membu shabo shonse.
Icipingo Cakale, shimapepo mukalamba nankwe alekonsola pa membu shakwe ku kubika iminwe yakwe pa mutwe wa ng`ombe iilume libe talakonsola imembu shabantu bakwe bonse. Alebika iminwe shakwe ku kubika imembu, no kutila, "Lesa, nabembuka." Elyo alaipaya inama no kusansa umulopa waiko pa mulu na kuntashi ya Cipuna ca Luse imiku cine lubali.
Nga shimapepo mukalamba Aarone umwine eka tali uwapwililika, kuti twaingililamo ifyo abantu bali ababunake. Umwana wakwa Lebi, shimapepo mukalamba Aarone umwine eka ali mumembu. Ichakuti aleingila ukutula ing`ombe iilume ukukonsola pa membu shakwe umwine nashilya isha lupwa lwakwe.
Imfumu yatile muli Yeremiya icipandwa 31, "Nkatoba icipangano. Napangile icipangano naimwe, lelo tamwasungile. Eico nkabika lubali icipangano ici shingamishisha no kupela icipangano cipya icepusukilo. Nshakamipususheko ukupitila mu mafunde Yandi, lelo nkamipela ipusukilo ukupitila fye mu mbilansuma ya menshi no Mupashi."
Lesa atupele icipangano cipya. Elyo inshita yafikile, Yesu aishile kuli lino isonde mu cipasho ca muntu, Aliitulile Umwine Eka ukusenda imembu she sonde noku samba mu mulopa pa Capindama ukutupususha fwe batetekela muli Ena. Alisendele imembu isha mutundu wa muntu onse ukupitila mu lubatisho Lwakwe.
Amalango Yakwa Lesa yalibikilwe lubali no ku pyanishiwapo. Abantu ba Israele nga bali puswike nga cakuti baliikalile ukulingana na Malango ya kwa Lesa, lelo balifililwe ukucita ici. "Pantu Amalango eyalenga ukwishiba ulubembu" (Abena Roma 3:20).
Lesa afwaile abena Israele ukwiluka ukuti bali ba bembu kabili no kuti Amalango teti yabapusushe. Aba puswishe ukupitila mwi Funde lye pusukilo lya Menshi no Mupashi, teku milimo yabo. Mu kutemwa Kwakwe ukwabula impela, Lesa alitupela icipangano cipya umo twingapusukila ukufuma ku membu shonse ishe sonde ukupitila mu lubatisho no mulopa wakwa Yesu.
Nga watetekela muli Yesu ukwabula ukwishiba ubupilibulo bwa lubatisho Lwakwe no mulopa, icitetekelo cobe conse cafye. Ilyo wacita ico, kutiwalubana ukucila nefyo watetekela muli Yesu.
Lesa asosele ukuti alipanga ne cipingo cipya ukupusushya umutundu wa muntu ukufuma ku membu shabo. Ecalenga, tatwapusukila mwifunde ya milimo yesu, lelo kuli ifunde lya bulungami ilye pusukilo ukupitila mu menshi no mulopa.
Ubu bwali Bulayo Bwakwe ubwa muyayaya kabili alifikilishe ubulayo Bwakwe pali ifwe abatetekela muli Yesu. Kabili atwebele palwa bukulu bwa kwa Yesu. Atwebele ifyo Ali umukulu ku kupashanya kuli bashimapepo mu bukonkani bwa kwa Aarone mu Cipingo Cakale.
Twaliba abapusanako ku kutetekela mwi pusukilo ukupitila mu menshi no mulopa ifya kwa Yesu. Napapata lolekesheni bwino bwino ici. Nangu shimapepo engaba uwasambilila shani no kulanda bwino, kuti abashani umukulu ukucila Yesu? Teti ficitike. Kuti twapusuka fye ukupitila mu mbilansuma ya menshi no mulopa, teti mukunakila fye Amafunde yakwa Lesa. Pantu bushimapepo bwalicinjishiwe, ifunde lye pusukilo nalyo lyali cinjishiwe.
UBUCINDAMI BWA KUTEMWA KWAKWA LESA
Bushe cinshi cawamishapo, ukutemwa Kwa Kwa Lesa nangu Amalango yakwa Lesa?
Ukutemwa Kwa Kwa Yesu.
Kuti twapusuka fye ilyo twatetekela muli Yesu, ukwishiba ifyo Yesu atupuswishe nefyo kwakula ukutemwa Kwakwe Lesa pali ifwe. Nomba ninshi, bwabela ubupusano pakati ka citetekelo mu Mafunde ne citetekelo mu bukulu bwa kutemwa kwa lwa Lesa?
Bakabaka ba malango baikatilila maka maka pa bukankala bwa ma sambilisho yafilonganino nefya kupitamo ifya bumuntu ukucila pa cebo cakwa Lesa. Lelo, icine no kupwililika kwa citetekelo ca ku mupashi muli Yesu cisa pa lwa kutetekela mu bukulu bwe pusukilo Ilya fikilishiwe ukupitila mu menshi no Mupashi.
Nangu nilelo, abantu ba sosa ukuti ulubembu lwa cishinte lwalyelelwa, lelo ukuti balingile ukulapila cilabushiku pa membu shabo shonse lyonse. Abantu abengi batetekele ci no kwesha ukwikala ubwikashi bwabo ukulingana na Mafunde ya Cipingo Cakale. Bacilli batutu kubukankala bwe pusukilo lya kwa Yesu uwaishile ku menshi no Mupashi.
Mu Cipingo Cakale, Abena Israele baleikalila ku malango Ya Kwa Lesa ukupusuka ukufuma ku membu shabo, lelo tabalepusushiwa. Pantu Imfumu yali ishiba ubunake bwesu ne cishinka cakuti tatwapwililika, Alibika ulubali amafunde Yakwe. Teti tupusuke ukupitila mu milimo yesu yeka. Yesu asosele ukuti, "akatupususha ukupitila mu mbilansuma Yakwe ya menshi no Mupashi. Atile, nkamikakula imwe bonse ukufuma ku membu shenu ne Mwine Neka." Lesa aseseme ifyo mu Kutendeka.
"Ulubuto lwa mwanakashi lwa kulakulasa kumutwe naiwe wakulabulasa ku citende" (Ukutendeka 3:15). Panuma Adam na Eva ba bembwike no kupona, babilenye amabula ya mukunyu mukucimba pa lubembu lwabo ukufuma kuli Lesa. Lelo Lesa alibetile no kubapangila imingila ya fya mpanga nge cishibilo cepusukilo. Ukutendeka kulanda palwa mitundu ibili iya mingila iyepusukilo. Imo imingila yapangilwe na mabula ya mukunyu, kabili na imbi yapangilwe ne mingila ya mpanga. Niyisa uletontokanya iisuma? Mu cacine, imingila ya mpanga iisuma pantu umweo uwa nama waletulwa ukucingilila umuntu.
Imingila ya mabula ya mukunyu iloma bwangu. Ngefyo mwaishiba, ibula lya mukunyu limoneka kwati kuboko ne fikondo fisanu. Eico, ukufwala umwingila wa mabula ya mukunyu cipilibula ukufisa imembu sha umo kunuma ya ficitwa fisuma. Ngawafwala imingila ya mabula ya mukunyu no kwikala panshi, amabula kuti nomba yena yaputaika mutupimfya. Nalepanga ifya bashilika ukufuma ku mabula yama arrow root ukwangala ubushilika ilyo nali umwaice. Nangu nafwala shani bwino, yaleputauka ku mpela yabushiku. Munshila imo ine, bumubili bwa mutundu wa muntu ubwanaka bulenga ukushishiwa ukukosa.
Lelo ipusukilo lya menshi no mulopa, ulubatisho lwakwa Yesu ne mfwa Yakwe pa Capindama lya pususha ababembu ukupela ubunte pa bukulu bwakutemwa kwa kwa Lesa. Efyo bwaba ubucindami bwa citemwiko ca kwa Lesa ku mafunde ya kwa Lesa.
ABO ABACILI NE CITETEKELO MU MALANGO YA KWA LESA
Bushe Mulandunshi bakabaka ba Malango bapangila imingila shipya ne milimo yabo cilabushiku?
Pantu tabaishiba imilimo yabo ukuti teti ibalenge abalungami.
Abo abapanga imingila shabo na mabula ya mukunyu bekala ubwikashi bwa kubaka amalango. Abo abatetekela mukuluba balingile ukucinja imingila lyonse. Balingile ukupanga imingila ipya cila mulungu ilyo baya ku lukuta. "Mwe Lesa, nali bembuka sana umulungu wafumako. Lelo mwe Mfumu, nali tetekela ukuti mwalimpususha pa Capindama. Mwe Mfumu, napapata nsambeni imembu shandi no mulopa pa Capindama!" Babila imingila yabo ipya iingi apa na pa. "Yangu, lumbanyeni Imfumu. Alleluya!"
Lelo mukwangufyanya balapangila imingila nashimbi iishingi ku ng`anda. Ninshi? Pantu ishabo ishakale shalyonaika. "Mwe Mfumu, nimembuka kabili panshiku shitatu ishapita. Napapata njeleleni." Balapanga no kufwala imingila ipya iya kulapila libili libili.
Mu Kutendeka, imingila kuti yaikalako munshiku isha kupenda, lelo panuma ya kashita akanono, balakabila ishipya ishingi cilabushiku. Ngefyo teti bekalile ku malango ya kwa Lesa, balomfwa insoni abene beka. "Yangu, ici cansoni. Mwe Mfumu, yangu, Mwe Mfumu, ni membuka nakabili!" Kabili balingile ukupanga imingila ishipya ishakulapila. "Yangu, Mwe Mfumu, calikosa ukupanga imingila shamabula iya mukunyu ilelo." balabombesha na maka ukubila imingila ishipya ishingi.
Ilyo lyonse abantu bamusango ifi baleita Imfumu, ninshi kuyebelela imembu shabo. Balasumanya imilomo shabo no kwita kuli Lesa, "Leesa!" Kabili no kutwalilila ukupanga imingila ishipya cilabushiku. Nomba, cinshi cicitika nga banaka?
Umuku umo nangu imiku ibili mumwaka, balaya ku mpili no kufunga. Balesha no kupanga imingila iyakosa kabili iyakosesha imingila ya kufwala. "Mwe Mfumu, napapata nsambeni imembu shandi. Napapata mpangeni umupya. Nalitetekela muli Imwe, Mwe Mfumu." Balatontonkanya ukuba icisuma ukupepa ubushiku. Eico balatusha mukasuba kabili mukwangufyanya imfifi yaisa, balaikulikila kufimuti namaka yabo yonse, nangu ukuya muninga umwafita no kulila kuli Lesa. "Mwe Mfumu, natetekela!" "Nalapila no kwisusha umutima wandi na mano yabulanda" balapepa mukubilikisha no kupunda "Natetekela." Muli iyi nshila bapanga imingila iyapusanako iyo basubila ukukokola pa nshita iitali, lelo teti bakwanishe.
Efyo kuba ukukwata amaka panuma yakufuma ku mapepo yakumpili! Kwati ka mwela akatalala, nangu kwati ni mfula iile sansa ku fimuti nangu amaluba, imyeo yabo iyaisulamo no mutende kabili no kusenaminwa kwa Uwamayonse. Ukumfwa ukusanguluka ukucila umupashi wa ku mpili, balalola kwisonde ukufwala imingila yabo ipya iyisuma.
Lelo mukwangufyanya elyo ba bwelela ku ma ng`anda yabo na kulukuta, no kupa ukwikala nakabili, imingila shilalamba no kwamba ukulepula.
Abanabo baipusha, "wali kwisa?" "Cisuma, nalifuminepo pakashita akanono." "Ulemoneka ukonda!" "Cisuma, We, ilyo lyashi linbi."
Tabaisokolola ukuti balefunga, baya fye kulukuta no kupepa. "Nshaka kumbwepo abanakashi. Nshakabepepo. Nshaka kumbwepo ing`anda ya munandi. Nkalatemwa abantu bonse."
Lelo ilyo bamona fye umwanakashi uwa yemba umusuma na molu aya onda, bumushilo mu mitima yabo bulapilibuka apopene baba mulunkumbwa lwine lwine. "lolesha akalilaya ubwipi! Amalaya yaleipipilako fye! Ndekabila ukumona yalya amolu nakabili! Yangu! Awe! Yangu, Mwe Mfumu! Nabembuka nakabili!"
Bakabaka ba malango balamoneka aba mushilo, lelo mulingile ukwishiba ukuti bali no kupanga imingila iyipya cilabushiku. Bukabaka bwa malango kutetekela mu fyakufwala ifyamaluba ya mukunyu, citetekelo icalubana. Abantu abengi balesha na maka ukwikala muli bumushilo ukukonka amalango aya kwa Lesa. No kupunda pamulu na pamulu wa mpili no kulenga amashiwi yatampa ukumfwika aya mushilo.
Bakabaka wa malango balatampa bwino ilyo baletungulula amapepo yakukumana pa lukuta. "Tata wa mu Mulu we wa Shila! Twalibembuka uyu mulungu wapita. Twapapata tweleleni...." Balaponena mu tulamba na bonse icilonganino cilakonkeleshamo. Batontonkanya palwabo beka, "Afwile ukuposa inshita iitali mu mpili ukupepa no kufunga. Aleumfwika uwashila na bucishinka." Lelo pantu icitetekelo cakwe Malango, nangu lintu ipepo talilapwa, umutima wakwa kabaka wa Malango wayamba ukwisulamo no kutalama no lubembu.
Ilyo abantu balepanga imingila iyipya iya ibela iyamabula ya mukunyu, kuti baikalafye imyeshi ibili nangu itatu. Lelo mukwangufyanya, panuma imingila yatampa ukulepuka kabili bafwile ukupanga iipya no kwikala ubwikashi bwabo ubwa bu bumbi munda. Ebwikashi bwaba kabaka wa malango abesha ukwikala kwi funde pakuti ba pusuke. Balingile uku twalilila ukupanga imingila iipya ukufuma ku mabula ya mukunyu.
Bukabaka bwa malango citetekelo ica mabula ya mukunyu. Bakabaka ba malango bamyeba, "Mwalibembwike bonse uyu mulungu uwapita, teifyo fine? Nomba, lapileni."
Balabilikisha kuli imwe mwi shiwi likalamba. "Lapileni! Pepeni!" Bakabaka ba malango balishiba ifyo bapanga amashiwi yabo ukuba aya mushilo. "Mwe Mfumu! Nindufyanya. Nshaikalile mu malango. Nshasungile ne fipope fyenu. Njeleleni Mwe Mfumu, njeleleni fye uyu muku umo."
Teti bekale ku Malango nangu bengesha ukutwalilila ukucite fi. Mucishinka basusha Amalango yakwa Lesa na Lesa Umwine. Balikosa imitima kuli Lesa.
IFYATEMWA CHUDAL BAE
Bushe ninshi Lesa abikile lubali Amalango?
Pantu tayakwete incito ukupususha ifwe ukufuma ku lubembu.
Kwaliko umulumendo we shina Chudal bae. Mu 1950, mu nshita ya bulwi ku Korea, abashilika bapakwenda baishile no kumupatikisha ukupyanga palubansa pa bushiku we sabata pakumwibila icitetekelo cakwe cabukapepa no kumupanga umuntu fye. Lelo uyu umulumendo kapepa ali kene ukumfwila ukupatikisha kwabo. Bali twalilile, lelo uyu umulumendo alikene nakabili.
Mukulekelesha, bali mukakile mu cimuti no kusonta imfuti eali ena. "Finshi ulefwaya, ukupyanga nangu ukufwa?"
Ilyo bamupatikishe ukusala, atile, "Kuti nafwa ukucila ukubomba pa bushiku bwe sabata ubwashila."
"Nausala we mwine, kabili tuleba ne nsansa ukukucitila ifyo ulefwaya."
Elyo ukwabula ukuposa inshita bali mulashile impolopolo no kufwa. Panuma yaifi, intungulushi sha mulukuta sha sontele ena pacifulo cabukaafwa no kulasefya icitetekelo cakwe icabula ukutelenteshiwa muli bukapepa bwakwe.
Nangu maka yakufwaya kwakwe, yali shani, icitetekelo cabukapepa bwakwe calilubene. Ninshi tapyangile ulubansa no kushimikila imbilansuma kuli balya abashilika? Ninshi abelele uwatalama no kufwa pali ici? Bushe Lesa kuti amutasha pakukana bomba pa bushiku bwe sabata? Awe.
Tufwile ukwikala ubwikashi bwaku mupashi. Tekuficitwa fyesu lelo citetekelo cesu calicindama mu cine cakwa Lesa. Intungulushi shamu lukuta shifyaya ukusefya kuli umo wapala Chudal Bae pantu bafwaya ukumoneka ubukalamba na bukapepa bwa cilonganino cabo. Cimo cine na bamumbimunda aba Falese abashushishe Yesu.
Tapali ifyo twingasambilila ukufuma kuli bakabaka ba malango. Tulingile ukusambilila palwa citetekelo ca kumupashi. Tulingile ukutontonkanya bwino ico Yesu bamubatishe no kusuma Umulopa pa Capindama, no kufwailikisha caba mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Tulingile pakubala ukwesha ukufwaya amasuko kuli aya amepusho, kabili nomba no kusabankanya imbilansuma ku bantu bonse mwisonde, pakuti bafyalwe libili. Tulingile ukuipelesha mu bwikashi bwesu kumulimo wa kumupashi.
Nga kashimikila akweba, "Ba nga uyu umulumendo Chudal Bae. Sunga isabata ukuba Ilya mushilo," aleesha fye ukukusenda ukuya ku lukuta pa milungu.
Nalimbi Ilyashi ilingafwilisha. Kwali umwanakashi uwalepita mumesho ayengi palwa kuya ku lukuta pa mulungu. Aba pongoshi bakwe tabali bena Kristu, kabili baliyeseshe ukumulesha ukuya ku lukuta. Bamwebele ukubomba pa mulungu. Aleya ku mabala pacibelushi ubushiku no kubomba mu lubuto lwa mwenshi pakuti ulupwa lwikakwata apa kubepesha pakumukanya ukuya ku lukuta pa mulungu.
Ica cine, cikankala ukuya ku lukuta, bushe calinga ukuya ku kushinshimuna cila mulungu mu kuilanga fye ifyo twaba abacishinka? Ababa muli buli bucishinka bali fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Icitetekelo ca cine citampa ilyo umo afyalwa libili.
Bushe kuti wapusuka ku membu shobe kukwikalila ku Malango yakwa Lesa? Awe. Nshilemyeba ukusula Amalango, lelo bonse twalishiba ukuti kubuntunse calikosa ukusunga ifipope fyonse ifya Malango.
Yakobo 2:10 itila, "Pantu umuntu abaka Amalango yonse lelo aipununa muli limo, aba uwamulandu kuli yonse." Eico tontonkanyeni pakubala ifyo mwinga fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Elyo muye, ku lukuta eko mwingomfwa imbilansuma. Kuti mwaikala ubwikashi bwabu cishinka panuma mwa fyalwa libili. Nomba, ilyo Imfumu yamita, kuti mwaya kucinso Cakwe ne nsansa.
Wiposa inshita yobe ukuya ku lukuta lwa bufi, wionaula indalama shobe mukupanga imitulo iyalibana. Bashimapepo babufi teti bamikanye ukuya ku gehena. Balilenipo ukumfwa imbilansuma ya menshi no Mupashi no ku fyalwa libili.
Tontonkanya umulandu Yesu aishile kuli lino isonde. Nga cakuti twaingila ubufumu bwa mu Mulu ku kwikalila ukulingana na malango, Taliingile ukwisa kuli lino isonde. Panuma ya kwisa, bushimapepo bwa liilulwa. Bukabaka bwa malango bwaishileba icintu cakale. Ilyo tatulapusuka, twatontonkenye ukuti twalipusuka kukwikala ukulingana na malango. Lelo ici tecishibilo cacitetekelo ca cine.
Yesu alitupususha ukufuma ku membu shonse ishe sonde no kutemwa Kwakwe, na menshi ya lubatisho Lwakwe, no mulopa Wakwe no Mupashi. Alifikilishe ipusukilo lyesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe mu Yordani, umulopa Wakwe pa Capindama, no kubuka Kwakwe.
Lesa abikile lubali ifyakukonka ifyakale pantu fyali ifyanaka kabili ifyabula inchinto. "Pantu Amalango tayafishishepo icintu nangu cimo, kabili kwaba ukupyanishapo ukucetekela ukwa cilamo, umo tupalamina kuli Lesa. Kabili tacali ukwabula Umulopa" ( Aba Hebere 7:19-20). Yesu apangile umulapo no kupususha ifwe ukufuma ku membu shesu shonse no lubatisho Lwakwe no mulopa. Ukwipaiwa ukufuma muli bukabaka bwa malango nimfwa iyabula ubupilibulo, kabili icitetekelo fye kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Tulingile ukukwata icitetekelo icakutwala ifisabo. Nicinshi uletontokanya ukuba icisuma pa mweo obe? Bushe kuti caba icisuma ukulasangwa ku lukuta lyonse no kwikala ku Malango, nangu kuti cawamapo ukulasangwa ku lukuta Lwa kwa Lesa uko imbilansuma ya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi ibilwa, pakuti wingafyalwa libili? Lukutanshi kabili nikashimikila nshi wingaleta ubunonshi ku mweo obe? Tontonkanya pali ici no kusula cimo ici no kusala icisuma pa mweo obe.
Lesa apususha umweo obe ukupitila muli kashimikila uwakwata icebo ca mbilansuma ya menshi no Mupashi. Ulionse afwile ukusakamana pa mweo wakwe fye. Uwamano uwatetekela icine cine niuyo uwatuula umweo wakwe ku cebo cakwa Lesa.
YESU AISHILE BA SHIMAPEPO UKUPITILA MU
ushe uluko lwa bukonkani bwa kwa Lebi bwalengelwe bushimapepo ukupitila mu mulapo?
Awe. Yesu fye ewalingilweShimapepo ukupitila mu Mulapo.
Aba Hebere 7:20-21 itila, "Tacali ukwabula umulapo (Pantu balyabene baba bashimapepo apabula umulapo, lelo Wene Aba no Mulapo atile kuli Wene; `Alilapile, kabili takalapulule, Atile Niwe Shimapepo uwa muyayaya ukulingana kubukonkani bwa kwa Melkisedeke.`)"
Kabili Amalumbo 110:4 itila, "Yehoba nalapa, kabili takateulule, ati iwe uli Shimapepo umuyayaya, uwapamusango Wakwa Melkisedeke." Imfumu yalilapile. Apangile Icipingo naifwe nokutulanga ukupitila mu cebo icalembwa. "Nkaba Shimapepo mukalamba wa muyayaya mu bukonkani ubwakwa Melkisedeke. Melkisedeke imfumu ya bulungami, imfumu ya mutende kabili shimapepo mukalamba umuyayaya. Shimapepo mukalamba uwa muyayaya mubukonkani bwakwa Melkisedeke pepusukilo lyenu."
Yesu aishile kuli lino isonde kabili aliba cikatilo ca Cipingo icisuma (Aba Hebere 7:22). Mucifulo ca ng`ombe ishilume ne mbushi, aitulile Umwine Eka nge lambo mu kubatishiwa no kusuma umulopa pa Capindama ukusamba imembu shesu shonse.
Mu nshita ya Cipingo Cakale, elyo shimapepo mukalamba afwa, umwana wakwe alepyana bu shimapepo ilyo afika 30. Nga akota no mwana wakwe afika 30, alepeela bushimapepo umwana wakwe.
Mwali ulupwa ulwingi ulwa bashimapepo bakalamba. Eco Davidi abikileko inshila iyakubombelamo bonse mukuchinjanya. Ngo lupwa lonse ulwa kwa Aarone lwalisalilwe nga bashimapepo, balikwete insambu ne fyakucita bukapyunga bwa bushimapepo. Luka atile, "Sekaria uwa cakaniko cakwa Abiya....Awe wene mukubomba bushimapepo bwakwe mu bukonkani bwa cakaniko Cakale pa Cinso Cakwa Lesa....."
Yesu aishile kuli lino isonde no kusenda ukupyungila bushimapepo umuyayaya. Aishile nga Shimapepo wafintu ifisuma ifileisa. Afikilishe ipusukilo ukufyalwa libili na menshi no Mupashi.
Ulupwa lwakwa Aarone lwali ulwa naka kabili ulushapwililika muli mubili wabo. Finshi fyalecitika ilyo shimapepo mukalamba afwa? Umwana wakwe alepyana bushimapepo mukalamba, ayo amalambo teti yalete ipusukilo lya mutundu wa muntu. Icitetekelo ukupitila mu mutundu wa muntu teti cibe icacine kabili icitetekelo icapwilika.
Mu Cipingo Cipya, Yesu aishile kuli lino isonde. Talekabila ukutula ilambo mu ku twalilila pantu aikala umuyayaya. Alisendele imembu shesu umuyayaya no lubatisho Lwakwe. Aliitulile Umwine Eka kabili alitanikwe ukulenga bonse abatetekela muli Ena ukukakulwa ku lubembu.
Nomba, wa Mweo kabili aikala kukuboko kwakulyo ukwa kwa Lesa ukupela ubunte Pali ba ifwe. "Mwe Tata, bacilli abashapwililika, lelo baletetekela muli Ine. Bushe nshasendele imembu shabo shonse akale?" Yesu ni Shimapepo Mukalamba wa muyayaya kwi pusukilo lyesu.
Bashimapepo ba mucalo tabali abapwililika. Ilyo ba fwa, abana babo balasenda bushimapepo. Imfumu Yesu ikala umuyayaya. Yafikilishe ipusukilo lya muyayaya pali ifwe pakwisa pano isonde, ukubatishiwa kuli Yohane kabatisha, no kusuma umulopa pa Capindama pa membu shesu shonse.
"Nomba ifi fyalekelelwa,takuli kabili ukutula imembu" (Aba Hebere 10:18). Yesu apele ubunte kwipusukilo lyesu mpaka nakumpela ya nshita. Bushe walifyalwa libili ku menshi no Mupashi?
"Pantu ayene kuli ifwe Shimapepo Mukalamba uwaifi, uwamushilo, uwabula akabi, uushakowela,uwapatukako kuba bembu, kabili uwasansamikwa ukucila imyulu" (Aba Hebere 7:26). "Pantu Amalango yasonta bashimapepo bakalamba abantu ababa no kunaka, lelo camulapo icakonkele Amalango casontwa uwapwililika umuyayaya" (Aba Hebere 7:28).
Ifyo ndefwaya ukumyeba fyakuti Yesu Kristu, uwabula akalema, asembile imembu shesu umuku umo epela ukupitila mu menshi ya lubatisho Lwakwe no mulopa Wakwe pa Capindama. Alitupususha ukufuma ku membu shesu shonse te kumalango ya milimo, lelo ku kusenda imembu shesu shonse no kupingulwa umuyayaya.
Bushe walitetekela ukuti alitupususha ukufuma ku membu shesu shonse ukupitila mwipusukilo lya muyayaya? Nga walitetekela, walipusuka. Lelo nga tamwatetekela, ucili naukwatafye ukusambilila ifingi palwe pusukilo ilya muyayaya ilya kwa Yesu.
Icitetekelo ca cine cifuma ku mbilansuma ya menshi no Mupashi, ukukonka bwino bwino pelembo. Yesu Kristu, Shimapepo Mukalamba wa mu mulu wamuyayaya, aishile ba kapususha wesu wamuyayaya ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa pa Capindama.
TULINGILE UKWISHIBISHA BWINO ICITETEKELO CESU
Bushe cilepilibule nshi “ukutetekela muli Yesu?”
Kukonka icitetekelo mu lubatisho Lwakwe Yesu ne fwa Yakwe pa Capindama.
Tulingile ukutontonkanya ifyo twingatetekela muli Yesu mu nshila iisuma no kubika icitetekelo cesu Ica ololoka. Kuti twatetekela shani Yesu mu nshita iya linga iisuma? Kuti twacita ukutetekela mu mbilansuma iya lubatisho Lwakwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama.
Icitetekelo icalungama kutetekela mu mulimo Wakwa Yesu, ulubatisho Lwakwe no mulopa, ukwabula ukulundapo ifi lubo fyesu. Walitetekela ici ukuba icacine? Bumupashi bobe buli shani? Bushe walishintilila sana ku milimo yobe na maka yobe?
Tapapitile inshita sana ilyo natampile ukutetekela muli Yesu, lelo naliculile pa myaka 10 pamulandu wabukabaka wa malango. Mu nshita naishile naka ubwikashi bwamusango ifi. Nshifwaya no kwibukisha ilye nshita. Umukashi wandi naikala apa nomba. Alishiba efyo catubipile.
Pa milungu, kuti nalanda, "wemutemwikwa, isa tumfwe bwino fwebene fweka."
"Ilelo nipa mulungu!"
Tabawashishe nangu ifyakufwala pa mulungu. Umulungu umo, utuputula twandi twalilepwike. Lelo anjebele ukulolela mpaka pali cimo. Ukukonka ne cishinka, nali no mupatikisha ukuti tubake isabata bwino bwino. Lelo cali kosele. Tatwaletusha pa mulungu pantu calishupile ukusunga isabata bwino bwino. Ncili ndeibukisha shilya nshiku.
Mwebanandi, ukutetekela icine cine muli Yesu, tulingile ukutetekela mukukonsolwela kwa membu shesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa pa Capindama. Citetekelo ca cine kutetekela muli bulesa no buntu Bwakwa Yesu ne fintu fyonse acitile muli lino isonde. Abatetekela abacine batetekela mu Mashiwi Yakwe yonse.
Cilepilibule nshi pa " Ukutetekela muli Yesu?" Ukutetekela mulubatisho Lwakwe Yesu no mulopa Wakwe. Kwaliba inshila iya anguuka kuli ifi efyo tulingile ukucita kukulolesha mu Cipingo no kutetekela mu mbilansuma. Tulingile bonse ukutetekela mu nshila iyalinga.
"Natotela, mwe Mfumu, namona ukuti tacacitwa ukupitila mu maka yandi!. Pantu Amalango yalenga ukwishiba ulubembu (Abena Roma 3:20). Naliumfwikishe nomba. Natontonkenye ukuti pantu Amalango yali yasuma, pantu yali lifunde Lyakwa Lesa, ndingile ukwesha no kwikalilamo. Nalyeseshe namaka ukufika nanomba, lelo namona nomba ukuti nalilubile mukutontonkanya ukuti naikalila mu Malango. Namona nomba ukuti teti nkwanishe ukusunga Amafunde Yakwa! Eico, ukupitila mu Malango ya Kwa Lesa, nomba nailuka mumutima wandi walisula namatontonkanyo yabipa no bupulumushi. Naumfwikisha nomba ukuti Amalango yapelwe kukubikwa muli ifwe ukwishiba ulubembu. Iye, natotela, Mwe Mfumu yandi. Nshaishibe ukufwaya kwenu kabili nalyeseshe namaka kukusunga Amalango. Kwali kutalama icine cine kuli ine nangu kwesha. Nalapila. Naishiba nomba ukuti Yesu alibatishiwe no kusuma umulopa pepusukilo lyandi! na tetekela!"
Ulingile ukutetekela mu cishinka no kupwilila. Ulingile fye ukutetekela mu Mashiwi ayalembwa mu Cipingo. Enshila fye wingafyalwa libili mu kupwililika.
Bushe ukutetekela muli Yesu cinshi? Bushe cinthu nshi cimo ici twingaposelapo inshita? Bushe icitetekelo cesu ni bukapepa ubo imwe mwingaibombela? Abantu balapanga imilungu, no kupanga amapepo ayengalinga isho imilungu. Bukapepa ninshila iyo kabili abantu bapitila pa kusanga ifyo balefwaya; ukutungulula ubusuma ubwa muntu.
Nomba icitetekelo cinshi? Cipilibula ukutetekela muli Lesa no kulolesha kuli Ena. Tulolesha kwipusukilo Lyakwe Yesu no kumutasha pali ili ipalo. Ici citetekelo ca cine. Ubu ebupusano ubwaba pakati kaba cetekela na bukapepa fye. Nga wapusanyafye pakati ka ifi fibili, walaumfwikisha icitetekelo cobe.
Bakapepa abashafyalwa libili batweba ukuti tulingile ukutetekela muli Yesu no kwikala uwaipelesha. Bushe umo kuti aba uwaipelesha? Ee tufwile fye ukuba abasuma. Nibanani abekala ubwikashi ubwashila ukucila kuli ifwe abafyalwa libili?
Mulandu uwakuti baleba ifi ku babembu. Mwaliba imembu 12 mukati ka mu bembu onse. Kuti aikala shani uwashila? Teti, amano yakwe kuti yaumfwikisha ifyakucita, lelo umutima wakwe teti ucipokelele. Ilyo umu bembu afuma kunse ya lukuta, ukuyaikala uwashila libafye Ilyashi, kabili nimbila yakwe iyi mutungulula ku lubembu.
Eico tulingile ukusala mumitima yesu nga tuli abakwikalila mu Malango nangu ukupusuka ku kutetekela mulubatisho Lwakwe Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama, ku kukwata icitetekelo muli Shimapepo Mukalamba uwamuyayaya uwa mu bufumu bwa mu Mulu.
Ibukisha ukuti Yesu ni Shimapepo Mukalamba uwa cine kuli abo abaletetekela. Natupusuke bonse kukwishiba no kutetekela mwipusukilo lya cine ukupitila mu lubatisho Lwakwe Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama.
ABAFYALWA LIBILI TABAKWATA UMWENSO KU KUPWA KWE SONDE
Bushe abafyalwa libili ninshi tabakwatila umwenso ku kupwa kwe sonde?
Pantu citetekelo cabo mu mbilansuma ya menshi no Mupashi yali balenga ukukakulwa ku lubembu.
Ilyo mwafyalwa libili icine cine, tamulingile ukutina isonde ukupwa. Abena Kristu abengi mu Korea balandile ukuti isonde likapwa pa 28 ulusuba kukalamba, mu 1992. Yangu icongo no kubipa kwa bushiku kwingaba, efyo basosele. Lelo kukulanda kwabo kwaishile ba ukwabufi. Abafyalwa libili icine cine bekala abashila, ukusabankanya imbilansuma ukufika ne nshita yakulekelesha ilyo lyonse isonde lisa ku mpela, efyo tulingile ukucita ukushimika imbilansuna ya menshi no Mupashi.
Ilyo shibwinga aisa, bana bwinga abafyalwa libili icine cine ku menshi no Mupashi kuti bamukumanya ne nsansa ishikalamba, ukutila, " Eya, mwaisa nomba! Mubili wandi ucili ushapwililika, lelo mwalintemenwe no kumpususha ukufuma ku membu shandi shonse. Eco nshalekwata ulubembu mumutima wandi. Natotela, mwe Mfumu. Nimwebo kapususha wandi!"
Yesu nishibwinga wa ku Mupashi kubalungami bonse. Icupo cilabako pantu Shibwinga alitemwa nabwinga, temunshila imbi. Nalishiba inshita shimo cilacitika muli Ilya nshila muli lino isonde, lelo mu Mulu, ni Shibwinga eupingula icupo ukubako. Ni Shibwinga Yesu Kristu eusala ukupa ukushintilila pa kutemwa Kwakwe no kupela ipusukilo, nangu bana bwinga bengaba shani. Ifyo Icupo ca mu Mulu capangwa.
Shibwinga alishiba fyonse pali banabwinga. Pantu banabwinga abatemwikwa babembu, Alibomfwile ubulanda no kubapususha ukufuma ku lubembu lonse mu kubatishiwa no kusumya umulopa pa Capindama. Imfumu yesu, Yesu taishile kuli lino isonde ngo luko lwa kwa Aarone. Taishile muno isonde ukutula ilambo lya pa calo. Kwali Abena Lebi abengi, ulupwa lwakwa Aarone, ukubomba umulimo.
Mu cishinka, imibele ya malambo ya ku Cipingo Cakale tacili cimbi ukucila pali Yesu Umwine. Eico, ilyo icintu icine eco aishile mwi sonde, cinshi cacitike ku cinshingwa? Icingingwa calibikilwe lubali.
Ilyo Yesu aishile kuli lino isonde, tailetula amalambo ngefyo Aarone alecita. Aitulile Umwine pa mutundu wa muntu mukubatishiwa no kusumya umulopa pe pusukilo iya babembu. Alifikilishe ipusukilo pa Capindama.
Pali abo abatetekela mulubatisho Lwakwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama, ipusukilo likesa ukwabula ukutwishika. Yesu takonswele pa membu shesu munshila Ishishaishibwa. Acitile bwino bwino. “Nine nshila ne cine no mweo" (Yohane 14:6). Yesu aishile kuli lino isonde no kupususha ifwe no lubatisho Lwakwe, imfwa Yakwe no Kubuka Kwakwe ku ba fwa.
ICIPINGO CAKALE CIPASHO CA KWA YESU
Bushe Mulandunshi Icipingo cimbi caimikilwe?
Pantu Icipingo cakubalilapo tacakosale kabili cali icabula inchinto.
Icipingo Cakale cinshingwa ca Cipingo Cipya. Nangu Yesu taletula amalambo nga bashimapepo ba Cipingo Cakale, apyungile Bushimapepo busuma. Bushimapepo bwa mu Mulu bwa muyayaya. Pantu muli lino isonde babembu ukufuma mu ku fyalwa kwabo, balaba ababembu, kabili teti babe abalungami ukupitila mu Malango Yakwa Lesa. Aimike Icipingo nacimbi.
Tata wesu mu Mulu Atumine Umwana Wakwe uwafyalwa Eka kuli lino isonde no kutwipusha ukubwelela mu kwata icitetekelo mulubatisho Lwakwe, umulopa Wakwe, kabili no kututubuka Kwakwe. Ici e Cipingo cabubili icakwa Lesa. Icipingo cabubili icifwaya ifwe ukutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Imfumu taileipushapo imilimo yesu isuma. Taitweba ifyakwikala ku kupusuka. Aletwipushafye ukutetekela mwipusukilo ukupitila mu Mwana Wakwe. Aletwipusha ukutetekela mulubatisho Lwakwe no mulopa pa Capindama pali fyonse. Kabili tulingile ukulanda ee.
Mu Cipingo, ing`anda ya Yuda yasungile ubufumu. Isha mfumu shonse Isha bena Israele shafyelwe mu nga`nda yakwa Yuda paka me mfumu solomone. Nangu panuma ya kwakana Kwa bufumu, ing`anda ya kwa Yuda yaikatile icipuna ca bufumu bwa ku Kapinda ka kulyo mpaka no kuwa Kwa buko mu 586 BC. Muli iinshila, abantu ba kwa Yuda baleiminako Abena Israele. Umukowa wakwa Lebi wali umo uwa bashimapepo. Umukowa onse uwa kwa Israele walikwete ifyo walebomba. Lesa alaile umukowa wa kwa Yuda ukuti Yesu akafuma mwibumba lyakwe.
Ninshi apangile Icipingo no mukowa wakwa Yuda,? Ukupanga ici Cipingo cali cimo cine no kupanga Icipingo na bantu bonse aba pe sonde pantu abena Israele baleiminako abantu pe sonde. Yesu alifikilishe Icipingo Cipya, ico cali lipusukilo lya mutundu wa muntu ukupitila mu lubatisho Lwakwe, Nefwa Yakwe pa Capindama, no kututubuka Kwakwe.
IMEMBU SHAMUTUNDU WA MUNTU TETI SHISAMBWE KU KULAPILA
Bushe imembu shamuntu shilasambwa mu kulapila?
Awe.
Muli Yeremiya 17:1, calilembwa ukuti ulubembu lwa muntu uulionse lwali lembwa muncende shibili. "Ulubembu lwa kwa Yuda lwa lembwa kukalembelo ka cela; kusongo ya daimonde iyabaswa pa cipampa ca mitima yabo na pesengo shapa fipailo fyabo."
Imembu shesu shalilembwa mumitima yesu efyo twaishiba ukuti tuli babembu. Ilyo umo talatetekela muli Yesu teshiba ukuti mubembu. Ninshi? Pantu Amalango Yakwa Lesa tayabamo mu mutima wakwe. Eico, ilyo umo atetekela muli Yesu, aleluka ukuti mu mubembu kuli Lesa.
Bamo beluka ukuba ababembu pa myaka ikumi panuma ya kutetekela muli Yesu. "Yangu, wemutemwikwa! Ndi mubembu! Natontonkenye ukuti nalipusuka, lelo munshila imbi ndi mubembu!" Ukwiluka kwisa ku bushiku bumo ilyo twamona ifwebene fweka ifyo twaba. Balatemwa sana pa myaka ikumi, lelo mukumpumikisha balamona icine. Nawishiba umulandu? uku kwiluka kwisa pantu imembu shabo isha cishinka no bupulumushi filasokoloka ukupitila mu Malango Yakwa Lesa. Umuntu uwa ifi alitetekela muli Yesu pa myaka ikumi ukwabula ukufyalwa libili.
Umubembu teti afute imembu shakwe ukufuma mu mutima wakwe, akashala umubembu ku cinso Cakwa Lesa. Bamo bekala imyaka isanu, kabili bambi bekala imyaka ikumi ukufika kukwiluka. Bamo besa mukwiluka panuma ya myaka amakumi yatatu, kabili bamo beluka panuma ya myaka amakumi yasanu, kabili bamo tabeluka icine paka nakumpela. " Mwe Lesa nali umusuma ilyo nshilaishiba Amafunde mumano yandi. Nale cetekela ukuti nalesunga Ifunde bwino, lelo nailuka ukuti ndebembuka cilabushiku. Ngefyo Umutumwa Paulo alandile, "Awe ine nali no mweo apabula Amalango, lelo Ifunde ilyo yaishile, ulubembu lwabukikwe, naine nali fwile" (Abena Roma 7:9). Ndi mubembu nangula nalitetekela muli Kristu.
Ni membu shobe ishile kukanya ukuma kukwikalila ku Cebo Cakwa Lesa. Imembu shobe shalilembwa mumutima obe. Pantu Lesa ali lemba imembu shobe palya, ilyo waponya umutwe ku kupepa imembu shobe shonse shilalangwa. "Ukupapa! Ndi lubembu ucitile".
"Lelo nalikukonsola mu nshiku shibili ishapita. Ninshi uleilangila nakabili we mwine mukumpumikisha? Ninshi tawailile?"
"Iye, wisakamana! Nalilembwa mumutima obe. Nangu wingatontonkanya shani, uli mubembu."
"Awe! Awe!"
Eco umubembu alapilila nakabili pamembu acitile pa myaka ibili iyapita. "Napapata njereleni, Mwe Mfumu. Ncili ndecucutika ku membu nacita kale. Nalilapile pa membu shandi, lelo nchili nasho. Napapata njereleni, pantu ndi mubembu."
Lelo bushe isho imembu shilya nokulapila? Pantu imembu sha bantu shalilembwa mumutima yabo, teti shifutike ukwabula mbilansuma ya menshi no Mupashi. Nimukupitila fye mu mbilansuma ya menshi no Mupashi umo kusolwelwa kwa cine kusangwa. Kuti twapusuka fye ukupitila mu citetekelo cesu mu mbilansuma ya cine iya Kwa Yesu.
NKABA KAPUSUSHA WENU
Bushe kuti twa asuka shani ku Cipingo Cipya?
Tulingile ukutetekela mu mitima yesu no kucibila kwisonde lyonse.
Imfumu Yesu mu Mulu yalipanga Icipingo Cipya naifwe. "Nkaba kapususha wenu nkamilenga ukukakulwa umupwilapo ku membu shonse ishe sonde ukupitila mu menshi na ku mulopa. Mu cine nkapala bonse abatetekela muli Ine."
Bushe mwalitetekela muli ici Icipingo Cipya na Lesa? Kuti twapusuka mu Mfumu ku membu shesu shonse no kufyalwa libili, ilyo twatetekela mu cine ca Cipingo Cakwe ne pusukilo Lwakwe ukupitila mu menshi no mulopa.
Tatutetekele shi nga`nga nga tatupimine bwino bwino. Shi nga`nga pakubala alingile ukupima abalwele bakwe bwino bwino ilyo kabili no kubapela umuti uwayana. Kwaliba imiti ishalekana lekana, lelo shi nga`nga alingile ukwishiba bwino umuti wakubonfya. Ilyo shi nga`nga apima abalwele bakwe bwino kwaliba imiti iyingi iyabako iyingabaposha. Lelo mukulufyanya ukupima, yonse imiti isuma kuti yalenga abalwele ukulwalisha.
Cimo cine, ilyo watetekela muli Yesu, ulingile ukwishiba ifyo umupashi obe no kushintilila pa Cebo Cakwa Lesa. Kuti wamona bwino bwino efyo umupashi obe uli be Cebo Cakwa Lesa, kuti wamona bwino bwino efyo umupashi obe uli. Shi nga`nga wamipashi kuti aundapa abalwele bakwe bonse ukwabula ukusala. Kuti bonse bafyalwa libili.
Nga watila, "Tamwaishiba nga cakuti walilubulwa," cilepilibula ukuti tawapusuka. Nga cakuti Umucemi icine cine musambi Wakwa Yesu, alingile ukwipusha ubwafya bwa lubembu pa bamukonka. Elyo, enga konkanyapo ukwipusha amafya ya citetekelo cabo no kuba tungulula muli bumupashi. Kuti amona bwino ifyo bali balya aba mukonka ku mupashi.
Yesu aishile kuli lino isonde ukusenda ulubembu lwa sonde lyonse. Aishile no kubatishiwa no kufwa pa Capindama. Ilyo akonsolwele pa membu shonse, bushe alishileko imembu shobe? Icebo ca menshi no Mupashi cali futa imembu shaba tetekela bonse.
Imbilansuna yaba nga kapata. Kalatobaula fyonse ukufuma ku fikulwa ifitali ne mpili. Umulimo Wakwa Yesu waba nge fifine. Alakumuna imembu shabo abatetekela muli Ena ne mbilansuma Yakwe ya menshi no Mupashi. Natuloleshe ku mbilansuma ya menshi no Mupashi ngefyo ya bikwa mu Cipingo.
IMBILANSUNA YAKUBIKAPO KWA MINWE MU CIPINGO CAKALE
Bushe Mulandunshi wakubikapo iminwe mu Cipingo Cakale?
Mulandu wali wakupela imembu pa capalubembu.
Natuloleshe icine ca mbilansuma ya bulubushi Ubwina Lebi 1:3-4. “Icakupalamika ica muntu nga caba ica ku ninika ca mu maombe, iilume ishakwata akalema; icipalamike ku mwinshi we Hema lyaku laishanya ukuti apokelelwe ku cinso Cakwa Yehoba. Ashintepo iminwe yakwe pa mutwe wa cakuninika naco cikapokelelwa pa mulandu wakwe ku kumukonsolwela."
Aya malembo yaletweba icakuninika cilingilwe ukutulwa pa mwinshi we Hema ilya ku laishanya ku cinso Cakwa Yehoba ku kukubikapo iminwe pa mutwe wa ca kutula, ilingile ukuba inama iya mweo iyabula akalema.
Mu nshita ya Cipingo Cakale, umubembu aleshimpa iminwe yakwe pa ca kutula ukupanga ukukonsolwela pa membu shakwe Isha lyonse. Aleipaya icapalubembu ku cinso Cakwa Yehoba na shimapepo alesenda umulopa no kubika pe sengo sha cipailo ca cakuninika. Kabili alepongolwela umulopa wa shila panshi ya cipailo no mubembu alelelwa pa lubembu lwa bushiku bumo.
Pa lubembu lwa pamwaka, calilembwa mu Bwina Lebi 16:6-10, “Elyo Aarone apalamika iilume iteku iya mung`ombe eca palubembu kumwine, no kuikonsolwela umwine naba nga`nda yakwe abule naba sawe babili no kubabika ku cinso Cakwa Yehoba, ku mwinshi we Hema lyakulyanshanya. Elyo Aarone apendule pali ba sawe babili, icipendwilo cimo Cakwa Yehoba ne cipendwilo cimo cakwa asasele ilyo Aarone apalamika sawe uo kwawilapo icipendwelo ca Cakwa Yehoba no kumucita ica pa lubembu, lelo sawe uo cawilapo icipindwilo cakwa asasele emikwe uwa mweo ku cinso Cakwa Yehoba ku kumukonsolwelako, ku kukumutuma kuli asasele mu ma tololo." Ngefyo calondololwa mu Cipingo, asasele Cipilibula "ukufumyapo" eco ulubembu lwa pa mwaka lwali fumishiwapo pa bushiku bwe kumi umweshi wa lenga cine lubali.
Mu Bwina Lebi 16:21-30, calembwa, "Icileba kuli Imwe icipope ca muyayaya mu mwenshi wa cine lubali, mu bushiku bwe kumi, kumwenshi muleipetamika mwilacita umulimo nangu umo, umwana calo no mu lebeshi uulebela mukati ka imwe. Pantu mu bushiku ubu shimapepo emo akamikonsolwela ku kumisangulula; ku membu shenu shonse, mulesanguluka ku cinso Cakwa Yehoba."
Ubu bwali bushiku ubo abena Israele balekonsolwa pa lubembu lwa pa mwaka. Fyalecitwa shani? Cakubalilapo, shimapepo mukalamba Aarone afwile abapo pe lambo. Ninani uwali imininako abantu ba Israele? Aarone. Lesa asontele Aarone no lupwa lwakwe nga shimapepo mukalamba.
Aarone aletula ing`ombe iilume ukukonsola pa mwine naba nga`nda yakwe. Aleipaya ing`ombe nokusansa umo umulopa waiko panshi na kuntanshi ya Cipuna ca Luse imiku cine lubali. Alekonsola pa mwine naba nga`nda yakwe pali fyonse.
Ukukonsolwela cipilibula ukukusha imembu shaumo ukuya pa capalubembu no kuleka ica capalubembu ukfwa. Lelo kuti akonsola pa membu shakwe ku kushibika pa cakutula no ku cilenga ukufwa mu cende yakwe.
Panuma ya membu shakwe ne shamu nga`nda yakwe shimapepo, aletula sawe ku cinso Cakwa Lesa libe natuma sawe umbi mu ma tololo nga sawe mu ceni ca bantu ba Israele.
Sawe umo aletulwa nge ca palubembu. Aarone alebika iminwe yakwe pa mutwe wa ca palubembu, uo alumbula, "Mwe Lesa, abantu benu Israele nabatoba Amafunde yonse ayakumene ifipope 613 Ifyamalango Yenu. Abena Israele nababa abamembu. Nomba nabika iminwe yandi pali uyu sawe wakukusha imembu shesu shonse Isha mwaka."
Aputulako umukoshi wakwa sawe no kwingila mu cende iyashilisha mwi Hema no mulopa waiko. Elyo asansa umo umulopa pa mulu na kuntanshi ya Cipuna imiku cine lubali.
Mukati mu cende iyashilisha mwaleikala Icipao ca Cipingo. Icakufimbapo caleitwa Icipuna ca Luse, kabili mukati mwali ifipapatu fibili ifyamabwe ya Cipingo, inongo golde iyabamo manna, ne nkonto iya Aarone iya balwile iluba.
Inkonto ya kwa Aarone ipilibula ukututubuka, ifipapatu fibili ifyamabwe ya mu Cipingo Mulinganya Wakwe, Nenongo ya golde iyabamo manna Cebo Cakwe ica Mweo.
Kwali Icakufimbapo pacipao ca Cipingo. Umulopa walesanswa ku Cipuna ca Luse imiku cine lubali. Ngefyo kwali ipambo sha golde ifyaikatilile pa fisepe ifyatambatamba wakwa shimapepo mukalamba shalelila ilyo alesansa umulopa.
Mu Bwina Lebi 16:14-15 calilembwa, "Abulepo no mulopa wa ng`ombe iilume iteku no ku kupawila ku minwe yakwe pa cinso ca cakukonsolwepo ku ukapawilapo umulopa ku minwe wakwe ku kati ka cipembe, no kucita ku mulopa wakwe ifyo icita ku mulopa wa ng`ombe iilume iteku ku kupawila pa Cipuna ca Luse na panuma ya Cipuna ca Luse.."
Ipambo shalelila inshita yonse alesansa umulopa umo uwa kwa sawe, nabonse abena Israele balekolongana kunse baleumfwa iciunda. Apo ukukonsolwela pa membu shabo kwalecitwa ukupitila muli shimapepo mukalamba, iciunda ca pambo calepilibula imembu shabo nashyelelwa. Cali ciunda cepalo pa bantu bonse aba israele.
Ilyo ipambo shalila imiku cine, lubali, balesosa "Nomba nakakulwa. Nalesekamana pa lubembu lwa mwaka onse, kabili nomba naiumfwa ukukakulwa." Kabili abantu balebwelela ku bwikashi bwabo, ukumfwa ukukakulwa ku mulandu iciunda ca pambo pali ilya nshita cimo cine ne mbilansuma yakufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Ilyo twaumfwa imbilansuna ya mubulubushi bwa menshi no Mupashi no kutetekela ne mitima yesu no kusumina no tunwa twesu, ifi efyo imbilansuna ya menshi no Mupashi yaba.
Ilyo ipambo yalila imiku cine lubali, imembu ishamwaka isha bena Israele shalebutishiwa. Imembu shabo shalesambwa ku cinso Cakwa Lesa.
Panuma ya kutula sawe pabena Israele shimapepo mukalamba alesenda sawe umbi nokuya kubantu abalelolela kunse ye Hema. Ilyo balelolesha shimapepo Aarone alebika iminwe shakwe pa mutwe wakwa sawe umbi.
Mu Bwina Lebi 16:21-22, "Aarone ashimpe amaboko yonse yabili pa mutwe wakwa sawe uwa mweo, no kuyasa pali wene amampulu yonse ya bana bakwa Israele, nefya bupulumushi fyabo fyonse, ne membu shabo shonse, afibika pa mutwe wakwa sawe, nokumutumina mu minwe yamwaume uwasontelwe aye mu matololo efyo asende amampulu yabo yonse atwele ku calo ukushaba imuntu nokulekwa aleya mumatololo."
Shimapepo mukalamba, Aarone, alebika iminwe yakwe pa mutwe wakwa sawe umbi (Asasele) nokulumbula imembu shakwe isha mwaka ishabena Israele ku cinso Cakwa Lesa " Mwe Lesa, Abena Israele nabembuka ku Cinso Cenu. Natutoba Amafunde ikumi ifipope 613 fyonse fya Amalango Yenu. Mwe Lesa, Natula imembu shonse isha bena Israele Isha mwaka pamutwe wakwa sawe."
Ukulingana kului Yeremiya 17:1, imembu shalilembwa ku cende shibili. Imo ni Buku lya milimo, naimbi pa fipampa fya mitima ybo.
Eco nga bantu pakukonsola pa membu shabo, imembu shabo shilingile ukufutwa ukufuma mei Buku lya Milimo, kabili nokufuma ku fipampa fya mitima yabo. Pabushiku bwa kukonsolwela sawe umo wali pamembu ishalembelwe mwi Buku lya Bupingushi naumbi wali isho isha baswa pa fipampa fya mitima yabo.
Bushe cinshi Lesa alelenga Abena Israele ukupitila mu nshila ya Malambo mu Cipingo Cakale?
Ukuti kapususha akesa no kufumyapo imembu shabo umuku umo empela mu nshila iyayana.
Ukubikwapo kwa minwe pa mutwe wakwa sawe, shimapepo mukalamba alangile abantu ukuti imembu shabo ishamwaka shalebikwa pali sawe. Ilyo shalebikwa pamutwe wakwa sawe, umuntu uulingilwe aletungulula sawe mumatololo.
Palastino ni cende yaciswebebe. Sawe walesenda imembu shonse isha mwaka isha bena Israele aletungululwa no muntu uwasontelwe umulimo kuciswebebe uko ukushaba amenshi nangu icani, abantu baleiminina nokutamba asasele aleya mumatololo.
Balelanda abene beka, “Naciba nokufwa, lelo sawe ewafwa mu lubali lwandi pa membu. Icilambu ca lubembu ni fwa lelo sawe afwa mulubali lwandi. Natotela, sawe. Imfwa yobe ailepilibula ukuti naba no mweo.” Sawe aletungululwa ukutali mu ciswebebe nabena Israele balelelwa pa membu shapamwaka.
Ilyo ulubembu lwa bikwa pa calubembu, nabutishiwa. Calyanguka nge fi. Icine cilanguka nga twacishiba.
Sawe aleluba aleka nokumoneka. Umuntu abwelela eka panuma ya kumulekelelako. Imembu shonse isha mwaka ishabena Israele shaleya. Sawe aleluba mu ciswebebe akwabula amenshi nangu ifyani kabili mu nshita alefwa ne membu sha mwaka ishafina ishabena Israele.
Icilambu ca lubembu ni fwa, no Mulinganya Wakwa Lesa walipwililike. Lesa atulile sawe pakuti abena Israele bebe no mweo. Ubupulumushi bonse ubwa bena Israele mu mwaka onse shalesambwa tutu.
Ngefyo ulubembu lwa bushiku no lubembu lwa mwaka lwalelelwa ngafilya mu nshita ya Cipingo Cakale, cali Cipingo Cakwa Lesa ukutila imembu shesu shikelelwa ukuti cimo cine umuku umo empela. Cali Cipingo Cakwe ukuti akatutumina messiya nokutupokolola ku kufuma ku membu shesu isha ubwikashi bwesu bonse. Icipingo calisendelwe ukupitila mu lubatisho Lwakwe Yesu.
UKUFYALWA LIBILI KU MENSHI NO MUPASHI MU CIPINGO CIPYA
Bushe ninshi Yesu abatishiwilwe kuli Yohane kabatisha?
Ukufisha ubulungami bonse ku kusenda imembu shonse ishe sonde. Ulubatisho Lwakwa Yesu mu Cipingo Cipya ku kubikwa kwaminwe mu Cipingo Cakale.
Natubelenge Mateyo 3:13-15. “Ilyo Yesu afumine ku Galili aile ku yordani kuli Yohane, ku kubatishiwa kuli wene. Lelo Yohane apana amukane ati ine ndekabila ukubatishiwa kuli Imwe. Bushe mwaisa kuli ine? Lelo Yesu alyaswike ati, `cibe ifi nomba; pantu ifyo catuyana ukufishya ubulungami bonse ilyo. ` Elyo amusuminishe.”
Yesu aile ku yordani nokubatishiwa kuli Yohane kabatisha, kabili mukucita ifi. Afikilishe ubulungami bonse Ali batishiwile kuli Yohane. Yohane ali mukalamba sana Pali abo abafyalwa ku banakashi.
Mateyo 11:11-12 itila, “Mubafyalwa mu banakashi tamwaiminine uwacila pali Yohane kabatisha. Lelo uwacepesha mu bufumu bwa Mulu Mukalamba kuli wene ukufuma panshiku shakwa Yohane kabatisha ukufika pali nomba, ubufumu bwa mu Mulu bwapatikishiwa abamupatikisha ba bupoka ku maka."
Yohane kabatisha alisalilwe na Lesa ukuba mwiminishi wa mutundu wa muntu no kutumwa imyeshi cisanu cimo ukutangilila Kristu. Ali lupwa lwakwa Aarone kabili shimapepo wakulekelesha.
Yohane kabatisha atile ilyo Yesu aishile kuli Ena, “Ine ndekabila ukubatishiwa kuli Imwe, Naimwe bushe mwaisa kuli ine?"
"Leka cibefi nomba, pantu ifyo catuyana ukufishya ubulungami bonse." Ukufwaya Kwakwe kwali kukakula umutundu wa muntu ukufuma ku kubembuka pakubalenga abana Bakwa Lesa. Yesu atile kuli Yohane, "Tulingile ukupwilikisha mbilansuma ya ku fyalwa libili ku menshi no Mupashi. Eco mbatisha nomba."
Yohane alibatishe Yesu. Cali yene Yesu ukubatishiwa ukusenda imembu shesu shonse ne she sonde. Pantu alibatishiwe inshila iyayana, twalipusuka bwino ukufuma ku membu shesu shonse. Yesu alibatishiwe pakuti imembu shesu shonse shibikwe Pali Ena.
Yesu aishile kuli lino isonde no kubatishiwa ilyo ali ne myaka 30. Emulimo Wakwe uwakubalilapo. Yesu alifikilishe ubulungami bonse ukufuta imembu she sonde shonse, efyo ashiisha bonse abantu.
Yesu aishile kuli lino isonde nokubatishiwa mu nshila iyayana ukupokolola ukufuma ku membu shesu shonse. "Efyo ifwe" ubulungami bonse bwafikilishiwe.
Lesa atile, "Uyu e mwana wandi uwatemwikwa, umo mbekelwa" (Mateyo 3:17). Yesu Kristu Alishibe ukuti akasenda imembu shonse isha mutundu wa muntu no kusumya umulopa kumfwa pa Capindama, lelo Alinakile ku kufwaya Kwakwa Kwa Wishi, ukutila, "Lelo, tefyo Ine Ntemenwe, Kano Ifyo Imwe mutemenwe" (Mateyo 26:39). Ukufwaya Kwakwa Tata kwali kwakusamba imembu shonse isha mutundu wa muntu kabili efyo atula ipusukilo ku bantu ne sonde.
Eco Yesu, umwana Uwanakillile, ukufwaya Kwakwa Wishi no kubatishiwa kuli Yohane kabatisha.
Muli Yohane 1:29, "Ubwakonkapo amwene Yesu aleisa kuli wene, kabili atile, `Moneni! Umwana wa Mpanga uwakwa Lesa uulesenda ulubembu ulwa ba pano isonde! "` Yesu asendele ulubembu lonse no kusumya umulopa pa Capindama ku Golgota. "Moneni! umwana wa Mpanga Uwakwa Lesa Uulesenda ulubembu lwa pano isonde!" Alibela bukambone Yohane kabatisha.
Bushe walikwata imembu nangu iyo? Bushe ulimuntu umulungami nangu uwalubembu? Icine cakuti Yesu alisendele ulubembu lwe sonde no kutanikwa pa Capindama pali ifwe bonse.
Bushe nilisa imembu shababembu bonse shabikilwe pali Yesu?
Yesu alisendele imembu shesu ilyo abatishiwe kuli Yohane kabatisha ku yordani.
Panuma ya ku fyalwa muli lino isonde tulabembuka nangu pakati ka munshiku 1 na 10. Yesu alisenda isho imembu. Tulabembuka nakabili pakati ka munshiku 11 na 20. Ne membu tucita mumitima yesu ne ficitwa fyesu, Alisenda fyonse.
Tulabembuka nakabili pakati ka munshiku 21 na 45. Alisenda nasho shine. Alisendele shonse imembu she sonde kabili alitanikwe pa Capindama. Tulabembuka ukufuma ku bushiku bwa kufyalwa paka no bushiku bwa kufwa. Lelo Alisenda shonse.
"Moneni! Umwana wa Mpanga Uwakwa Lesa Uulesenda ulubembu lwa pano isonde!" Ulubembu lonse ukufika ku muntu uwa ntanshi, Adam, ku kufika na kumuntu uukalekelesha ukufyalwa mwisonde--nangu cingaba shani--Alisenda shonse. Tasalile uo engasendela imembu.
Tasalile ukutemwako fye ifwe bamo. Aishile muli bumubili no kusenda imembu shonse ishe sonde no kutanikwa pa Capindama. Apokelele ubumpingushi pali ifwe bonse no kufuta imembu she sonde umuyayaya.
Tapali uulionse uo afumishako kwi pusukilo Lyakwe. "Imembu shonse ishe sonde" Ukubikapo fye ne membu shesu shonse. Yesu alisenda shonse.
Ulubatisho Lwakwe no mulopa, alibutisha imembu shonse ishe sonde. Alishisendele shonse ukupitila mulubatisho Lwakwe kabili alipingwilwe pa membu shesu pa Capindama. Ilyo Yesu talafwa pa Capindama, atile, "Nacipwa!" (Yohane 19:30), Cipilibula ipusukilo lya mutundu wa muntu lya pwililika.
Ninshi Yesu atanikilwe pa Capindama? Umweo wa mubili waba mu mulopa, kabili umulopa umulopa eukonsolwela pa mweo umo (Ubwina Lebi 17:11). Ninshi Yesu alingilwe ukubatishiwa? Pantu alefwaya ukusenda imembu shonse ishe sonde.
"Panuma ya ici, Yesu pakwishiba ukuti fyonse nafipwa, ku kuleka ilembo lifikilishiwepo atile, "ndinecilaka" (Yohane 19:28).
Yesu aliifwa, ukwishiba ukuti Ifipingo Fyakwa Lesa mu Cipingo Cakale fyapwililika no lubatisho Lwakwe ku yordani ne fwa Yakwe pa Capindama.
Yesu aliishiba ukuti ubulubushi bwafikilishiwa ukupitila muli Ena no kutila, "Nacipwa!" Alifwile pa Capindama. Alitushisha, alibukile nakabili ukufuma ku bafwa pabushiku bwalenga shitatu no kuya ku Mulu, uko aikala nomba kukuboko kwa kulyo Kwa Kwa Lesa.
Ukusambwa kwa membu ukupitila mulubatisho Lwakwa Yesu Ne mfwa Yakwe pa Capindama ni mbilansuma iyapalwa iya kufyalwa libili mu menshi no Mupashi. Itetekeleni, kabili ukelelwa pa membu shonse.
Teti tukonsole pa membu shesu mukupepa pakulapila cilabushiku. Ubulubushi bwapelwa fye umuku umo empela ukupitila fye ku lubatisho Lwakwa Yesu Ne fwa Yakwe pa Capindama. "Awe uko ifi fyalekelelwa, takuli kabili ukutula imembu" (Aba Hebere 10:18).
Nomba efyo tulingile ukucita kutetekela mu bulubushi ukupitila mu lubatisho Lwakwe Yesu no kutanikwa Kwakwe. Tetekela kabili ukapusuka.
Abena Roma 5:1-2 itila, "Eico pakuba abalungamikilwa ku citetekelo, tubela no mutende kuli Lesa muli Shikulufwe Yesu Kristu, muli uyo kabili, pakuba ne citetekelo tulimo ukupalamina ku kusenaminwa uku twimininemo, kabili tutakisha mukutetekela ubukata Bwakwa Lesa."
Takwaba inshila imbi iya kulungamikwa lelo ku tetekela fye mu mbilansuma iyapalwa iya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
ICO AMALANGO YAKWA LESA YABELAKO
Bushe kuti twashishiwa ku Malango?
Awe teti. Amalango kuti yatulengafye ukwiluka imembu shesu.
Mu Ba Hebere 10:9, calilembwa, "Elyo atila, `moneni, naisa ku kucita ukufwaya kwenu mwe Lesa`. Afumye icantanshi ukuti emike icslenga fibili." Teti tushishiwe ukupitila ku Malango. Yatulengafye ukuba ababembu. Lesa talepilibula fye ukunakila Amalango.
Abena Roma 3:20 itila, "Pantu Amalango yalenga ukwishiba ulubembu." Lesa apele Abena Israele Amalango ukupitila muli Mose panuma ya myaka 430 iyapitile apo Abrahamu apokele Icipingo. Abapele Amalango pakuti bengeshiba ifyo Cipilibula ukubembuka ku cinso cakwa Lesa. Ukwabula Amalango Yakwa Lesa, mutundu wa muntu wishibe ulubembu. Lesa atupele Amalango pakuti twingesa ishiba imembu.
Eco umulandu wine uwa Malango kulenga ifwe ukwishiba ukuti tuli babembu bonse ku cinso Cakwa Lesa. Ukupitila muli aya mano, tulepilibula ukubwelela kuli Yesu ukutetekela mu mbilansuma iyapalwa iya kufyalwa libili ya menshi no Mupashi. Ifi efyo Amalango yabeleleko eyo Lesa atupela.
IMFUMU YALISA MUKUCITA UBUFWAYO BWAKWA LESA
Bushe cinshi tulingile ukucita ku cinso Cakwa Lesa?
Tulingile ukutetekela mulubushi Bwakwa Lesa ukupitila muli Yesu.
“Naisa ku kucita ukufwaya Kwenu, Mwe Lesa. Afumye icantanshi ukuti emike icalenga fibili" (Aba Hebere 10:9). Pantu teti tube abashaishiba Amalango, Lesa tatukakula na Malango Yakwe, lelo no bulubushi Bwakwe ubwa pwililika. Lesa atupususha ku kutemwa Kwakwe no Mulinganya.
"Nikukufwaya uku eko twashishiwa mukuti Yesu Kristu atulile umubili Wakwe limo empela. Kabili shimapepo onse aiminina akasuba nakasuba aletula ilingi amalambo yamo yene, ayashingafumya imembu Lelo Wene, elyo atulile ilambo limo ilya membu umuyayaya, aikala kukuboko kwakulyo Ukwa Kwa Lesa" (Aba Hebere 10:10-12).
Aikalila ku kuboko Kwakulyo Kwakwa Lesa pantu umulimo Wakwe uwabulushi walipwilika kabili takwashala nafimbi ifingi ifyakucita kuli Ena. Takabatishiwepo nangu ukuitula ilambo Umwine nakabili ukutupususha.
Nomba ukuti imembu shonse ishe sonde shilisambwa, efyo Alingilengile fye ukucita ukupela umweo wa muyayaya kuli abo abaletetekela muli Ena. Alikankantika Umupashi kuli abo abaletetekela mwi pusukilo ya menshi no Mupashi.
Yesu aishile kuli lino isonde no kusenda imembu shonse ishe sonde no kufwa pa Capindama, efyo apwisha umulimo Wakwe. Nomba ukuti umulimo wa Mfumu walipwa, aikalila ku kuboko Kwakulyo Kwakwa Lesa.
Tufwile ukutetekela Imfumu Yesu uwakupususha ukufuma ku lubembu lwa muyayaya. Alitulenga abapwililika umuyayaya no lubatisho Lwakwe no mulopa.
ABO ABABA ABALWANI BAKWA LESA
Bushe abalwani Bakwa Lesa ninani?
Abo abatetekela muli Yesu lelo nabakwata ulubembu mumitima yabo.
Mu Ba Hebere 10:12-14, Imfumu itila, "Lelo Wene, ilyo aitulile ilambo limo lyapa membu umuyayaya, aikalilape ku Kwakulyo Kwakwa Lesa, alapemba bakasuke abalwani Bakwe abacitwe Ica kubikapo kubikapo amakasa Yakwe. Pantu ku cakuninika cimo alenga abashishiwa babe abapwililila ukupwililila Kwa pe." Atile akalolela mpaka no bushiku bwabupingushi ubwakulekelesha ukupanikwa kwabo.
Abalwani bakwe chili balesosa, “Lesa, napapata njeleleni imembu shandi.” Satana nabamukonka tabatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi kabili balatwalilila ukulomba ubwelelo Bwakwe.
Imfumu Lesa wesu takabapingule pali nomba. Lelo pabushiku ubwa cibibili ubwakwisa kwa kwa Yesu, bakapingulwa no kusekwa ku gehena umuyayaya. Lesa alabasuminisha mpaka bulya bushiku mwisubilo lyakuti benga lapila nokuba abalungami ukupitila mubulubushi.
Shikulu wesu Yesu alisendele imembu shonse ishesu no kufwila ifwe abatetekela muli Ena. Yesu ubushiku bumo akamonekela umuku wacibili ukulubula abo bonse abatetekela muli Ena. “Iye napapata iseni kuli ifwe nombaline, mwe Mfumu.” Akesa munshita yacibili ukusenda abashakwata ulubembu no kwikala Nankwe umuyayaya ku Bufumu bwa mu Mulu.
Abo abatwalilila ukuba ababembu ilyo Imfumu ikabwela tabakasange incende mu Mulu. Pabushiku bwakulekelesha, bakapingulwa no kuposwa mu mulilo wa gehena. Uku kupanikwa kulelolela abo abakana ukutetekela mu kufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Shikulu wesu Yesu abika abo abatetekela mu cishili te cine nga abalwani. Emulandu wine tulingile ukulwisha ici icishili icine. Emulandu wine tulingile ukutetekela mu mbilansuma iyapalwa iya memshi no Mupashi.
TULINGILE UKUTETEKELA MU MBILANSUMA YA MENSHI NO MUPASHI
Bushe kuli ukukabila ukuli konse ukwa kukonsola pa membu shesu nomba uko inkongole (imembu) shesu shonse shalipilwa kale.
Awe tefyo.
Aba Hebere 10:15-16 itila, “Awe no Mupashi wa Mushilo ushimiko bunte, pantu ilyo watila, ici ecipingo nkapangana nabo ilyo shilya nshiku shikapita, nkabika ifipope fyandi mu mitima yabo, no kufilemba mumatontonkanyo yabo.”
Panuma yakufuta imembu shesu shonse, atile, “ici ecipingo nkapangana nabo” Bushe cipingonshi? “Nkabike fipope fyandi mumitima yabo, no kufilemba mumatontonkanyo yabo pakubala.” Pakubala twaeseshe ukwikala ubwikashi bwa bukabaka wa malango ukulingana na malango Yakwe, lelo tatwalepusushiwa icine cine ku malango.
Panuma tulesa mukwishiba ukuti Yesu alipususha kale abo abatetekela mumitima yabo imbilansuma iyapalwa iya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi. Uulionse uutetekela mu lubatisho, no mulopa alilubulwa.
Yesu ni Mfumu yepusukilo. “Nepusukilo talili muli umbi nakalya nangu mwishina limbi takuli mwisamba lya mulu ilya pelwa mu bantu umo tuli no kupusukila” (Imilimo Yabatumwa 4:12). Yesu aishile kwi sonde nga Kapususha wesu. Pantu teti tupusukile ikupitila mu milimo yesu, Yesu alitupususha no kulemba pafipampa fya mitima yesu ukuti alitupususha ne funde Lyakwe ilyakutemwa ne pusukilo.
“Nemembu shabo nefyabupulumushi fyabo nshakafiibukishe. Kabili iyo awe uko ifi fyalekelelwa, takuli kabili ukutulile membu” (Abahebere 10:17-18).
Nomba tebukisha ifi citwa fyesu ifyamampulu nakabili. Nomba ukuti alisenda imembu shonse, ifwe fwebatetekela tatwakwata imembu ishilingilwe ukwelelwa. Inkongole shesu shalilipilwa shonse kabili takwashala ifyakulipila. Abantu bapusukila ku citetekelo mu mulimo wakwa Yesu uwatupususha ukupitila mu lubatisho Lwakwe no mulopa pa Capindama.
Nomba efyo tulingile ukucita kutetelela mu menshi no mulopa wakwa Yesu. “Kabili mukeshiba icine, ne cine cikamulenga ukuba abantungwa” (Yohane 8:32). Tetekela mwipusukilo muli Yesu. Ukupokelela ubulubushi kwalyanguka ukucila ukupema. Efyo ulingilefye ukucita kutetekela ifintu efyo fyaba. Ipusukilo kutetekela fye mu cebo ca kwa Lesa.
Tetekela ukuti Yesu ni Kapususha wesu (mulubatisho Lwakwe Yesu nemfwa yakwe pa Capindama), kabili kukwatafye icitetekelo ukuti ipusukilo lyobe. Kana amatontonkanyo yobe wemwine no kutetekela fye mwipusukilo muli Yesu. Ndepepa ukuti utetekele icine muli Yesu no kuba uwaipekanya ukutungululwa mu mweo wa muyayaya Nankwe.