(Yohane 7:37-38)
“Namubushiku bwakupelekesha, ubushiku bukalamba bwamutebeto, Yesu aliiminine, abilikishe, ati, ‘ngo umuntu aumfwe cilaka, ese kuli ine, anwe. Uuntetekela, munda yakwe muka fume milonga ya menshi ya mweo ifyo ilembo lya sosa.”
Ni’ ani uwinganwa amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo?
Ni abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa Kwa Yesu Na mu mulopa Wakwe pa Capindama.
Amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yapongoloka ukufuma mu mitima ya abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba. Yohane 7:38 yitila, “Uuntetekela munda yakwe muka fume milonga yamenshi yamweo ifyo ilembo lya sosa.” Ici cilepilibula ukutila kwalibe pusukilo lya cine no kulekelelwa kwa membu kuli abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba yintu Lesa atupela.
Bushe nililali ilyo ukwisushiwa na Mupashi wa Mushilo kucitika? Ukwisushiwa na Mupashi wa Mushilo kuti kwasangwa lintu umuntu aumfwa no kutetekela mu mbilansuma iya cine, iyitila Yesu Kristu asendele imembu shonse isha ba pano isonde ukupitila mu lubatisho Lwakwe kuli Yohane. Umuntu nomba kuti anwa amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo. Abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba balikwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo, kabili kuti bapitamo ukumfwa amenshi ya mweo aya bumupashi ayalepongoloka kabili no kunasha imitima yabo iyauma cilanshita ilyo balebila nangu ukumfwa ku cebo ca kwa Lesa.
Amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo ya pongolokela ukufuma mu mitima ya abo abatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, iyo isosa ukutila Shikulu aishile pano isonde ukuti apusushe ababembu bonse ukufuma ku membu shabo. Mupashi wa Mushilo ecine icishinga lekanyishiwa ku mbilansuma ya menshi no Mupashi, kabili ulatusha mu mitima ya Bantu abatetekela mu cebo ca kwa Lesa.
Onse uyo ulefwaya ukunwa amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo alingile ukupokelela ukulekelelwa kwa membu shakwe shonse pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Aya amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yasangwa mu mitima ya abo aba abatetekela mu cebo ca kwa Lesa. Abantu abatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi balikwata amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo, ayalepongoloka nga kamulonga, akalepita mu mitima ya abo. Napali ino ine nshita, amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalefuma nga kamfuku fuku ka menshi mu mitima ya abo abapokelela ukulekelelwa kwa membu shabo pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu Kristu na mu mulopa Wakwe pa Capindama.
Lelo, takwaba nangu amenshi yanono aya mweo aya Mupashi wa Mushilo ayapongoloka ukufuma mu mitima ya abo abashitetekela muli iyi mbilansuma iyayemba iya cine. Mpakafye ilyo natetekele no kwishiba imbilansuma ya menshi no Mupashi, nshakwete amenshi nangu ayanono aya mweo aya bumupashi ukupongoloka ukufuma mu mutima wandi. Pali ilya nshita, nangu nalitetekele muli Yesu Kristu, nshaishibe no bukankala bwa menshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo pantu nshakwete Mupashi wa Mushilo mu mutima wandi. lelo, nomba nalikwata imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi, kabili na menshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalepongoloka bwino ukufuma mu mutima wandi.
Nomba amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalepongoloka ukufma mutima wandi, kabili na mu mitima ya abo abomfwa no kutetekela mu cebo ca kwa Lesa. Nge fyo Yesu atile, “Ngo umuntu aumfwe cilaka, ese kuli ine, anwe,” amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalapuputulako na bambi ukupitila mu bena Kristu abafyalwa libili abatetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi. Aya mesnhi ya mweo yapongolokela ukufuma mu mutima wandi pamo ne citetekelo candi mu mbilansuma ya menshi no Mupashi nangu ni pali ino ine nshita, ukusuminisha bambi ukunwamo. Lesa alenga amenshi ya mweo aya Mupashi wamushilo ukupongoloka ukufuma mu mutima wandi ngo mumana. Ici cikaya kuli abo fye abakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Nge fyo calembwa mu kusokolola ukutila takuli nangu umo uwaishiba kano fye abo abapokelela, ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kabili na menshi ya mweo ni nkama iyaishibikwa fye kuli abo abaishiba no kutetekela imbilansuma iyayemba ya menshi no Mupashi. E ico, mulingile ukwishiba umo Mupashi wa Mushilo wikala. Mulingile ukwishiba ukutila ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kwapelwa fye kuli abo abatetekela mu mbilansuma ya kwa Yesu.
Naletetekela fye mu mulopa pa Capindama
Nangula nalitetekele mu mulopa wa kwa Yesu pa Capindama ukucila pa myaka ikumi, imembu shali shicili mu mutima wandi. Pali ilya nshita, nalikwete icitetekelo ica kutila imembu shandi shaelelwe fye ukupitila mu mulopa wa kwa Yesu. Lelo, nshalepokelela ukulekelelwa kwa membu ukwa pwililika nangu ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo ukupitila mu citetekelo ici, kabili kwaleba fye icimfulunganya no kubulilwa mu mweo wandi. Icilangililo fye icalelanga icitetekelo candi muli Yesu cali icishinka ca kutila naleya ku lukuta.
Elintu natampile ukulolekeshapo pa fitetekelo fyandi. ‘Bushe icine cine nalipokelele Mupashi wa Mushilo? lintu naishile tampo kutetekela muli Yesu, umutima wandi waiswile inkumbu ne citemwiko kuli Wene kabili nalikwete ne ca bupe ca ndimi. Lelo cinshi ca ncitikile? Nalisailuka ukutila ifi fyakupitamo ifyakumfwa mu mubili tafyali cilangililo ca kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kabili no kutila nshapokelelepo Mupashi wa Mushilo. Nalitetekele muli Yesu lelo mpashi wa Mushilo na menshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo ta fyali mu mutima wandi.
Tacali icikankala nga cakutila umutima wandi wali uwakaba nangula uwatalala, pantu icitetekelo candi cashintilile pa bu [4]Calvinism. Amepusho ayo nakwete yali ifi:
(1) Bushe Mupashi wa Mushilo ulekala muli ine? — Nakalya. Nshishibe bwino bwino nga Aba muli ine. —
(2) Bushe mwaliba imembu muli ine? —Emukwayi, emo shaba.— Icine cine mwali imembu muli ine, e lyo kabili nangula nalitetekele mu mulopa wa kwa Yesu pa Capindama. Nali ncili ne membu mu mutima wandi, nangula nalitetekele muli Yesu no kusosa amapepo ya kulapila cilabushiku. Imembu mu mutima wandi tashasangulwilwe umupwilapo nangula nalyeseshe mu nshila shonse.
4 Ukwilula kwa bwina Kristu uko ukwaletelwe na John Calvin. Cilakonkomesha sana pa lwakusalwa kabela ne pusukilo. Ifikomo fisano ifya masambilisho ya Cicalvin fyalishimpilwe pamulandu wa cifulo ca kwa Arminian. Ici Calvin cisambilisha ukutila: 1) Ukubulilwa ukwamupwilapo: ukuti umuntu alekatwa no lubembu mu mbali shonse isha buntunse bwakwe: umubili, no mweo, na matontonkanyo, kabili ne fyakumfwa fyonse, 2) Ukusenaminwa ukwisa ukwabula imilimo iisuma: ukuti ukusenaminwa kwa kwa Lesa ku muntu kwabela kukufwaya Kwakwe kabili takwakwatako ulubali ku muntu. Takwalolelwa no muntu, 3) Icikonsolwelo icapelebelwa: ukuti Kristu tasendele imembu sha muntu onse uyo uwatala ikala pano isonde, lelo ukuti asendele fye imembu sha abo abasalilwe fye kwi pusukilo, 4) Ucikuku icabula ukuleshiwa: ukuti ubwite bwa kwa Lesa ku muntu kwi pusukilo te kuti luleshiwe, 5) Ukushipikisha kwa bashila: ukuti te kuti cicitike ukulufya ipusukilo lya umo. Lelo kuti waishiba amasambilisho ya luko ukupitila mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, sana sana ukulingana na mafundisho ya cikonsolwelo icapelebelwa. |
‘Bushe kuti napokelela shani ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo?’ ‘Bushe kuti nasamfya shani ulubembu lwa mu mutima wandi?’ Ubu e bwali ubwafya ubwali mu matontonkanyo yandi, nelyo naishiletampo kutetekela muli Yesu. Nalelandila na mundimi panuma ilyo naishile tampo kutetekela muli Yesu kabili nalitetekele ukutila imembu shandi shalisangulwilwe ukutasha kube ku citetekelo candi mu mulopa wa kwa Yesu. Lelo, mukuya kwa nshita, imembu isha lekana lekana ishingi shali kolongene mu mutima wandi. Naliswilemo ne membu. Amapepo ya kulapila nangula ukufunga tayasangulwile umutima wandi ilyo nashintilile fye pa mulopa wa kwa Yesu. Nali uwasakamana pa nshite yitali pa membu shandi. Lintu nasakamene, elyo nalebila sana imbila ya kwa Yesu kuli bambi. Kabili naleya na kulukuta cila mulungu no kuipelesha mu kubombela Yesu, ukushintilila pa mulopa Wakwe. Eco, mukuya kwa nshita, imembu shamu mutima wandi shalencinga mu kukana kwata icitetekelo ca cine. Cali ica kosa ukutetekela muli Yesu. Nalyeseshe ukushintilila mu mulopa wa kwa Yesu no kubika amaka yandi sana no kuipelesha kuli Lesa. Lelo, ukubulilwa mu mutima wandi kwalisa kula. Ici tetekelo camusango calisansha mukubulilwa, kabili no kumpwisha amaka, kunjalula ukuba Umwina Kristu wa bumbi munda uwalesakamana fye ku mimonekele ya kunse. Ukutontonkanya pa lwandi, ‘Ukutetekela muli Yesu caba ifi ku muntu onse, te kuli neka fye! nalyeseshe ukukana ukutila icitetekelo candi cali ica bufi. Eco, umulopa wa kwa Yesu na mapepo ya kulapila tayakwanishe ukufumyapo imembu shandi shonse. Elyo ni ku citetekelo ca musango shani uko imembu shandi sha sangulwilwe? Imembu shandi shalisambilwe ukupitila mu cisumino ukutila imembu shandi shonse shalibikilwe pali Yesu ilyo abatishiwe mu mumana wa Yordani. Ifi e fyo calembwa muli Mateo 3:13-17. Nomba Mulandunshi imembu shandi ishalecitwa tashasambilwe mu mulopa wa kwa Yesu? Nshaishibe no kutetekela mu mbilansuma iyayemba, iyo iyakwata ubupilibulo bwa lubatisho lwa kwa Yohane pali Yesu. Bushe ici cilepilibulo kutila imembu shonse isha ba pano isonde shalisambilwe ukupitila mu lubatisho ulwa kwa Yesu? Ee, ico cishinka. Icipingo cilebelo bunte kuli ici pa kusoso kutila, “Umuntu te kuti engile mu bufumu bwa kwa Lesa kano fye nga afyalwa libili ku menshi no Mupashi” (Yohane 3:3-5). Yesu aishile pano isonde no kusumina imembu shonse isha ba pano isonde ukupitila mu lubatisho Lwakwe kuli Yohane. Nali ncili ndetwishika pali ici no kulinganya Icipingo ca Kale ne Cipingo Cipya ukuti nshininkishe ici. Ica tumbwikemo cakutila nasangile ukutila icine cine cishinka. Imembu shonse isha ba pano isonde shali bikilwe pali Yesu lintu abatishiwe, kabili imembu shandi shonse nasho shali bikilwe pali Wene pa nshita ilya yine. Nalisabo washishiwa ukupitila mu citetekelo candi mu mashiwi aya. Naishileiluko kutila ici cali cebo ca cishinka nge fyo calembwa mu Cipingo kabili ni mbilansuma iyayemba pano isonde. Mukulundapo, naishileiluka icalengele imembu shandi tashafutilwe ukupitila mu citetekelo candi mu mulopa wa kwa Yesu weka. Umulandu walu ukutila nshakwanishe ukubika pali Yesu imembu shandi isho nalecita ilyo nshaishibe icine ca lubatisho Lwakwe mu mumana wa Yordani. Na pakulekelesha naishile kumanye cine. Nasambilile ukutila Yesu aishile pano isonde pamulandu wa ine, kabili no kutila Alisendele imembu shonse isha ba pano isonde ukupitila mu lubatisho Lwakwe, kabili na panuma alisatanikwa ukutukakula ifwe ku membu shonse isha ba pano isonde. Kabili nalisambilile no kutetekela mu cine cakutila umulandu wa lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama wali kusenda imembu shonse isha ba pano isonde. Nomba ndi umulungami ukutasha kube ku citetekelo candi mu mbilansuma iyayemba yintu Yesu atupele, kabili pantu imembu shandi shonse shalyelelwa. Tayali masambilo ya lukuta ayafutile imembu shandi, lwali lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama efya citile ifi. Ici cine cali mu mbilansuma iyayemba. Nalipusushiwe ukufuma ku membu shandi shonse no kubo mulungami tekupitila mu cisumino candi mu mulopa fye wa kwa Yesu weka, lelo kupitila mu citetekelo candi ica kutila lubatisho lwa kwa Yesu no mulopa Wakwe pa Capindama e pusukilo lyandi. Icintu cimbi ndefwayo kutasha ukutila Mupashi wa Mushilo wa kwa Lesa walisa pali ine panuma ilyo natetekela mu mbilansuma iyayemba. Nomba Mupashi wa Mushilo wikala muli ine pamo na mashiwi ya lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane kabili no mulopa Wakwe pa Capindama. Ndetotela Shikulu uwampele iyi mbilansuma iyayemba kabili uwansuminishe ukushimikila ifisumino fimo fine nga filya ifya Batumwa ba kwa Yesu. Lesa alimpela ica bupe ca Mupashi wa Mushilo, nangule cintu nacitile fye ku tetekela mu mbilansuma iyayemba. Nomba kuti nasabankanya iyi mbila no mucinshi ukalamba kabili no kushinina ku Bantu bonse pano isonde. Icine cine kuti na beba ukutila ukutetekela fye mu mulopa wa kwa Yesu ta cingafute membu shabo shonse!Lelo kuti nabebo kutila imembu shabo shonse kuti shasambwa fye nga batetekela mu mbilansuma iyayemba, iyo yitweba pa lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Nshikwete ne nsoni pa cinso ca kwa Lesa ilyo ndeshimikila iyi mbilansuma iyayemba. Nomba kuti nashimikila no mucinshi onse iyi mbilansuma iyayemba iya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi ku Bantu onse aba pano isonde. Ndepelo kutotela kuli Shikulu. Ndetotela Shikulu uwansuminishe ukunwamo amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo pa ku mpela ine imbilansuma ya menshi no Mupashi.
Ifya kwesha fya bumi filanga ukutila imbilansuma ya cine ni yilya iya menshi no Mupashi
Bushe mwali lekelelwa ku membu shenu no kwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo? Bushe kuti mwaishiba shani nga cakutila imbilansuma mucishinka ya cine? Ubushiku bumo nalyeseshe ukumona pa Bantu bambi abalefwaya ukutetekela mu mbilansuma iyayemba iyapelwa kuli ifwe na Yesu. Ku muntu omo nalishimikile fye imbila ya mulopa wa kwa Yesu pa Capindama. Kabili nalimwebele ukutila tamwingaba imembu muli Yesu Kristu. Ku muntu umbi na shimikile imbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Icatumbwikemo cakutila umuntu uwalekelelwe ku membu shakwe pa kutetekela fye mu mulopa wa kwa Yesu asosele ukuti akulatwalilila ukwelelwa ku membu shakwe. Lelo umuntu uwatetekele mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa, mu lubali lumbi, asosele ukutila nomba alisaba umuntu uwapwililika uwabula ulubembu.
Asosele ukutila takwato lubembu mu mutima wakwe pantu alitetekele mu cine ukuti Yesu alisendele imembu shakwe shonse no kupingulwa palisho. Alikwanishe ukupokelela Mupashi wa Mushilo ukufuma kuli Lesa pantu alitetekele mu mbilansuma iyayemba, iyi isosa ukutila ulubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane lwasambile membu shonse isha pano isonde.
Umulandu uo uyu muntu alandile ukwabati takwete imembu mu mutima wakwe wali uwakutila pantu alipokelele Mupashi wa Mushilo mu mutima wakwe ukupitila mu cisumino cakwe mu mbilansuma iyayemba. Mupashi wa Mushilo walimupele ukushininwa ukulanda ati takwete ulubembu mu mutima wakwe. Lesa alapela ukwisushiwa na Mupashi wa Mushilo kuli bonse abo abatetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Ni muli nani umo Mupashi wa Mushilo wikala? Mupashi wa Mushilo ulapelwa nge ca bupe kuli abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane na mu mulopa Wakwe pacapindama.
Pakumona fye ica citike pa Bushiku bwa Pentekoste na cilenga abantu abengi ukukana umfwikisha icine pa lwa kupokelela Mupashi wa Mushilo no kubika lubali imbilansuma iyayemba. Abantu batontonkanyo kutila nga bapepa sana no kufwailisha Mupashi wa Mushilo, bakakwanisha ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Pa nshita ntali, abena Kristu pe sonde lyonse tabakwete nangu litontonkanyo limo pa cine, icalelando kwebati umuntu kuti apokelela Mupashi wa Mushilo pa kutetekela fye mu mbilansuma iyayemba iya lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa. Eco, nomba abengi ababomfi ba kwa Lesa, abapokelela ukwisushiwamo Mupashi wa Mushilo ukupitila mu cisumino cabo mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, balashimikila imbilansuma no bwafwilisho bwa Mupashi wa Mushilo. Pamulandu wa ici, abantu abengi isonde lyonse na basambilila ukusumina iyi mbilansuma iyayemba kabili no kupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Lesa alasuminisha abantu abatetekela mu mbilansuma iyayemba ukukwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Mu Cipingo, citila, “Cikaba mu nshiku sha kulekelesha, nkapongolwela Umupashi wandi pa bantunse bonse” (Imilimo ya Batumwa 2:17). Eco, umuntu afwile ukwishiba ukutila ukwesha ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo ukwabulo kwishiba imbilansuma iyayemba cilubo. Takwaba inshila imbi iya kupokelelamo ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo ukucila pa kutetekela mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama.
Pantu Lesa asosa ukuti umuntu kuti aingila mu bufumu bwa mu Mulu lilya fye nga afyalwa libili ku menshi no Mupashi, kabili ni abo abafyalwa libili fye ebakwata ubupe bwa Mupashi wa Mushilo, tapali ukutwishika ukutila umuntu onse alakabila ukwisushiwamo Mupashi wa Mushilo pakuti akengile mu bufumu bwa ku Mulu. Kuti mwatontonkanya shani pa kupokelela Mupashi wa Mushilo nangula ukwingila mu Mulu ukwabula ukutetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi? Takwaba inshila imbi iya kuya ku Mulu ukucila ukutetekela mu mbilansuma iyayemba. Kuti mwapokelela Mupashi wa Mushilo pa kutetekela mu mbilansuma ya lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe. Nga ifyo tulipila indalama ilyo tuleshita ifintu, tulapokelela ukwisushiwamo Umupashi wa Mushilo ilyo twatetekela mu mbilansuma iyayemba.
Ndefwayo kumyebo kutila nga cakutila icine cine mulefwaya ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo, mulingile ukubalilapo ukwishiba no kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Elyo mwingakwata ukwisushiamo na Mupashi wa Mushilo. Kuti mwapokelela fye ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba ya menshi no Mupashi. Lesa alefwaya ukupela imwe ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Ndetetekela mu mbilansuma iyayemba kabili na pa kuya kwa nshita, ndeumfwa uwakosa ukuti imbilansuma iyayemba iyi yintu Lesa ampela e cintu fye icawama kabili icisuma pe sonde. Ndi uwatotela sana kuli Lesa. Bushe muleumfwa cimo cine? Tuleshiba ukutila ifwe aba kwata ukupokelela Mupashi wa Mushilo twalipalwa apakalamba kuli Lesa.
Ndemipela imbila umo mwingapokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba. Abantu kuti basuminishiwa abene beka ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo lilya nga bapokelela iyi mbilansuma iyapalwa iyayemba iya kufyalwa libili ku menshi no Mupashi.
Muli Yohane 7:38, Yesu aletila, “Uuntetekela munda yakwe muka fuma milonga ya menshi ya mweo, ifyo ilembo lya sosa.” Ici cilepilibula ukutila abantu abapokelela uklekelelwa kwa membu shabo shonse pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba iyo Yesu Kristu abapele balikwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yakapongoloka ngo mulonga wa menshi ukufuma mu mitima yabo. Abantu abatetekela mu mbilansuma iyayemba bakakumanya ukupongoloka kwa menshi ya mweo ya Bumupashi.
Nangula nali umwina kutetekela uwaipelesha muli Yesu ilyo nshilati mfyalwe libili ukupitila mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, takwali amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo ayalepongoloka mu mutima wandi. Lelo, panuma ilyo naishile tetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, amenshi ya mweo yalitampile ukupongoloka ukufuma mu mutima wandi ukwabula amaka yandi nge fyo calembwa mu Cipingo. Nangula pali iyi nshita, amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalapongoloka pamo ne mbilansuma ya menshi no Mupashi iyo Lesa ampela. Amenshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo yalapongoloka mu bwingi ukufuma mu mutima wandi umwaka onse. Natendeke ukucito mulimo wa bukasabankanya, no kushimikila imbilansuma iyayemba, panuma ilyo napokelele ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Ukuyebelela kwa citetekelo candi panuma ya kutetekela mu mbilansuma iyayemba no kupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo
Cali ni mumpepo ilyo nakumanye fye imyaka amakumi yabili. Impepo ilya ya ndengele sanasana ukutontonkanya pa mfwa yandi iyo nshingaicingila. Umweo wandi uyo mwaka wali ne cimfulunganya, ukubulilwa kabili ne mfifi pamulandu wa membu mu mutima wandi. Nalelungama ukushali inshila, ukwabula ne tontonkanyo ya nshila ya kwendamo. Umubili wandi walelwalilila kabili ubulema mu mutima wandi bwaletwalilila ukukula.
Pamulandu wa membu shandi, nali mu masakamiko kabili nshali ne shininkisho pali ici. Nshakwetepo ubusalo bumbi lelo kulolela pa bupingushi bwa kwa Lesa pa kupumikisha kwa mpela ya mweo wandi no kupapatila pa kulekelelwa kwa membu shandi. Yangu mwe Shikulu, ndefwaya ukulekelelwa imembu shandi ukupitila mu citetekelo candi muli Imwe ilintu nshila fwa. Kabili, napapata ngundapeni ubulwele mu mubili wandi! Nalipepele no kupepesha.
Ilyo line, isubilo lipya lyalitendeke ukupongoloka ukufuma panshi ya mutima wandi mukukabilisha. Umutima wandi waliswile no kukabila Lesa, kabili cali kabile nga umupila wa mulilo. Tacali masakamiko, lelo lyali lisubilo lipya ilyale yaka nga umulilo mu mutima wandi. Ukufuma pali ubo bushiku natampile umweo upya wa bukapepa, ukutetekela ukutila Yesu alifwile pa Capindama ukupususha ine ukufuma ku membu shandi.
Tapapitile inshita, nalitampile ukulandila mu ndimi. Panuma nalitwalilile ukulokosha ifilamba ilyo natontonkenye pa lwa mulopa Yesu asumishe pa Capindama. Nali uwatotela ukuti asumishe umulopa Wakwe pa Capindama pamulandu wa ine.
Ukufuma pali ifyo ifya citike nalilekele umweo wandi uwakale no kusanga icinto ipya iyansuminishe ukusunga umulungu uwashila. Pali ilya nshita, umutima wandi waliswile ne citemwiko ca kwa Yesu, no bwingi bwa kutotela lyonse nga naumfwa ukuti Yesu asumishe umulopa Wakwe pa Capindama ukupususha ine ku membu shandi. Umupashi wandi wa bukapepa watampile ukukula, lelo kwa shintilile pa mashiwi ya mulopa wa kwa Yesu pa Capindama.
Lelo, pakuya kwa nshita, umweo wandi wa bukapepa wa tampile ukuponenwa na macushi pamulandu wa bunake bwandi ne membu. Imembu shandi shonse tashasambilwe umupwilapo pamulandu wa cisumino candi mu mulopa wa kwa Yesu pa Capindama weka. Nalyeseshe ukusambe membu shandi ukupitila mu mapepo ya kulapila. Lelo, amapepo yantu napepele mu kusubila ukusanga ubwelelo bwa kwa Lesa ta kwasambile imembu shandi. Cali ni pamulandu nshalesunga amafunde ya kwa Lesa. Imembu shandi shatendeke ukukolongana ca pamo.
Nangula imembu shandi tashasambiwe ukupitila mu mapepo ya kulapila, nshakwete ubusalo bumbi lelo ukutwalilila fye ukulasosa aya mapepo. Natetekele ukutila cilanshita nga na bembuka, kuti na sambe membu shandi ukupitila mu mapepo ya kulapila kabili na pa kutontonkanya pa mulopa wa kwa Yesu pa Capindama. Ilyo na twalilile no mweo wa bukapepa, e lintu imembu shandi sha kolongene mu bwingi pa mulandu wa bunake bwandi. Ubucushi bwandi bwaletwalilila fye pantanshi pamulandu wa ishi membu.
Naleba Umwina Kristu UmuFarise, kabili nalisalilwe ukuba dikone kabili na panuma nga kasabankanya tacali na mulandu icisendo ca membu shandi. Naleya mu kushimikila imbilansuma lyonse nga naumfwa ubukali bwa membu shandi, ukutontonkanya ukutila iyi yali inshila ya kusambo mweo wandi. Lelo imembu shandi tashasambilwe ukupitila mu citetekelo ca musangoyu ica shintilile pa masambililo no kuipelesha.
Kabili nalikwete ukukumanya no kwikatwa na Satana. Naliponene mu kusekwa pamulandu wa membu shandi kabili naleumfwa kwati na lafwa pamulandu wa mampulu yandi. “Naubembuka, te fyo fine? Satana alitwalilile ukunseka no kuncusha ne membu shandi.
Icitetekelo candi cali mupepi no kuwa. Nalisaishiba ukutila nshalekwanisho kusambe membu shandi ukupitila mu citetekelo ca mu mulopa wa kwa Yesu weka, kabili apo pene naisangile mu busakamiko no wafulunganishiwa.
Pa kusoma bu Calvinism mu masambililo ya bushimapepo, nalisa bekelwa mu lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane. Nalipwishe bakasambilisha bakalamba ico Yesu Kristu Abatishiwile kuli Yohane mu Yordani. Lelo amasuko yabo tayali ayafikapo, ukuti abatishiwe ukuti alange ukuicefya nangula ukubilikisha ukuti ali Mwana wa kwa Lesa. Eco, aya amepusho tayali aya kumanina ukupwisha amepusho nakwete.
Icine ca lubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane kwa ndengele ukwishiba imbilansuma iyayemba
Panuma ya nshita yandi mu masambililo, imembu shandi tashasambilwe, kabili naliculile pa kufininwa ukwacilapo. Elyo ubushiku bumo naishile umfwikisha ico Yesu abatishiwe kabili neco Atile ukutila ubulungami bonse bukafikilishiwa ukupitila muli ulu lubatisho. Yali ni mbilansuma iyayemba ukutila imembu shandi shonse shali bikilwe pali Yesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe mu Mumana wa Yordani. Lesa alinjafwilishe ukwiluka kuli ici cine ukupitila mu mashiwi Yakwe.
Panuma ya kubelenga no kupitulukamo mu mashiwi ya kwa Lesa, umo umwalembwa imbilansuma iyayemba, nalisaishibe cine ukutila imembu shandi shonse shali bikilwe pali Yesu ukupitila mu lubatisho Lwakwe kuli Yohane kabili no kutila Alipingulwa palisho pa Capindama.
Ici cali ilyo nailwike ukutila ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kwali shile pali ine. Imembu shonse sham u mutima wandi shali lekelelwa umupwilapo panuma ilyo naumfwikishe no kutetekela mu mbilansuma iyayemba iyi. Imembu isha ndengele ukuti mfulunganishiwe mu masakamiko shalisambwa ku maka ya mbilansuma iyayemba. Isho imembu ishi shalefutwa nelyo nalepepa ukukana leka amapepo ya kulapila shalifumishiwapo limo epela. Ndepelo kutotela kuli Shikulu.
Ndelande cine nga natila imembu shonse isha ba pano isonde tashalesambwa mu mulopa fye wa kwa Yesu pa Capindama. Ulubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane nao kwaletele ukulekelelwa kwa membu. Nomba umuntu onse afwile ukumfwikisha no kutetekela ukutila imembu shakwe shonse shalifumishiwepo ukutotela kube ku mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi. Nalikwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo mu mutima wandi pantu ndatetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, kabili ne cebo ca Nte ya kwa Lesa, Uwa belo bunte ku Mwana Wakwe, bwali ubwalinga ukufumyapo imembu mu mutima wandi. Nalipokelele Mupashi wa Mushilo nge nkunda pamulandu wa cisumino candi mu mbilansuma iyayayemba.
Ukufuma pali ubo bushiku, Mupashi wa Mushilo walibombele mu mutima wandi, ukundenga ukucita umulimo wandi uwa bumupashi, mu mashiwi yambi, ukushimikila imbilansuma iyayemba. Nomba tamuli ulubembu mu mutima wandi. Ulubatisho lwa kwa Yesu kuli Yohane no mulopa Wakwe pa Capindama fyabele ubunte ku kulekelelwa kwa membu shandi no kuntungulula ukupokelela uwkisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Hallelujah! Ndelumbanya Shikulu. Mupashi wa Mushilo muli butondolo wa ponene pali ine nge nkunda no kutampa ukwikala muli ine ukufuma ilyo natetekele mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Atendeke ukubomba mu mutima wandi ilingi line nge nkunda, kabili ne nshita shimbi ngo mulilo.
Nomba na imwe kuti mwapokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo nga mwapokelela no kutetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi. Bushe tamulefwaya ukupokelela Mupashi wa Mushilo no kulumbanya Shikulu pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi pamo na ine? Bushe tamulefwaya ukubomba pamo na ine mu kubile mbilansuma ya menshi no Mupashi pe sonde lyonse? Imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi ikamishisha imwe no kumipela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Ubulungami bwa kwa Lesa bwasokololwa mu mbilansuma ukufuma ku citetekelo ukuya ku citetekelo. E mulandu wine ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kupelwa fye ukupitila mu citetekelo mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi.
Ifintu ubusuma ifyo Umupashi wa Mushilo wancitila
Panuma ilyo napokelele ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo, natendeke ukubomba pa lukuta lupya pakutila nshimikile imbilansuma iyayemba. Mupashi wa Mushilo wandengele mu maka ukushimikila imbilansuma iyayemba.
Cali ni pali iyi nshita ilyo ifi fili mwisamba fya citike. Mu musumba umo njikala, kwali umuntu uwalebila ifya kufwala na balemushita balefuma ku fyalo ifya kutali. Uyu muntu ali ni dikone. Afikile pa hotel no kucita amakwebo no muntu umbi kabili amwene icilangililo cesu uko kwine. Ali ongolwa umutima no bwite ubu, kabili alyeseshe ukulanda na ine. Alinkumenye no kusosa ati aleikala mu lubembu pa nshita iyitali. Panuma ya ma ola ya sano ya kumukansha pa mbilansuma ya menshi no Mupashi, mukulekelesha alisaibukisha icine ca kulekelelwa kwa membu. Aishile fyalwa libili, kabili no kupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo pali ilya nshita.
Ilyashi limbi ni ili ilya citike ilyo naleya mu kufwaya icikulwa ca lukuta. Nasangile icikulwa icisuma. Lelo pali iyo nshita nshakwete indalama iya kumanina ukulasonkela ngo lukuta lwesu. Ca moneke ica shupa kuli ine ukulasonkela icikulwa mukubulilwa kwa ndalama. Eco, Umupashi wa Mushilo muli ine watile,“ushipe kabili ukwate isubilo. Ica kupapusha nalikwanishe ukusanga icikulwa ca lukuta no kucito mulimo Wakwe ukutotela kube ku bwafwilisho bwa Mupashi wa Mushilo. Mupashi wa Mushilo wandengele ukushimikila imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi ukufuma pali iyo yine nshita. Mupashi wa Mushilo uwikala muli ine ali na ine nangula ni pali ino yine nshita, uku ncinkula ukubile mbilansuma ku Bantu bonse. Kabili ndemona abo abomfwa no kutetekela mu mbilansuma iyi balepokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Ndetotela Mupashi wa Mushilo uwampele amaka aya kushimikila imbilansuma iyi. Ninjishiba ukutila nangula umweo wandi onse ukapelebela ukulemba pa fintu fyonse ifyo Mupashi wa Mushilo ancitila. Mupashi wa Mushilo alansuminisha ukwikala na menshi ya mweo ayalepongoloka ukufuma mu mutima wandi. Ndepelo kutotela kuli Wene uwikala muli ine.
Umupashi wa Mushilo ulemika ulukuta ulwenda Nankwe ukupitila mu mbilansuma ya menshi no Mupashi
Limo naile mu matololo ukubile mbilansuma iyayemba. Pali iyo nshita, Lesa alintungulwile ku ka musumba akanono kabili na kumenye ibumba ilinono ilya Bantu abalefwaya Lesa. Lesa antungulwile ukubile mbilansuma kuli bene, iya balengele ukukwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Nabo balipokelele Mupashi wa Mushilo pa kukutika no kutetekela mu mbilansuma iyayemba. Umupashi wa Mushilo walibatungulwile ukuba abakubombela ca pamo na ine, kabili naishile tampo kushimikila iyi mbilansuma kwi sonde lyonse pamo nabo ukufuma fye apo pene.
Pali ilya inshita bali fye ibumba ilinono ilya Bantu, ababula icilonganino icili conse. Balefwaya ukwikala ukulingana ne cebo ca kwa Lesa, lelo balelila kuli Lesa ku kukubelela imembu shabo pamulandu wa bunkole bwabo mu lubembu. Mupashi wa Mushilo wantungulwile kuli ili bumba lya Bantu no kuncinkula ukushimikila iyi mbilansuma iyayemba. Nalemono kutila Mupashi wa Mushilo alibateyenye bonse bena na ine ukuti twinge kumana pamo. Lesa alintungulwile ukushimikila imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi ukutendeka pa nshila ya fya malambo nge fyo calembwa mu bwina Lebi, kabili abantu balipokelele Mupashi wa Mushilo ukupitila mu mashiwi ya mbilansuma iyayemba.
Lesa alisaimiko lukuta lwa Mupashi wa Mushilo pamo na abo abena kutetekela mu mbilansuma. Mupashi wa Mushilo alibasalile ukuba abasambi ba kwa Yesu ukupitila mu mbilansuma. Nomba impanga ishingi na shitampo kupokelela Mupashi wa Mushilo no kwingila mu lukuta.
Mupashi wa Mushilo alintungulwile ukwamba isukulu lya mulimo no kwimya abasambi. Alinjafwilishe ukusambilisha amashiwi ya kwa Lesa ku Bantu kabili alibafwilishe ukusambilila no kunakila ku citetekelo kabili no kupyunga nga ababomfi ba kwa Lesa. Alisuminishe imilimo ya mbilansuma iyayemba ukucitika konse uko baile, kabili Lesa alimike inkuta Shakwe ukupitila muli bena. Mupashi wa Mushilo acili aletungulula ababomfi Bakwe ukushimikila imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi. Umupashi wa Mushilo watungulwile abalungami, abapokelele ukulekelelwa kwa membu, ukwikatana no lukuta no kupalwa ukwikala umweo wa bulungami pano isonde.
Satana alebepa abantu ukufuma panshita ya kale kabili akulatwalilila ukucitefyo. Satana aleba abantu ukutila kuti bapokelela Mupashi wa Mushilo ukupitila mu mapepo ya kulapila, no kufunga nangu ukushimpwapo amaboko. Ici te cishinka iyo. Abantu te kuti bapokelele Mupashi wa Mushilo ukupitila mu mapepo ya kulapila nangula ukushimpwapo amaboko. Kuti fye bapokelela Mupashi wa Mushilo ilyo baelelwa ku membu shabo shonse pa kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, iyo Lesa atupela. Ubu ebupilibulo bwa icine ku kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Mupashi wa Mushilo na twalilila ukutungulula abasambi ba kwa Yesu Kristu ukubile mbilansuma ya menshi no Mupashi mukutila bafwilishe abantu ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Umupashi wa Mushilo naututungulula ifwe ukucita ubupyungishi bwa kulemba amabuku isonde lyonse
Kwati fye Paulo ashile mbilansuma iyayemba mu makalata yakwe, Mupashi wa Mushilo uwikala mu mutima wandi alinjafwilisha ukubila no kusabankanya imbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi mu malembo. Uyu emulandu wine tulembela amabuku ya Bwina Kristu umusangwa imbilansuma iyayemba, iyitungulula abena kutetekela ukupokelela Mupashi wa Mushilo. Pakubala twatendeke no tupepala utunono umwali amabula ayanono, lelo amabuku yesu umwaba imbilansuma iyayemba yalisabankanishiwa isonde lyonse.
Mupashi wa Mushilo uwikala muli ine atungulwile abantu abengi ukwingila mu lukuta panuma ya kulekelelwa imembu shabo pa kubelenga amabuku no kutetekela mu mbilansuma iyayemba mu fitundu ifya lekana lekana. Alitutungulwile ukubile mbilansuma iyayemba mu fyalo ifili 150 isonde lyonse, ukubikako na United States.
Mupashi wa Mushilo wacinkwile ulukuta ukupepelapo pa mulimo we sonde lyonse kabili naututungulula ukwilula imbilansuma iyayemba mu fitundu ifingi no kubila ukupitila mu bupyungishi bwa kulemba amabuku pakuti abengi abekala calo bengomfwa no kutetekelamo. Mupashi wa Mushilo walintungulwile ukubomba pamo na basambi abapya mu fyalo fimbi no kushimikila imbilansuma ca pamo nabo. Ndepelo kutotela ku Mupashi wa Mushilo.
Mupashi wa Mushilo waiswile muli ine ne cikabila ca kushimikila imbilansuma mu Russia. Mupashi wa Mushilo antungulwile ukupepa kabili no kutupela ishuko lya ku kumanya abalefwailisha icine mu Russia bakasabankanya kabili no kushimikila kuli bene imbilansuma iyayemba. Ili elintu baumfwilepo imbilansuma iyayemba. Elyo nomba bapokelele Mupashi wa Mushilo nga ifwe, panuma ya kumfwa no kutetekela imbilansuma iya yemba iya menshi no Mupashi.
Umo muli bene, ali Kasambilisha mukalamba mwi sukulu lya masambililo ya pamulu mu Moscow, apele uku ukuyebelela kuli ne panuma ya kumfwa imbilansuma ya menshi no Mupashi.
“Nalitetekele muli Lesa pa myaka 6, lelo natetekele ukwabula ukwumfwikisha Wene. Lelo, panuma ya kumfwa pa lwa mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi, nalikwete icitetekelo ica kosa ku mutende mu mutima wandi. Icine cine ndetotela Shikulu. Naletontonkanya ukufika ilyo naishile kwata umweo wa bukapepa ukupitila mu citetekelo ca cishinka. Umweo wandi wa bukapepa walemona fye pa kutetekela mu mulopa wa kwa Yesu, uwafwile pa membu shesu. Lelo, nshakwetepo itontonkanyo nangu limo ukutila Lesa alisangulwile akale imembu shandi shonse.
E lyo nomba naishile kumana na Shimapepo uwa fyalwa libili no kumfwa pa lwa mbilansuma iyayemba iyo Lesa atupela, kabili no kusambililapo ukutila nali ncili umubembu. Nalyeseshe ukusanga ifingi pa lwa mbilansuma kabili na pa fyo cipilibula ukubo muntu mulungami. Nalisaishiba ukutila imembu shandi shonse shali bikilwe pali Yesu ilyo abatishiwe. Yali ni mbilansuma iyayemba. Nalisaishibo kutila te lubembu fye lwa cifyaliwa, lelo ne membu shandi sha cilabushiku kabili ne membu shonse sha kuntanshi shali bikilwe pali Wene ukupitila mu lubatisho Lwakwe. Nasangile insansa shikalamba sha kufyalwa libili pa kumfwa no kutetekela mu mbilansuma ya yacine.”
Abengi abekala Russia, pamo pene noyu kasambilisha, balipokelele Mupashi wa Mushilo pa kumfwa no kutetekela mu mbilansumaiyayemba iya menshi no mupashi. Nomba ulukuta lwa Mupashi wa Mushilo lwali limbwa kulya, kabili na bengi abantu nabatampo kutetekela mu mbilansuma iyayemba ukupitila mu mulimo wa Mupashi wa Mushilo. Lesa acitile ifi fintu fyonse, kabili eco ndepelo kutotela ku kalamba kuli Mupashi wa Mushilo.
Mupashi wa Mushilo uwikala muli ine wandengele ukuba umwina Kristu uwa fyalwa libili, nga bonse balya abatetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi, kabili nomba ndashimikila imbilansuma iyayemba kwi sonde. Asuminishe amabuku yesu pa mbilansuma iyayemba ukwilulwa cilanshita temu Cingeleshi ceka iyo, lelo na mu fitundu ifingi isonde lyonse. Atulengele ukushimikila iyi mbilansuma iyayemba isonde lyonse. Ndepelo kutotela kuli Mupashi wa Mushilo. Na imwe bene kuti mwapokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Lesa alefwaya imwe ukukwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Abantu abengi balesho kupokelela Mupashi wa Mushilo pa kwita pe shina Lyakwe na pa kupepa amapepo ya kulapila kuli Lesa. Lelo, ukwesha ukupokelela Mupashi wa Mushilo ukwabula imbilansuma ya menshi no Mupashi, iyo Yesu atupele, cilubo. Ukusoso kutila umuntu kuti apokelela Mupashi wa Mushilo ukwabula imbilansuma iyayemba iya kwa Yesu iya menshi no Mupashi lisambilisho lya bufi.
Bushe abasambi ba kwa Yesu bapokelele Mupashi wa Mushilo ukwabula ukutetekela mu mbilansuma iyayemba iyo Yesu abapele? Nakalya, te fyo. Mufwile ukwishiba ukutila shino nshiku Mupashi wa Mushilo wikala muli abo abatetekela mu mbilansuma iyayemba iya menshi no Mupashi, kabili na menshi ya mweo aya Mupashi wa Mushilo ya lapongoloka ukufuma mu mitima shabo. Nangula ni pali ino yine nshita, amenshi ya mweo ya Mupashi wa Mushilo yalepongoloka ukufuma mu mutima wandi pamo ne mbilansuma iyayemba. Halleluyah, ndetotela Shikulu.