- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
ISAMBILISHO 8: UMUPASHI WA MUSHILO
[8-10] Endeleni mu Mupashi! (Abena Galatia 5:16-26, 6:6-18)
(Abena Galatia 5:16-26, 6:6-18 )
“Awe ndetila, Endeleni mu Mupashi; e lyo tamwakafishepo ulunkumbwa lwa mubili. Pantu ifinkumbwo mubili fipinkana no Mupashi, ne finkumbwo Mupashi fipinkana no mubili; pantu ifi fibili filalwa, ni mu kuti mwicita ifyo mu temenwe. Awe nga mwa tungulula ku Mupashi, ninshi tamuli bena malango. Lelo imilimo ya bumubili ili pa mbilibili, ni iyi, ubulalelale, ukukowela, bucilende, ukupepo utulubi, ubuloshi, ulupato, ifikansa, akalumwa, icipyu, akafindwe, akapatulula, bucaibela, akaso, ukukolwakolwa, iciwowo, ne fyalingana ne fi; ndemwebela libela, ifyo namwebele kale, nati, abalecite fyabe fi tabakapyane ubufumu bwa kwa Lesa. Lelo ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima; takuli mbela ya kupinkana na bacite fi. Awe aba kwa Kristu Yesu nabatanika bumubili pamo ne fya mufimbila ne fya lunkumbwa fya buko. Nga tuli aba mweo ku Mupashi, twendele mu Mupashi. Twiba na matutumuko, twikalifyanya, twikwatilana akalumwa.”
“Awe uusambilishiwe cebo aleke uumusambilisha akumeko ku fisuma fyakwe fyonse. Mwilufiwa; Lesa tasentekwa; pantu ico umuntu abyala, e co akalobolola. Uubyala ku mubili wakwe wine, ku mubili akalobololako ukubola; lelo uubyala ku Mupashi, ku Mupashi wine akalobololako umweo wa muyayaya. Awe twinenuka mu kucite cawama; antun a nshita iiyene tukalobolola, nga tatutompweke. E ico cena, lyonse ilyo twaba ne nshita, tubombe icisuma kuli bonse, no kucishamo ku ba bwananyina bwa mu citetekelo. Moneni amalembo yakalamba na mulembela ku minwe yandi ine. Abafwayo kutakishisha mu mubili, bene e bamupatikishisho kusembululwa; bacita fye ukuti bepakashilwa pa cimuti Capindama ca kwa Kristu. antun a basembululwa abene tababaka Malango. Lelo bafwaya fye imwe musembululwe, ukuti batakishishe imibili yenu. Lelo kuli ine te kuti kube ukutakisha kumbi, kano mu cimuti Capindama ca kwa Shikulwifwe Yesu Kristu, e mo kuli ine icalo catanikilwa, na ine ku calo nalitanikwako. Pantu ukusembululwa te cintu, nangu kukanasembululwa, kano ukulengwa cipya cipya. Na bonse abendelo mwabela uyu mulingo, pali bene pabe umutende no luse, pali Israele wa kwa Lesa. Ku nshita yashala, umuntu nangu umo empamfya; pantu ine inembo sha kwa Yesu nyenda na sho shashutikwa mu mubili wandi. Ukusenamina kwa kwa Shikulwifwe Yesu Kristu kube pamo ne mitima yenu, mwe bamunyinane. Amene.”
“Awe ndetila, Endeleni mu Mupashi; e lyo tamwakafishepo ulunkumbwa lwa mubili. Pantu ifinkumbwo mubili fipinkana no Mupashi, ne finkumbwo Mupashi fipinkana no mubili; pantu ifi fibili filalwa, ni mu kuti mwicita ifyo mu temenwe. Awe nga mwa tungulula ku Mupashi, ninshi tamuli bena malango. Lelo imilimo ya bumubili ili pa mbilibili, ni iyi, ubulalelale, ukukowela, bucilende, ukupepo utulubi, ubuloshi, ulupato, ifikansa, akalumwa, icipyu, akafindwe, akapatulula, bucaibela, akaso, ukukolwakolwa, iciwowo, ne fyalingana ne fi; ndemwebela libela, ifyo namwebele kale, nati, abalecite fyabe fi tabakapyane ubufumu bwa kwa Lesa. Lelo ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima; takuli mbela ya kupinkana na bacite fi. Awe aba kwa Kristu Yesu nabatanika bumubili pamo ne fya mufimbila ne fya lunkumbwa fya buko. Nga tuli aba mweo ku Mupashi, twendele mu Mupashi. Twiba na matutumuko, twikalifyanya, twikwatilana akalumwa.”
“Awe uusambilishiwe cebo aleke uumusambilisha akumeko ku fisuma fyakwe fyonse. Mwilufiwa; Lesa tasentekwa; pantu ico umuntu abyala, e co akalobolola. Uubyala ku mubili wakwe wine, ku mubili akalobololako ukubola; lelo uubyala ku Mupashi, ku Mupashi wine akalobololako umweo wa muyayaya. Awe twinenuka mu kucite cawama; antun a nshita iiyene tukalobolola, nga tatutompweke. E ico cena, lyonse ilyo twaba ne nshita, tubombe icisuma kuli bonse, no kucishamo ku ba bwananyina bwa mu citetekelo. Moneni amalembo yakalamba na mulembela ku minwe yandi ine. Abafwayo kutakishisha mu mubili, bene e bamupatikishisho kusembululwa; bacita fye ukuti bepakashilwa pa cimuti Capindama ca kwa Kristu. antun a basembululwa abene tababaka Malango. Lelo bafwaya fye imwe musembululwe, ukuti batakishishe imibili yenu. Lelo kuli ine te kuti kube ukutakisha kumbi, kano mu cimuti Capindama ca kwa Shikulwifwe Yesu Kristu, e mo kuli ine icalo catanikilwa, na ine ku calo nalitanikwako. Pantu ukusembululwa te cintu, nangu kukanasembululwa, kano ukulengwa cipya cipya. Na bonse abendelo mwabela uyu mulingo, pali bene pabe umutende no luse, pali Israele wa kwa Lesa. Ku nshita yashala, umuntu nangu umo empamfya; pantu ine inembo sha kwa Yesu nyenda na sho shashutikwa mu mubili wandi. Ukusenamina kwa kwa Shikulwifwe Yesu Kristu kube pamo ne mitima yenu, mwe bamunyinane. Amene.”
Bushe kuti twacita shani pakuti twendele mu Mupashi?
Tufwile ukushimikila no kukonka imbilansuma iyayemba.
Umutumwa Paulo alembele pa lwa Mupashi wa Mushilo mu makalata yakwe kuli Abena Galatia. Muli Abena Galatia 5:13-14 atile, “Pantu imwe, mwe ba bwananyina, mwalitilwe ku kubo buntungwa; ici fye, ubuntungwa bwenu mwisangulula apa kwingililo buntunse, lelo mu kutemwa e mo mubelane abasha. Pantu Amalango yonse yafishiwapo mu cebo cimo, muli ici, ‘Uletemwo mubiyo nga we mwine.”
Mukusondolwela, imbila yakutila pantu twalipusushiwa no kulengwa abantungwa ku lubembu pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba, ta tufwile ukusendo bu buntungwa nge shuko ilya kuitumpa mu lunkumbwa lwa bumubili, lelo ukupitila mu kutemwa tulingile ukubela ubusha umo no mubiye no kukonka imbilansuma iyayemba. Nga ifyo Lesa atupususha Ukufuma ku membu shesu shonse, calilinga kuli ifwe ukubile mbilansuma. Paulo kabili atile “Lelo nga mulasumana no kufunsana, cenjeleni epali mwaonana” (Abena Galatia 5:15).
Endeleni mu Mupashi ukuti mwisushiwemo na Mupashi wa Mushilo
Muli Abena Galatia 5:16 Paulo atile, “Awe ndetila Endeleni mu Mupashi; e lyo tamwakafishepo ulunkumbwa lwa mubili.” Kabili mu malembo 22-26 atile, “Lelo ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima; takuli mbela ya kupinkana na bacite fi. Awe aba kwa Kristu Yesu nabatanika bumubili pamo ne fya mufimbila ne fya lunkumbwa fya buko. Nga tuli aba mweo ku Mupashi, twendele mu Mupashi. Twiba na matutumuko, twikalifyanya, twikwatilana akalumwa.” Apa, Paulo aletwebo kutila nga twaendelamu Mupashi, tukatwala ifisabo fya Mupashi. Mupashi wa Mushilo Alefwaya ifwe ukwendela mu Mupashi. Lelo twikalila muli bumubili.
Ifwe abantunse tulafyalwa no mubili uushingatwala ifisabo fya Mupashi. Nangula twingesha shani ukwendela mu Mupashi, imbela yesu taingalulwa. E mulandu wine ni abo fye abapokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo pa kutetekela mu mbilansuma iyayemba ebangendela mu Mupashi no kutwala ifisabo fya Mupashi.
Lintu Icipingo catwebo kwendela mu Mupashi, cilepilibula ukutila tulingile ukushimikila imbilansuma iyayemba kuti na Bantu bambi bengakwato kulekelelwa ku membu shabo. Nga tuleikalila ku mbilansuma iyayemba iyi, tukalatwala ifisabo fya Mupashi. Mu mashiwi yambi, te cintu Icangalula imbela ya buntunse. Ilyo twaendela pamo ne mbilansuma iyayemba iyi, kuti twatwala ifisabo fya Mupashi, ifili, ukutemwa, ukusekelela, umutende, uluse, icongwe, ubusuma, bucishinka, ukunakilila, ukuteko mutima. Ifisabo fya Mupashi filatwafwilisha ifwe ukupusushako na bambi Ukufuma ku membu shabo ukukwata myeo sha pe.
Ukulwishanya pakati ka lunkumbwa lwa bumubili no kufwaya kwa Mupashi
Paulo atile, “Pantu ifinkumbwo mubili fipinkana no Mupashi, ne finkumbwo Mupashi finkana no mubili; pantu ifi fibili filalwa, ni mu kuti mwicita ifyo mu temenwe” (Abena Galatia 5:17). Pantu ifwe, fwe balubulwa, twalikwata ulunkumbwa lwa bumubili kabili no mupashi pa nshita yimo yine, ifi fibili filapinkana. Kabili ne citumbukamo ca kutila pali fibili tapasangwa ica kwikala mu mitima yesu.
Umupashi ulatutungulula ukukabila, ukufuma panshi ka mitima yesu, ukushimikile mbilansuma iyayemba no kupyungila Shikulu. Ulatulenga ukukwata kupimpa ukuibimba mu milimo ya bumupashi. Ulatwafwilisha ukupususha abantu Ukufuma ku membu shabo pa kubile mbilansuma iyayemba ya kwa Lesa.
Lelo ku lubali lumbi, ifya kufwaya fyesu filakosha ulunkumbwa lwa bumubili ukutila twingaleka ukwendela mu Mupashi. Uku e kulwishanya ukwabako ukwa pe pakati ka Mupashi no lunkumbwa lwa bumubili. Ngo muntu asendwa no lunkumbwa lwa bumubili, alatendeka ukuteyanishisha umubili. Umubili ulasushanya no Mupashi. Tafyampana cimo ne cibiye, eco ukutila twingaleka ukucita ifintu tufwayo kucita.
Kanshi nomba cinshi cifwaikwa pa kwendela mu Mupashi? Kabili fintu fya musango shani ifitemuna Lesa? Lesa atile ukuti ukushimikila no kukonka imbilansuma iyayemba mweo wa kwendela mu Mupashi. Alapela imitima ya kwendela mu Mupashi kuli abo aba kwato kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo, ukuti bengekala umweo wa bumupashi. Ifunde ilyo Lesa atupele ukutwala ifisabo fya Mupashi pa kwendela mu Mupashi cali bukoselesho kabili icipope kuli ifwe ukupususha bambi ukufuma ku membu shabo pa kushimikila imbilansuma iyayemba. Ukwendela mu Mupashi wa Mushilo cilepilibula ukwikala umweo uuletemuna Lesa.
Pakuti twendele mu Mupashi, tulekabila ukukwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Tulingile ica ntanshi ukutetekela mu mbilansuma iyayemba iyo Lesa atupele nga tulefwaya ukupokelela Mupashi wa Mushilo uwikala muli ifwe. Nga tatuletetekela mu mbilansuma iyayemba panshi mu mitima yesu, tatwakapokelele Mupashi wa Mushilo nangula ukusange pusukilo lya kufuma ku lubembu, ico icilepilibula te kuti tukwanishe ukwendela mu Mupashi.
Umupashi ulapela ifwe ukukabila kwa kubile mbilansuma iyayemba, ukupyungila Shikulu no kuleta ubukata kuli Lesa. Ukukabila uku kufuma mu mutima uwaipelesha kuli Lesa kabili no kushimikila imbilansuma iyayemba kwi sonde lyonse. Kabili kufuma mu mutima uo uulefwaisha ukucita conse ico icingabasendela ukubile mbilansuma iyayemba. Abo abatetkela mu mbilansuma iyayemba no kupokelela Mupashi wa Mushilo panuma ilyo baelelwa ku membu shabo e bangakwanisha ukwendela mu Mupashi no kuipelesha abene ku kubile mbilansuma. Ubu ebupyani bwabo bwaku Mupashi ukufuma ku mulu.
Abo abakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo balanakila Mupashi wa Mushilo no kwendela mu Mupashi, nangula bacilli balikwata ulunkumbwa lwa bumubili pantu Mupashi wa Mushilo wikala muli bene. Paulo atile, “Endeleni mu Mupashi.” Ico apilibwile pakulande ci cakutila tufwile ukushimikile mbilansuma iyayemba ya menshi no mupashi iyo Yesu atupele ukutila twingafwilishako na bantu bambi ukwelelwa kwa membu shabo.
Inshita shimbi pa kwenda mu Mupashi, tulenda ukulingana na mubili. Ulunkumbwa lwa bumubili ne fya kufwaya Mupashi filalwishanya cimo ne cibiye mu myeo yesu, lelo ico tulingile ukwishiba no kwiluka bwino cakutila abo abakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo balingile ukwikala umweo wa kwendela mu Mupashi. Ni muli iyi nshila fye e lyo twingakwanisha ukwikala imyeo yesu iyaisulamo na mapalo ya kwa Lesa. Nga cakutila abo abakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo bakana ukutwala ifisabo fya Mupashi, bakapelela ku bonaushi. Emusangwa icitulengo kwikala aba kwendela mu Mupashi.
Twacumfwa ukutila“endeleni mu Mupashi, lelo ifwe bambi kuti twatontonkanya ukuti bushe kuti nacita shani ifi, ilyo nshileumfwapo na Mupashi wa Mushilo muli ine? Ifwe bambi kuti twaishiba fye ukwisushiwamo na mupashi wa Mushilo nga Lesa alimoneke no kulanda kuli ifwe. Lelo uku kukana umfwikisha. Umupashi ulatupela ukukabila ukwikalila mu mbilansuma iyayemba ya menshi no Mupashi.
Kuti kwabe nshita shimbi ilyo twingashininkisho kutila Alekala muli ifwe lelo te kuti mu Mumfwe pantu mwendela muli bumubili. Bambi kuti batontonkanyo kutila nalimo nalala mukati kesu. Ebapokelela Mupashi wa Mushilo lelo bacilli balendela muli bumubili.
Aba Bantu baikoselesha fye muli bumubili bwabo no kucita ukulingana ne fyo ubatunka, lelo balesa mu kucula kuntanshi pamulandu wa fyo umubili ufwaya. Nangula abo abakwato kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo balesho kwikala ukulingana no lunkumbwa lwa bumubili bwabo, pantu batontonkanyo kutila caba mu buntunse ukucite fyo. Lelo abo abanakila bumubili balaba bunkole ku mibili yabo.
Shikulu aletwebo kwikalila ukulingana no Mupashi. Ici cilepilibula ukupyungila imbilansuma iyayemba. Kabili cipilibula ukutila tulingile ukuipelesha fwebene ku mbilansuma iyayemba ya menshi no Mupashi. Ukusekelela mu mbilansuma no kwikalilamo kwikala ukulingo Mupashi. Tulingile ukwikala nge fyo fine pa kusambilila ico cipilibula ukwendela mu Mupashi. Bushe mulendela mu Mupashi?
Bushe umuntu uushakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kuti ayendela mu Mupashi?
Abo abashafyalwa libili tabaishiba ico cipilibula ukwendela mu Mupashi. E fyo, abantu abengi besho kupokelela Mupashi wa Mushilo no kukabila munshila shabo beka. Batontonkanyo kutila ukukabila Mupashi wa Mushilo caba cimo cine no kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.
Mukweshelela, nga abantu balongana mu filonganino mu kukwata amapepo, kapyunga alapepa mu kubilikisha kabili bonse balatendeka ukulila mwi shina lya kwa Shikulu. Bambi muli abo balalanda na mu ndimi kwati nalimo na besushiwamo na Mupashi wa Mushilo, lelo tapali nangu umo, nangula abene, te kuti bomfwikishe ifyo basosa. Lelo, bambi balapona na panshi kabili ne mibili yabo yilatampo kututuma no kusekelela. Icine cine balisushiwamo ne ngulu lelo batontonkanyo kutila na bapokelela Mupashi wa Mushilo. Elyo kulaba icongo ilyo abantu babilikisha“Shikulu, Shikulu! balabilikisha kuli Shikulu, no kulukute filamba kabili no kutota indupi shabo. Ici ilingi line bacito kutila “ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo.”
Kapyunga alalanda mu ndimi ilyo alepange congo ku pulpit, kabili na Bantu balapunda mu kubilikisha “Shikulu! Shikulu! balatemwa sana ifyamusangoyu kabili bambi balalando kutila na bamona ifimonwa fyacimuti ica bwishibilo bwa busuma no bubi mwi Bala lya Edene kabili ne cinso ca kwa Yesu ilyo baciponena mu cimonwa. Balafisenda ifi fintu mu kukana umfwikisha nge nshila sha kupokelelamo Mupashi wa Mushilo, ukwisushiwamo na Wene kabili no kwendela muli Wene. Imilimo yabo iishalubana yitendeka Ukufuma ku kukana umfwikisha cebo ca kwa Lesa kabili na Mupashi wa Mushilo.
Endeleni mu Mupashi. Ifi e fyo Lesa alesosa kuli abo abafyalwa libili. Cilepilibulo ukucita fintu ifiletemuna Wene. Paulo apashene imilimo ya bumubili ku fisabo fya Mupashi wa Mushilo. Atile, “Lelo ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima” (Abena Galatia 5:22-23).
Ukwendela mu Mupashi cilepilibula ukushimikile mbilansuma iyayemba no kupususha abantu bambi ku membu shabo. Nga twacite fi, tukakwanisho kutwala ifisabo fya Mupashi. Ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, bucishinka ukunakilila, ukuteka umutima, kabili tukakwanisho kutwale fisabo ifi lilya nga twaikalila kumbilansuma iyayemba. Nga umuntu alepyunga no kubile mbilansuma iyayemba, ukuipelesho mwine, pamulandu wa mbilansuma, ninshi kuti aikalo mweo wa mubupashi uwaisushiwamo no Mupashi wa Mushilo.
Nge cisabo ca Mupashi, “ubusuma” cilepilibula ukucita imilimo iyisuma. Kabili cilepilibula imbela iyisuma. Ukutwalilila mu mbela iyisuma ku mbilansuma ayayemba kabili no kucita icintu ico cikalenga abantu ukunonkamo e ku cito busuma kwine. Ubusuma ubwapulamo pa cinso ca kwa Lesa ku bile mbilansuma ku busuma bwa Bantu bambi.
Kabili“icongwe kuumfwile cikuku abantu. Uyo uwasenaminwa ku Bantu bambi alapyungila imbilansuma no kutekanya kabili ne congwe cikaba mu mutende. Uyo uwendela mu Mupashi alabo wansansa pa kumona umulimo wa kwa Shikulu ulefikilishiwa, alatemwa ukucito mulimo Wakwe, alatemwa abanankwe kabili alabo wa cishinka mu fintu fyonse. Nangula tapali uwabebelo kusalapo pali ifyo balecita, uyo uwakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo alabo wa cishinka mu mulimo wakwe ukufikila ilyo wafikilishiwa. Alabo watekanya kabili uwateko mutima. Alikwata ifisabo fya Mupashi. Umuntu uwakwata Mupashi wa Mushilo mukati kakwe alingile ukwenda mu Mupashi. Ni lyo fye nga acite fyo, e lyo engakwanisha ukutwala ifisabo.
Kabili kuti mwatwale fisabo fya Mupashi nga muleendela mu Mupashi. Lelo nga tamulecite fyo, mukalaenda fye mu lunkumbwa lwa bumubili. Amalembo yatila muli Abena Galatia 5:19-21, “Lelo imilimo ya bumubili ili pa mbilibili ni yi ubulalelale, ukukowela, bucilende, ukupepo utulubi, ubuloshi, ulupato, ifikansa, akalumwa, icipyu, akafindwe, akapatulula, bucaibela, akaso, ukukolwakolwa, iciwowo, ne fyalingana ne fi; ndemwebela libela, ifyo namwebele kale, nati, abalecite fyabe fi tabakapyane ubufumu bwa kwa Lesa.”
Imilimo ya ku mubili ili pa mbilibili
Imilimo ya bumubili ili pa mbilibili. Umulimo wa kubalilapo wa bumubili “ubucende,” icilepilibula ukuitumpa mwi senge ilishiyene no mwanakashi nangula umwaume. Icabubili ni “ubulalelale.” Ica butatu ni “ukukowela.” Icalenga bune “bucilende,” icilepilibula ulunkumbwa. Ica lenga cisano “ukupepo tulubi,” icilepilibula ukupyungila imilungu imbi ukucila Lesa. Icalenga mutanda “ubuloshi.”” Kabili icalenga cinelubali “ulupato.” Nga umuntu uwabula Mupashi wa Mushilo aleenda ukulingana na bumubili, alanga fye ulupato lwakwe ku Bantu bambi ukulingana ne mbela yakwe ya lubembu. Icalenga cine konse konse “iciwowo” ici cilepilibula ukulalaka na banesu nangu balupwa. Fimbi ni “akalumwa, icipyu, bukaitemwe.” Ifi fyonse ni mbela ya Bantu abendela muli bumubili.
Icalenga ikumi ni “ifikansa.” Nga umuntu aleenda ukulingana na bumubili, cali kosa kuli wene ukucito mulimo wa lukuta kabili akaleka no kulaya ku lukuta pa lwakwe mu kuitemenwa eka. Icalenga ikumi na cimo ni “bucaibela.” Uyo uwendela muli bumubili acite fyo mukutemuna ukufwaya kwakwe umwine. Lelo uyo mweo walipusanako ku bufwayo bwa kwa Lesa ukuti alesa mukutaluka ku mbilansuma iyayemba. Bucaibela cipilibula Ukufuma ku cishinka ca mu Cipingo. Takuli nangu umo uwakwata icitetekelo mu cebo ca kwa Lesa no kwendela mu Mupashi uufumako ku kufwaya kwa kwa Lesa. “Akafindwe, imisoka, ukukolwakolwa, iciwowo” na fyo milimo ya bumubili. Abo abendela fye ukulingana na bumubili bacita ifi fintu ku kulekelesha. E mulandu wine Shikulu aletila, “Endeleni mu Mupashi.” Ifwe, abafyalwa libili, tulingile ukwendela mu Mupashi.
Abo abashilafyalwa libili ta bakwetepo ulubali lelo ulunkumbwa lwa bumubili mu mitima yabo. E mulandu wine besa mu kuibimba mu “bulalelale, ukukowela, ububifi na mu kupepo tulubi.” Bakapyunga babufi abashafyalwa libili balacito “buloshi” pa babakonka ukubabeleleka ukusonke ndalama ishingi. Balapela Imilimo shikankala ne fifulo fya pamulu fya lukuta kuli balya abasonka indalama ishingi. Abo abekalila muli bumubili balanga ulupato lwabo kuli bambi. Balakanye nkuta mu filonganino ifingi, no kuitakisha pa filonganino fyabo no kumona bambi ukuba bacaibela. “iciwowo, akalumwa, icipyu, bucaitemwe, ifikansa, bucaibela, akafindwe” fyonse fyaba mu mitima ya abo abashafyalwa libili. Cikaba cimo cine na kuli ifwe fwe bashila nga twaendela fye kuli bumubili.
Umupashi ulenga abena Kristu abafyalwa libili ukutwala ifisabo ifya Mupashi wa Mushilo
Abo abafyalwa libili balingile ukubile mbilansuma iyayemba. Nge fyo cakosa kuli ifwe ukukonka Shikulu eka, tulingile ukubomba mulimo wa kupyungila imbilansuma iyayemba pakuibimba mu Lukuta lwa kwa Lesa. Tulingile ukupepela capamo no kuipelesha amaka yesu ukuti tube umuntu uwendela mu mbilansuma iyayemba ya Mupashi. Abantu abendela mu Mupashi balekala ukubile mbilansuma ya menshi no Mupashi. Mu mashiwi yambi, ukwenda ukulingana na bumubili cipilibula ukwikala umweo wa bucaibela ilyo ukwendela mu Mupashi cilepilibula ukubomba ukupususha imyeo sha Bantu bambi. Abengi abena Kristu abafyalwa libili bekalo mweo wamusangoyu. Bekalila ku busuma bwa Bantu bambi.
Kwaliba amabumba ya Bantu pe sonde abashatala umfwapo imbilansuma iyayemba. Twalibatemwa abantu ba mu Afrika na Asia. Twalitemwa bonse abantu ba mu Europe na America pamo pene no tufyalo twa patali. Tulingile twalanga ukutemwa kwesu paku beshibisha imbilansuma ya menshi no Mupashi.
Tulingile ukwendela mu Mupashi. Takwaba amalango ayasusha ifi. “Lelo ifisabo fya Mupashi kutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima; takuli mbela ya kupinkana na bacite fi” (Abena Galatia 5:22-23). Bushe kwaliba ifunde ilipinkana ne fi? Nakalya. Ili e funde lya Mupashi ilo tufwile ukunakila. Paulo atwebelo kwendela mu Mupashi. Nga filya cali kuli Shikulwifwe apelo mweo Wakwe kuli ifwe ababembu, tulingile ukubile mbilansuma kuli bambi. Ukupususha bambi Ukufuma ku membu shabo e kwendela mu Mupashi. Tulingile ukwendela mu Mupashi.
Paulo atile muli Abena Galatia 5:24-26, “Awe aba kwa Kristu Yesu nabatanika bumubili pamo ne fya mufimbila ne fya lunkumbwa fya buko. Nga tuli aba mweo ku Mupashi, twendele mu Mupashi. Twiba na matutumuko, twikalifyanya, twikwatilana akalumwa.” Tulingile ukwikalila ukupususha imyeo isha luba nga cakutila tuli no kwikala mu Mupashi. Tulingile ukucita umulimo wa Mupashi no kwende Nankwe. Mupashi wa Mushilo uo Lesa atupele ulatutungulula ukwikala na Yesu Kristu mu mitima yesu. Mupashi wa Mushilo ni Mfumu ya ukutemwa. Lesa alatubomfya ifwe ukuba nge fimbayambaya fya kutemwa kwakwe.
Paulo atile, “Awe aba kwa Kristu Yesu nabatanika bumubili pamo ne fya mufimbila ne fya lunkumbwa fya buko” (Abena Galatia 5:24). Kabili atile ukutila abo abafyalwa libili balifwa pamo na Yesu Kristu. Abo abafyalwa libili icine cine balifwa pamo na Yesu. Tatwiluka fye, lelo twalifwile pamo na Yesu Kristu lintu atanikwe ukulipila pa membu shesu. Mu mashiwi yambi, icishinka cakutila Yesu alitanikwe cipilibula imwe na ine twalifwile Nankwe pa Capindama. Imfwa Yakwe yali ni imfwa yesu kabili ukubuka Kwakwe kwimininako ukubuka kwesu. Imwe na ine twikala no kufwa muli Yesu Kristu ukupitila mu citetekelo cesu. Tulekabila ukukwata icitetekelo. Icitetekelo cesu cilatutungulula ukwendela mu Mupashi.
Lesa alitupela amaka ya kwendela mu Mupashi. E ico, ifwe abaelelwa ku membu shesu shonse tufwile ukwendela mu Mupashi. Abo abapokelela Mupashi wa Mushilo balingile ukutotela ukutila imembu shabo shalielelwe kabili no kuipelesha ku kubile mbilansuma iyayemba kwi pusukilo lya baluba. Nangula umuntu elelwa ku membu shakwe no kufyalwa libili, akapatulwa ku lukuta lwa kwa Shikulu no kuikana pyungila Wene nga cakutila aleikalila mu lunkumbwa lwa bumubili. Imwe na ine tulingile ukwikalila mu imbilansuma ya menshi no Mupashi ukufikila Ubushiku bwa kwa Shikulwifwe Yesu Kristu.
Twiba na matutumuko lelo twikalile mu mwisulo wa Mupashi wa Mushilo
Paulo atile, “Twiba na matutumuko, twikalifyanya, twikwatilana akalumwa.” Bushe amatutumuko ninshi? Kwendela mu lunkumbwa lwa bumubili. Kwaliba abantu abengi pano isonde abekalila mu matutumuko yabo abene. Abantu abengi bala bomfya ndalama, ukulwila umupando, kutemwa ubusuma bwa pano isonde kabili no kwikalila apa nomba. Tamwaba isubilo muli ifi, fikabola no kupwa mukuya kwa nshita. E mulandu wine abantu abendela ukulingana na bumubili betwa abamatutumuko. Nangula abantu balikwata ubunonshi, bushe mwaliba umutende uwa cine mu mitima yabo? Ifisabo fya Mubili filabola ukwabula ukukokola. Ifintu fya pano calo tafyakwate ncito ku myeo sha bambi kabili shaliibela fye. Baliba abasuma fye kuli bumubilibwabo beka.
Icipingo citila, “Kuli uyo uusalanganya, lelo alelundapo; umbi uulesha ico afwile ukupela, wene alola ku kubulwa” (Amapinda 11:24). Abo abashafyalwa libili balesho kuleshe ndalama sana. Pantu ifintu fya pano isonde fyalikwato bupilibulo kuli bena, tabakwete incende muli bene ukwafwilishako bambi. E mulandu wine balefwaya fye ukuyafwilisha imyeo yabo beka. Lelo casoswo kuti mu Cipingo ukutila kwali uulesha ico afwile ukupela, wene alola ku kubulwa. Abantu balenda ukulingana no lunkumbwa lwa bumubili, lelo ifyakutumbuka fyaba fimo fine ukulekeleshiwa ku mfwa. Ifi fyonse fitumbuka mu kuitutumuna.
Abo abatemwa ukukonka ukukabila kwa Mupashi
Paulo alefwaya ukwikala umweo mu Mupashi. Kabili acitile ifi. Asambilishe ifwe ukwikala bwino ukupitila mu cebo ca kwa Lesa. Atile muli Abena Galatia 6:6-10, “Awe uusambilishiwe cebo aleke uumusambilisha akumeko ku fisuma fyakwe fyonse. Mwilufiwa; Lesa tasentekwa; pantu ico umuntu abyala, e co akalobolola. Uubyala ku mubili wakwe wine, ku mubili akalobololako ukubola; lelo uubyala ku Mupashi, ku Mupashi wine akalobololako umweo wa muyayaya. Awe twinenuka mu kucite cawama; pantu ku nshita iiyene tukalobolola, nga tatutompweke. E ico cena, lyonse ilyo twaba ne nshita, tubombe icisuma kuli bonse, no kucishamo ku ba bwananyina bwa mu citetekelo.”
Paulo acinkwile abo abaishiba icebo ca kwa Lesa ukwakana ku fintu fisuma na bakasambilisha babo. Ico apilibwile pa kuti “ifintu fisuma” cali ukutemuna Shikulu pa kupususha imyeo sha luba ukupitila mu mweo wa kwendela mu Mupashi no kubile mbilansuma. Abo abafyalwa libili balingile ukuikumako kuli abo abasambilisha no kwendela mu Mupashi pa kukwata amatontonkanyo yamo yene, ukutemwa kabili no bupingushi bumo bwine.
“Uumusambilisha akumeko ku fisuma fyakwe fyonse.” Ifintu fusuma cilepilibula ukupususha bambi Ukufuma ku membu shabo ukupitila mu lukuta. Paulo atwebelo kucita ifintu fyonse mwitontonkanyo limo line, mwi pepo limo line na mu kuipelesha kumo kwine. Tulingile ukucito mulimo wa kwa Shikulu ca pamo.
Paulo atile, “Mwilufiwa; Lesa tasentekwa; pantu ico umuntu abyala, e co akalobolola. Uubyala ku mubili wakwe wine, ku mubili akalobololako ukubola.” Apa, “ukusentekwa cipilibula“ukulufya no kuteya. Eco “Mwilufiwa; Lesa tasentekwa” cipilibula mwilufya no kuteya Lesa. Kwati, umo tafwile ukusenda amashiwi ya kwa Lesa mukuyangusha, ukuyelula mu ma mashiwi yakwe umwine ukufilwa ukutetekelamo. Paulo atile, “pantu ico umuntu abyala, e co akalobolola.” Ici cilepilibula ukutila uyo uubyala ku mubili akalobolola ukubola, lelo uyo uubyala ku Mupashi akalobolola umweo wa muyayaya.
Bushe kuti twalobolole nshi nga twaikalila mu mbilansuma iyayemba ya menshi no Mupashi? Tukalobolola umweo wa muyayaya ne pusukilo pa membu shesu. Tukalobolola ifisabo fya Mupashi pa kutungulula imyeo shimbi ku bulubushi bwa membu shabo na ku mweo wa muyayaya ukupitila mu mapalo ya kwa Lesa.
Lelo nga pa bantu abekalila pa lunkumbwa lwabo beka? Balalobolola ukubola kabili tapaba na cimbi kano fye imfwa kumpela. Takwaba ica shalako kuli bene panuma ya mfwa yabo. Umuntu alafyalwa na maboko ayashikwete kantu kabili no kufwa na maboko ayashikwete kantu.
Nga cakutila alecito umulimo wa kupususha bambi Ukufuma ku membu shabo, bakalobolola ifisabo fya Mupashi no kukwata umweo wa muyayaya. Lelo nga atwalilila ukwendela mu lunkumbwa lwa bumubili, alalekeleshela ukulobolola ukubola. E lyo engalobolola ifitipu no kupelako bambi ifitipu. E ico, Paulo, uwaishibe ifintu fyonse pa lwa kwikalila mu citetekelo, aebele ifwe ukukanaenda ukulingana na bumubili.
“Awe twinenuka mu kucite cawama; pantu ku nshita iiyene tukalobolola, nga tatutompweke.” Paulo ali umubomfi wa kwa Lesa uwayendele mu Mupashi. Ilyo abantu bamona mu Cipingo ukutila alyendele mu Mupashi, bambi kuti batontonkanyo kutila Mupashi wa Mushilo wali mwebele pa lwakwe ukucite fintu ifyapala,“Paulo, kabiye ku kuso ukakumanye uyu muntu nangula“ufwile watalukako kuli uyo muntu. Lelo ici te cine.
Aendele mu Mupashi pa kubile mbilansuma ye pusukilo kuli bambi no kwafwilisha ukupusushe myeo shabo. Paulo kabili apyungile Shikulu pa kuba ca pamo na abo abaleyendela mu Mupashi. Pakati ka bena Kristu, kwaliba abantu abashendela mu Mupashi lelo bendela mu lunkumbwa lwa bumubili. Tabapokelele Paulo lelo balemususha kabili no kumupakasa icine cine. Paulo atile takwete ulubali na abo abalepinkana nakwe pamo na basambi ba kwa Yesu Kristu.
Nga mulefwaya ukwendela mu Mupashi, mulingile ukwikalila mu mbilansuma. Abasembululwa balepelo mulandu Paulo kabili no ku mupakasa Paulo. Muli Abena Galatia 5:11 kuletila, “Na ine, mwe bamunyinane, nga ncili ndebilo kusembululwa, nga cinshi ndepakashilwa na nomba? Ninshi ica kupuntula ca cimuti Capindama califumiwa.” Abasembululwa bali ni abo abaishibe pa lwa micitile ya kusembululwa, ukusoso kutila, “Nangula umuntu na fyalwa libili ku citetekelo muli Yesu, alingile ukusembululwa. Nga tasembulilwe, te mwana wa kwa Lesa. Mulandunshi balemupakashila? Paulo atetekele ukutila ubulubushi ne palo lya mweo wa muyayaya fyaishile ukufuma ku citetekelo mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Ifi e fyo aleshimikila.
Icitetekelo icilenga abantu ukuba abalungami cifumina ku kumfwa icine no kucishimikila. Paulo asendele cishinka ca menshi no Mupashi ukube cikankala. Atetekele ukutila abo abaishibe cishinka balekwanisho kwendela mu Mupashi kabili no kutila ta kwalekabilwa ukusembululwa. Ifi e fyo alshimikila. Lelo abasembululwa batetekelo kutila ukusembululwa cali ulubali ulukankala ku citetekelo ca muntu kwi pusukilo. Eco, takuli imbilansuma imbi ukucila iyo Lesa atupele kabili eico tatufwile ukulundapo nangula ukufumyako icili conse.
Ilyo Paulo ayendele mu Mupashi, alisulilwe no kupakaswa ku ba Yuda babiye. “Abafwayo kutakishisha mu mubili, bene e bamupatikishisho kusembululwa; bacita fye ukuti bepakashilwa pa cimuti Capindama ca kwa Kristu. Pantu na basembululwa abene tababaka Malango. Lelo bafwaya fye imwe musembululwe, ukuti batakishishe imibili yenu. Lelo kuli ine te kuti kube ukutakisha kumbi, kano mu cimuti Capindama ca kwa Shikulwifwe Yesu Kristu, e mo kuli ine icalo catanikilwa, na ine ku calo nalitanikwako. Pantu ukusembululwa te cintu, nangu kukanasembululwa, kano ukulengwa cipya cipya” (Abena Galatia 6:12-15). Paulo atile ku basembululwa, “Abafwayo kutakishisha mu mubili, bene e bamupatikishisho kusembululwa; bacita fye ukuti bepakashilwa pa cimuti Capindama ca kwa Kristu.”
Paulo alengele nsoni balya abaleyenda mu lunkumbwa lwa bumubili. Baleyendo kulingana no lunkumbwa lwa bumubili mu milimo kabili kwali abengi abantu abali nga bena. Lelo Paulo alilekele ukwampana nabo. Paulo atile, “Lelo kuli ine te kuti kube ukutakisha kumbi, kano mu cimuti Capindama ca kwa Shikulwifwe Yesu Kristu.” Yesu Kristu alibatishiwe kuli Yohane ukusende membu shonse isha ba pano isonde no kufwa pa capindama ukupususha Paulo na bonse abantu abo Shikulu Lesa wesu aleita. Paulo atile, “Kuli Yesu Kristu, e mo kuli ine icalo catanikilwa, na ine ku calo nalitanikwako. Pantu ukusembululwa te cintu, nangu kukanasembululwa, kano ukulengwa cipya cipya.” Paulo, uwafwile kwi sonde, alikele no mweo libili ukupitila muli Yesu Kristu.
Ifwe twalifwa muli Yesu Kristu. Lelo inshita shimbi tulalaba ici cine. Tulingile ukutetekelamo. Nga tatukwete icitetekelo muli ici cine, ninshi twalikakwa no lunkumbwa lwa bumubili kabili na ku ndupwa shesu, kabili ici cilatulesho kwendela muli Shikulu. Umubili wesu wali kwata ubunake ica kutila ne ndupwa shesu kumo te kuti shitwafwilishe ukumukonka Wene. Ni Shikulu fye e wingatwafwilisha. Lelo nomba twalitanikwa kwi sonde. Bushe umuntu uwafwa kuti ayafwilisha shani abantu aba pano calo mu fintu ifya pacalo? Abantu abafwa te kuti bakwate ulubali mu fintu fya pano isonde.
Yesu alibukile kubafwa. Ukubuka Kwakwe kubafwa e kwatulengo kufyalwa libili ku mweo upya wa mu Mupashi. Apa na tukwato mulimo upya, ulupwa lupya, ne subilo lipya. Tuli abantu abafyalwa libili. Ifwe, nga abashilika ba ku mulu, twalikwata umulimo wakubile cebo ca kwa Lesa. Paulo aliyebelele ukutila alisabo muntu pa kwafwilisha abantu bambi ukusange pusukilo te kupitila muli bumubili iyo lelo ukubomfya inshila sha bumupashi. Atile ukuti alifwa akale pamo kabili alifyalwa libili ukupitila muli Yesu Kristu. Natubombeshe ku kuba abantu abakalayebelela fimo fine mu fisumino fyesu.
Paulo atile muli Abena Galatia 6:17-18, “Ku nshita yashala, umuntu nangu umo empamfya; pantu ine inembo sha kwa Yesu nyenda na sho shashutikwa mu mubili wandi. Ukusenamina kwa kwa Shikulwifwe Yesu Kristu kube pamo ne mitima yenu, mwe bamunyinane. Amene.” Paulo asendele inembo sha kwa Shikulu Yesu. Tasakamene pa bumi bwakwe kuli Shikulu mukutila aendele mu Mupashi. Takwanishe no kulemba, pantu alilekele ukumona bwino. Eco te yanono Amakalata ya Paulo ayalembelwe na banankwe nga tertius ilyo aleshimikile cebo ca kwa Lesa. Nangula ali uwanaka ku mubili, ali ne nsansa ukukwanisho kwendela mu Mupashi no kulanda ati, “E ico tatunenuka; lelo nelyo ubuntu bwesu bwa ku nse bonaika, ubwa mu kati bwena bulengwa cipya cipya ubushiku no bushiku” (2 Abena Korinti 4:16).
Paulo alecinkula ifwe ukuba abantu abakwenda mu Mupashi. Kabili aleti,“ukwendela mu Mupashi cipilibula ukwikalila imbilansuma. Imwe na ine tulingile ukucikwata mu matontonkanyo yesu ico cipilibula ukwendela mu Mupashi. Tatufwile ukukonkaisha ifintu fya mupu lelo tupyungile no kwikalila imbilansuma. Natwendele mu Mupashi ku citetekelo mu myeo shesu shonse.
Nomba pa kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, Umupashi wine waba mu mitima yesu. Lesa akatemwa sana pa kutumona ifwe tulepepa ukulingana ne mbilansuma. Ukutwale icisabo ca Mupashi cipilibula ukwendele mu Mupashi, no kulubula imyeo. Kuti mwatwale fisabo fya Mupashi, ifili, ukutemwa, ukusekelela, umutende, ukutekanya, icongwe, ubusuma, icishinka, ukunakilila, ukuteko mutima, nga mwayendela mu Mupashi no kwikalila imbilansuma. Ukubile mbilansuma ya menshi no Mupashi, tulingile ukucula, no kuba abacumfwila, no kulango kutekanya kabili no kucite fintu fisuma ku baluba.
Ifisabo fya Mupashi filatwalwa kuli abo abapususha imyeo ishaluba pa kucita ubusuma no kubila imbilansuma iyibalenga ukupokelela ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo. Ifi e fyo cisenda ukutwala ifisabo fya Mupashi no kwendela mu Mupashi.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
