- All e-books and audiobooks on The New Life Mission website are free
- Explore multilingual sermons in global languages
- Two new revised editions in English have been released
- Check out our website translated into 27 languages
ISAMBILISHO 8: UMUPASHI WA MUSHILO
[8-12] Ukwikala umweo wenu uwaisulamo Umupashi wa Mushilo (Tito 3:1-8)
(Tito 3:1-8)
“Balenge ukwibukisho kunakila bamulopwe na bakateka; ukuba ne cumfwila, ukuba abaiteyanya ku mulimo onse usuma, ukupontelo muntu nangu umo iyo, ukuba ababulo lubuli, aba mutembo ku Bantu bonse. Pantu na ifwe bene kale twali abatumpa, aba bucintomfwa, abaluba, abatekwo busha ku fya lunkumbwa ne fya kwangala fya misango misango; twali abaikala mu bubi na’ kalumwa, twali abapatwa, kabili abapatana. Lelo icongwe no kutemwa abantu ba kwa kwa Lesa Umupusushi wesu fyalimoneke; kabili alitupuswishe, te ku milimo ya bulungami iyo twacitile, lelo umwabelo luse Lwakwe, mu kusamba kwa kufyalwa libili no kulengwa cipya cipya ku Mupashi wa Mushilo, uo apongolwelele pali ifwe mu kufusha, muli Yesu Kristu Umupusushi wesu, ukuti pakulungamikilwa ku kusenamina Kwakwe, tube ipyani umwabelo kucetetekela ku kumono mweo wa muyayaya.
Icebo ici ca cishinka. Kabili ndefwaya iwe ukushimikishe fintu ifi, ukuti abatetekela Lesa baangwe ukutukute milimo isuma. Ifintu ifi fisuma kabili ifya kwafwa ku bantu.”
“Balenge ukwibukisho kunakila bamulopwe na bakateka; ukuba ne cumfwila, ukuba abaiteyanya ku mulimo onse usuma, ukupontelo muntu nangu umo iyo, ukuba ababulo lubuli, aba mutembo ku Bantu bonse. Pantu na ifwe bene kale twali abatumpa, aba bucintomfwa, abaluba, abatekwo busha ku fya lunkumbwa ne fya kwangala fya misango misango; twali abaikala mu bubi na’ kalumwa, twali abapatwa, kabili abapatana. Lelo icongwe no kutemwa abantu ba kwa kwa Lesa Umupusushi wesu fyalimoneke; kabili alitupuswishe, te ku milimo ya bulungami iyo twacitile, lelo umwabelo luse Lwakwe, mu kusamba kwa kufyalwa libili no kulengwa cipya cipya ku Mupashi wa Mushilo, uo apongolwelele pali ifwe mu kufusha, muli Yesu Kristu Umupusushi wesu, ukuti pakulungamikilwa ku kusenamina Kwakwe, tube ipyani umwabelo kucetetekela ku kumono mweo wa muyayaya.
Icebo ici ca cishinka. Kabili ndefwaya iwe ukushimikishe fintu ifi, ukuti abatetekela Lesa baangwe ukutukute milimo isuma. Ifintu ifi fisuma kabili ifya kwafwa ku bantu.”
Bushe kuti twaikala shani umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo?
Tulingile ukumfwikisha ukufwaya kwa kwa Lesa no kushimikile mbilansuma ukulingana nefyo yaba.
Abo abatetekela muli Yesu no ku kwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo bafwile ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Ku bena Kristu, umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo eo Lesa afwaya. Tulingile ukukonka ifipope Fyakwe. Elyo bushe kuti twaikala shani umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo? Tufwile ukumfwikisha ku fyo Umutumwa Paulo alandilepo pali ifi.
Cinshi cifwaikwa pa kwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo?
Muli Tito 3:1 Paulo atile, “Balenge ukwibukisho kunakila bamulopwe na bakateka ukuba ne cumfwile ukuba abaiteyanya ku mulimo onse usuma.” Ica ntanshi pali fyonse, atwebelo kunakila ba mulopwe na bakateka, ukunakila no kuba abaiteyanya ukucito mulimo usuma. Ico apilibwile cali ukuti te kuti twikale umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo nga tatunakile amafunde ye sonde. Mucishinka, nga bakateka ba pano isonde kabili na mafunde ngafya cilikila icine, tatufwile twayabela. Lelo nga cakutila amafunde tayalesusha icitetekelo cesu, tufwile ukuyanakila ukuti tupyungile imbila nsuma mu mutende.
Nifwebo twapokelele ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Bushe nga twakwanishe shani ukuti twikale umweo uwaisulamo Umupashi wa msuhilo atutoba amafunde? E ico, pa kuti twikale umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukukonka amafunde ya pano isonde. Abo abapokelela ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo nabo bafwile banakila amafunde ya bwikashi. Kuti twaenda na Lesa ilyo fye nga twasunga amafunde ya pano isonde.
Tontonkanyenipo acibokutila umo muli ifwe acito mulandu ilyo twacilaya ku lukuta. Bushe kuti akwanisha ukupyungila Shikulu no mutende onse? Bushe kuti akwanisha shani ukwikala ukulingana na masambilisho ya kwa Shikulu nga likalile ku nse ya mafunde? Tatufwile twatoba amafunde ya bwikashi ilyo tuleendela mu Mupashi. Takuli icintu cisuma icisa pa kutoba amafunde. Tulingile ukusunga umutende pa kunakila ifunde. Tulingile ukwesho kwikala imyeo sha bololoke ilyo tulebila imbila nsuma. Pa kwikala abaisulamo Umupashi wa Mushilo, ca mano sana ku bashila ukwikalila ku mafunde ya mu bwikashi.
Tulingile ukuicefya mukati ka mitima yesu
Paulo atile, “Ukupontelo muntu nangu umo iyo, ukuba ababulo lubuli aba mutembo ku Bantu bonse.” Ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, ta tufwile ukupontelo muntu nangu umo iyo, lelo ukuba no mutende, ukutekanya kabili aba mutembo ku Bantu bonse.
Mu mitima ya abo abafyalwa libili, mwaliba ukuicefya, ukuikanya kabili no mutembo. Ici cilacitika pamulandu wa Mupashi a Mushilo uwikala muli ifwe. Paulo atwebelo kutila tatufwile twanyantilila imbila pa kucito lubuli umo no mubiye. Icine cine, tulingile ukulwa ilyo ifunde lya bwikashi lisushishe mbilansuma. Lelo nga talilecita ifyo, tulingile ukwikala mu mutende. Tufwile ukulenga bambi ukutontonkanya pali ifwe, Nangula alemoneka nga inkalamu inshita shimo, lelo wa mutende nga inkunda. Icisumino cakwe mu bwina Kristu cilamulengo kuba uwanakila kabili no muntu uwa mano.”
Tamwaba umutembo nangu ukuicefya mu lunkumbwa lwa mu mubili. Lelo ukupitila mu kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo kabili na mu kupitila muli Shikulu uwa tupuswushe Ukufuma ku membu shesu, kuti twaba abamutembo kuli bambi. Ukwelela umuntu uucitile icintu ica bipisha kuli ine e “kwelela” kwa cishinka. Kabili no kuba abaicefya kuli wene Ukufuma panshi ya mutima wandi e “kuicefya” kwa cine. Te kuicefya kuli ine ukuilango kuba uwaluse ku muntu umbi ilyo nakwata ulupato pali wene. Ukukwata umutima uwaisula no kuicefya kabili no kwelela e fyo mukati ka Mwina Kristu uwa fyalwa libili mwaba.
Tulingile ukukwata umutembo ilyo abantu batulufyanya. Icikulu tabalecinge mbilansuma, tulingile ukuba abateko mutima ku muntu onse. Lelo nga bacite fyo, tulingile ukupyanisha ulubuto lwa mutembo no lubuto lwa cine. Umutembo usangwa fye mu cine ca kwa Lesa, eco abo abasusha, ukwingila no kufwaya ukuleta icimfulunganya nangu ukulanda ifyabufi mu konaula icebo ca kwa Lesa tabalingile ukubalanga umutembo.
Lesa telela balya abasusha Wene lelo abalengo kulipila umutengo. Lesa aebele Abrahamu, “Abakupala nkabapala, no wakutipa nkamutipa” (Ukutendeka 12:3). Abantu abasusha imbilansuma ya cine te kuti bapusuke. Te kuti bakwanishe ukutaluka ku bubi ubukonaula te myeo fye sheka lelo ne nkulo sha butatu ishabufyashi bwabo.
Mulandunshi tulingile ukuba abaminsula na baicefya? Nga ifyo calembwa muli Tito 3:3, “Pantu na ifwe bene kale twali abatumpa, aba bucintomfwa, abaluba, abatekwo busha ku fya lunkumbwa ne fya kwangala fya misango misango; twali abaikala mu bubi na’kalumwa, twali abapatwa, kabili abapatana.” Twali nga aba bantu ilintu tatulafyalwa libili. Eco tulingile ukusula no kubelela pantu twali nga bena.
Muli Tito 3:4-8, itila, “Lelo icongwe no kutemwa abantu kwa kwa Lesa Umupusushi wesu fyalimoneke; kabili alitupuswishe, te ku milimo ya bulungami iyo twacitile, lelo umwabelo luse Lwakwe, mu kusamba kwa kufyalwa libili no kulengwa cipya cipya ku Mupashi wa Mushilo, uo apongolwelele pali ifwe mu kufusha, muli Yesu Kristu Umupusushi wesu, ukuti pakulungamikilwa ku kusenamina Kwakwe, tube ipyani umwabelo kucetetekela ku kumono mweo wa muyayaya. Icebo ici ca cishinka. Kabili ndefwaya iwe ukushimikishe fintu ifi, ukuti abatetekela Lesa baangwe ukutukute milimo isuma. Ifintu ifi fisuma kabili ifya kwafwa ku bantu.”
Ukulingana ne Cipingo, Lesa tapuswishe ifwe Ukufuma ku membu shesu pamulandu twacitile Imilimo iyisuma. Atupele ifwe ipalo lya kufyalwa libili pamulandu alitutemenwe no kutumfwile nkumbu. Mu mashiwi yambi, Yesu Kristu aishile pano isonde, no kubatishiwa, no kufwa pa Capindama, kabili alibukile ku bafwa, kabili e fyo asambile imembu shesu shonse. Yesu alibukile kabili nomba aikala ku kuboko kwa kulya ukwa kwa Lesa. Pa kubuka ku bafwa, ifintu fyonse ifishapwililike pano isonde fyalisaba umupwilapo.
Lesa alitupala no Mupashi wa Mushilo ukupitila muli Yesu Kristu Umupusushi wesu. Yesu Kristu alibatishiwe kuli Yohane ukusende membu shonse isha ba pano isonde no kufwa pa Capindama ukuti imembu shesu shonse shingelelwa. Twalipusushiwe kabili tuli abalungami.
Icipingo kabili citila, “Tulingile ukube mpyani ukulingana ne subilo lya mweo wa muyayaya.” Ici cilepilibulo kutila ifwe, nge mpyani sha kwa Lesa, tuli bamo abo abapyana ubunonshi Bwakwe bonse no bukata. Pakwikala umweo wa musangoyu uwa palwa, tulingile ukwikalo mweo mu mwisulo wa Mupashi wa Mushilo. Mulingile ukutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi, no kuba abaelelwa ku membu shenu shonse kabili no kushimikile mbilansuma kuli bambi.
E ico, pakuba abaelelwa ku membu shesu, tulingile ukubombela ku busuma bwa Bantu bambi, tulingile ukusunga amafunde ya pano isonde no kubile mbilansuma kuli abo abalefwaisha Lesa. Kabili tulingile ukwelela abantu abatulufyanya kabili no kubacitila ubusuma no kuicefya ukuti befulunganya ukushimikila kwa mbilansuma iyayemba. “Ifintu ifi fisuma kabili ifya kwafwa ku bantu.” Nga mulekabila ukwisulwamo Umupashi wa Mushilo, mufwile ukwibukisha ico Paulo asosele kuli ifwe. Ici te kuti cimoneke ica mano, lelo aya mashiwi ya kankala.
Pantu tulekala pano isonde, te kuti twisushiwemo no Mupashi wa Mushilo nga cakutila tuli mukulaka na banesu pa kukana umfwila amafunde ya pano isonde. Eico tulingile ukunakila amafunde kano fye nga yalesusha icebo ca kwa Lesa. Tulingile ukunakila amafunde ya pano isonde. Nangula twalikwata icitetekelo, ukunakila amafunde calibo busalo ubusuma nga tulekabila ukwikala imyeo isha isulamo Umupashi wa Mushilo. Pakutila ifwe tucite Imilimo iyisuma, tulingile ukunakila amafunde ya pano isonde no kuba ca pamo na bena mupalamano besu.
Bushe mulefwaya ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo?
Abena Efese 5:8-11 yitila, “Pantu mwali imfifi kale lelo nomba muli ulubuto muli Shikulu; endeni nga bana ba lubuto (pantu ifisabo fya lubuto busuma bonse no bulungami ne cine), esheni ukwishibe fintu ifitemuna Shikulu. Kabili mwiba ne senge nabo mu milimo iishitwala iya mfifi; lelo ukwebaula kwena mwebaule.” Aya malembo yaletwebo kwenda nga abana ba lubuto no kutwale fisabo fya Mupashi.
Elyo Abena Efese 5:12-13 yitila, “Pantu ificitwa kuli abo mu bumfisolo ca nsoni ukufilanda; lelo fyonse ifi pa kwebaulwa filengo kumoneka ku lubuto, pantu conse icilengo kumoneka lubuto.” Paulo apa alesosa kuti ifintu fyonse ifyebaulwa filalengo kumoneka ku lubuto. Nga umuntu mulungami te kuti ekale mu bulungami, akebaulwa limbi kuli Lesa nangula ku mwine eka. Cinshi cicitika nga umuntu asangwa ukucito mulimo wa kwa Lesa mu mfifi, kabili elyo akalipilwa no lubuto? Panuma ya kusumina ifi filubo, umutima wakwe ulabalikilwa ilyo akumanya Lesa libili. “Lelo fyonse ifi pa kwebaulwa filengo kumoneka ku lubuto pantu conse icilengo kumoneka lubuto.” Cisuma ukwebaulwa ku lubuto. E lyo kuti twasumina ubupulumushi bwesu no kubwelela kuli Lesa.
Nga cakutila tulefwaya ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukukwata icongwe mu mitima yesu. Nangula ngo muntu takwato lubembu mu mutima wakwe, ta cilepilibulo kutila talingile ukuba ne congwe. Tulingile ukwikala no busuma ne congwe mu mitima yesu. Tulingile ukubile mbilansuma na mano kabili no kupepela abantu abashaishiba imbilansuma ya menshi no Mupashi ukutila bengomfwikisha no kwelelwa ku membu shabo. Kabili tatufwile ukucena abanesu. Tulingile ukulya, ukulala kabili no kwikalila imbilansuma no kupyungila na Bantu bambi.
Pakwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukutontonkanya pa bukankala bwa nshita no kupyungila imbilansuma iyayemba nga abantu aba amano. Ilyo twatemwa isonde, kuti twaisanga mu citeyo ca mfifi kabili kuti twaba abalekelesha mu kucita umulimo wa kwa Lesa. E ico tulingile twatonta amenso yesu pali Shikulu no kucita ifyo Alefwaya. Ilyo tuletetekela mwi pusukilo ilyo Lesa atupela, na ifwe tulingile ukuba abalola inshita yonse. Umuntu wa mano uwa Mupashi alingile ukuba uwaipelesha ku kubile mbilansuma iyayemba kwi sonde lyonse ilintu isonde talilati lisulemo imfifi.
Ukumfwikisha ubufwayo bwa kwa Shikulu
Tulingile ukwesha ukusanga ifitemuna Lesa. Tulingile ukusambilila ico afwaya ifwe ukucita ukupitila mu lukuta lwa lwakwe na mashiwi Yakwe. Tulingile ukwishiba ico twingacita mu kutemuna Lesa kabili no kufwaya ukwishiba ubufwayo bwakwe pali ifwe.
Abantu abaelelwa ku membu shabo e abafyalwa libili kabili abafyalwa libili ebakwata kwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Abo abakwata Mupashi wa Mushilo mukati kabo e bantu aba Mushilo icine cine kabili bana ba kwa Lesa. Bafwile ukwikala umweo wa uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Uyu emulimo wa bashila bonse. Tatufwile twaonaula amaka yesu pali fwebene, ukukana pusanako ne fya kukabila fya Bantu bambi. Tatulingile ukucingilisha imilimo ya kwa Lesa pa kwendela mu mulonga wa nshita.
Nga cakutila twalishishiwa no kulengwa cipya cipya ukupitila mu citemwiko ca kwa Lesa, tulingile ukuba umuntu musuma mukutwailila no kucito mulimo Wakwe. Nga twaliba abana ba kwa Lesa pa kutetekela muli wene, cili fye bwino kulifwe ukuba abantu babusuma.
Bumubili bwa bana ba kwa Lesa bwalibo kutali no ku pwililika lelo bulatemuna Lesa; nga fye tulasakamana pa lwa bufwayo bwa kwa Lesa no kucite fintu fisuma. Lelo nangula balya abafyalwa libili nabo kuti bacita ifintu ifibi ku banabo nga cakutila baleikalila palwabo. “Kabili mwikolwa mwanganshi, pantu ekwiposaika; lelo isulenimo umupashi” (Abena Efese 5:18). Cipilibulo kutila tatufwile ukukolwa ne fya lunkumbwa fya bumubili lelo tulingile ukucita Imilimo ya busuma.
Paulo atile mubena Efese 5:19-21, “Mube abalandilana mu sha malumbo ne sha kutasha ne sha nyimbo sha bumupashi, mube abembila Shikulu no kumulumba mu mitima yenu; mube abatotela Lesa Shifwe mwi shina lya kwa Shikulwifwe Yesu Kristu inshita yonse pa fintu fyonse, kabili mube abanakilana mu kutina Kristu.” Nga tulefwaya ukwikala mweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukutetekelamo no kushimikile mbilansuma ye pusukilo no kusokolola ifyo Lesa acita kuli ifwe.
Lesa alatupala ilyo lyonse twapepa kabili alilemba aya yonse amapalo mu sha malumbo ne sha kutasha ne sha nyimbo sha bumupashi ukuti tumwimbile mwishiwi limo. Tulingile ukusuminisha, no kutasha kabili no ku Mulumba. Kuti twaikala imyeo isha palwa ishaisulwamo Umupashi wa Mushilo ilyo twapepelako balya abashapusuka kabili na umo no mubiye. Tufwile ukutotela Lesa ukufuma panshi ya mitima yesu no kucindika Yesu Kristu, uwatupuswishe. Na matontonkanyo aya mu mitima yesu, tulingile ukusumina ifilubo fyesu, no kulanga ukutasha kwesu pa kusangululwa kwa membu shesu no ku Mubela. Ifi e fyo cipilibula ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Tulingile ukupyungila imbilansuma mu umweo wesu onse
Tulingile ukupanga Imilimo shisuma no kushikonka ku bukata bukalamba bwa mbilansuma iyayemba. Ukuba abasuntinkana ca pamo no lukuta lwa kwa Lesa, tulingile ukupepa ca pamo no kwita Lesa ukupususha imyeo sha bonse. Kucili abantu Abengi abasha fyalwa libili pamulandu tabaishiba imbilansuma iyayemba nangula balalolesha pali Lesa. Tulingile ukupepelako aba bantu, ukuti, “Lesa, napapata bapususheni nabo.” kabili tatufwile ukukonka ifintu ifya bukaitemwe lelo ukupele fipe fyesu mu kupyungila imbilansuma ukupususha abaluba. Ukwikalila imyeo sha bambi kabili na pa ku kusha Ubufumu bwa kwa Lesa ukucito mulimo uusuma.
Ukucita uyu mulimo cipilibula ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Ukwikala no mwisulo wa Mupashi wa Mushilo ta cilepilibula ukukwata amaka ya kulandila mu ndimi no kucita ifisungusho, lelo kusambilila ifya kutemuna Lesa. Cilepilibula ukutetekela mwipusukilo ilyo Lesa atupela, ukumulumbanya no ku mupela ubukata mumishikakulo na mumalumbo. Ukutasha, ukulumbanya no kumupela ubukata Lesa no mutima wesu onse, kabili no ku mupyungila ne mibili yesu nge fibombelo fya bulungami kufwaya kwa kwa Lesa. Ukukonka ifipope Fyakwe cipilibula ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi, tulingile ukunakila umo no mubiye. Nga umuntu atupanda amano, tulingile ukumfwa ku fyo alelanda. Munshila imo yine, nga cakutila ine nde mupandako amano, afwile ukumfwa nangula talesuminishanya na ine. Cimo cine, tulingile ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi pa kunakila umo no mubiye no kucita umulimo wa kwa Lesa.
Ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo cipilibula uku mupela ubukata Yesu Kristu
Ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo cipilibula ukusunga Amalango ya kwa Yesu Kristu. Natusange ico cipilibula pa kubelenga muli Abena Efese 6:10-13, “Ica kulekelesha: koseni muli Shikulu na mu bulamba bwa maka Yakwe; fwaleni ifya bulwi fya kwa Lesa, ukuti mube abakosa ku kushangile fya kubeleleka fya kwa Kasebanya. Pantu ukushomboka kwesu te ku buntunse bwa mulopa no mubili, lelo kuli Bamulopwe na Ba bukateka, na bamwandanshi ba mfifi ino, ku fimipashi fya bubifi ifya mu lwelele. E ico buleni ifya bulwi fya kwa Lesa, ukuti mukose ukushangila mu bushiku bwa bubifi, kabili ukuti mwiminine ndi apo mwacita fyonse.”
Bushe cilepilibulenshi ukwikala mweo uwaisulamo Umupashi? Cipilibula ukuba abakosa muli Shikulu kabili no ku kwata icitetekelo mu maka Yakwe. Cipilibula ukwikalila ku maka ya Mupashi wa Mushilo ukwikala mukati kesu kabili te ku kufwaya kwesu iyo. Ukucishapo, cipilibula ukwikala ubwikashi bwa mapepo. Pa kupepa, kuti twaikala umweo uwakucimfya ukupokelela amaka na mapalo ayengi ayo Lesa apela. Ukwikala umweo wamusangoyu, cipilibula ukufwala ifya bulwi fya kwa Lesa. Twaliba abanakuka ica kutila nangula twingesha ukwenda Nankwe, ukupyungila no kubela Lesa, te kuti twikale umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo kano fye nga twaikatilila amashiwi Yakwe.
Icisumino mu mashiwi ya kwa Lesa cikankala sana ku kututubula amaka yesu ya bumupashi. Nangula twingakwata icitetekelo, tulingile ukufwala ifya bulwi fya kwa Lesa pa kusoso kutila, “Ndesubila cikaba nge fyo calembwa mu mashiwi ya kwa Lesa. Ici e citetekelo icitulengo kwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Bushe pali umo muli imwe uukwete amafya pa kwikala umweo uyu? Elyo ibukisheni amashiwi ya mu malembo no kufwala ifya bulwi fya kwa Lesa. Lesa atweba ukufwala ifya bulwi Fyakwe. Pakusenda amashiwi mukati ka mutima wenu, mukasambilila ico cipilibula ukufwala ifya bulwi fya kwa Lesa. Tacili na mulandu ifyo caba mu bwikashi bwesu kabili ne fyo abantu balanda, tulingile ukwikatilila amashiwi ya kwa Lesa. Muli iyi nshila, tukekala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Ni kwisa uko twingapoka ici cisumino? Ukusokolola 3:22 yitila, “Uukwete ukutwi, omfwe ico Umupashi ulesosa ku nkuta.” Tulingile ukumfwa ico Umupashi ulesosa ku nkuta. Mu mashiwi yambi, ta twaumfwile amashiwi ya kwa Lesa nangula ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo lelo ku babomfi ba kwa Lesa. Bushe kupitila muli banani umo Umupashi wa Mushilo usosa? Lesa alandila mu bashila kabili na mu Bantu bonse aba pano isonde ukupitila mu babomfi Bakwe mu lukuta Lwakwe.
Uku ekutila, mulingile ukutetekela ukutila amasambilisho ya lukuta lwa kwa Lesa mucishinka yashintilila pa mashiwi ya kwa Lesa. Mulingile ukupokelela amasambilsho aya lukuta ne citetekelo ici mu matontonkanyo. Ngo Mupashi wa Mushilo tawaikele muli kashimikila, calyanguka kuli wene ukusambilisha amatontonkanyo yakwe umwine. Kashimikila uukwete ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo alashimikila amashiwi ya kwa Lesa mu buntungulushi bwa Mupashi Wamushilo. Nga talecita ifyo lelo aleshimikila amashiwi ya mu Cipingo ayabula nangu cimo, Mupashi wa Mushilo ulamulesha pantu Alekala mu mutima wakwe.
Mupashi wa Mushilo ni Lesa. Amaka ya babomfi ba kwa Lesa yakalamba pantu Lesa ekala muli wene. Mu Cipingo Cipya, Yesu Kristu atile kuli Petro “Nkapela kuli iwe imfungulo sha bufumu bwa mu mulu” (Mateo 16:19). Imfungulo sha ku Mulu ni mbilansuma ya menshi no mupashi. Mu mashiwi yambi, iyi mbilansuma ni mfungulo ya kwingilila ku Mulu. Lesa apele amaka ya kushimikila icebo ca kwa Lesa te kuli Petro eka iyo lelo na ku mubomfi onse uwa kwa Lesa kabili na kuli bonse abashila, icikulu fye balifyalwa libili no ku kwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo.
Ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukufwala ifya bulwi fya kwa Lesa. Nga cakutila ta tukwete icitetekelo, tulingile ukusunga amasambilisho ya lukuta mu matontonkanyo cilabushiku pa kutetekela mu maka ya lukuta kabili na mu babomfi ba kwa Lesa. Nangula isambilisho ilyo muleumfwa ilelo talikwete ncito kabili no kukana ampana no mweo wenu, mufwile ukukutika no kulisenda mu mutima wenu. Sangeni amashiwi mu Cipingo ayo ayalefwaukwa mu mweo wenu wa cilabushiku. Yekatilileni. Muli iyi nshila, mukabo muntu wa citetekelo. E lyo mukakwanisho kwikala umweo wa uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, no kwenda pamo na Lesa kabili no kucimfyo bulwi kuli bamwandanshi na bakateka ba mfifi ya pano isonde.
Kuti nalimo cabo kutila na mufulunganishiwa pamulandu mwalyebelwe ukuti mufwile mwabela bakateka ba pano isonde lelo nomba ndemwebo kutila mulingile ukulwishanya na bakateka ba mfifi ya pano isonde. Munshita sha buteko bwa bena Roma, Imfumu ya bena Roma yaiitile ine ukuba Lesa kabili ne funde lyalefwaya abantu bonse ukumucitila wene nga Lesa. Lelo ici cali cintu abena Kristu tabalecita pantu tacali ukulingana ne cebo ca kwa Lesa. Eco abena Kristu pali iyo nshita tabakwete ubusalo bumbi iyo lelo ukulwishanya no Buteko bwa Ciroma, uwalengele abantu ukufukamina wene nga Lesa.
Pakutila tucimfye ubulwi ubu na ciwa, tulingile ukutetekelamo no kwikatilila pa cebo ca kwa Lesa. Nga cakutila tuleikala ukulingana ne cebo ca kwa Lesa, tukasanga ipalo Lyakwe no kuma ciwa. Nangula twalipusuka, kuti twacimfiwa na Satana mu bulwi kano twaikatilila ku cebo ca kwa Lesa. Lesa alatucenjesha, “Icibambe cenu, Kasebanya wine, endauka nge nkalamo iilelila, ukufwaya untu engalya” (1 Petro 5:8). Umuntu uushitetekela mu cebo ca kwa Lesa kuti asanswa kuli ciwa.
Pantu na Yesu nga talwishenye na satana acikano kuba icebo ca kwa Lesa. “Calilembwa, aciti, ‘Te ku cilyo ceka umuntu ekalila no mweo, lelo ku cebo conse icifuma ku kanwa ka kwa Lesa” (Mateo 4:4). Atamfishe ciwa ukupitila mu citetekelo mu fya lembwa. Kabili inga ifwe? Twalibulilwa amano kabili ta twingapalana na Yesu. E ico, tulingile ukutetekelemo kabili no kwikatilila na maka icebo ca kwa Lesa.
Tatufwile fye ukulanda ukuti,“ndetontonkanya amashiwi ya cishinka lelo nshingayatetekela yonse. Tulingile ukwikatilila amashiwi.“Ndetetekela fyonse fikabe fya cishinka nge fyo calembwa. Ici e citetekelo ica fikapo kabili cilasuminisha ifwe ukufwala ifya bulwi fya kwa Lesa. Abantu abatila,“Fyonse fikelukwa nge fyo Shikulu asosele bakaba abapalwa. Nga cakutila umo aikatilila icebo ca kwa Lesa no kushintililapo, ifintu fikaba bwino ukulingana ne citetekelo cakwe. Nangula ciwa alesho kututunka ifwe, akafulumuka nga twasosa ukuti, “Ndetetekela mu cebo ca kwa Lesa. Ndetetekela icebo Cakwe e bwasuko bwa cishinka. Iyi e nshila ya kucimfya ubulwi bwa kulwishanya na ciwa.
Tulingile ukwikatilila icebo ca kwa Lesa
“E ico buleni ifya bulwi fya kwa Lesa, ukuti mukose ukushangila mu bushiku bwa bubifi, kabili ukuti mwiminine ndi apo mwacita fyonse. E ico iminineni abaikake lamba lya cine pa mutima, kabili abafwalo bulungami nge ca kucinge cifuba, kabili abafwala ku makasa ukupekaniwa Kwa mbila nsuma iya mutende; Pali fyonse, buleni ne nkwela ya citetekelo, e mo mukakoselo kushimye mifwi yonse ya mulilo iya mubifi. Buleni ne ca kubako mutwe ce pusukilo, no lupanga lwa Mupashi ulo e cebo ca kwa Lesa” (Abena Efese 6:13-17).
Mwi lembo, “E ico iminineni abaikake lamba lya cine pa mutima,” icebo ca kwa Lesa capashanishiwa kwi lamba ilyakakwa mu mumusana wa umo. Ici cilepilibula ukutila ifwe tulingile ukukaka mu matontonkanyo yesu ne cebo ca kwa Lesa. Aletwebo kukonka amashiwi ya cine ukuti twingaba ca pamo mu matontonkanyo na Lesa. Lelo nga ni pali ili lamba lilasuntinkana bwino mu mubili, na ifwe tulingile ukuisuntinkanya ku cebo ca kwa Lesa. Lintu twaba umo mu matontonkanyo na Lesa, tulatendeka ukutetekela no kusoso kuti, “Ndetetekela ifintu fyonse fikaba bwino. Ndesubila ifintu fikelukwa nge fyo Lesa asosele.”
Icakonkapo, tulingile ukufwalo bulungami nge ca kucinge cifuba. Tulingile ukufwala ica ku cinge cifuba ca mbilansuma ya menshi no Mupashi iitila Lesa alitupususha. Tulingile ukukake misana yesu ne cine, pakufwalo bulungami nge ca kucinge cifuba. Tulingile ukufwala ica ku cinge cifuba ica pangwa ne fisamo fisuma. Tulingile ukufifwala mu cisumino ca kutila Lesa alitwelela imembu shesu shonse. Tulingile ukutetekela icebo ca kwa Lesa no mutima wesu onse. Tulingile kabili ukubile mbilansuma ye pusukilo iyo iipelo mutende.
Panuma ya kwikatilila amashiwi ayali pamulu, tulingile ukufwala ku makasa no kupekaniwa kwa mbila nsuma ya mutende, no kuya mu kubile mbila nsuma ye pusukilo iyo iipela umutende wa kwa Lesa ku Bantu bonse. Nga cakutila twalipusuka Ukufuma ku membu shesu, tulesa mukuyebelela icisumino ukupitila kukanwa kesu. Kabili cilanshita ilyo Ulubembu no bubi bwesu fyasokoka, tufwile ukufifumyapo pa kubalikila pa cine icakutila Lesa alitwelela akale imembu shesu shonse. Acitile ifi ukupitila mu lubatisho lwa kwa Yesu na mu mulopa Wakwe pa Capindama. Tulingile ukwikala umweo wa bukata pa kutotela Lesa. Tilingile ukubile mbila nsuma ya menshi no Mupashi, iyo iipelo mutende ku uli onse uushakakulwa ku membu shakwe.
Pa fintu fyonse, tulingile ukulwishanya umubifi ne nkwela ya citetekelo. Lintu Satana atusansa, tulingile uku mutamfya ne nkwela ya citetekelo ku kuboko kumo kabili na mashiwi ya cine ku kuboko kumbi.
E lyo tulingile twafwale ca kubako mutwe ce pusukilo. Tulingile ukusumina amashiwi ye pusukilo, ukuti, “Nalipusushiwe Ukufuma ku membu shandi shonse ukupitila mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Lesa alyelele imembu shandi muli iyi nshila. Tufwile ukwishibe cine mu mutwe wesu. Tulingile ukulenga icebo ca kwa Lesa, ica kubako mutwe ce pusukilo kabili no lupanga lwa Mupashi ukube fyanso fyesu ifya kulwishanya na ciwa.
Nga cakutila Satana atusansa, tulingile ukusendo lupanga no ku muma nalo.“Lesa alandile ifi! Ndetetekela cili ifi fine! tulatamfya Satana ukupitila mu citetekelo mu mashiwi ya kwa Lesa. Nga cakutila tuletetekela mu mashiwi ya kwa Lesa no kusendo lupanga lwenu lwa bumupashi, Satana akafulumuka no kupunda ati“ashi! Cilekalipa. Kuti twauma inshila shonse isha kwa Satana nga twatetekela fye mu cebo ca kwa Lesa.
Mulingile mwaikalila umweo uo wa bukapepa ukulayebelela, umubili wandi uli ukutali ku kupwililika lelo ndi umuntu wa kwa Lesa uwapokelela ubulubushi. Njikalila ku citetekelo, ukwikatilila ku mashiwi ayo Lesa anjebele. Nga cakutila twalikwata ici citetekelo, kuti twatamfya Satana no lupanga lwa cine cilanshita ilyo aisa mu kususha imyeo yesu.Teti tucimfye Satana na mashiwi ayaafye aya pano calo. Efyo tulingile ukulwishanya nankwe pakusoso kutila,“ifi e fyo Lesa alandile. Elyo satana akatina mu maka ya cebo ca kwa Lesa.
Nga cakutila tulefwayo kwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukupepa kuli Lesa ukutila ulukuta, na bonse abashila na babomfi ba kwa Lesa bengaipelesha ku kubile mbilansuma. Pakusose pepo lya musangoyu,“ndengeni ukuti nsokolole inkama ya mbilansuma mukushipa, tukekala umweo uwashintilila pa kupyungila imbilansuma. Uyu e mweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Pa kwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo cikankala sana ku bashila bonse. Nga tuli bakuba abashila abacine, tufwile ukwikala ubwikashi ubwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Ukwikala ubwikashi bwa musango ifi ebufwaikwa kubashila bonse, nga ifyo ukulekelelwa kwa membu kwaba ukukankala ku mweo uuli onse. Ici cipope ca kwa Lesa.
Abo abapusushiwa ukufuma ku membu shabo lelo tabaishiba ifya kwikala umweo wa bucishinka balingile ukwishibo kutila bafwile ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Ifi efyo Lesa afwaya. Abashila bafwile ukwikala ubwikashi ubwaisulamo Umupashi wa Mushilo, icili bufwayo bwa kwa Lesa.Ubwikashi ubwaisulamo no Mupashi wa Mushilo bulalenga abashila ukuya pantanshi ku kubile mbilansuma pa kucita Imilimo iisuma. Balatemwa ukubile mbilansuma, ukupepa kuli Lesa, kabili no kutetekelamo kabili no kwikatilila amashiwi ya kwa Lesa. Tulingile ukufwala ica kucingo mutwe ce pusukilo kabili no kufwalo bulungami nge ca kucinge cifuba no kutamfya Satana pa kusoso kutila, ndi umulungami inshita yonse.”
Pantu abashila bonse balisushiwamo no mupashi wa Mushilo, balendela mu Mupashi kabili balapokelela amaka ya Mupashi wa Mushilo. Bacita umulimo wa kwa Lesa na mapalo ya kwa Lesa ayasangwa kwipepo lya citetekelo. Kabili bafwile ukwendela mu Mupashi ukufika ilyo ba cimfya satana kabili no kwiminina pa cinso ca kwa Lesa. Abantu abangafwala ifya bulwi fya kwa Lesa ni balya fye abena Kristu abafyalwa libili ebengekala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
“Pantu ukushomboka kwesu te ku buntunse bwa mulopa no mubili, lelo kuli Bamulopwe na Ba bukateka, na bamwandanshi ba mfifi ino, ku fimipashi fya bubifi ifya mu lwelele” (Abena Efese 6:12). Ubulwi bwa abo abafyalwa libili te bulwi bwa buntunse bwa mulopa. Eco, ubulwi bwa balya abakwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo kulwishanya na bamulopwe na bakateka ba bubifi kabili na abo bonse abacingilisha imyeo shesu isha bucishinka, ukukana pyungila imbilansuma kabili no kutufulunganya.
Lintu twaya mu kulwa ubulwi bwa bumupashi ku mbilansuma ya kwa Shikulu, tulingile ukufwale ca kucingo mutwe ne fya bulwi fya Mupashi. Nga twafwala fye ifya kufwala ifili fyonse ku bulwi ubu, tukacenwa sana. Efyo, tulingile ukufwala ifya bulwi. Tulefwaikwa amapanga, inkwela ne fya kucingo mutwe. Ukucimfya ubulwi, tulingile twaiteyanya bwino bwino libe takulaba ubulwi. Tulingile twafwala ica kucinge cifuba, kuikaka ilamba no kufwale nsapato ku nkasa shonse shibili. Elyo, no lupanga ne nkwela mu kuboko kumo, tulingile twa cimfya abalwani besu. Uyu emweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Tulingile twasunge mbila nsuma iyayemba
Paulo atwebelo kutila, “Icisuma icasekeshiwe kuli iwe ulinde mu kwafwa kwa Mupashi wa Mushilo uwaikala muli ifwe” (2 Timote 1:14). Bushe icintu cisuma camusango shani? Ni mbila nsuma ya menshi no Mupashi iyatupuswishe Ukufuma ku membu shesu. Muli Tito 3:5 yitila, “Alitupuswishe, te ku milimo ya bulungami iyo twacitile, lelo umwabelo luse Lwakwe, mu kusamba kwa kufyalwa libili no kulengwa cipya cipya ku Mupashi wa Mushilo.” Shikulwifwe alisambile imembu shesu shonse isho twacitile pano isonde, no kufwa pa capindama kabili no kubuka ku bafwa. Tulingile ukusunge mbila nsuma iyayemba iyi. Tulingile ukufwala ica kucingo mutwe ce pusukilo kabili no bulungami nge ca kucinge cifuba elyo tuikake ilamba lya cine. Tulingile ukutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi.
Panuma ya kuiteyanya fwebene muli iyi nshila, tulingile ukucimfya ubulwi ubwa kucimfyanya na Satana. Elyo fye twingakwanisha ukucimfya no kwakana na banesu. Tufwile ukulwa ubulwi ubwingi bwa kuli bumupashi ukulwishanya na Satana kabili elo tupokolole ifilambu kuli wene ukufikila pa bushiku ubo tukengila mu Bufumu bwa kwa Shikulu, ubuli icakaniko cesu. Nga twacimfyo bulwi ubwingi, e lintu cingatwangukila ukucimfya no bwakonkapo. Bonse tulingile ukupepa pa Bufumu Bwakwe ukunonka. E lyo mweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Tatufwile fye twapelela mu mukwelelwa fye imembu shesu iyo lelo tulingile ukwikala umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo. Pantu imbilansuma ne milimo yesu iyisuma, tulingile ukutetekela mu cebo ca kwa Lesa. Tulingile ukutungululwa na Mupashi wa Mushilo no kwikala pa kusunga icebo ca kwa Lesa no kutetekelamo, ukuti twingaleko ukucimfiwa na Satana no konaulwa.
Bushe mulengumfwikisha? Elyo fye twingakwata imyeo ishaisulamo Umupashi wa Mushilo. Ndesubilo kutila na imwe mukapyungila imbilansuma ya menshi no Mupashi kabili no kushintililapo elyo no kukonka icebo ca kwa Lesa. Iseni bonse tubombele ca pamo umulimo wa kupususha imyeo Ukufuma kuli Satana. Kuti twaikala imyeo ishaisulamo Umupashi wa Mushilo ukufikika ilyo Shikulu Akesa. Pakuti tupokelele ukwisulamo kwa Mupashi wa Mushilo lifunde lya bubili ilyo Lesa atupele. Mutoteleni. Kuti twakwato kwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo pamulandu wa kulekelelwa kwa membu mu mitima yesu. Kabili nga tacali ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo, nga nshatendeko mweo wa kwisulwamo no Mupashi wa Mushilo. Ndetotela Lesa pa kutusuminisha ukwikala imyeo sha isulamo Umupashi wa Mushilo.
Bushe mulatetekelo kutila kuti mwakwata ukwisushiwamo na Mupashi wa Mushilo? Kuli bambi muli ifwe abakwato ukwelelwa imembu shesu, twali kwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Abo abashaishiba nangula ukukana tetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi tabakwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Abantu bonse pano isonde bakaposwa mu Gehena nga ca kutila tabaisushiwamo no Mupashi wa Mushilo.
Pamulandu wa kutila tatwakwata Ulubembu mu mitima yesu, twalikwata ukwisushiwamo no Mupashi wa Mushilo. Kabili pamulandu Mupashi wa Mushilo wikala mu mitima yesu, kuti twaikala imyeo ishaisulamo Umupashi wa Mushilo, tulingile ukubela ukufwaya kwa Mupashi mukutila twisushiwemo no Mupashi wa Mushilo. Ilyo twabela ukufwaya kwa Mupashi, e lintu tukwata icitetekelo cesu ica kosa kwisa ngo mushilika uuli mu fya kufwala fya bushilika. Lelo nga twafilwa ukubela Umupashi, ca ba cimo cine kuli ifwe ukupokwa ifya bulwi fyonse.
Iseni tukule ukupitila mu mashiwi ya Mupashi wa Mushilo no kuba umuntu wa citetekelo. Lintu twaumfwa amashiwi ya Mupashi wa Mushilo, icitetekelo cesu cilakula pantu Lesa atile “Moneni, ukutetekela kufuma ku caumfwika, ne caumfwika ciishila mu cebo ca kwa Kristu” (Abena Roma 10:17). E ico nangula ilyo satana atusansa, ne citetekelo cesu mu mashiwi aya. Satana te kuti asanse abo abakwata inkwela ya citetekelo pa kutetekela mu mbilansuma ya menshi no Mupashi. Abantu aba bucishinka balikwata amaka ukuicingilila abene ku ku sanswa kwa kwa satana ne citetekelo cabo.
Natwikale imyeo ishaisulamo Umupashi wa Mushilo ne citetekelo. Umweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo wimininako ku umweo uwa kubile mbilansuma ya menshi no Mupashi muli bucishinka pe sonde lyonse. Uyu e mweo uwaisulamo Umupashi wa Mushilo.
Copyright © 2021 by The New Life Mission
