Panuma yaku belelenga ici citabo, na sambilile, ukwiluka no ku cetekela ukutila, umu pashi wa mushilo wika no kwikala mu mitima yesu lintu twa cetekela mu mbila nsuma yepusukilo. Imbila nsuma ya menshi, umulopa no Mupashi wa mushilo.
Lintu twa cetekela ukutila, Imfumu Yesu Kristu ya ishile pano Calo uku mu mubili wa buntunse, nga uyu wine umubili twa kwata. Kabili ali batishiwe kuli Yoani kabatisha mu menshi pa mu mana wa Jordan. Asendele imembu she sonde lyonse, no ku sumya umu lopa wa kwe no ku fwa palu panda pantu atanikwe muku lipila ama lipilo ya membu shesu shintu asendele. Kabili, ali shukwike ukufuma kubafwa pa bushiku bwalenga shitatu no ku nina mu mwulu umo aikala pa cipuna ca bufumu ku kulyo kwa kwa Lesa tata. Kabili, uku kwine, eko aka fuma no kwisa pingula imilandu ya bomi na bafwa. Kabili apopenefye umuntu a sumina noku cetekela mumu sango yu, na Mupashi wa mushilo aleka uku fuma mumulu kuli Lesa no kwikala mukati ka mutima wa kwe nga icikakatikilo, kabili icishininkisho ica kutila, nomba waba umwana wa kwa Lesa. Neci, ecintu Lesa alaile kuli baifwe pamopene fwe na bana besu lintu twa sumina no ku cetekela mulubatisho lwa kwa Yesu na mumulopa wakwe. Imilimo ya ba tumwa 2:38-39 na Yoani wa cimo 5:6.
Kabili naishibe no kutila, ama lambo ya lepelwa na bana ba Isreal, aya nama iya bula akalema mu cipangano ca kale no ku tambalika ama boko ya kwa shi mapepo pa nama pa bushiku bwa kulekelelwa imebu nga fintu calembwa mu bena Levi 16:20-21, cale iminina ko ulubatisho lwa kwa Yesu luntu apokele kuli Yoani pa Mumana wa Jordan mu kufikilisha ubulungami bonse, uku funyapo imembu pali baifwe. Mateo 3:13-15.
Kabili Yesu aishileba umwana wa mpanga ya kwa Lesa, ico asendele imembu she sonde lyonse. Yoani 1:29. Kanshi apo Yesu asendele emembu she sonde lyonse mumu sango uyu, mwi sonde tamwashala ulubembu nangu lumo.
No kutila, mu kwikala umweo wa ku tetekela mulubatisho lwa kwa Yesu Kristu, mu mulopa wa kwe, kabili na mu Mupashi wa mushilo ngefi, ninshi na tukwata amafuta, "Umupashi wa mushilo" ne Nyali, "Ulukuta", ecalenga ukwikala kwesu ukwa ku Mupashi twikale nga aba salwa ba mano ba kwa Lesa abaipekanya umupwilapo mu kukumanya Imfumu no kupokelela Yesu Kristu shi Bwinga wa banacisungu ba sano aba mano.
Tatufwile ukuba nga banacisungu balya basano ifipumbu abalefwaya ukupokelela Imfumu uku pitila mu kufwaya kwabo pamo nga; mumapepo, uku bikwapo ama boko, ukulanda mundimi shimbi, na fimbipo ifya kwelenganya kwabo nga Simoni uwa lefwaya uku shita Umupashi wa mushilo mukubomfya indalama. Imilimo ya batumwa 8:18-19.
Umubembu tekuti apokelele Umupashi wa mushilo, kabili tekuti alenge na bantu bambi ukupokelela Umupashi wa mushilo. Pantu umuntu uuli onse uushacetekela muli ifi fibili; ulubatisho lwa kwa Yesu Kristu no mulopa , lelo acetekela fye mu cintu cimo umulopa fye, ninshi uyu muntu acili umubembu. Kabili, Umupashi wa mushilo tekuti wingile no kwikala muli wene. Yoani wa cimo 5:5-8.
No kutila, amenshi yemininako ulubatisho lwa kwa Yesu. elyo Umupashi wimininako ukutila, Yesu ni Lesa. Eico, uuli onse uusha cetekela mu mbila ya Menshi no mupahi, ninshi talati afyalwe libili. Kabili tekuti apokelele Umupashi wamushilo nakalya, Kabili tekuti akwate isenge na Lesa.
Na sambilile nokwishiba ukutila, ifwe fweba fyalwa libili uku pitila mulubatisho lwa Mfumu Yesu na ku Mupashi wa mushilo, nangula twa pokelela Umupashi wa mushilo mu mitima yesu, tula bembuka ku mubili. Kabili uyu mubili, uka labembuka mpaka no kufwa pantu uyu mubili taufyalwa cipya cipya iyoo. Lelo nangu cabaifi, ifwe ta twakwata lubemu nakalya pantu twali fyalwa libili ku Mupashi, uku pitila mulubatisho lwa Mfumu Yesu. Lelo ifiko fya mubili, fila shala. 1 Peter 3:21.
Nomba pa ku kakulwa ku muntontonkanya wesu, ukufuma kuli shi shine membu shintu tucita cila bushiku uku pitila ku fiko fya mubili (ubunake), tufwile fwe uku shi lumbula pa cinso ca Mfumu no ku sumina ukutila na tubembuka. Kabili, tufwile uku totela Lesa pa ku tulubula ukufuma ku membu she sonde. No kwiminina pa cishinka icakutila ne shishine membu twabembuka, Yesu ali senda mulubatisho lwa kwe kabili alilipila ne cilambu calubembu mu ku sumwa umulopa wa kwe no ku fwa palupanda pa ncende yesu. Teku pepa amapepo ya kulapila na kabili, iyoo.
No kutila, munshita ya Lukuta lwakubalilapo, aba sambi ba kwa Yesu balandile mundimi shimbi mukutila ba shimikile mbila nsuma ya Menshi, Umulopa no Mupashi wa mushilo kubaebele abo aba lelanda indimi isha pusana pusana, ukulingana ne fyalo fintu ba salanganineko kuntu baleikala ukupitila mu Mupashi wa mushilo nga fintu calembwa. Imilimo ya Batumwa 2:2-7.
Kabili, abasambi ba kwa Yesu ba tambalike amaboko yabo pali abo aba cetekele, lelo baali tabalapokelela Umupashi wa mushilo, ukutila bapokelele Umupashi wa mushilo. Kabili, balipokelele. Lesa ewa sumishe ici uku citika pa mulandu wakutila, icebo ca kwa Lesa ninshi cicili cilelembwa. Elyo kabili no mulimo wakwe ninshi taulati upwililike. Eico Lesa apele abasha bakwe, aba sambi bakwa Yesu amaka aya pulamo paku bomba umulimo wakwe . Muku bomfya aba bene abasambi bakwe, Lesa alangile amaka umupwilapo mukulanga umulimo wa Mupashi wa mushilo, muku tweba ukutila ati, Yesu Kristu ni Lesa wabulamba, kabili mwana wa kwa Lesa.
Lelo nangula ca citike mumu sango yu, muli shino nshiku tatwinga pokelela Umupashi wa mushilo uku pitila mufisungusho fintu twinga mona na menso yesu nangu mu fimonwa nakalya. Kabili, temukututa mbalikilapo amaboko nangula ukutu pepelela iyoo, pantu icipingo calilembwa kale umupwilapo.
Kanshi nomba pali shino nshiku, tufwile fwe ukumfwa noku cetekela mu mbila yepusukilo, imbila ya Menshi, Umulopa no Mupashi wa mushilo, pakutila twinga pokelela uku fumishiwapo kwa membu, elyo no ku pokelela Umupashi wa mushilo pa nshita fwe imo ine nga filya Namaan aishile beela kasesema wa kwa Lesa Elisha. Namaan aile samba mu Mumana wa Jordan imiku pabula ne nkanda yakwe yali bwelelepo no kuba nga iya mwana umu nono. Ishamfumu sha cibi 5:10-14.
Ifi efintu imfumu Lesa italalika abo, aba lelasha, no ku kakula abakakwa.
No kutila ati, ifwe fwe balungami uku pitila muku cetekela mulubatisho lwa kwa Yesu Kristu na Mumulopa wakwe, twali kwata insansa shamu ya ya ya. Kabili tulomfwa na Menshi ya Mupashi, aya bumi bwa mu ya ya ya, yale fumfumuka no kubomfya imitima yesu. Kabili tula nwako lyonse lintu twa longana pamo nga aba bwana nyina, lintu tule shimikila, nangula fye lintu tuleumfwa icebo ca kwa Lesa ica cine. Icebo ca mpila ya Menshi no Mupashi wa mushilo. Yoan 7:37-38.
No kutila ati, icalenga ukutila shikulu atupele Umupashi wa mushilo, kutukosha, uku tutalalika no kututungulula muku shimikila imbila nsuma ye pusukilo, pakutila tupusushe abo abashila pusuka. Elyo kabili nga bapusuka, tuba fwilisheko uku pokelela Umupashi wa mushilo pakutila babe abana bakwa Lesa, kabili no kubakuminkanya ku lukuta no musha wa kwa Lesa.
Kabili nailwike no kutila, Lesa taipatwile kuli baifwe pamulandu wa kutila alitupatile, iyo nakalya. Lelo ici ca citike panuma umuntu wa kubalilapo Adam, icikolwe cesu cabembwike pamulandu wa kubepwa kuli Satana. Ici, ecalengele naifwe fwe bana ba kwa Adam tube ababembu. Kanshi eico na Lesa, atufumishe pa cinso ca kwe. Ukutendeka 3:1-23.
Nomba pakutila twingekala mucicetekelo no kuba muceni cakwa Lesa kabumba mubufumu bwa kwe, twalingile ukulekelelwa kwa membu shesu. Eico Lesa alitu lekelele imembu no kutu bwesha kuli wene uku pitila mumenshi, "ulubatisho lwa kwa Yesu Kristu". Kanshi ifwe nomba, tuli bana bakwe aba fyalwa cipya cipya uku pitila mulubatisho lwa kwa Yesu. Petelo wa cimo 3:21.
Neci icakutila, ifwe nga fwe bapwililika twa kwata ifintu fibili; Umupashi wa mushilo elyo no lunkumbwa lwa mubili. Nefi fintu fibili, filalwishanya umo nomunankwe. Umupashi wa mushilo utu tungulula muku kwata icilaka mukati ka mitima yesu ica ku cita ubufwayo bwa kwa Lesa no kubombela imfumu. Kabili, ulatupela uku pimpa noku ibimba mukubomba imilimo ya ku Mupashi, no kwenda mu Mupashi wa mushilo.
Lelo kulubali lumbi, ifya ku kabila fya mubili, fila kumbaula ulunkumbwa lwa mubili mukutulenga uku kana enda mu mwisulo wa mupashi.
Nomba ababembu na bashaishiba Lesa, ba kwatafwe icintu cimo, ulunkumbwa lwa mubili. Ecalenga ukutila bekengila mu bufumu bwa kwa Lesa. Abena Galatia 5:19-21.
Kanshi eico, ifwe fwe bana ba kwa Lesa, aba pusuka uku pitila muku cetekela mulubatisho no mulopa wa kwa Yesu, tufwile uku ibimba mumilimo yaku mupashi iya kushimikila imbila nsuma ya cine iya menshi no mulopa, isonde fwe lyonse pakutila twingenda mu mwisulo wa Mupashi wa mushilo. Na mumu sango uyu, emo twingaba aba kutwala ifisabo fya ku mupashi. Kabili no kwenda mu mwisulo wa mupashi, ico Umupashi wa mushilo waba muli baifwe, nangula line twaba abanakuka muli bumubili. Abena Galatia 5:22-24.
Nomba, abo aba sha fwalwa cipwa cipwa, aba kwatafwe ulunkumbwa lwa mubili, tabaishiba fintu ukwenda mu Mupashi cipilibula.
No kutila ati, ifwe fwe balungami uku pitila muku cetekela mu fintu fibili; Amenshi no Mulopa, nga imilimo intu shikulu Yesu Kristu acitile pa kutupususha, ukulingana na fintu umu sambi wa kwe Yoani alembele muli muli Yoani wa cimo 5:6, tufwile ukuba baka cita ba fintu ifisuma pa mulandu wa bantu abo abashila pusuka. Kabili pa cinso ca kwa Lesa, uku cita ifisuma kwa cilapo, ku shimikila imbila nsuma ya Menshi, Umulopa no Mupashi wa mushilo pakutila abantu aba shila cetekela, ciba pele ubukumu mu ku fika mukwishiba icine. Kabili, tufwile ukula umfwila uluse abantu aba shila pusuka, no kukwata ici temwiko ku bantu bonse, pamopene fwe na bashila cetekela. Ne citemwiko cacine, ca kutila ati Lesa ali senda kale nembu shabo lintu asendele imembu she sonde lyonse pamuku fye umo mulubatisho lwa kwa Yesu Kristu namu mulopa wa kwe untu asumishe palupanda. Kabili uku kwine, eku temwa kwa kwa Lesa.
Tufwile ukuba abaipela muku bombela imbila nsuma ye pusukilo lya Mfumu Yesu Kristu pakutitila naifwe bene tuisunge, elyo no kwikala mu mwisulo wa Mupashi wa mushilo. Kabili lyonse tufwile ukulaba aba nsansa mukumona ukutila umulimo wa kwa shikulu wa fikilishiwa uku bombwa.tufwile ukuba aba cetekelwa mu kubomba umulimo wa kwa Lesa uwa ku pususha imweo ya bantu uku fuma kulubembu. Kabili tufwile ukubombela shikulu Yesu nangula tapali uwa kutweba uku bomba. Tufwile no kuikana fwebene mu ncende ishingi pakutila iyi mbila nsuma, isabankanishiwe isonde lyonse.
No kutila, lintu twa sumina, uku cetekela no ku fwalwa cipwa cipwa, shikulu wesu nomba, ni mfumu Yesu Kristu, kabili emfumu yesu fye yeka pantu ewa tupususha. Kabili uyu wine e Lesa wesu pantu ewa tupanga, uku twelela emembu shesu shonse no ku tupala no mweo wa mu ya ya ya. Nomba, ni eka fye ewa kwata ubupaka pa mweo yesu, pamfwa, pamapalo na pa fitipu. Eico tu fwile uku bela imfumu Lesa tata pamo pene fwe no mwana wa kwe Yesu Kristu, nokubapela ubukata pa kutupususha. Fwe ba sangululwa, kabili fwe ba lungama, tufwile ukulabela amafunde ye sonde pakutila imbila nsuma ya cine icincintilwa. Tufwile ukuba aba nakilila, abaleta umutende kabili abafuka ku bantu bonse. Tatufwile ukulaumana nabena pantu fwe bana ba kwa Lesa, tatulwa ulubuli lwa ku mubili no mulopa nakalya. Tulwa ulubuli lwa ku mupashi nafi mwandanshi fwa mulwelele ifya maka ya mfimfi. Eico, tufwilefwe ukulwa ulubuli lwa ku mupashi nga ca kutila amafunde ye sonde yale cilinganya imbila nsuma ya cine. Nga cabefi, kwena tufwile ukwiminina pa cishinka ca lubuto lwa mashiwi ya cine pa kusunga icitetekelo cesu uku pitila mumbila ya Menshi no Mupashi wa mushilo.
Kwena, ine ndetotela infumu Yesu Kristu pa kumpususha ukumfumya ku membu shandi shonse uku pitila mumbila ya Menshi no Mupashi wa mushilo. Kabili uku ndenga ukuba uwashila no kumpela umwisulo wa Mupashi wa mushilo,no ku nkuminkanya no Lukuta pamo pene no musha wa kwa Lesa. Amen!!
Eliot Bwalya, Zambia
